TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR CİHAN ABDURREZZAK VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/4686) Karar Tarihi: 4/5/2020 Başvuru Numaras ı: 2019/4686 Karar Tarihi : 4/5/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : 1. Cihan ABDURREZZAK 2. Demet ABDURREZZAK 3. Hülya ABDURREZZAK Başvurucular Vekili : Av. Mustafa Naim YA ĞCI I. BAŞVURUNUN KON
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR CİHAN ABDURREZZAK VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/4686) Karar Tarihi: 4/5/2020 Başvuru Numaras ı: 2019/4686 Karar Tarihi : 4/5/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : 1. Cihan ABDURREZZAK 2. Demet ABDURREZZAK 3. Hülya ABDURREZZAK Başvurucular Vekili : Av. Mustafa Naim YA ĞCI I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, tazminat talebiyle aç ılan tam yarg ı davas ında hakkaniyete ayk ırı karar verilmesi ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 6/2/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/4686 Karar Tarihi : 4/5/2020 38. Başvurucular ın 25/4/2008 tarihinde idare mahkemesinde açt ıklar ı davan ın yarg ılamas ı 29/11/2018 tarihinde tamamlanm ıştır. Başvurucular, delillerin de ğerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının uygulanmas ında hata yap ılarak adil olmayan karar verilmesi ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ve diğer anayasal haklar ının ihlal edildi ği iddias ıyla Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmu şlard ır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 9. Mahkemenin 4/5/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 10. Başvurucular, uzun süren yarg ılama nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden11. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak -ço ğu zaman icra a şamas ını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın sona erdi ği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Aky ıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, 45, 47). 13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Selahattin Aky ıl, 41). 14. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında 10 y ıl 7 ayl ık yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 15. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/4686 Karar Tarihi : 4/5/2020 4B. Diğer İhlal İddialar ı 16. Başvurucular, delillerin de ğerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının uygulanmas ında hata yap ılarak adil olmayan karar verilmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ve diğer anayasal haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü şlerdir. Ba şvurucular ın belirtilen şikâyetleri yönünden aç ık bir ihlalin bulunmad ığı değerlendirildi ğinden başvurunun diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekmektedir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya d a edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 18. Başvurucular ihlalin tespiti ile maddi kay ıplar ının tazmini ve her bir ba şvurucu için 25.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu şlard ır. 19. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 20.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zarar kar şılığında 24.000 TL manevi tazminat ın başvuruculara mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. 21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.364,60 TL yarg ılama giderinin ba şvuruculara mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialar ının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2019/4686 Karar Tarihi : 4/5/2020 5B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvuruculara 24.000 TL manevi tazminat ın MÜŞTEREKEN ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, D. 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.364,60 TL yarg ılama giderinin ba şvuruculara MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Kastamonu İdare Mahkemesine (E.2017/2034, K.2018/6) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Dan ıştay Onbe şinci Dairesine (E.2018/4217, K.2018/7971) GÖNDER İLMESİNE, H. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 4/5/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş