Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/1153 E. , 2024/3668 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/1153 Karar No : 2024/3668 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gayrimenkul Proje Geliştirme ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/1153 E. , 2024/3668 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/1153 Karar No : 2024/3668 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gayrimenkul Proje Geliştirme ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Burdur ili, Yeşilova ilçesi hudutları dahilinde ve kendi uhdesinde bulunan S:... ( ER:... ) sayılı IV. Grup (krom) arama ruhsatının (işletme talepli) iptal edilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin ve bu işleme karşı yapılan 23/05/2019 tarihli itirazın reddine dair Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; davalı idareye sunulan işletme projesinde krom madeninin görünür rezerv olarak belirlenen alan içerisinde merceksi yapıda ve dağılmış halde bulunduğu, Y:736503, X:4140331 koordinatında bulunan mostradan alınan numunenin analiz sonucuna göre tenörün %37 civarında olduğu yönünde somut tespitlere yer verildiği, bu tespitlerin doğruluğunun diğer bir ifadeyle söz konusu sahada krom rezervinin bulunup bulunmadığının mahalinde yapılacak inceleme sonucunda sahadan alınan numunelerin analiz sonuçlarına göre tespit edilebileceği, hal böyle iken mahalinde tetkik heyeti tarafından ruhsat vekilinin talebine rağmen sahadan numune alınmadığı, sadece makroskopik inceleme ile yetinildiği görülmüş olup, bu haliyle uyuşmazlık konusu alanda krom rezervinin bulunup bulunmadığına ilişkin davalı idarece yapılmış yeterli ve somut bir tespit ve çalışmanın yapılmadığı anlaşıldığından, eksik araştırma ve yetersiz tespitlere dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, mahallinde tetkik esnasında sahadan numune alınmadığı çünkü işletme projesinde krom tenörünün %31 olarak belirtildiği, teknik olarak krom cevherleşmesi %3-4 olsa bile gözle ayırt edilebileceği, arama ruhsatı verilmiş olan davacının arama faaliyetlerini yerine getirerek sahada maden cevherleşmesinin varlığını kanıtlaması gerektiği, davacının projesinde gerçek dışı oranlarda maden cevherini ileri sürdüğü ancak bunu teknik belgeler ile kanıtlayamadığı gibi sahada sondaj ve yarma çalışmalarının da yapılmadığı, gözle krom varlığı görülemeyen bir sahada işletilebilecek oranda krom bulunmadığı kanaati ile projenin uygun bulunmadığı, toplamda 5 yıllık arama ruhsat süresinde cevherleşmenin varlığının teknik olarak açıklanamadığı sahada numune alınarak sürecin uzatılmasında hukuki menfaat bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, mevzuata uygun olarak sahada maden varlığının ve cevherleşme oranlarının tespiti maksadı ile sondaj, yarma veya galeri açma gibi faaliyetlerde bulunulduğuna dair herhangi belge sunulmadığı, dolayısıyla davacı şirketçe arama dönemi içerisinde mevcut maden rezervi ile cevherleşme miktarının tespiti maksadı ile gerekli teknik çalışmaların yapılmadığı anlaşıldığından işletme projesinde beyan edilen krom cevherinin sahada mevcut olmadığı gerekçesi ile tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına Burdur ili, Yeşilova İlçesi, hudutları dahilinde S:... (ER:... ) sayılı IV. Grup (krom) arama ruhsatı düzenlenmiş, davacı şirket tarafından 21/06/2012 tarihinde işletme projesi sunularak işletme ruhsatı verilmesi istemiyle başvuru yapılmıştır. Akabinde davalı idarenin ... tarih ve... sayılı yazısı üzerine 25/12/2018 tarihinde revize işletme projesi sunularak yeniden işletme ruhsatı başvurusunda bulunulmuş, bu başvurunun değerlendirilebilmesi amacıyla Genel Müdürlüğün 10/04/2019 tarih ve E.800745 sayılı oluru gereğince mahalinde tetkik yapılmasına karar verilmiştir. Tetkik heyeti tarafından düzenlenen 12-15/04/2019 tarihli tutanakta heyet tarafından "işletme izni talep edilen alan dahilinde arama yarması, sondaj vb. herhangi bir faaliyette bulunulmadığı tespit edilmiştir. Yapılan makroskopik incelemede krom cevherleşmesi gözlenmemiştir." şeklinde tespit yapılmış, aynı tutanağa ruhsat vekili tarafından "Sahada projede belirtildiği üzere düşük tenörlü krom cevherleşmesi mevcuttur. Sahadan heyet tarafından numune alınmamıştır. Sahanın tekrar denetlenmesi talep edilmiştir." şeklinde şerh düşülmüştür. Tetkik heyeti tarafından düzenlenen 19/04/2019 tarihli Tetkik Heyet Raporunda özetle "(...) ... tarih ve ... sayılı dilekçe ekinde tevdi edilen işletme projesinde görünür rezervin 25.000 ton olduğu, rapora konu krom cevherinin ofiyolitler içerisinde yer aldığı ve tenörün %31 civarında olduğu, izin alanı içerisinde Y:736503, X:4140331 koordinatında bulunan mostradan alınan numunenin analiz sonucuna göre krom tenörünün %37 civarında bulunduğu, işletme izni alanı içerisinde ve görünür rezerv alanı dahilinde cevherleşmenin merceksi yapıda ve dağılmış halde bulunduğu, sahada tesis kurulmasının bu aşamada söz konusu olmadığı, üretilecek cevherin stok sahasına sevk edilerek buradan ocak teslimi olarak satışının yapılacağı beyan edilmiş olup, söz konusu projede tutanakta beyan edildiği gibi düşük tenörlü cevherleşmede belirtilmediğinden, numune torbası ve mühür pensesi alınmamış olup, söz konusu alan dahilinde numune alınmasına gerek duyulmamıştır. İzin alanı içerisinde ve Y:736503, X:4140331 koordinatında bulunan mostrada yapılan makroskopik incelemede krom cevherleşmesi görülmemiş, heyetimize katılım sağlayan ruhsat vekilince de krom cevherleşmesi gösterilememiştir. Sahada projede beyan edilen krom cevheri ve rezerv tespit edilmediğinden proje ve ekleri heyetimizce uygun bulunmamıştır." şeklinde görüş bildirilmiş, bu görüş ve tespitler üzerine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı kararı ile krom işletme projesi ve eklerinin heyet üyeleri tarafından arza uygun bulunmadığı, ruhsat arama süresinin dolduğu ve işletme projesinde beyan edilen krom rezervinin sahada mevcut olmadığı gerekçesiyle arama ruhsatı iptal edilmiştir. Davacı tarafından, 23/05/2019 tarihinde, sahada arama faaliyetlerinin çeşitli nedenlerle yapılamadığı, Genel Müdürlüğe proje sunulmadan önce doğal yarmaların incelendiği ve düşük tenörlü krom cevherleşmesi tespit edilerek ve izin alanı revize edilerek revize işletme projesi sunulduğu, heyet tutanağı incelenmeden ve numune alımı yapılmadığı dikkate alınmadan sahanın iptal edilmesine itiraz edilmiş, ruhsat iptalinin geri alınması ve sahaya tekrar bir heyet görevlendirilmesi talep edilmiştir. Davalı idare,... tarih ve ... ayılı işlemi ile talebe istinaden yapılacak bir işlem olmadığını belirtmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 2. maddesinde "...IV. Grup madenler ... c) Altın, Gümüş, Platin, Bakır, Kurşun, Çinko, Demir, Pirit, Manganez, Krom, (..)" olarak belirtilmiş, "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasında, "İşletme ruhsatı taleplerinde, I. Grup (b) bendi ve II. Grup (a) ve (c) bendi madenler için ihale bedelinin yatırılmasından itibaren iki ay içinde, diğer maden grupları için arama ruhsat süresi sonuna kadar, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli ve işletme ruhsat bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve bu projenin uygulanabilmesi için gerekli olan mali yeterliliğine ilişkin belgelerin ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Projedeki teknik eksiklikler iki ay içerisinde Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır. Bu süre sonunda projedeki teknik eksiklikleri tamamlamayanların talepleri kabul edilmez ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez, işletme ruhsat bedeli ise iade edilir. Taleplerin uygun görülmesi hâlinde bir ay içinde işletme ruhsatı düzenlenir. " hükmüne hükmüne yer verilmiştir. Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 28. maddesinde, "1) Arama faaliyeti sonrası görünür ve muhtemel rezerv sınırlarının ve büyüklüğünün tespit edilebilmesi için madenin tenör/kalite dağılımı, madenin cinsine göre cevher damar kalınlıkları, kömür için kalori değeri, mermer için üretim kapasitesi, su ve gazların konsantrasyonu, debisi, kapasitesi belirlenir. İşletme projesinin hazırlanmasında kullanılacak verilerin belirlenebilmesi için gerekli aramaların yapılmış olması ve bu faaliyetlerin rezerv bilgilerini içeren II. Grup (b) bendi ve III. Gruplar için hazırlanmış genel arama faaliyet raporu ve IV. Gruplar için ise detay arama faaliyet raporu veya fizibilite raporu ile belgelenmesi zorunludur. (2) Arama ruhsat döneminde ortaya çıkarılan rezerve ilişkin dayanakları ile birlikte belge ve bilgilerin verilmesi zorunludur. (....) (5) Geçici tesis alanı ile görünür, muhtemel ve mümkün rezerv alanı üzerinden Ek-15’te yer alan işletme ruhsatı düzenlenir, ruhsatın diğer kısımları taksir edilir. İşletme izni ise üretim miktarı, termin planı dikkate alınarak görünür rezerv ve geçici tesis alanını kapsayacak şekilde Ek-16’ya göre düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde bilirkişi ve keşif konusunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiş ve "...bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçilir ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." kuralı yer almaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ''Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller'' başlığını taşıyan 266. maddesinde ise; mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği kurala bağlamıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davalı idarenin işletme ruhsatı verme hususunda bağlı yetkisinin bulunmadığı ve değerlendirme hakkının mevzuat uyarınca bulunduğu, bu nedenle uyuşmazlığa özgü olarak işletme projesindeki maden rezervinin ve cevherleşmesinin teknik ve bilimsel olarak yeterli olup olmadığı konusunda inceleme yapma yetkisi olduğu görülmektedir. Davacı tarafından, davalı idareye sunulan revize işletme projesinde Y:736503, X:4140331 koordinatında bulunan mostradan alınan numunenin analiz sonucuna göre tenörün %37 civarında olduğu belirtilmiş ve buna ilişkin analiz raporunu proje ekinde sunulmuştur. Bu durumda, davacı tarafından işletme projesinde belirtilen %37 krom tenörünün bulunup bulunmadığı, başka bir deyişle, işletme projesinin arza uygun olup olmadığının yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak ve dava konusu sahadan numune alınıp, analizinin yaptırılarak ortaya konulması ve inceleme sonucu ortaya çıkan veriler değerlendirilmek suretiyle dava konusu işlemin sebep yönünden hukuka uygunluk denetiminin yapılması gerekirken, eksik inceleme neticesinde verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamıştır. Bu durumda, dava konusu uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için, dava konusu işlemin gerekçesi olarak belirtilen hususları aydınlatacak şekilde Mahkemece; keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Isparta İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 11/06/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- Davacı şirket tarafından, Burdur ili, Yeşilova ilçesi, hudutları dahilinde ve kendi uhdesinde bulunan S:... sayılı krom arama ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin ve bu işleme karşı yapılan 23/05/2019 tarihli itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. ... İdare Mahkemesince; davalı idareye sunulan işletme projesinde krom madeninin görünür rezerv olarak belirlenen alan içerisinde merceksi yapıda ve dağılmış halde bulunduğu, Y:736503, X:4140331 koordinatında bulunan mostradan alınan numunenin analiz sonucuna göre tenörün %37 civarında olduğu yönünde somut tespitlere yer verildiği, bu tespitlerin doğruluğunun diğer bir ifadeyle söz konusu sahada krom rezervinin bulunup bulunmadığının mahalinde yapılacak inceleme sonucunda sahadan alınan numunelerin analiz sonuçlarına göre tespit edilebileceği, hal böyle iken mahalinde tetkik heyeti tarafından ruhsat vekilinin talebine rağmen sahadan numune alınmadığı, sadece makroskopik inceleme ile yetinildiği görülmüş olup, bu haliyle uyuşmazlık konusu alanda krom rezervinin bulunup bulunmadığına ilişkin davalı idarece yapılmış yeterli ve somut bir tespit ve çalışmanın yapılmadığı anlaşıldığından, eksik araştırma ve yetersiz tespitlere dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinde, "hh) Maden arama faaliyetleri: Jeolojik prospeksiyon, jeoloji haritası yapımı, numune alma, jeofizik araştırma, jeokimya, hidrojeolojik ve jeoteknik etütler ile üretime yönelik olmayan sondaj, galeri sürme, yarma ve kuyu açma gibi faaliyetleri"; "üü) Prospeksiyon: Maden arama faaliyetlerine dayanak teşkil edecek jeolojik, mineralojik, jeokimyasal araştırmalar temelinde ön bilgilerin toplanması işini" ifade edeceği belirtilmiştir. Anılan Yönetmeliğin "II. Grup (b) bendi, III. ve IV. Grup işletme ruhsatı için müracaat" başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasında, "(1) Arama ruhsat süresi sonuna kadar arama faaliyetlerine ait arama dönemleri ile ilgili yeterlilik şartlarının yerine getirilmesi gerekir. Kanunun 17 nci maddesine göre hazırlanmış II. Grup (b) bendi ve III. Grup madenler için genel arama faaliyet raporu, IV. Grup madenler için ise detay arama faaliyet raporu, IV. Grup (b), (c) ve (ç) bendi maden arama ruhsatlarında fizibilite döneminin kullanılması halinde Ek-25’e uygun fizibilite raporu, madencilik faaliyetlerinin yürütülmesi esnasında ve/veya sonlandırılması aşamasında faaliyet sonrası işletme alanının çevre ile uyum planını veya taahhüdünü içeren Ek-14’e göre işletme projesinin verilmesi, işletme ruhsat taban bedelinin eksiksiz ödendiğine dair belge ile müracaat edilmesi ve uygun bulunması halinde işletme ruhsatı hakkı doğar. İşletme projesinin, ruhsat sahibi veya kanuni vekilince de imzalanması zorunludur. Bu fıkrada sayılan arama faaliyet ve fizibilite raporları, arama ruhsat dönemi içinde işletme projesinden ayrı olarak da verilebilir." düzenlemesine; "II. Grup (b) bendi, III., IV. ve V. Grup madenlere işletme ruhsatı düzenlenmesi ve işletilmesi ile ilgili genel ilkeler" başlıklı 28. maddesinde, "(1) Arama faaliyeti sonrası görünür ve muhtemel rezerv sınırlarının ve büyüklüğünün tespit edilebilmesi için madenin tenör/kalite dağılımı, madenin cinsine göre cevher damar kalınlıkları, kömür için kalori değeri, mermer için üretim kapasitesi, su ve gazların konsantrasyonu, debisi, kapasitesi belirlenir. İşletme projesinin hazırlanmasında kullanılacak verilerin belirlenebilmesi için gerekli aramaların yapılmış olması ve bu faaliyetlerin rezerv bilgilerini içeren II. Grup (b) bendi ve III. Gruplar için hazırlanmış genel arama faaliyet raporu ve IV. Gruplar için ise detay arama faaliyet raporu veya fizibilite raporu ile belgelenmesi zorunludur. ... (8) IV. Grup (a) ve (c) bendi madenlerin projelerinin değerlendirilmesi esnasında mahallinde tetkik heyetlerinin ruhsat sahalarından nadir toprak elementlerinin tespitine yönelik numune almaları Genel Müdürlükçe istenebilir. Analiz sonuçlarına göre numunelerde ekonomik olarak değerlendirilebilecek nadir toprak elementi olduğunun tespit edilmesi halinde ruhsat sahibi ile MTA Genel Müdürlüğü arasında ortak arama projesi geliştirilir. Bu çerçevede yapılan proje ortaklığının ticari ve teknik içeriği taraflarca karşılıklı müzakere edilerek belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir. Yönetmeliğin eklerinde yer alan Ek-14'te, "4.1. Maden Yatağı İle İlgili Bilgiler" başlığı altında, jeolojik prospeksiyon, gerektiğinde jeofizik, jeokimya, yarma, kuyu, galeri, sondaj verilerine dayalı olarak hazırlanmış kesit hazırlanması gerektiği belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, işletme ruhsatı ve izni verilecek maden sahalarında, öncelikle madeni işletmek isteyen kişilerin idareye sundukları işletme projelerinin kabule uygun olması ve madeni işletmeye alabilmek için öncesinde yapılması gereken çalışmaların yeterince yapıldığını gösteren (sondaj, yarma, galeri, kuyu açma vb.) belgelerin sunulması gerektiği, davalı idarece her bir ruhsatta, madeni işletmek isteyen kişilerin projelerinde belirttikleri rezervin, tespit yöntemi, cevherleşme tipi, kalınlığı, yapılan sondaj, yarma, galeri ve benzeri faaliyetleri yönünden değerlendirilerek, işletme projesinde beyan edilen miktardaki rezervi ortaya çıkarıp çıkaramayacağının proje bazında inceleneceği, bu durumun da sahadaki cevherleşmeden bağımsız olduğu anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, davacı tarafından sunulan revize işletme projesinde, geçmiş dönemlerde yapılmış herhangi bir faaliyet tespit edilemediği, bu nedenle geçmiş dönemlere ait bir çalışma olmadığının varsayıldığı ve mostradan alınan numune analiz sonucuna göre krom tenörünün %37 civarında olduğu belirtilmiş, ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine yapılan itirazda da, sahada arama faaliyetlerinin çeşitli nedenlerle yapılamadığı, Genel Müdürlüğe proje sunulmadan önce doğal yarmaların incelendiği ve düşük tenörlü krom cevherleşmesi tespit edildiği belirtilmiştir. Bu durumda, davacı tarafından, mevzuata uygun olarak sahada maden varlığının ve cevherleşme oranlarının tespiti maksadı ile sondaj, yarma veya galeri açma gibi faaliyetlerde bulunulduğuna dair herhangi belge sunulmadığı, dolayısıyla davacı şirketçe arama dönemi içerisinde mevcut maden rezervi ile cevherleşme miktarının tespiti maksadı ile gerekli teknik çalışmaların yapılmadığı anlaşıldığından, işletme projesinin idarece uygun bulunmayarak, işletme ruhsat talebinin reddedilmesi ve arama ruhsat süresi dolduğundan arama ruhsatının iptaline yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesi ile çoğunluk görüşüne katılımıyoruz.