TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ABDUREZZAK ŞİMŞEK VE İHSAN KARTAL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/20875) Karar Tarihi: 24/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/20875 Karar Tarihi : 24/6/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Raportör : Ferhat YILDIZ Başvurucular : 1. Abdurezzak ŞİMŞEK 2. İhsan KARTAL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan ba şvurucula r taraf
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ABDUREZZAK ŞİMŞEK VE İHSAN KARTAL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/20875) Karar Tarihi: 24/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/20875 Karar Tarihi : 24/6/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Raportör : Ferhat YILDIZ Başvurucular : 1. Abdurezzak ŞİMŞEK 2. İhsan KARTAL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan ba şvurucula r taraf ından gönderilmek istenen iletilerin sak ıncal ı bulunarak muhatab ına gönderilmemesine karar verilmesi nedeniyle haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 27/3/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. 2017/21050 numaral ı başvuru dosyas ının, konu yönünden irtibat nedeniyle 2017/20875 numaral ı başvuru dosyas ıyla birleştirilmesine, incelemenin 2017/20875 numaral ı başvuru dosyas ı üzerinden yürütülmesine ve di ğer dosyan ın kapat ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucular, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmu şlard ır. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 9. Başvurucular, hükümlü olarak Tekirda ğ 1 No.lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda ( İnfaz Kurumu) bulunmaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2017/20875 Karar Tarihi : 24/6/2020 310. Başvurucular, terör örgütü lideri Abdullah Öcalan'a (A.Ö.) yazd ıklar ı faks ve mektubu göndermek istemi şlerdir. 11. Başvurucu İhsan Kartal' ın yazd ığı faksa ba şkan ımız hitab ıyla başland ığı gözlenmiştir. Faksta ayr ıca Ortado ğu'da oluşan bunal ım ve kaosun ezilen halklar için büyük fırsatlar do ğurduğundan, devrimlerin kaos ortamlar ında ortaya ç ıktığından, A.Ö.nün Ortadoğu'da geliştirdiği paradigman ın tüm dünya halklar ı için bir umut ışığı olduğundan, bu umudu büyütmenin kendilerine dü ştüğünden, partilerinin halk ın doğuşunu yeniden yaratmay ı başard ığından, Türkiye'de kapitalistlerin ırkç ılık yapt ıklar ından, Kürt soyk ırımında karar kıldıklar ından, buna kar şı direnmek d ışında bir şanslar ı olmad ığından bahsedildi ği anlaşılmaktad ır. 12. Başvurucu Abdurezzak Şimşek'in yazd ığı mektupta ise; kendilerinin iyi oldu ğu, tek üzüntülerinin A.Ö.nün esarette olmas ı ve ondan haber alamay ışlar ı olduğu, A.Ö.nün sesinin, isminin, fikir ve dü şüncelerinin, kendilerinin esas güçleri bulundu ğu, parti y ıl dönümlerini kutlad ıklar ı ve partilerinin kuruldu ğu özgürlü ğün başkentinde bulu şmay ı ümit ettikleri ifadelerine yer verilmi ştir. 13. Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Ba şkanl ığı (Disiplin Kurulu) taraf ından 18/11/2016 ve 30/11/2016 tarihlerinde verilen sak ıncal ı mektup de ğerlendirme kararlar ıyla söz konusu iletilerin muhatab ına gönderilmemesine karar verilmi ştir. Kararlar ın gerekçesinde; iletilerin içeri ğinde örgütsel haberle şme ve propaganda içeren ifadeleri n bulunduğu belirtilmi ştir. 14. Başvurucular taraf ından Disiplin Kurulu karar ına karşı Tekirda ğ 1. İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hâkimli ği) yap ılan şikâyet ba şvurular ı 3/1/2017 ve 13/1/2017 tarihli kararlarla reddedilmi ştir. Kararlar ın gerekçesinde; Disiplin Kurulu taraf ından verilen kararlar tekrar edilerek, kararlar ın usul ve yasaya uygun bulundu ğu vurgulanm ıştır. 15. Başvurucular taraf ından İnfaz Hâkimli ğinin kararlar ına karşı Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesine yap ılan itirazlar 7/3/2017 ve 30/3/2017 tarihli kesin kararlarla reddedilmi ştir. Kararlar ın gerekçesinde İnfaz Hâkimli ği taraf ından verilen kararlar ın usul ve yasaya uygun oldu ğu ifade edilmi ştir. 16. Başvurucular 27/3/2017 ve 10/4/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 17.İlgili hukuk için bkz. Ahmet Temiz, B. No: 2013/1822, 20/5/2015, 16-20. V.İNCELEME VE GEREKÇE 18. Mahkemenin 24/6/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 19. Başvurucular, bireysel ba şvuru harç ve giderlerini ödeyemeyecek durumda olduklar ını belirterek adli yard ım talebinde bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2017/20875 Karar Tarihi : 24/6/2020 420. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucular ın aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne kara r verilmesi gerekir. B. Haberle şme Hürriyetinin İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 21. Başvurucular, sak ıncal ı olduğuna karar verilen iletilerin gönderilmemesi nedeniyle ifade ve haberle şme özgürlü ğünün ihlal edildi ğini ileri sürmü şlerdir. 22. Bakanl ık görüşlerinde; ba şvurucular taraf ından gönderilmek istenen iletilerin alıkonulmas ına karar verilmesinin Anayasa'n ın 22. maddesi anlam ında kamu düzeninin korunmas ı ve suç işlenmesinin önlenmesi için ihtiyaç duyulan demokratik toplum düzeninin gereklerine ayk ırı olmad ığı ve müdahalenin ula şılmak istenen amaçla orant ılı olduğu ifade edilmiştir. Ayr ıca Disiplin Kurulu, İnfaz Hâkimli ği ve Ağır Ceza Mahkemesi kararlar ının ilgili ve yeterli gerekçeler içerdi ği, kararlardaki tespit ve sonuçlar ın Anayasa da yer alan hak ve özgürlükleri ihlal eder nitelikte olmad ığı veya adaleti ve sa ğduyuyu hiçe sayan tarzda aç ık bir keyfîlik içermedi ği, somut olayda haberle şme hürriyetinin ceza infaz kurumunda tutulman ın kaç ınılmaz ve do ğal sonuçlar ı ile infaz kurumunun düzeni, güvenli ği ve suçun önlenmesi me şru amac ı temelindeki kamu yarar ı aras ındaki denge gözetilerek sınırland ırıldığı belirtilmi ştir. 23. Başvurucular, Bakanl ık görüşüne karşı beyanlar ında; Bakanl ığın görüşünün yazd ıklar ı iletilerle ilgili olmad ığını, iletilerde örgütsel haberle şme niteli ğinde ifadeler bulunmad ığını, Disiplin Kurulu ve mahkemelerin iletileri incelemeden karar verdiklerini ifade etmi şlerdir. 2. Değerlendirme 24. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucular ın iddias ının özü, göndermek istediği iletilerin Disiplin Kurulunca sak ıncal ı görülerek muhatab ına gönderilmemesine kara r verilmesi nedeniyle haberle şme hürriyetinin engellenmesine ili şkindir. Anayasa Mahkemesinin önceki kararlar ında bu tür ba şvurular haberle şme hürriyeti kapsam ında incelenmi ştir (Ahmet Temiz, 23; Özkan Kart (2) , B. No: 2013/1201, 20/5/2015, 22; Akif İpek, B. No: 2013/9456, 24/6/2015, 23; Ramazan Vural, B. No: 2013/1148, 7/7/2015, 24; Eren Y ıldız, B. No: 2013/759, 7/7/2015, 25; Mustafa Aydin, B. No: 2013/275, 6/10/2015, 24). Somut ba şvuruda da bu durumdan ayr ılmay ı gerektirecek bir durum bulunmamaktad ır. 25.İddian ın değerlendirilmesinde dayanak al ınacak Anayasa'n ın "Haberleşme hürriyeti" kenar başlıklı 22. maddesinin ilgili k ısımlar ı şöyledir: "Herkes, haberle şme hürriyetine sahiptir. Haberle şmenin gizlili ği esast ır. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç i şlenmesinin önlenmesi, genel sa ğlık ve genel ahlâk ın korunmas ı veya ba şkalar ının hak ve özgürlüklerinin korunmas ı sebeplerinden biri veya birkaç ına bağlı olarak usulüne göre verilmi ş hâkim karar ı olmad ıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sak ınca bulunan hallerde de kanunla yetkili k ılınm ış merciin yaz ılı emri bulunmad ıkça; haberle şme engellenemez ve gizlili ğine dokunulamaz... Başvuru Numaras ı: 2017/20875 Karar Tarihi : 24/6/2020 5İstisnalar ın uygulanaca ğı kamu kurum ve kurulu şlar ı kanunda belirtilir." 26. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 48. maddesinin (2) numaral ı f ıkras ına göre Anayasa Mahkemesince aç ıkça dayanaktan yoksun ba şvurular ın kabul edilemez oldu ğuna karar verilebilir. Ba şvurucunun ihlal iddialar ını temellendiremedi ği, iddialar ının salt kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ili şkin olduğu, temel haklara yönelik bir müdahalenin olmad ığı veya müdahalenin me şru olduğu aç ık olan ba şvurular ile karma şık veya zorlama şikâyetlerden ibaret ba şvurular aç ıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir ( Hikmet Balabanoğlu, B. No: 2012/1334, 17/9/2013, 24). 27. Disiplin Kurulunca ba şvurucular taraf ından gönderilmek istenen iletileri n sak ıncal ı olduğu değerlendirilerek söz konusu iletilerin muhatab ına gönderilmemesine karar verilmiştir. Dolay ısıyla an ılan kararlar ile kamu makamlar ı taraf ından başvurucular ın haberleşme hürriyetine bir müdahalede bulunuldu ğu aç ıktır. 28. Anayasa Mahkemesinin Ahmet Temiz karar ında hükümlü ve tutuklular ın gönderdiği veya kendilerine gönderilen mektuplara ceza infaz kurumunun ilgili kurullar ı taraf ından yap ılan müdahalelere ili şkin genel ilkeler belirtilmi ştir (Ahmet Temiz, 28-34). Buna göre haberle şme özgürlü ğüne yap ılan müdahale Anayasa'n ın 22. maddesinin ikinci fıkras ında belirtilen hakl ı sebeplerden bir veya daha fazlas ına dayanmad ığı ve Anayasa'n ın 13. maddesinde belirtilen ko şullara uygun olmad ığı takdirde Anayasa'n ın 22. maddesinin ihlalini te şkil edecektir. Müdahalenin yasal dayana ğını oluşturan mevzuat ın, ulaşılabilir, yeterince aç ık ve belirli bir eylemin gerektirdi ği sonuçlar aç ısından öngörülebilir olmas ı gerekir. İkinci olarak söz konusu müdahale meşru bir amaca dayanmal ı, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun ve ölçülü olmal ıdır (Ahmet Temiz, 36). 29. Somut olayda 13/12/2004 tarihli ve 5275 say ılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakk ındaki Kanun'un 68. maddesinin hükümlülerin ceza infaz kurumlar ından yapt ıklar ı yaz ışmalar ın denetimi ve s ınırland ırılmas ının kanuni dayana ğını oluşturduğu anlaşılmaktad ır (Ahmet Temiz, 37-46). Öte yandan haberle şme hürriyetinin düzenlendi ği Anayasa'n ın 22. maddesinin ikinci f ıkras ında, söz konusu s ınırlama sebeplerine ba ğlı kal ınarak yap ılacak s ınırlaman ın ancak usulüne uygun olarak verilecek hâkim karar ıyla mümkün olabilece ği belirtildikten sonra üçüncü f ıkras ında "İstisnalar ın uygulanaca ğı kamu kurum ve kurulu şlar ı kanunda belirtilir" denilerek bu kural ın da mutlak olmad ığı ve bu kurala baz ı kurumlar yönünden kanunla s ınırlamalar getirilebilece ği aç ıkça düzenlenmi ştir (AYM, E.2014/122, K.2015/123, 30/12/2015, 71). Bu ba ğlamda ceza infaz kurumlar ı, Anayasa'n ın 22. maddesinin üçüncü f ıkras ı kapsam ında istisnalar ın uygulanaca ğı kamu kurumlar ındand ır (Mehmet Koray Erya şa, B. No: 2013/6693, 16/4/2015, 74-76). 30. Başvuru konusu iletilerin sak ıncal ı bulunmas ına sebep olarak iletileri n tamam ında yasa d ışı terör örgütü üyelerinin örgütsel talepleri ile ilgili olarak ald ıklar ı örgüt karar ı doğrultusunda, kamuoyu deste ği oluşturmak maksad ıyla yazd ıklar ı ve içerik itibariyle kişi ve kurulu şlar ı paniğe yöneltebilecek yalan yanl ış bilgiler içeren, örgütsel haberle şme ve propaganda amaçl ı ifadelerin bulunmas ı gösterilmi ştir. Bu kapsamda ba şvurucular taraf ından gönderilmek istenen faks ve mektubun Disiplin Kurulunca denetlenmesi suretiyle haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalenin, kamu düzeninin korunmas ı ve suç işlenmesinin önlenmesi amaçlar ını taşıdığı, bunun da Anayasa'n ın haberle şme hürriyetine ili şkin 22. maddesinin ikinci f ıkras ı kapsam ında meşru bir amaç oldu ğu sonucuna var ılm ıştır (Ahmet Temiz, 51). Başvuru Numaras ı: 2017/20875 Karar Tarihi : 24/6/2020 631. Ceza infaz kurumlar ında tutulman ın kaç ınılmaz sonucu olarak kamu düzeninin korunmas ına ve suç i şlenmesinin önlenmesine yönelik kabul edilebilir makul gerekliliklerin olmas ı durumunda hükümlü ve tutuklular ın sahip olduklar ı haklar s ınırland ırılabilir ( Turan Günana , B. No: 2013/3550, 19/11 /2014, 35). 32. Somut olaya konu olan iletilerin örgütsel kimli ğe ve A.Ö.nün liderli ğine vurgu yap ılarak terör örgütünün kurulu ş y ıl dönümünü kutlamak amac ıyla yaz ıldıklar ı anlaşılmaktad ır (bkz. 11,12). 33. Başvuru konusu iletilerde kullan ılan üslup gözönüne al ındığında faks ve mektubun örgütsel dayan ışmay ı canl ı tutmak ve örgütsel ili şkileri güçlendirmek amac ıyla yaz ıldığı, silahl ı mücadeleyi ve şiddeti teşvik eden ifadeler bulundu ğu anlaşılmaktad ır. Ayr ıca iletilerde örgüt söylemleriyle, A.Ö.nün önderli ği vurgulanarak terör örgütünün düşünce ve eylemlerinin me şru gösterilmeye çal ışıldığı aç ıktır. 34. Buna göre iletilerin sak ıncal ı görülerek el konulmas ı şeklindeki müdahalenin Anayasa'n ın 22. maddesi anlam ında kamu düzeninin korunmas ı ve suç i şlenmesini n önlenmesi için ihtiyaç duyulan demokratik toplum düzeninin gereklerine ayk ırı olmad ığı ve müdahalenin ula şılmak istenen amaçla ölçülü oldu ğu sonucuna var ılm ıştır. Bu kapsamda Disiplin Kurulu kararlar ında da ilgili ve yeterli gerekçeler içerdi ği görülmektedir. Sonuç olarak somut olayda haberle şme hürriyetine yönelik aç ık ve görünür bir ihlal bulunmamaktad ır. 35. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım taleplerinin KABULÜNE, B. Haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğine ilişkin iddialar ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetlerine neden olaca ğından başvurucular ın yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMALARINA 24/6/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL