TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR ALi FUAT YILMAZER VE DiGERLERi BASVURUSU (2) (Ba vuru Numaras1: 2015/7694) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor : 2015/7694 : 11/12/2018 iKiNCi BOLUM KARAR : Engin YILDIRIM : Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOPAL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: : OmerMENCiK Ba vurucular : 1. Ali Fuat YILMAZER 2. Erol DEMiRHAN 3. Tufan ERGUDER Vekili : Av. Htiseyin ATAOL I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tahliye karannm uygulan
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR ALi FUAT YILMAZER VE DiGERLERi BASVURUSU (2) (Ba vuru Numaras1: 2015/7694) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor : 2015/7694 : 11/12/2018 iKiNCi BOLUM KARAR : Engin YILDIRIM : Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOPAL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: : OmerMENCiK Ba vurucular : 1. Ali Fuat YILMAZER 2. Erol DEMiRHAN 3. Tufan ERGUDER Vekili : Av. Htiseyin ATAOL I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tahliye karannm uygulanmamas1 nedeniyle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 8/5/2015 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur . 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 5. Ba vuru belgelerinin bir omegi bilgi ivm Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilmi tir. Bakanhk , gorii bildirmi tir. 6. Ba vurucular, Bakanhgm gorii tine kar 1 beyanlanm Anayasa Mahkemesine sunmu tur. III. OLAY VE OLGULAR 7. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler vervevesinde ilgili olaylar ozetle oyledir: 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7694 : 11/12/2018 A. Tutuklamaya ili kin Siire 8. Kamuoyunda bilinen ismiyle Tah iyeciler grubuna ili kin yurlitiilen bir soru turmada (amlan soru turmalara ili kin bilgiler i9in bkz. Hidayet Karaca [GK], B. No: 2015/144, 14/7/2015, 10, 11) bir sure tutuklu kalan bir ki inin ikayeti iizerine ba vurucular da dahil olmak iizere gazeteci, yap1mc1, senarist, yonetmen ve emniyet gorevlilerinin aralannda oldugu 90k say1da iipheli hakkmda iftira, sahtecilik ve ki iyi hiirriyetinden yoksun k1lma su9lanndan istanbul Cumhuriyet Ba savc1hgmca soru turma ba latilm1 tu. 9. Bu soru turma kapsammda istanbul Cumhuriyet Ba savc1hg1 18/12/2014 tarihinde ba vurucu Tufan Ergiider'i tutuklanmas1 istemiyle istanbul 1. Sulh Ceza Hakimligine sevk etmi tir. istanbul 1. Sulh Ceza Hakimligi 19/12/2014 tarihinde ba vurucu Tufan Ergiider'in silahh teror orgiitiine iiye olma su9undan tutuklanmasma karar vermi tir. Ba vurucular Erol Demirhan ve Ali Fuat Y1lmazer yoniinden ise aym soru turma kapsammda istanbul Cumhuriyet Ba savc1hg1 26/12/2014 tarihinde ba vuruculan tutuklanmalan istemiyle istanbul 5. Sulh Ceza Hakimligine sevk etmi tir. istanbul 5. Sulh Ceza Hakimligi 27/12/2014 tarihinde ba vurucular Erol Demirhan ve Ali Fuat Y ilmazer'in silahh teror orgiitiine iiye olma su9undan tutuklanmalanna karar vermi tir. B. Serbest Birakdmamaya ili kin Siire 10. Ba vuruculann da aralannda oldugu iiphelilerin miidafileri tarafmdan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesine -nobet9i asliye ceza mahkemesi oldugu-20/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (biitiin) sulh ceza hakimlerinin reddi ile tahliye taleplerini i9erir dilek9eler verilmi tir. 11. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, istanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin tiimiine yaz1 yazilarak -dilek9elerde ileri siirlilen- hakimin reddi sebepleri konusunda yaz1h olarak gorli bildirmeleri istenmi tir. 12. istanbul 4. Sulh Ceza Hakimligi, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin gorli bildirme istemine cevap vermemi ; diger sulh ceza hakimlikleri ise gorli bildirilmesi istemine 22/4/2015 tarihinde cevap vermi tir. Hakimliklerin cevap yazilannda ozetle sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerini inceleme ve bu konuda karar verme yetki ve gorevinin yine sulh ceza hakimliklerine ait oldugu, hakimin reddi miiessesesinin kovu turma a amasma ait bir i lem oldugu, hakimin reddi sebepleri mevcut olsa dahi bu talebin oncelikle ilgili mahkeme veya hakimlige yap1lmas1 gerektigi ve sulh ceza hakimlerinin tamammm bu ekilde reddedilmesinin miimkiin olmad1g1 ifade edilmi tir. 13. Ote yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, istanbul Cumhuriyet Ba savc1hgma yaz1 yaz1larak tahliye talepleri hakkmdaki gorii leriyle birlikte ilgili soru turma dosyalannm gonderilmesi istenmi tir. Ba savc1hk, asliye ceza mahkemelerinin tahliye talepleriyle ilgili olarak karar verme yetkisinin bulunmad1g1m belirterek gorli bildirmemi ve soru turma dosyalanm gondermemi tir. 14. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi "mahkemece hakimin reddi talepleri ile ilgili yapzlan degerlendirmenin dosyamn esasz ile ilgili bir degerlendirme olmadzgz, Uphelilerin tamammm tutuklu bulundugu, dolayzszyla i in acele i lerden oldugu, dolayzszyla soru turma dosyalan ve reddi hakim talepleri konusunda goru lerin istenilmesine ragmen 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7694 : 11/12/2018 gonderilmemesinin reddi hdkim talepleri konusunda incelemeye ve bir karar vermeye hukuken engel te kil etmedigi" gerek9esiyle incelemesini " upheliler mudafilerinin dilek ;eleri, yazzh ve CD ortammdaki dilekc;e ekleri, ilgili savczhklardan ve Sulh Ceza Hdkimliklerinden gelen yazz cevaplan ve goru leri" uzerinden ger9ekle tirmi tir. Mahkeme 24/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (butun) sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerinin kabulune, uphelilerin tahliye talepleri konusunda karar verilmek uzere 24/4/2015 tarihinde nobet9i olan istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B.nin gorevlendirilmesine karar vermi tir. 15. Ba savc1hk tarafmdan talepte bulunulmas1 uzerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin hakimlerin reddi isteminin kabulune ve gorevlendirmeye ili kin kararlannm yok hukmunde oldugunun tespitine karar vermi tir. 16. istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi, aym tarihte istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine bir yaz1 yazarak tahliye taleplerine bakma gorev ve yetkisinin kendilerinde bulundugunu belirtmi ve ilgili taleplerin gonderilmesini istemi tir. 17. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi, Ba savc1hk9a soru turma dosyalannm gonderilmemesi ve tahliye talepleri konusunda goru bildirilmemesi uzerine tutuklulugun devamz yonunde mutalaada bulunuldugunu degerlendirerek tahliye talepleri konusundaki incelemesini "i in tahliye yonunden degerlendirilmesinde bir sakmca olmadzgz" gerek9esiyle upheli mudafilerinin sundugu baz1 belge ve CD'ler uzerinden ger9ekle tirmi tir. Mahkeme 25/4/2015 tarihinde ba vuruculann da aralannda oldugu tum uphelilerin tahliyesine karar vermi tir. 18. Diger taraftan Ba savc1hk tarafmdan talepte bulunulmas1 uzerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde, istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliyeye ili kin kararlannm yok hukmunde oldugunun tespitine ve uphelilerin tutukluluk hallerinin devamma karar vermi tir. Kararda "jstanbul Adliyesindeki tum Sulh Ceza Hdkimliklerinin reddine ve tutuklu Uphelilerin tahliye istemine ili kin taleplerin Asliye Ceza Mahkemesi veya Agzr Ceza Mahkemelerince degerlendirilmesinin ve bu degerlendirmeler neticesinde tahliye talebinin reddi veya kabulu yonunde bir karar verilmesi halinde verilen bu kararlann hukuken yasal mevzuatlmzza gore mumkun olmadzgz, verilen bu kararlann da hukuken gec;ersiz, uygulanabilirligi olmayan ve mutlak butlan ile batzl olan veya diger bir anlatzmla yak hukmunde sayzlan kararlar niteliginde oldugu" ifade edilmi tir. 19. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 26/4/2015 tarihinde tahliye muzekkerelerini istanbul Cumhuriyet Ba$savc1hgma gondermi$tir. Ba$savc1hk9a istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli karanna atif yapilarak upheliler hakkmda duzenlenen tahliye muzekkereleri istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade edilmi$tir. 20. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde uphelilerin tahliyesine ili$kin muzekkereleri yeniden Ba savc1hga gondermi , Ba$savc1hk bunlan tekrar istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade etmi tir. 21. Tahliye muzekkerelerinin ikinci kez iade edilmesi uzerine istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, tahliye muzekkerelerinin yeniden Ba savc1hga gonderilmesine dair bir karar vermi tir. 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7694 : 11/12/2018 22. Ote yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli kararlannm yok htikmiinde oldugunun tespitine karar vermi tir. 23. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 29/4/2015 tarihinde; onceki kararlarda gorevsiz olunmasma ragmen dilek9elerin degerlendirilerek soru turma a amasmda olan i lerle ilgili hakimin reddi taleplerinin kabultine karar verildigini, hukuki yamlg1ya dti tilerek verilmi olan bu kararlann usul ve yasaya aykm oldugunu , mahkemenin gorevine girmeyen bir hususta karar verildigini belirterek onceki kararlannm yok htikmtinde sayilmasma karar vermi tir. 24. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi de 28/4/2015 tarihinde "... hazzrlzk soru turmalarznda hdkim tarafindan verilmesi gerekli kararlarz almak, i leri yapmak, bunlara kar z yapzlan itirazlarz incelemek yetkisinin munhaszran Sulh Ceza Hdkimligine ait oldugu, Asliye Ceza Mahkemelerinin soru turma a amaszndaki i ler ile ilgili olarak tutuklama ve tahliye kararz verme yetkilerinin olmadzgz, Mahkememizce verilen 25/04/2015 tarihli .. . karar ile mahkememizce verilen tahliye kararz[ mn] mahkememizin gorevsiz bulunmasz nedeniyle yak hukmunde sayzlmasz gerektigi ... " gerek9esiyle tahliyeye ili kin kararlannm yok htikmtinde sayilmasma karar vermi tir. 25. Ba vurucular, nihai karan 26/4/2015 tarihinde ogrendiklerini bildirmi lerdir. 26. Ba vurucular 8/5/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu lard1r. C. Sonraki Siirec; 27. istanbul Cumhuriyet Ba savc1hgmca ba vuruculann da aralannda oldugu tiphelilerin resmi belgede sahtecilik, iftira ve silahh teror orgtittine tiye olma su9unu i lediklerinden bahisle cezalandmlmalan istemiyle aym yer Agir Ceza Mahkemesinde kamu davas1 a91lm1 tlr. 28. istanbul 14. Agir Ceza Mahkemesinin E.2015/281 say1h dosyas1 tizerinden kovu turma a amas1 ba lam1 tlf . 29. Devam eden yarg1lama sonunda Mahkeme 3/11/2017 tarihli karanyla ba vuruculann silahh teror orgtilline tiye olma su9undan 12 yil, iftira su9undan ise 4 y1l 6 ay hapis cezas1 ile cezalandmlmalanna; ba vurucu Tufan Ergtider'in ise bu su9lardan ayn olarak resmi belgede sahtecilik su9undan da 9 y1l hapis cezas1 ile cezalandmlmasma karar vermi tir. 30. Bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla davanm istinaf incelemesi devam etmektedir. D. ilgili Siirec; 31. Ba vuruculann da aralannda bulundugu tiphelilerin istanbul sulh ceza hakimlerinin llimtintin reddi taleplerini kabul eden istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.6. ile bu ki ilerin llimtintin tahliye taleplerini kabul eden istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B. hakkmda disiplin ve ceza soru turmas1 ba latilm1 tlf. Bu kapsamda amlan hakimler 27/4/2015 tarihinde gorevden el 9ektirilmi ler -sonrasmda meslekten de 91kanlm1 lar- 30/4/2015 ve 1/5/2015 tarihlerinde tutuklanm1 lardir. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7694 : 11/12/2018 32. Hakimler M.6. ve M.B. hakkmda kamu davas1 a9Ilm1 ; Yarg1tay 16. Ceza Dairesi 24/4/2017 tarihinde, ad1 ge9en ki ilerin soz konusu kararlan -iiyesi olduklan FETO/PDY liderinin ve yoneticilerinin talimat1yla verdiklerini belirterek silahh teror orgiitii iiyesi olma su9undan 9 yil hapis ve gorevi kotiiye kullanma su9undan 1 yil hapis cezalanyla cezalandmlmalanna karar vermi tir. Dairenin gorevi kotiiye kullanma su9u yoniinden yapt1g1 degerlendirmelerin ilgili k1s1mlan oyledir: "... Turk Ceza Muhakemesi Hukuku yonunden, gerek mulga 1402 saytl1 CMUK'un 21 vd.maddelerinde gerekse mer'i 5271 sayll1 CMK'nzn 22 ve devamz maddelerinde yer alan duzenlemeler subjektif tarafszzhkla ilgili olup hakimin reddi hakkzna ili$kindir.Bu nedenlE $Upheli/samk,mu$teki/katdan ya da Cumhuriyet savclSlmn hakimi reddetmesi mumkun ise de mahkeme veya hakimligi bir kurum olarak reddetmesi mumkun degildir.Keza heyet halinde r;alz$an bir mahkemenin veya bir adliyede veya yargz r;evresinde bulunan tum mahkemelerin veya hakimlerinin toplu reddi usulii de yoktur ... 5271 sayzlz CMK'nzn 22 vd.maddelerinde yer alan hakimin reddi muessesesinin, kura/ olarak kovu$turma a$amas1 ile ilgili oldugu gorulse de, gerek ilgili madde metinlerinde apkr;a '$upheli' kavramzna yer verilmesi gerekse yasayla kurulmu$ bag1ms1z ve tarafs1z bi, mahkeme tarafindan yargllanma hakkznt teminat altzna alan AS'nin 6. ve Anayasamn 36.maddelerinin emredici duzenlemeleri kar$zsznda soru$turma sajhasznda da hakimin reddinin mumkun oldugunun kabuliinde zorunluluk bulunmaktadzr. Zira red, hakimin tarafszzlzgznz temin bakzmzndan getirilmi$ bir kurumdur. 28.06.2014 tarihinde yururluge giren 6545 saytlt Kanunla, sulh ceza mahkemeleri kaldzrzlmz$ ve munhaszran soru$turma a$amasznda gorevli sulh ceza hakimlikler, kurulmu$tur. Adzndan da anla$zlacagz uzere bu hakimlikler, "mahkeme" niteligi ta$zmazlar, r;unku dava gormezler, sadece soru$turma a$amasz ile ilgili tedbir taleplerini ve itirazlarz inceleyip karara baglarlar. Soru$turma a$amasznda tarafszzlzgzndan $Uphe duyulan sulh ceza hakiminin, gerek ki$isel gerekse olgusal olarak somutla$tzrzlmak suretiyle reddi mumkundur. Ancak objektif tarafszzlzk gerekr;esiyle tum sulh ceza hakimleri reddedilemez. 6545 sy.kanunla Sulh Ceza Hakimlerinin reddine dair ozel bir usul getirilmedigine gore bu konuda gene! hukumlerin uygulanmasz gerektiginde $Uphe olmamalzdzr. Bu durumda red, reddedilen hakimlige yapzlacak yazzlz ba$VUru ile yapdmaltd1r.Reddi istenen hakim, ret sebepleri hakkzndaki goru$lerini yazll1 olarak bildirerek (CMK m.26/1-3) evrakt yarg1 r;evresi i ;inde bulundugu asliye ceza mahkemesim (CMK m.27/2) (ProfDr.Yener Unver-ProfDr.Hakan Hakeri Ceza Muhakemesi Hukuku 12.baskz sh.191) gonderir.Ret isteminin kabulu halinde, davaya bakmakla bir ba$ka hdkim veya mahkeme gorevlendirilir .. (CMK m.27/4). Red talebini kabul eden Asliye Ceza Mahkemesi hakiminin tahliye taleplerini degerlendirmek uzere her hangi bir hakimi gorevlendirip gorevlendiremeyecegine gelince; 5235 sayzlz Kanunun degi$ik 10. maddesi ile CMK m.101/1, 103, 108/1 ve 268/3 incelendiginde, soru$turma a$amasznda tutuklama ve tahliye kararlarzm yalnzzca sulh cezc hakimligi ve hakimi verebilir. Tutukluluga itirazz ise, CMK m.268/3 uyarznca sadece bir 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7694 : 11/12/2018 baJka sulh ceza hakimligi ve hakimi inceleyebilir.SoruJturma aJamasznda tutuklama VE tahliye konusunda asliye ceza mahkemesine ve hakimine yetki verilmemiJtir. Asliye ceza mahkemesi, ancak kabul ettigi iddianamenin kovuJturmasznz yuruturken tutuklama tedbiri ile ilgili kararlar verebilir. Bunun dzJznda Anayasa ve kanunlar asliye ceza mahkemelerine dogrudan veya dolaylz olarak soruJturma aJamaszna mudahale etme yetkisi vermemiJtir.(ProfDr.Ersan $EN yorumluyorum 13 syf 313-315) Bu nedenle Asliye Ceza Mahkemesi red talebini yerinde gorurse ancak aynz yer ya da yargz ;evresinde bulunan bi, baJka sulh ceza hakimini gorevlendirebilir. Somut olayda, jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MO.nun mutad uygulama geregince taleple ilgili dilek ;e ve eklerini 5271 sy.CMK'nzn 24.maddesi geregince goruJ yazzlarz da eklenerek iade edilmek uzere reddedilen hakimlere gondermesi, evrakzn tekrar gelmesi durumunda ise yukarda apklandzgz uzere Turk Ceza Muhakemesi hukukunda uygulanma yeri bulunmayan ve esasen haklz bir gerek ;eye de dayanmadzgz Anayasa Mahkemesince tespit edilen 'objektif tarafszzlzk' iddiaszna mustenit taleplerin reddine karar vermesi gerekirken hi ; birisi ilgili Cumhuriyet savczlarznzn goruJ yazzlarznda belirtilen gerekc;elerle gonderilmemiJ ve bu Jekilde soz konusu soruJturma dosyalarz kendisi tarafindan incelenmemiJ olmaszna ve tamamz toplu olarak reddedilmiJ durumdaki jstanbul Sulh Ceza Hakimlerinin , kendilerine yonelik olarak yapzlan bu toplu reddi hakim taleplerim inceleme yetkisinin bulunmadzgzna yonelik olumsuz goruJ yazzlarzna ragmen, talep dilek ;elerini CMK 'nzn 8 vd. maddelerinde ongorulen Jartlarz da taJzmadzgz halde birlqtirerek 32. Asliye Ceza hakimi sanzk MB.yi gorevlendirmesi ve buna iliJkin muzekkereyi 24/04/2015 gunu mesai bitiminden sonra saat 17:28'de imzalamaszyla UYAP uzerinden, fiziken de aynz gun jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi personelinin kalemi kapatzp adliyeden ayrzlmaszndan sonra Hakim MB.nin dogrudan kendisine , hakim odasznda 29. Asliye Ceza Mahkemesi zabzt katibi 6.A. marifetiyle gondermesi ... sanzk Hakim MB.nin ... 5235 sayzlz Kanun'un, 6545 sayzlz Kanunla degiJik 10. Maddesi geregince soruJturma aJamasznda tutukluluga iliJkin tum kararlarz verme yetkisinin Sulh Ceza Hakimligine ait oldugu ve asliye ceza mahkemelerinin soruJturma evresindeki iJlemlerle ilgili bir yetkisinin bulunmamaszna ragmen, 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi M.6.nun kanuna aykzrz Jekilde gorevlendirme kararzna dayanarak, toplam 594 adet klasorden oluJan belgeleri incelemeden ... gece saat 22.00-22.30 szralarznda kararlarzn yazzmznz bitirerek, koridorda bekleyen avukatlara teblig ettirmesi ... karJzsznda; Su ; tarihi itibariyle hakim olan sanzklarzn verdikleri kararlarzn esasen de sorunlu olduklarz gorulmekle birlikte, bu durumun musnet su ; yonunden yargzsal faaaliyet kapsamznda degerlendirilmesi ve verilen kararlara karJz kanun yollarzna baJvurulabilecegi ileri surulse de yukarda izah edildigi uzere, kamu duzenine iliJkin gorevle ilgili kurallarz gormezden gelip yargzlama hukukuna iliJkin iJleyiJ ve duzeni yok sayarak, 'mahkemeler ustu' bir tavzrla orgut liderinin talimatz uzerine kurgulandzgznda Juphe bulunmayan plan dogrultusunda tam bir orgutsel organizasyon, gizlilik ve adanmzJlzk hali i ;erisinde, fiil ve eylem birligi ile, aynz orgut mensubu olmaktan soruJturulan altmzJu ; Jupheli ile ilgili hakimin reddi ve tahliye taleplerini, mutad iJleyiJ ve uygulama dzJzna pkzp,mesai saati dzJznda, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek, olayz bir oldu bitti firsatc;zlzgz i ;erisinde sonuc;landzracak bir gizlilikle ve eJgudumle hareket ederek gorevli olmadzklarz halde kabul eden sanzklarzn, karar verme sureci ile ilgili hukuka aykzrz eylemleriyle gorevlerinin gereklerine aykzrz davrandzklarznda Juphe yoktur ... " 33. Amlan mahkumiyet htikmli, Yarg1tay Ceza Genel Kurulunca 26/9/2017 tarihli kararla onanarak kesinle mi tir. Karann ilgili kis1mlan oyledir: 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7694 : 11/12/2018 11 jstanbul Cumhuriyet BaJsavczlzgznca yiirutiilmekte olup beJ yiiz doksan dart klasorden oluJan yedi ayrz soruJturma dosyasznda biri gazeteci, digerleri emniyet gorevlisi olan altmzJ ii ; Jiiphelinin FETO/PDY silahlz teror orgiitiine iiye olma, Tiirkiye Cumhuriyeti Hiikiimetini ortadan kaldzrmaya veya gorevlerini yapmasznz kzsmen veya tamamen engellemeye teJebbiis, devletin gizli kalmasz gereken bilgileri siyasal veya askeri casusluk amaczyla temin etme gibi r;ok sayzda sur;tan tutuklu bulundugu, bu Jiiphelilerin miidafilerinin farklz tarihlerdeki tahliye istemlerinin jstanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin kararlarzyla reddedildigi, keza altmzJ ii ; Jiipheliden otuz altzsznzn, haklarznda tutuklama nedeni bulunmadzgznz ileri siirerek yaptzklarz bireysel baJvurunun Anayasa Mahkemesince 08.04.20] 5 tarihinde kabul edilemez bulundugu, Bu surer; sonunda, FETO/PDY silahlz teror orgiitii lideri Fethullah Giilen'in 11www.he.o II isimli internet sitesinde yayznlanan 11Mukaddes ;ile ve jnJak Kahramanlarz 11 baJlzklz vaazlsohbet goriiniimlii kriptolu/orgiitsel konuJmaszyla altmzJ ii ; tutuklu Jiiphelinin serbest bzrakzlmasznzn saglanmasz ir;in talimat verdigi, bunun iizerine 20.04.2015 tarihinde Jiiphelilerin miidafileri olan yirmi avukat tarafindan jstanbul Adliyesindeki tum sulh ceza hakimliklerinde gorevli hakimlerin reddiyle Jiiphelilerin tahliye edilmesi istemli elli bir adet dilekr;eden oluJan evrakzn uygulanan prosediire aykzrz olarak tarama ve kayzt iJlemlerinden ger;irilmeksizin giiniin muhabere nobetr;isi jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MO.ye odasznda teslim edildigi, sanzk MO.nun reddi hakim taleplerini kabul ederek, muhabere nobetr;isi jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MB.yi tahliye istemleri konusunda karar vermek iizere 24.04.2015 tarihinde gorevlendirdigi, sanzk MB.nin de 25.04.2015 tarihinde talepleri kabul ederek tutuklu bulunan Jiiphelilerin tamamznzn tahliyesine karar verdigi olayda; Silahlz teror orgiitii iiyesi olma sur;u bakzmzndan ; Teror orgiitlerinin; amar; sur;un iJlenmesi yolunda giiven, disiplin ve szkz irtibata onem veren, iJ boliimiine dayalz, hiyerarJik diizene sahip yapzlar olarak istihbarat, gizlilik, giivenlik ve denetim konularznda duyarlz olduklarz, orgiitiin hiyerarJik yapzszna dahil olmayan, irtibat halinde olmadzklarz , giivenilir bulmadzklarz , denetleyemedikleri, gizlilik ve giivenlik kurallarzyla hiyerarJiye uymayan kiJilerin faaliyetlerine izin vermeyecekleri , bu kapsamda FETOIPDY silahlz teror orgiit lideri Fethullah Giilen'in 19.04.2015 giinii orgiitiin yayzn organlarzndan 11www.herkul.org11 isimli internet sitesinde yayznlanan talimatz dogrultusunda, FETO/PDY silahlz teror orgiitii iiyeligi ve bu orgiitiin faaliyeti r;err;evesinde iJlenen sur;lara iliJkin yedi ayrz soruJturma dosyasznda tutuklu olan altmzJ ii ; Jiiphelinin miidafiligini yapan yirmi avukatzn, orgiit liderinin talimatzndan bir giin sonra 20.04.2015 tarihinde toplu halde verdikleri elli bir adet dilekr;eye istinaden dosyalarz kzsmen dahi olsa incelemeden ve delillere temas etmeksizin, altmzJ ii ; Jiiphelinin tamamznzn istisnaszz olarak tahliyelerini saglamak ir;in orgiit tarafindan verilen gorevi yerine getirmek iizere birlikte harekete ger;en ve ancak 11adanmzJ II bir orgiit mensubunca yapzlabilecek bir yon tern ve iislupla, hukuka ar;zkr;a aykzrz bir zeminde bulunduklarznz bilerek onceden tasarlanmzJ, amar; ve orgiitsel faaliyetleri yoniinden bilinr;li olarak soz konusu usulsiiz ve hukuka aykzrz kararlarz veren sanzklarzn FETO/PDY silahlz teror orgiitiiniin amar;larznz gerr;ekleJtirmesine hizmet ettikleri ve FETO/PDY silahlz teror orgiitii mensuplarznzn kullanzmz zr;zr. oluJturulmuJ ve miinhaszran bu teror orgiitiiniin mensuplarz tarafindan kullanzldzgz bilinen By Lock iletiJim sistemini kullanmak suretiyle orgiitiin hiyerarJik yapzszna dahil olduklarz ve boylelikle silahlz teror orgiitiine iiye olma sur;unu iJledikleri anlaJzlmaktadzr. Gorevi kotiiye kullanma sur;u bakzmzndan ise; 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7694 : 11/12/2018 42-50. Sanzklann inceleme konusu davada yaptzklan agzr hukuka aykzrzlzklann, mesleki kzdemleri ve yetkili ;alzJtzklarz mahkemelerdeki gorev sureleri dikkate alzndzgznda, bqen hata ve mesleki tecrubesizlik kapsamznda degerlendirilmesinin mumkun olmamasz, reddi hakim taleplerinin kabul edilip tahliye kararlarz verildigi anda Jilphelilere hakszz bir menfaat saglanmasz karJzsznda ; FETOIPDY silahlz teror orgiltilnce organize edilen tahliye planznz hayata ge ;iren sanzklar M.6. ve M.B.nin, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek Jekilde tam bir orgutsel organizasyon, gizlilik ve adanmzJlzk hali i ;erisinde, iJtirak halinde soz konusu soruJturma evrakznz incelemeden verdikleri hukuka aykzrz kararlarla Jilphelilerin tamamznzn tahliye edilmesine karar vererek, aynz orgiltiln mensubu olmaktan haklarznda soruJturma yilriltulen altmzJ il ; Jilpheliye menfaat sagladzklan ve bu Jekilde sanzklarzn, gorevlerinin gereklerine aykzrz hareket etmek suretiyle FETO/PDY silahlz teror orgutunun faaliyeti kapsamznda ... gorevi kotuye kullanma suc;unu ayrz ayrz iJledikleri kabul edilmelidir ... " IV. iLGiLi HUKUK 34. ilgili hukuk i9in bkz. Huseyin Korkmaz, B. No: 2014/16835, 18/7/2018, V. iNCELEME VE GEREK ;E 35. Mahkemenin 11/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tiniildti: A. Ba vurucularm iddialan ve Bakanhk Gorii ii 36. Ba vurucular; istanbul sulh ceza hakimlerinin tumtintin reddine ve tahliyeye ili kin talepte bulunduklanm, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesince hakimlerin reddi isteminin kabul edildigini ve tahliye taleplerini karara baglamak tizere istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin gorevlendirildigini, bu Mahkeme tarafmdan da tahliye karan verildigini ve bu karardan sonra tahliye kararlannm uygulanmamas1 amac1yla siyasi iradenin yarg1 erki tizerinde bask1 kurdugunu ifade etmi lerdir. 3 7. Ba vurucular aynca sulh ceza hakimlerinin reddi talebini degerlendirme yetkisinin asliye ceza mahkemelerinde olmas1 nedeniyle istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesince bir degerlendirme yap1ld1gm1, ancak yetkisiz bir makam olan istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi karanm yok htikmtinde sayd1gm1, yine aym Hakimligin tahliyeye ili kin kesin nitelikteki istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi karanm da hukuka aykm bir ekilde yok htikmtinde sayd1gm1, Ba savc1hgm infaz biriminin de tahliyeye ili kin kararlan -kanunen mtimktin olmad1g1 halde-ilgili birimlere gondermek yerine iade ettigini, tum bu sebeplerle tahliye kararlanna ragmen serbest b1rak1lmalannm hukuka aykm bir ekilde engellendigini belirterek etkili ba vuru, ki i hurriyeti ve gtivenligi ve adil yarg1lanma haklanmn ihlal edildigini ileri stirmti lerdir. 38. Bakanhk goru tinde; hakimin reddi ile hakimin davaya bakamayacag1 hallere ili kin dtizenlemelerin kovu turma a amasma ili kin dtizenlemeler oldugu ancak sulh ceza hakimliklerinin sadece soru turma a amasma ili kin i ve i lemleri yapt1klan, bu nedenle sulh ceza hakimlikleri yontinden bu dtizenlemelerin uygulanamayacag1, bu dtizenlemelerin sulh ceza hakimlikleri a91smdan uygulanmas1 ihtimali olsa dahi bu durumda talebin mutlaka sulh ceza hakimliklerine yapilmas1 gerektigi, aynca tum sulh ceza hakimliklerinin toplu ha.Ide reddinin mtimktin olmad1g1 ifade edilmi tir. Bakanhk gorti tinde aynca; ikayet konusu 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7694 : 11/12/2018 hakimlerin reddine ve tahliye taleplerinin kabuliine dair verilen kararlann gorevli olmayan mahkemelerce verildigi ve bu nedenle ortada hukuken ges;erli bir tahliye karannm bulunmad1g1 belirtilmi tir. 39. Ba vurucular, Bakanhk gorii tine kar 1 beyanlannda; hakimin reddi ile hakimin davaya bakamayacag1 hallere ili kin dtizenlemelerin kanun htiktimlerinden de as;1k ;a anla 1lacag1 tizere soru turma a amas1m da kapsad1g1m, hakimlerin reddine lair taleplerin tum sulh ceza hakimliklerince uzunca bir sure gormezden gelinmesi sebebiyle dogrudan asliye ceza mahkemesine ba vurduklanm , siyasilerin soylemleri ve sulh ceza hakimliklerinin tamammm yaptlg1 uygulamalar nedeniyle hepsinin tarafs1zhg1m ve bag1ms1zhg1m yitirdigini, bu nedenle tum sulh ceza hakimliklerini toplu olarak reddettiklerini ifade etmi lerdir. Ba vurucular, bakanhk gorti tine kar 1 beyanlannda aynca istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin hakimin reddi taleplerini ve istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin ise tahliye taleplerini degerlendirmede gorevli olduklanm belirtmi lerdir. B. Degerlendirme 40. Anayasa'mn 19. maddesinin ti ;tincti ve sekizinci fikralan oyledir: "Suc;lulugu hakkznda kuvvetli belirti bulunan ki:jiler, ancak kac;malarznz, delillerin yokedilmesini veya degi!jtirilmesini onlemek maksadzyla veya bunlar gibi tutuklamayz zorunlu kzlan ve kanunda gosterilen diger hallerde hakim kararzyla tutuklanabilir. Her ne sebeple olursa olsun, hiirriyeti kzsztlanan ki:ji, kzsa siirede durumu hakkznda karar verilmesini ve bu kzs1tlamanzn kanuna aykznlzg1 halinde hemen serbest b1rakzlmas1nz saglamak amaczyla yetkili bir yarg1 merciine ba:jvurma hakkzna sahiptir. " 41. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yap1lan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vuruculann serbest b1rakilmalanna ili kin mahkeme karannm uygulanmad1gma ve bu karara ragmen htirriyetlerinin kls1tlanmasma devam edildigine yonelik iddialanmn mahkemeye eri im hakk1yla ilgili genel ilkeler 1 1gmda Anayasa'mn 19. maddesinin ti ;tincti ve sekizinci fikralan baglammda, ki i htirriyeti ve gtivenligi hakk1 kapsammda incelenmesi gerekir. 42. Anayasa Mahkemesi Huseyin Korkmaz ( 88-109) karannda; benzer bir soru turma kapsammda istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesince verilen tahliye karanna ragmen serbest b1rakilmanm hukuka aykm bir ekilde engellendigi yontindeki iddiamn, tahliyeye ili kin istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi karannm yetkili bir yarg1 mercii tarafmdan verilmi bir karar oldugunun kabuliintin mtimktin olmad1gm1 ve ba vurucunun soz konusu tahliye karan sonrasmdaki tutulmasmm hukuki bir temelinin bulunmad1gmm soylenemeyecegini de belirterek as;1k ;a dayanaktan yoksun oldugu sonucuna varm1 t1r. 43. Somut ba vuruda, aym mahiyetteki iddialara ili kin olarak amlan kararda vanlan sonus;tan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 44. As;1klanan gereks;elerle ba vurunun as;1k ;a dayanaktan yoksun olmas1 nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 10 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7694 : 11/12/2018 VI. HOKUM A91klanan gerek ;elerle; A. Tahliye karanna ragmen serbest b1rakilmama nedeniyle ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddiamn ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucular iizerinde BIRAKILMASINA 11/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM -Oye Celal Miimtaz AKINCI -Oye Muarnmer TOP AL -Oye -Oye M. EminKUZ R1dvan GULE ; 11