TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ONUR ERDEN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/5403) Karar Tarihi: 31/3/2022 R.G. Tarih ve Say ı: 26/5/2022-31847 Başvuru Numaras ı: 2019/5403 Karar Tarihi : 31/3/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Şeyda Nur ÜN Başvurucu : Onur ERDEN Vekili : Av. Linda Sevinç HOCAO ĞULLARI I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir bas ın aç ıklamas ına k
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ONUR ERDEN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/5403) Karar Tarihi: 31/3/2022 R.G. Tarih ve Say ı: 26/5/2022-31847 Başvuru Numaras ı: 2019/5403 Karar Tarihi : 31/3/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Şeyda Nur ÜN Başvurucu : Onur ERDEN Vekili : Av. Linda Sevinç HOCAO ĞULLARI I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir bas ın aç ıklamas ına kat ılan başvurucunun, genel yasak oldu ğu gerekçesiyle hakk ında emre ayk ırı davran ıştan idari para cezas ı uygulanmas ının toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ını ihlal ettiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 15/2/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. 5. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: A. Arka Plan Bilgisi 7. 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekle ştirilen darbe te şebbüsü nedeniyle 18/7/2016 tarihinde ülke genelinde ola ğanüstü hâl (OHAL) ilan edilmi ştir. OHAL; Cumhurba şkan ı başkanl ığında toplanan Bakanlar Kurulu taraf ından 5/10/2016, 3/1/2017, Başvuru Numaras ı: 2019/5403 Karar Tarihi : 31/3/2022 317/4/2017, 17/7/2017, 17/10/2017, 18/1/2018 ve 18/4/2018 tarihlerinde al ınan kararlarla üçer ay daha uzat ılm ış ve 19/7/2018 tarihinde sona ermi ştir. 8. OHAL süresince ç ıkar ılan OHAL kanun hükmünde kararnameleriyle birçok ki şi kamu görevinden ç ıkar ılm ıştır. Sağlık Bakanl ığı Van İpekyolu 1 No.lu Acil Sa ğlık Hizmetleri İstasyonunda doktor olarak görev yapan ba şvurucu da 29/10/2016 tarihli ve 675 say ılı Olağanüstü Hal Kapsam ında Baz ı Tedbirler Al ınmas ı Hakk ında Kanun Hükmünde Kararname'yle kamu görevinden ç ıkar ılm ıştır. B. Somut Olaya İlişkin Bilgiler 9. Somut olay ın meydana geldi ği tarihte ba şvurucu, Sa ğlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikas ı üyesidir. 10. 2018 y ılının Kas ım ay ında Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulan ve "s ağlıkta şiddet yasa tasar ısı" olarak adland ırılan tasar ının 13/11/2018 tarihinde TBM M Genel Kurulunda görü şüleceğinin aç ıklanmas ı üzerine ayn ı gün saat 13.25 s ıralar ında başvurucu, bir hekim arkada şı ile birlikte TBMM Dikmen kap ısı önüne gelmi ştir. Başvurucu ve arkada şı TBMM Dikmen giri şinde "Eğitim ve Çal ışma Hakk ımız Engellenemez " ve "Yaşamak Yaşatmak İstiyoruz " yaz ılı iki pankart açm ış ve " Hakl ıyız İşimizi Geri Alaca ğız" şeklinde sloganlar atm ıştır. 11. Bunun üzerine kolluk kuvvetleri böyle bir etkinli ğin izinsiz yap ılamayaca ğı konusunda uyar ılarda bulunmu ş ve Ankara Valili ğinin (Valilik) 21/1/2018 tarihli yasaklama karar ını hat ırlatm ıştır. 12. Söz konusu ikazlar ın dikkate al ınmamas ı üzerine kolluk kuvvetleri taraf ından başvurucuya orant ılı olarak zor kullan ılm ış, başvurucu gözalt ına al ınm ış ve gerekli idari işlemler yap ıldıktan sonra sal ıverilmiştir. 13. Başvurucu hakk ında söz konusu bas ın aç ıklamas ı nedeniyle 30/3/2005 tarihli ve 5326 say ılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyar ınca emre ayk ırı davran ışta bulunmaktan 259 TL idari para cezas ı uygulanm ıştır. 14. Başvurucunun an ılan bas ın aç ıklamas ına kat ılarak ayk ırı davrand ığı kabul edilen emir, Valili ğin 21/1/2018 tarihli yasaklama karar ıdır. Söz konusu karar şu şekildedir: "Türk Silahl ı Kuvvetleri taraf ından ülkemiz s ınırlar ı içinde veya d ışında güvenlik v e istikrar ı sağlama ve Afrin bölgesinde bulunan çe şitli terör örgütü unsurlar ını etkisiz hal e getirmek üzere, 20.01.2018 Cumartesi günü saat 17.00 de 'Zeytin Dal ı Operasyonu ' başlat ılmıştır. Çeşitli siyasi parti ve sivil toplum kurulu şlar ı taraf ından sosyal medya üzerinde n yap ılan çağrılarla; Zeytin Dal ı Operasyonu nu protesto etmek amac ıyla, Ankara'n ın muhtelif yerlerinde birtak ım eylem ve etkinlikler yap ılacağı yönünde payla şımlarla toplanma ça ğrısında bulunuldu ğuna dair istihbarî bilgiler elde edilmi ştir. Bu tür eylemlerin, umuma aç ık alanlar ı, meydanlar ı, yollar ı, parklar ı ve diğer dinlenme mekânlar ını kullanan vatanda şlar ımız ile eylemi gerçekle ştiren şahıslar aras ında, istenmeyen olaylar ın yaşanmas ına yol açabilece ği; bu eylemler s ıras ında, terör örgütlerinin kat ılımc ılar ve vatanda şlar ımıza yönelik olarak bombal ı eylemler yapabilece ği yönünde istihbari duyumlar al ınmaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2019/5403 Karar Tarihi : 31/3/2022 4Bu sebeple, 21 Ocak 2018 tarihinden itibaren, Zeytin Dal ı Operasyonu devam etti ği sürece park, bahçe, genel yollar, kamu binalar ının önleri ve umuma aç ık alanlarda düzenlenecek aç ık ve kapal ı yer toplant ılar ı, bas ın aç ıklamalar ı, açl ık grevi, oturma eylemi, konser, şenlik, şölen ve benzeri eylem ve etkinlikler; kamu düzeni ve güvenli ğinin sağlanmas ı, temel hak ve özgürlükler ile can ve mal emniyetinin sa ğlanmas ı amac ıyla, 2911 say ılı Toplant ı Gösteri Yürüyü şleri Kanunu nun 17 nci maddesi ve 2935 say ılı Olağanüst ü Hal Kanunu nun 11/m maddesi hükümleri do ğrultusunda Valili ğimizden izin al ınara k yap ılacakt ır. Yukar ıda belirtilen düzenlemelere uymayanlar hakk ında, fiilleri ile ilgili olarak kanunlarda özel bir hüküm bulunmad ığı takdirde, 2911 say ılı Toplant ı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu nun 17 nci ile 28 nci maddeleri, 2935 say ılı Olağanüstü Ha l Kanunu nun 11/m maddesi ile 25/b maddeleri, 5442 say ılı İl İdaresi Kanunu nun 11/C ile 66 nc ı madde hükümleri, 5326 say ılı Kabahatler Kanunu ve 5237 say ılı Türk Ceza Kanunu gereğince yasal i şlem yap ılacakt ır." 15. Başvurucu, söz konusu idari para cezas ına itiraz etmi ştir. Başvurucunun itiraz ı Ankara 2. Sulh Ceza Hâkimli ği (Hâkimlik) taraf ından başvurucu hakk ında uygulanan idari yapt ırım karar ının usul ve yasaya uygun oldu ğu gerekçesiyle reddedilmi ştir. 16.İtiraz ın reddine dair karar 16/1/2019 tarihinde ba şvurucunun vekiline tebli ğ edilmiştir. 17. Başvurucu, süresinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk18. 5326 say ılı Kanun un 32. maddesi şöyledir: "(1) Yetkili makamlar taraf ından adli i şlemler nedeniyle ya da kamu güvenli ği, kam u düzeni veya genel sa ğlığın korunmas ı amac ıyla, hukuka uygun olarak verilen emre ayk ırı hareket eden ki şiye... idari para cezas ı verilir..." 19. 25/10/1983 tarihli ve 2935 say ılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun " Amaç " kenar başlıklı 1. maddesi şöyledir: " Bu Kanunun amac ı, a) Tabii afet, tehlikeli salg ın hastal ıklar veya a ğır ekonomik bunal ım, b) Anayasa ile kurulan hür demokrasi düzenini veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kald ırmaya yönelik yayg ın şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin ortaya ç ıkmas ı veya şiddet olaylar ı sebebiyle kamu düzeninin ciddi şekilde bozulmas ı, Durumlar ında olağanüstü hal ilan edilmesi ve usulleriyle ola ğanüstü hallerde uygulanacak hükümleri belirlemektir. " 20. 2935 say ılı Kanun'un 11. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/5403 Karar Tarihi : 31/3/2022 5"Bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci f ıkras ının (b) bendi gere ğince olağanüstü hal ilan ında; genel güvenlik, asayi ş ve kamu düzenini korumak, şiddet olaylar ının yayg ınlaşmas ını önlemek amac ıyla 9 uncu maddede öngörülen tedbirlere ek olarak aşağıdaki tedbirler de al ınabilir: ... m) Kapal ı ve aç ık yerlerde yap ılacak toplant ı ve gösteri yürüyü şlerini yasaklamak, ertelemek, izne ba ğlamak veya toplant ı ve gösteri yürüyü şlerinin yap ılacağı yer ve zaman ı tayin, tespit ve tahsis etmek, izne ba ğlad ığı her türlü toplant ıyı izletmek, gözetim alt ında tutmak veya gerekiyorsa da ğıtmak, " 21. 10/6/1949 tarihli ve 5442 say ılı İl İdaresi Kanunu'nun 11. maddesinin (C) bendi şöyledir: "İl s ınırlar ı içinde huzur ve güvenli ğin, kişi dokunulmazl ığının, tasarruf a müteaallik emniyetin, kamu esenli ğinin sağlanmas ı ve önleyici kolluk yetkisi valinin ödev v e görevlerindendir. Bunlar ı sağlamak için vali gereken karar ve tedbirleri al ır. Vali, kamu düzeni veya güvenli ğinin olağan hayat ı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozuldu ğu ya da bozulaca ğına ilişkin ciddi belirtilerin bulundu ğu hâllerde on be ş günü geçmemek üzere ildeki belirli yerlere giri şi ve ç ıkışı kamu düzeni ya da kamu güvenli ğini bozabilece ği şüphesi bulunan ki şiler için s ınırlayabilir; belli yerlerde veya saatlerde ki şilerin dola şmalar ını, toplanmalar ını, araçlar ın seyirlerini düzenleyebilir vey a kısıtlayabilir ve ruhsatl ı da olsa her çe şit silah ve merminin ta şınmas ı ve naklin i yasaklayabilir." 22. 6/10/1983 tarihli ve 2911 say ılı Toplant ı ve Gösteri Yürüyü şleri Kanunu'nun 17. maddesi şöyledir: "Bölge valisi, vali veya kaymakam, millî güvenlik, kamu düzeni, suç i şlenmesini n önlenmesi, genel sa ğlığın ve genel ahlâk ın veya ba şkalar ının hak ve özgürlüklerinin korunmas ı amac ıyla belirli bir toplant ıyı bir ay ı aşmamak üzere erteleyebilir veya suç işleneceğine dair aç ık ve yak ın tehlike mevcut olmas ı hâlinde yasaklayabilir. " B. Uluslararas ı Hukuk 23. Mevcut ba şvurulara ili şkin ulusal ve uluslararas ı hukuk kaynaklar ının derli toplu verildi ği kararlar için bkz. Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri [GK], B. No: 2014/920, 25/5/2017, 22-31; R ıza Gökçen Erus ve di ğerleri, B. No: 2014/17391, 19/4/2018, 24-30. V.İNCELEME VE GEREKÇE 24. Anayasa Mahkemesinin 31/3/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 25. Başvurucu, adli yard ım talebinde bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2019/5403 Karar Tarihi : 31/3/2022 626. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 27. Başvurucu; i. Öncelikle söz konusu tarihte düzenlenen bas ın aç ıklamas ı yönünden OHAL tedbirlerinin uygulanamayaca ğını, OHAL'in yürürlükten kald ırıldığını, OHAL döneminde alınan kararlar ın geçerli olamayaca ğını, ii.İfade özgürlü ğü ile toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının anayasal ve uluslararas ı güvenceleri oldu ğunu, bar ışçıl amaçlarla bir araya gelmi ş kişilerin toplant ı hakk ını kullan ırken kamu düzeni aç ısından tehlike olu şturmayan, şiddet içermeyen davran ışlar ına devletin sab ır ve hoşgörü göstermesinin demokrasinin bir gere ği olduğunu, somut etkinli ğin bar ışçıl şekilde gerçekle ştiğini, kamu düzeninin bozulmad ığını, herhangi bir şiddet olay ı yaşanmad ığını, kendisine yönelik idari yapt ırımın toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenlenme hakk ını sınırlad ığını, bu nedenlerle toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğini, iii.İtiraz ı inceleyen yerel mahkemenin idare taraf ından gönderilen bilgi ve belgeleri kendisine tebli ğ etmediğini, bu nedenle savunma hakk ından yoksun kald ığını, ayn ı zamanda yerel mahkemenin sistematik şekilde ve gerekçesiz olarak ret karar ı verdiğini, iv. Hakk ında uygulanan yakalama ve gözalt ı işleminin hukuka ayk ırı olduğunu iddia etmi ştir. 28. Bakanl ık görüşünde; somut olaya yönelik söz konusu müdahalenin me şru amac ının kamu düzeni ve güvenli ğinin korunmas ı, suç işlenmesinin önlenmesi ve başkalar ının hak ve özgürlüklerinin korunmas ı olduğu, itiraz üzerine verilen kararlardaki tespit ve sonuçlar ın yasan ın uygulanmas ı niteliğinde oldu ğu, bu anlamda Anayasa'da yer alan hak ve özgürlükleri ihlal eder nitelikte olup olmad ığının takdirinin Anayasa Mahkemesine bırak ıldığı belirtilmi ştir. 29. Başvurucu; Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında önceki beyanlar ını tekrarlayarak söz konusu müdahalenin kanuni bir yönünün bulunmad ığını, meşru bir amaç ta şınmad ığını ve demokratik toplum düzenine uygun olmad ığını da belirtmi ştir. C. Değerlendirme 30. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ının özü, kat ıldığı bas ın açıklamas ı sonras ında idari para cezas ı ile cezaland ırılmas ına ilişkindir. Belirtilen nedenlerle başvurucunun şikâyetinin bir bütün olarak toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir (Rıza Gökçen Erus ve di ğerleri, 37; İhsan Uğraş, B. No: 2015/5365, 3/4/2019, 24). Başvuru Numaras ı: 2019/5403 Karar Tarihi : 31/3/2022 731. Anayasa n ın "Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı" kenar ba şlıklı 34. maddesi şöyledir: "Herkes, önceden izin almadan, silahs ız ve sald ırısız toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ına sahiptir. Toplant ı ve gösteri yürüyü şü hakk ı ancak, milli güvenlik, kamu düzeni, suç i şlenmesinin önlenmesi, genel sa ğlığın ve genel ahlak ın veya ba şkalar ının hak ve özgürlüklerinin korunmas ı amac ıyla ve kanunla s ınırlanabilir. Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının kullan ılmas ında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir." 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 32. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden a. Müdahalenin Varl ığı 33. Başvurucunun söz konusu bas ın aç ıklamas ını gerçekleştirmek isterken gözalt ına alınmas ının toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ına yönelik bir müdahale oldu ğu açıktır (Osman Erbil, B. No: 2013/2394, 25/3/2015, 55). Di ğer yandan toplant ı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakk ının sadece kullan ılmas ı sıras ında değil kullan ılmas ından sonraki işlemlerin de hak üzerinde s ınırlay ıcı etkisi bulunmaktad ır (Osman Erbil, 53). Bu sebeple başvurucunun düzenledi ği etkinlik nedeniyle idari para cezas ı ile cezaland ırılmas ının da toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ına yönelik bir müdahale oldu ğu kabu l edilmelidir ( Dursun Soydan ve di ğerleri , B. No: 2015/2948, 14/11/2018, 39). b. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 34. Anayasa n ın 13. maddesi şöyledir: Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaks ızın yaln ızca Anayasan ın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasan ın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz. 35. Yukar ıda an ılan müdahale, Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilen ko şullar ı yerine getirmedi ği müddetçe Anayasa n ın 34. maddesinin ihlalini te şkil edecektir. Bu sebeple müdahalenin Anayasa n ın 13. maddesinde öngörülen ve somut ba şvurulara uygun dü şen, kanunlar taraf ından öngörülme, Anayasa n ın ilgili maddesinde belirtilen nedenlere dayanma ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk ko şullar ını sağlay ıp sağlamad ığının belirlenmesi gerekir. Somut ba şvuruda öncelikle müdahalenin kanunlar taraf ından öngörülme ölçütünü kar şılay ıp karşılamad ığı ele al ınacakt ır. Başvuru Numaras ı: 2019/5403 Karar Tarihi : 31/3/2022 8i. Genel ilkeler 36. Hak ya da özgürlüklere bir müdahale söz konusu oldu ğunda öncelikle tespit edilmesi gereken husus, müdahaleye yetki veren bir kanun hükmünün mevcut olup olmad ığıdır. Anayasa n ın 34. maddesi kapsam ında yap ılan bir müdahalenin kanunilik şart ını sağlad ığının kabul edilebilmesi için müdahalenin kanuni bir dayana ğının bulunmas ı zorunludur (kanunilik şart ına başka bağlamlarda dikkat çeken kararlar için bkz. Tuğba Arslan [GK], B. No: 2014/256, 25/6/2014, 82; Sevim Akat E şki, B. No: 2013/2187, 19/12/2013, 36; Hayriye Özdemir , B. No: 2013/3434, 25/6/2015, 56-61; Halk Radyo ve Televizyon Yay ıncılık A.Ş. [GK], B. No: 2014/19270, 11/7/2019, 35). ii.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 37. Ankara Valili ğinin başvuru konusu müdahaleyi olu şturan idari para cezas ına dayanak yasaklama karar ının 2935 say ılı Kanun'un 11. maddesinin (m) bendi, 5442 say ılı Kanun'un 11. maddesinin (C) bendi ve 2911 say ılı Kanun'un 17. maddesi uyar ınca verildi ği anlaşılmaktad ır. Somut olayda " Zeytin Dal ı operasyonu devam etti ği sürece " geçerli olaca ğı öngörülen yasaklama karar ı şeklindeki müdahalenin kanunilik şart ını karşılay ıp karşılamad ığı değerlendirilmelidir. 38. 2935 say ılı OHAL Kanunu ve burada öngörülen tedbirlerin yaln ızca OHAL'in devam etti ği süre ve yerlerde uygulanabilece ği aç ıktır (bkz. 19, 20). Bu durumda Valili ğin 21/1/2018 tarihli yasaklama karar ının verildiği tarihte ülke genelindeki OHAL devam ediyo r ise de 19/7/2018 tarihinde sona ermi ştir. Başvurucu hakk ında; söz konusu yasaklam a karar ının OHAL'in sona erdi ği 13/11/2018 tarihli eylem nedeniyle hükmedilen idari para cezas ına kanunilik şart ını karşılayan bir dayanak olu şturduğunu kabul etmeye imkân bulunmamaktad ır. Nitekim Valili ğin 21/1/2018 tarihli karar ı 2935 say ılı Kanun'a dayanarak alınm ıştır ancak 13/11/2018 tarihli eylem esnas ında OHAL mevcut de ğildir ve söz konus u etkinliğe yap ılan müdahale bir OHAL tedbiri olarak de ğerlendirilemez. 39. Diğer yandan Valilik, etkinlikleri izne ba ğlamaya yönelik karar ına dayanak olarak 2911 say ılı Kanun'un 17. maddesi ile 5442 say ılı Kanun'un 11. maddesinin (C) bendini göstermiştir. 2911 say ılı Kanun'un 17. maddesi gere ğince bir toplant ı ve gösteri yürüyü şüne müdahale edilebilmesinin ko şullar ı şöyledir: i. Müdahalenin millî güvenlik, kamu düzeni, suç i şlenmesinin önlenmesi, genel sağlığın ve genel ahlak ın veya ba şkalar ının hak ve özgürlüklerinin korunmas ı amac ını taşımas ı ii. Müdahalenin belirli bir toplant ıya yönelik olmas ı iii. Toplant ıya yönelik ertelemenin bir ay ı aşmamas ı iv. Suç işleneceğine dair aç ık ve yak ın tehlikenin mevcut olmas ı hâlinde ise toplant ının yasaklanabilmesi 40. Yine 5442 say ılı Kanun'un 11. maddesinin (C) bendi gere ğince ise bir toplant ı ve gösteri yürüyü şüne müdahale edilebilmesinin ko şullar ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/5403 Karar Tarihi : 31/3/2022 9i. Kamu düzeni veya güvenli ğinin olağan hayat ı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozuldu ğu ya da bozulaca ğına ilişkin ciddi belirtilerin bulunmas ı ii. On beş günün geçilmemesi 41. Görüldü ğü üzere kanun koyucu her iki Kanun yönünden de bir toplant ı ve gösteri yürüyü şüne müdahale edilebilmesi için belirli şartlar ın sağlanmas ını ve belirli sürelerle müdahale edilebilece ğini düzenlemektedir. Söz konusu düzenlemelerle bir toplant ı ve gösteri yürüyü şü ancak belirli sürelerle ertelenebilir yahut yasaklanabilir. Bu kapsamda Valiliğin söz konusu izne ba ğlama karar ının k ısıtlama süresinin on be ş günle s ınırland ığı 5442 say ılı Kanun'un 11. maddesinin (C) bendi veya toplant ı ve gösteri yürüyü şlerinin ertelenebilece ği sürenin bir ayla s ınırland ırıldığı 2911 say ılı Kanun'un 17. maddesi uyar ınca verildiğinin kabulü de mümkün görünmemektedir. Nitekim söz konusu iki Kanun hükmü uyar ınca da " Zeytin Dal ı operasyonu devam etti ği sürece " şeklinde ucu aç ık ve belirsiz bir süreyle yasak süresi belirlenemeyece ği aç ıktır. Öte yandan 2911 say ılı Kanun müdahalenin belirli bir toplant ıya yönelik olarak yap ılabileceği düzenlemesini içermesine kar şın Valiliğin ilgili karar ında her türlü toplant ının yasakland ığı görülmektedir. Böyle bir düzenlemenin de ilgili Kanun gere ğince yap ılamayaca ğı aç ıktır. 42.Şu hâlde Valili ğin 21/1/2018 tarihli karar ında belirlenen " Zeytin Dal ı operasyonu devam etti ği sürece " şeklinde bir yasak süresinin kanuni olarak öngörülüp öngörülemeyece ğinden bağıms ız olarak hâlihaz ırda an ılan karara dayanak olabilecek ba şka bir kanun hükmünün de bulunmad ığı anlaşılm ıştır. 43. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucu hakk ında Valili ğin 21/1/2018 tarihli karar ı uyar ınca verilen idari para cezas ının Anayasa'n ın 13. maddesinde aç ıkça emredilen kanunilik ölçütünü kar şılamad ığı görülmüştür. 44. Başvuruya konu müdahalenin kanunilik şart ını sağlamad ığı anlaşıldığından söz konusu müdahale aç ısından diğer güvence ölçütlerine riayet edilip edilmedi ğinin ayr ıca değerlendirilmesine gerek görülmemi ştir. 45. Sonuç olarak ba şvurucunun Anayasa'n ın 34. maddesinde güvence alt ına al ınan toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 46. Başvurucu, ihlalin tespiti ile yarg ılaman ın yenilenmesi ve manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 47. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). Başvuru Numaras ı: 2019/5403 Karar Tarihi : 31/3/2022 1048. Öte yandan ihlal tespiti ve yeniden yarg ılama karar ı verilmesinin yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından başvurucunun tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurucunun adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 34. maddesinde güvence alt ına al ınan toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğinin toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 2. Sulh Ceza Hâkimliğine (2018/8256 D. İş say ılı dosyas ı) GÖNDER İLMESİNE, E. Başvurucunun tazminat talebinin REDD İNE, F. 4.500 TL vekâlet ücretinden olu şan yarg ılama giderinin başvurucuy a ÖDENMES İNE, G. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, H. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 31/3/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş