T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/5368 Karar No : 2025/1276 Temyiz İsteminde Bulunanlar : 1- (Davalı) ... Belediye Başkanlığı Vekili : Av. ... 2- (Davacı) ... Turizm Tic. ve San. A.Ş. Vekili : Av.... Davacı Yanında Davaya Katılan : ... Anonim Şirketi Vekili : Av. ... İstemin Özeti : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 29/05/2019 tarih ve E:2018/701, K:2019/2796 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle verilen,... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:..…
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/5368 E. , 2025/1276 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/5368 Karar No : 2025/1276 Temyiz İsteminde Bulunanlar : 1- (Davalı) ... Belediye Başkanlığı Vekili : Av. ... 2- (Davacı) ... Turizm Tic. ve San. A.Ş. Vekili : Av.... Davacı Yanında Davaya Katılan : ... Anonim Şirketi Vekili : Av. ... İstemin Özeti : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 29/05/2019 tarih ve E:2018/701, K:2019/2796 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle verilen,... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Savunmaların Özeti: Davacı ve davacı yanında müdahil tarafından davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş olup, davalı idarece savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi : ... Düşüncesi: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: Dava, filo araç kiralama işi ile iştigal eden davacı şirket tarafından, 56 adet araçtan 41 adedinin 15.05.2006 tarihli uzun süreli oto kiralama sözleşmesi ile ... Pazarlama ve Tanıtım Hizmetleri Tic. Ltd. Şti'nin ... Sokak, No:... ...- ... adresinde bulunan fabrikasının otoparkındayken ... ... çevreleyen duvarların çökmesi üzerine yağmur sularının otoparka dolması nedeniyle araçlardaki hasar miktarı, tamir süresi ve kira geliri kaybı nedeniyle 882.030,59 TL maddi zararın olay tarihinden itibaren işleyecek TCMB avans faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır. İdare Mahkemesince, meydana gelen zararlarla ilgili olarak alınan bilirkişi raporları ile belirlenen kusur oranları da dikkate alındığında, davacının uğramış olduğu toplam 872.401,56-TL zararın %15'i olan 130.860,23-TL'lik tutarından davalı ... Belediye Başkanlığının sorumlu olduğu, bu tutarın üstündeki kısımlardan ise davalı idareye sorumluluk yüklenemeyeceği gerekçesiyle, davacı tarafından uğranıldığı öne sürülerek talep edilen 882.030,59- TL maddi zararın, 130.860,23-TL'ye ilişkin kısmının kabulü ile davalı ... Belediye Başkanlığından alınarak davacıya verilmesine, 751.170,36 TL kısmı yönünden davanın reddine, dava kısmen kabul kısmen ret ile sonuçlandığından dökümü yapılan 13.841,14-TL yargılama gideri ile 411,40-TL temyiz yargılama gideri toplamı 14.252,54-TL'nin haklılık oranına göre takdiren 2.137,88- TL'lik kısmının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, diğer yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir. Davacı tarafından, faiz talebi hakkında Mahkeme tarafından karar verilmediği, kusur noktasında davalı idarelerin kusurlu olduğundan eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği ileri sürülerek İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır. Aynı Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı, hükme bağlanmıştır. Maddenin gerekçesinde ise, madde ile temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştay'ın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir. Temyizen incelenen karar, davalı idarenin olaydaki hizmet kusurunun tespiti, kusur oranının tayini, müterafik kusur oranı ve hükmedilen maddi tazminat tutarı yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. A- Temyize konu Mahkeme kararında hükmedilen maddi tazminat tutarına faiz işletilmemesi hususuna ilişkin yapılan incelemede: Davacının idareye başvuru yaptığı tarihte yürürlükte bulunan, 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların, dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği; bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibâren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren, dava süresi içinde dava açılabileceği kurala bağlanmıştır. Anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle, yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştayın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir. İdarenin işlem, eylem ve faaliyetleri nedeniyle uğranılan zararların tazmini için açılan davalarda; eksilen ya da yoksun kalınan maddî değerin tazmininin zaman içinde gecikmesi, bu gecikmeden doğan zararın telafisi için hükmedilecek maddî tazminâta 3095 sayılı Kanûn uyarınca faiz yürütülmesini gerekli kılmaktadır. Faiz ödenmesi gereken hallerde miktârı sözleşme ile tespit edilmemişse, ödenecek faiz kanuni (yasal) faizdir. Kanuni faiz oranı kanun ile belirlenir. Sözleşmeden doğan anapara veya temerrüt faizi oranlarının sözleşmede gösterilmemiş olduğu hallerde ve anapara faizi ile temerrüt faizinin doğrudan doğruya kanundan doğduğu hallerde “kanuni faiz oranları” uygulanır. Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından davalı idareye dava konusu maddi tazminatın ödenmesi maksadıyla Üsküdar .... Noterliği aracılığıyla...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile başvuruda bulunmasının devamında açılan iş bu temyize konu davada, dava dilekçesinde toplam 882.030,59 TL maddi zararının, olay tarihinden itibaren işleyecek TCMB avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep edilmesine rağmen, ... İdare Mahkemesince faize ilişkin hüküm verilmediği görülmektedir. Bu durumda; yukarıda yer verilen açıklamalar gereğince, davacı şirket lehine hükmedilen maddi tazminat tutarlarına davalı idareye yapılan başvuru (21/02/2008 tarihli noter ihtarnamesi) tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği sonucuna ulaşılarak,... İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan ''1-davacı tarafından uğranıldığı öne sürülerek talep edilen 882.030,59- TL maddi zararın, 130.860,23-TL'ye ilişkin kısmının kabulü ile davalı ... Belediye Başkanlığından alınarak davacıya verilmesine, 751.170,36 TL'lik talebe ilişkin kısım yönünden ise davanın reddine'', ibaresinin ''1-davacı tarafından uğranıldığı öne sürülerek talep edilen 882.030,59- TL maddi zararın, 130.860,23-TL'ye ilişkin kısmının kabulü ile davalı ... Belediye Başkanlığı'ndan alınarak davacıya verilmesine, 751.170,36 TL'lik talebe ilişkin kısım yönünden ise davanın reddine ve kabul edilen 130.860,23-TL tutarın davalı idareye başvuru tarihi olan 21/08/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir. B- Temyize konu Mahkeme kararında yer verilen yargılama giderleri ve karar harcına ilişkin yapılan incelemede: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 332/1 maddesinde; Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği hüküm altına alınmıştır. Bu bakımdan, Yargılama giderlerine hükmedilmesinin kamu düzeninden olması nedeniyle, re'sen incelenmesi gerekmektedir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2 nci maddesinde, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu; 11 inci maddesinde, genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu; 15 nci maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı; 16 ncı maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu; 21 inci maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği; 28 inci maddesinde ise, (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır. Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden (Binde 68,31) oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir. Aktarılan Kanun hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; konusu belli bir miktarı içeren davalarda, yargılama gideri içinde yer alan kalemlerden nispi karar harcı dışındaki harç ve posta giderinin, haklılık oranına göre davanın taraflarına yükletilmesi; hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanacak nispi karar harcının ise tümüyle, haksız çıkan tarafa, başka bir deyişle davalı idareye yükletilmesi gerekmektedir. Yukarıda yer verilen açıklamalar gereğince, temyiz incelemesine konu İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında; kabul edilen 130.860,23-TL tutarında tazminat üzerinden 8.939,06-TL karar harcı alınmasının gerektiği, davanın başında davacı tarafından 11.908,00-TL karar harcının yatırıldığının görülmesine rağmen, hükmedilen tutar üzerinden hesap edilen 8.939,06-TL karar harcının davalı idare tarafından lehine karar verilen davacıya ödenmesine ilişkin hüküm kurulmadığı, sadece hüküm fıkrasının (8) numaralı başlığında fazladan alınan 2.968,94-TL harcın davacıya iadesine şeklinde karar verildiği, ayrıca karar sonunda yer verilen yargılama giderleri tablosuna da 8.939,06-TL karar harcının dahil edilerek verilen kararın (2) numaralı başlığında haklılık oranına göre yargılama giderlerinin tahsiline karar verilmişse de, hükmedilen maddi tazminat üzerinden hesaplanan nispi karar harcının davalı idarece haklı çıkan taraf olan davacıya ödenmesi gerektiği ayrıca anılan nispi karar harcının da yargılama giderleri kısmına mükerrer olacak şekilde dahil edilmemesi gerektiği tartışmasızdır. Bu durumda; 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının hüküm fıkrasına,''2- Dava kısmen kabul kısmen ret ile sonuçlandığından aşağıda dökümü yapılan 4.902,08-TL yargılama gideri ile 411,40-TL temyiz yargılama gideri toplamı olan 5.313,48-TL 'nin haklılık oranına göre 797,22-TL'lik kısmının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, diğer yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına'', ''8- Kabul edilen tazminat üzerinden hesap edilen 8.939,06-TL nispi karar harcı alınması gerektiğinden, davacı tarafından dava açılması esnasında yatırılan 8.939,06-TL nispi karar harcının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafından fazladan yatırılan 2.968,94-TL karar harcı ile posta gideri avansından artan kısmın kararın kesinleşmesinin ardından yatıran taraflara iadesine,'' şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, davalı idare ve davacının temyiz istemlerinin reddi ile kararın yasal faiz, karar harcı ve yargılama giderlerine ilişkin kısmının, yukarıda belirtilen şekilde düzeltilerek onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden kullanılmayan ...TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 20/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. kira //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };