TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR FAİK YAŞAR BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/31577) Karar Tarihi: 19/1/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/31577 Karar Tarihi : 19/1/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucu : Faik YAŞAR Vekili : Av. Mervan Eren GÜL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; işveren ile aras ındaki güven ili şkisinin bozuldu ğu gerekçesiyle i ş
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR FAİK YAŞAR BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/31577) Karar Tarihi: 19/1/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/31577 Karar Tarihi : 19/1/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucu : Faik YAŞAR Vekili : Av. Mervan Eren GÜL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; işveren ile aras ındaki güven ili şkisinin bozuldu ğu gerekçesiyle i ş sözleşmesinin feshedilmesi üzerine aç ılan işe iade davas ında adil yarg ılanma hakk ının, masumiyet karinesinin, çal ışma hakk ının, kamu hizmetine girme hakk ının, özel hayata sayg ı hakk ının, yaşam hakk ının, eşitlik ilkesinin ve etkili ba şvuru hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 9/9/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmam ıştır. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 6. Başvurucu, Diyarbak ır Su ve Kanalizasyon Genel Müdürlü ğü bünyesinde alt işveren konumundaki şirketin personeli olarak çal ışmaktayken 31/7/2017 tarihinde i ş akdi tek tarafl ı olarak feshedilmi ştir. 7. Başvurucu, feshin geçersizli ğinin tespitine ve i şe iadesine karar verilmesi talebiyle 23/8/2017 tarihinde dava açm ıştır. 8. Diyarbak ır 6. İş Mahkemesi (Mahkeme) 5/6/2018 tarihinde davay ı reddetmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/31577 Karar Tarihi : 19/1/2023 39. Başvurucu karara kar şı 11/2/2019 tarihinde istinaf yoluna ba şvurmuştur. 10. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 29/4/2019 tarihinde istinaf başvurusunu reddetmi ştir. 11. Nihai karar ba şvurucuya 26/8/2019 tarihinde tebli ğ edilmiştir. Başvurucu 9/9/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE A. Başvurucunun İddialar ı 12. Başvurucu; ceza karar ı olmadan suçlu kabul edilerek sözle şmesinin feshedilmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ve masumiyet karinesinin, çal ışma hayat ına yap ılan orant ısız müdahale nedeniyle çal ışma hakk ının, kamu hizmetine girme hakk ının, eşitlik ilkesinin, ya şam hakk ının, özel hayata sayg ı hakk ının ve son olarak etkili ba şvuru hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 13. Bireysel ba şvurular ın 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi ş ise ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekmektedir. An ılan düzenlemelerde ba şvuru yolu öngörülen durumlarda bireysel ba şvuru süresinin ba şlang ıcına ilişkin olarak başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten söz edilmekte ise de haberdar olunmayan bir hususta ba şvuru yap ılamayaca ğı dikkate al ınarak bu ibarenin nihai karar ın gerekçesinin ö ğrenildiği tarih olarak anla şılmas ı gerekir ( A. C. ve di ğerleri [GK], B. No: 2013/1827, 25/2/2016, 25). 14. Bireysel ba şvuru süresinin i şlemeye ba şlamas ı yönünden nihai karar ın gerekçesinin tebli ği, öğrenme şekillerinden biridir ( Mehmet Ali Kurtuldu , B. No: 2013/5504, 28/5/2014, 27). Ancak ö ğrenme, gerekçeli karar ın tebliği ile s ınırlı olarak gerçekle şmez; başka şekillerde de ö ğrenme söz konusu olabilir. Ba şvurucunun nihai karar ın gerekçesini dava dosyas ını incelemek suretiyle ö ğrenmesi mümkündür. Bu do ğrultuda dosyadan suret alınmas ı gibi hâllerde ba şvurucunun gerekçeli karar ı öğrendiği kabul edilebilir. Başvurucular ın nihai karar ın gerekçesini öğrendiklerini beyan ettikleri tarih de bireysel başvuru süresinin ba şlang ıcı olarak ele al ınabilir (İlyas Türedi , B. No: 2013/1267, 13/6/2013, 21, 22). 15. Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullan ıcılar ın kendilerini ilgilendiren bilgi ve belgelere ihtiyaç duymalar ı hâlinde h ızlı ve kolay şekilde ula şabilmelerini sağlamaktad ır. Her türlü bilgi ve belge al ışverişi de UYAP üzerinden elektronik ortamda ve anl ık denebilecek k ısa sürede gerçekle ştirilebilmektedir ( Hüseyin A şkan, B. No: 2017/15649, 21/7/2020, 26). 16. Yarg ı sisteminin parças ı olarak avukatlar; sistemde vekâleti bulunan dava dosyalar ını internet üzerinden UYAP'tan yararlanarak inceleyebilmekte, bu dosyalardan suret alabilmekte, elektronik imza ile sistemdeki dava dosyalar ına evrak ekleyebilmekte, yeni dav a dosyas ı açabilmekte ve harç ödeyebilmektedir. Ayr ıca nihai karar ın gerekçesine eri şmenin Başvuru Numaras ı: 2019/31577 Karar Tarihi : 19/1/2023 4mümkün hâle geldi ği durumlarda ba şvurucu avukatlar ı bu sistemi kullanmak suretiyle nihai karar ın gerekçesini kesin olarak ö ğrenme imkân ını da elde etmektedirler ( Hüseyin A şkan, 27). 17. Tüm bu i şlemler yap ılırken bilgi ve belgelerin son hâli, de ğişmez ve güvenli bir şekilde veri taban ında saklanmakta ve belgeler üzerinde yap ılan işlemler UYAP evrak i şlem kütüğünde kay ıt alt ına al ınmaktad ır. Evrak i şlem kütüğü, evrak üzerinde yap ılan işlemleri (doküman olu şturma, düzenleme, imzalama, açma, okuma ve yazd ırma gibi) kay ıt alt ına almaktad ır. Kay ıt alt ına al ınan evrak üzerindeki i şlemleri yapan şahs ın ad ı soyad ı, s ıfat ı, birimi, yap ılan işlemin niteli ği, tarih ve saati sistemde saklanmaktad ır (Hüseyin A şkan, 28). 18. Yarg ılama sürecinde nihai karar olan Bölge Adliye Mahkemesi ilam ına ilişkin olarak UYAP evrak i şlem kütüğü üzerinde yap ılan incelemede ilgili karar ın başvurucunun avukat ı taraf ından 18/6/2019 günü saat 11.37 de aç ılarak okundu ğu tespit edilmi ştir. Dolay ısıyla bu işlemi yapan ilgililerden i şlem s ıras ında nihai karar ın sonucunu ö ğrenmeleri beklenir. Böyle bir durumda i şlem yap ılırken nihai karar ın sonucunun ö ğrenildiği kabul edileceğinden bireysel ba şvuru süresinin bu tarihten itibaren ba şlatılmas ı gerekir. 19. Somut olayda; Bölge Adliye Mahkemesi ilam ının başvurucunun avukat ı taraf ından UYAP üzerinden okundu ğu, bu kapsamda 18/6/2019 tarihinde bireysel ba şvuruya ilişkin nihai karardan haberdar olundu ğunun ve bu do ğrultuda bireysel ba şvuru süresinin 18/6/2019 tarihinden itibaren i şlemeye ba şlad ığının kabul edilmesi gerekir. Nitekim ilgili usul kurallar ı uyar ınca sürenin münhas ıran tebliğden itibaren i şlemeye ba şlayacağının kabu l edildiği uygulamalar ın aksine bireysel ba şvuru yolunda ba şvuru süresi ihlalin ö ğrenilmesi esas ına bağlanm ıştır (benzer yöndeki karar için bkz. Mehmet Özcan, B. No: 2019/6266, 15/1/2020, 27). 20. Sonuç olarak bireysel ba şvuru konusu yarg ılama sürecine ili şkin nihai karardan 18/6/2019 tarihinde haberdar oldu ğu anlaşılan başvurucunun 9/9/2019 tarihinde gerçekleştirdiği bireysel ba şvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna kara r verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 19/1/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.