TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET SOYCAN BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/18612) Karar Tarihi: 18/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/18612 Karar Tarihi : 18/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZSelahaddin MENTEŞ Raportör : Pınar ARMAĞAN YILDIRIM Başvurucu : Mehmet SOYCAN Vekili : Av. Murat SADAK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, işçilik alacaklarının tahsili talebiyle açılan davad a yargılama
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET SOYCAN BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/18612) Karar Tarihi: 18/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/18612 Karar Tarihi : 18/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZSelahaddin MENTEŞ Raportör : Pınar ARMAĞAN YILDIRIM Başvurucu : Mehmet SOYCAN Vekili : Av. Murat SADAK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, işçilik alacaklarının tahsili talebiyle açılan davad a yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 28/5/2019 tarihinde yapılmıştır.3. Başvurucuya ait başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapıl an ön incelemesinden sonra başvuru Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve es as incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin ( 2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değ erlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: Başvuru Numarası : 2019/18612 Karar Tarihi : 18/11/2020 38. Başvurucunun 19/2/2013 tarihinde açtığı davada yargısal süreç , İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesinin 19/2/2020 tarihli kararıy la sona ermiştir. 9. Başvurucu, deliller yeterince incelenmeden adil olmayan şekil de karar verilmesi ve yargılamanın uzun sürmesi nedenleriyle adil yargılanma ve mü lkiyet haklarının ihlal edildiği iddiasıyla 28/5/2019 tarihinde Anayasa Mahkemesine bir eysel başvuruda bulunmuştur. IV. İNCELEME VE GEREKÇE 10. Mahkemenin 18/11/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda baş vuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddiaları 11. Başvurucu, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede yargı lanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme12. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hu kuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsi fini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Başvurucunun iddialarının bir bütün olarak Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede y argılanma hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden 14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şe kilde- yargılamanın sona erdiği tarih, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anaya sa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve di ğerleri , B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50, 52). 15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığ ı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususl ar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , 41-45). 16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında somut olaydaki 7 yıllık yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir. Başvuru Numarası : 2019/18612 Karar Tarihi : 18/11/2020 417. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. 3. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 19. Başvurucu ihlalin tespiti ile 50.000 TL manevi tazminata ka rar verilmesi talebinde bulunmuştur. 20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. 21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşı lığında başvurucuya net 12.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gereki r. 22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.364,60 TL yargılama giderinin başvur ucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin idd ianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Başvurucuya net 12.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazmina ta ilişkin diğer taleplerin REDDİNE, D. 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.364,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE, Başvuru Numarası : 2019/18612 Karar Tarihi : 18/11/2020 5E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar ge çen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Kararın bir örneğinin bilgi için İstanbul 17. İş Mahkemesine (E.2013/344) GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 18/11 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selaha ddin MENTEŞ