T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2020/1769 Karar No : 2025/5580 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU: Cumhurbaşkanlığı OHAL Komisyonunca verilen "Başvurunun Kabulüne" dair karar üzerine eski görevi yerine Milli Savunma Bakanlığı Araştırma Merkezine memur olarak atanan davacı tarafından, Milli Savunma Bakanlığı 7075 Sayılı Kanun Kapsamında Oluşturulacak Araştırma Merkezleri Yönetmeliği'nin "Personelin başka kuruma atan…
Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2020/1769 E. , 2025/5580 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2020/1769 Karar No : 2025/5580 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU: Cumhurbaşkanlığı OHAL Komisyonunca verilen "Başvurunun Kabulüne" dair karar üzerine eski görevi yerine Milli Savunma Bakanlığı Araştırma Merkezine memur olarak atanan davacı tarafından, Milli Savunma Bakanlığı 7075 Sayılı Kanun Kapsamında Oluşturulacak Araştırma Merkezleri Yönetmeliği'nin "Personelin başka kuruma atanması" başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından; davalı idarede astsubay olarak görev yapmakta iken, 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ihraç edildiği ve açılan davada ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla hakkında beraat kararı verildiği, anılan karar üzerine Cumhurbaşkanlığı OHAL Komisyonunca göreve iade edildiği ve 20/11/2018 tarihli Onay ile Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı Araştırma Merkezine memur olarak atandığı, 7075 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 10/A maddesinin 10. fıkrasında yer alan, “Bu madde hükümlerine göre araştırma merkezlerine atanan personelden ilgili mevzuat uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadro veya pozisyonlara atananlara..." cümlesiyle idareye, yalnızca ilk atama için diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atama yetkisi verildiği; ancak idarenin, dava konusu Yönetmeliğin "Personelin başka kuruma atanması" başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesindeki, "Bu yönetmelik hükümlerine göre araştırma merkezlerine atanan personel ilgili mevzuat uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadro veya pozisyonlara atanabilir." ifadesiyle, anılan kararnamede yer alan hükmü amacı dışında genişlettiği, bu hükmü kullanarak zincirleme pek çok atama yapma yetkisi ihdas ettiği, anılan Yönetmeliğin, kanunun vermediği bir yetkiyi kullanarak kanuna aykırı düzenleme getirmesi nedeniyle üst hukuk normlarına ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; Anayasa'nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabileceğinin hüküm altına alındığı, dava konusu Yönetmeliğin dayanak maddesinde yer alan kanun hükümlerine uygun olduğu, hangi yönetmeliklerin Resmi Gazete'de yayımlanacağının 3011 sayılı Kanunda belirtildiği, dava konusu Yönetmeliğin genel hükümleri kapsamaması ve kamuyu ilgilendirmemesi nedeniyle Resmi Gazete'de yayımlanmadığı savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:... DÜŞÜNCESİ : Dava konusu edilen "Milli Savunma Bakanlığı 7075 Sayılı Kanun Kapsamında Oluşturulacak Araştırma Merkezleri Yönetmeliği'nin "Personelin başka kuruma atanması" başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasının 1. Cümlesinin" dayanağı olan 7075 sayılı kanuna eklenen 10/A maddesinin (1) numaralı fıkrası ile (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin Anayasaya aykırı olması nedeniyle Anayasa Mahkemesinin 30/06/2022 günlü, E:2018/37 K: 2022/86 sayılı (Resmi Gazetenin 12/01/2023 gün ve 32071 sayısında yayımlanan) kararıyla iptal edildiğinden, dava konusu yönetmelik hükmünün; dayanağını oluşturan kanun maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi nedeniyle uygulanma olanağının kalmadığı ve hukuka aykırı olduğu kanaatiyle 7075 Sayılı Kanun Kapsamında Oluşturulacak Araştırma Merkezleri Yönetmeliği'nin "Personelin başka kuruma atanması" başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesinin de iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür. DANIŞTAY SAVCISI: ... DÜŞÜNCESİ : Dava, Cumhurbaşkanlığı OHAL Komisyonunca verilen "Başvurunun Kabulüne" dair karar üzerine eski görevi yerine Milli Savunma Bakanlığı Araştırma Merkezi'ne memur olarak atanan davacı tarafından, Milli Savunma Bakanlığı 7075 Sayılı Kanun Kapsamında Oluşturulacak Araştırma Merkezleri Yönetmeliği'nin "Personelin başka kuruma atanması" başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesinin iptali istemeyle açılmıştır. Davalı idarede astsubay olarak görev yapmakta olan davacı, 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ihraç edilmiş, açılan davada ... Ağır Ceza Mahkemesince verilen kararla bütün haklarının iade edilmesini sağlayacak şekilde beraat etmiş, anılan karar üzerine Cumhurbaşkanlığı OHAL Komisyonunca göreve iade edilmiş ve akabinde 20/11/2018 tarihli Onay ile Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı Araştırma Merkezine memur olarak atanmıştır. Davacı tarafından; 7075 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 10/A maddesinin 10. fıkrasında yer alan, “Bu madde hükümlerine göre araştırma merkezlerine atanan personelden ilgili mevzuat uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadro veya pozisyonlara atananlara..." cümlesiyle idareye, yalnızca ilk atama için diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atama yetkisi verildiği, ancak idarenin, dava konusu Yönetmeliğin "Personelin başka kuruma atanması" başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesindeki, "Bu yönetmelik hükümlerine göre araştırma merkezlerine atanan personel ilgili mevzuat uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadro veya pozisyonlara atanabilir." ifadesiyle, anılan kararnamede yer alan hükmü amacı dışında genişlettiği, bu hükmü kullanarak kendisini zincirleme pek çok atama ve ardıl atamalara tabi tutma yetkisini ihdas ettiği, anılan Yönetmeliğin, kanunun vermediği bir yetkiyi kullanarak kanuna aykırı düzenleme getirmesi nedeniyle üst hukuk normlarına ve hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir. Dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan, 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'a, 25/07/2018 günlü, 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 23. Maddesi ile eklenen; "Türk Silahlı Kuvvetleri ile genel kolluk kuvvetleri personeli ve Dışişleri Bakanlığı diplomatik kariyer memurlarına ilişkin kararların uygulanması" başlıklı 10/A maddesinde; 1) Terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilmesi sebebiyle kamu görevinden, meslekten veya görevden çıkarılan ya da ilişiği kesilen subay, astsubay, uzman jandarmalar ile Emniyet Genel Müdürlüğünde emniyet hizmetleri sınıfına tabi olanlar ve Dışişleri Bakanlığı diplomatik kariyer memurlarından; haklarında mahkemeler tarafından göreve iade mahiyetinde karar verilenler ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından başvurunun kabulü kararı verilenlerden, eski kadro, rütbe veya unvanına atanması ilgili bakan onayı ile uygun görülmeyenler ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bünyelerinde kurulan araştırma merkezlerinde bu madde esaslarına göre istihdam edilir. (2) Birinci fıkra kapsamında bulunanlardan binbaşı ve üstü rütbelerde olanlar ile emniyet hizmetleri sınıfında bulunan her sınıftaki emniyet müdürlerinin atamaları araştırma merkezlerindeki araştırmacı unvanlı kadrolara, diğerlerinin atamaları ise Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine ilgisine göre İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından tespit edilen araştırma merkezlerindeki diğer kadrolara, kararların bildirimini takip eden otuz gün içinde ilgili bakan onayıyla yapılır. Bunlara ilişkin kadrolar başka bir işleme gerek kalmaksızın ilgili mevzuatı uyarınca atama onayının alındığı tarih itibarıyla ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. Söz konusu kadrolar herhangi bir sebeple boşalmaları hâlinde iptal edilmiş sayılır. (3) Atama emri, ilgili bakanlık tarafından 7201 sayılı Kanun hükümlerine göre ilgililere tebliğ edilir. Tebliğ tarihini takip eden on gün içerisinde göreve başlamayanların atanma hakkı düşer. İlgili bakanlık atama ve göreve başlatma işlemlerinin sonucunu, işlemlerin tamamlanmasını takip eden on beş gün içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirir. (4) Bu madde kapsamında araştırma merkezlerinde göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihi takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları eski kurumları tarafından ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Mahkeme kararları saklı kalmak üzere, ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu madde kapsamında yer alanlar bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. (5) Bu madde uyarınca atananlara, eski kadro, rütbe veya unvanlarına ilişkin atama onayının tebliği tarihi itibarıyla almaya hak kazandıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme ile diğer mali hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı yapılan ödemeler, tayın bedeli, fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplamının net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır), atandıkları yeni kadroları için öngörülen aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme ile diğer mali hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı yapılan ödemeler, tayın bedeli, fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, farklılık giderilinceye kadar herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir. (6) Bu madde kapsamına giren personel, önceki statülerinden kaynaklanan rütbe, unvan, kimlik ve sosyal haklarını kullanamaz, emniyet hizmetleri sınıfındakiler ile Dışişleri Bakanlığı diplomatik kariyer memurları hariç olmak üzere muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılır ve bunların 21/4/2004 tarihli ve 5143 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanun kapsamında verilen silahları irat kaydedilir. Talepte bulunanların Ordu Yardımlaşma Kurumu üyelikleri devam eder. (7) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Komisyon tarafından başvurunun kabulü kararı verilenler hakkında da bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde bu maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde yeniden işlem tesis edilebilir. (8) Araştırma merkezlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, kurulacağı iller, çalışma usul ve esasları ve diğer hususlar ilgili bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir. Bakan onayı ile Ankara dışında araştırma merkezlerine bağlı çalışma grupları oluşturulabilir. (9) Bu madde kapsamında araştırma merkezlerine atananlar hakkında 10 uncu ve geçici 3 üncü madde hükümleri uygulanmaz. (10) Bu madde hükümlerine göre araştırma merkezlerine atanan personelden ilgili mevzuat uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadro veya pozisyonlara atananlara, beşinci fıkraya göre ödenen fark tazminatının aynı usul ve esaslar çerçevesinde ödenmesine devam olunur. (11) Bu madde kapsamındaki personelin mali ve sosyal haklarına ilişkin konularda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, uygulamayı yönlendirmeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir. (12) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ilgili bakanlıkça belirlenir." hükmüne, Dava konusu 26/12/2018 günlü Bakan Onayı ile çıkarılan "Milli Savunma Bakanlığı 7075 sayılı Kanun Kapsamında Oluşturulacak Araştırma Merkezleri Yönetmeliği'nin; Dayanak başlıklı 3. maddesinde; "Bu Yönetmelik, 1/2/2018 tarihli ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 10/A maddesine dayanılarak hazırlanmıştır." hükmüne, "Personelin başka kuruma atanması" başlıklı 17. maddesinde ise; "Bu yönetmelik hükümlerine göre araştırma merkezlerine atanan personel ilgili mevzuat uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadro veya pozisyonlara atanabilir. İlgili mevuat uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atanan personele 01/02/2018 tarihli ve 7075 sayılı Kanun'un 10/A maddesinin beşinci fıkrası hükümlerine göre ödenen fark tazminatının aynı usul ve esaslar çerçevesinde ödenmesine devam olunur." hükmüne yer verilmiştir. Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta, daha sonra gelen kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır. Dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda; araştırma merkezleri kurulmasının yasal dayanağının, 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 10/A maddesi olduğu; anılan maddede araştırma merkezlerine atanma usul ve esaslarına ilişkin kuralların genel çerçevesi çizildikten sonra, Araştırma merkezlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, kurulacağı iller, çalışma usul ve esasları ile diğer hususların belirlenmesinin ilgili bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak Yönetmeliklere bırakıldığı, dava konusu Yönetmeliğin de bu yetki dayanak alınarak hazırlandığı görülmektedir. Her ne kadar davacı tarafından; Yönetmeliğin davaya konu "Personelin başka kuruma atanması" başlıklı 17. maddesinin 1. cümlesinde yer alan ve bu yönetmelik hükümlerine göre araştırma merkezlerine atanan personelin ilgili mevzuat uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadro veya pozisyonlara atanabileceğini kurala bağlayan düzenlemenin, 7075 sayılı Kanunun 10/A maddesinin onuncu fıkrasına aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de; dava konusu Yönetmelik hükmünün, dayanağı 7075 sayılı Kanunun 10/A maddesinin 10. fıkrasında "Bu madde hükümlerine göre araştırma merkezlerine atanan personelden ilgili mevzuat uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadro veya pozisyonlara atananlara, beşinci fıkraya göre ödenen fark tazminatının aynı usul ve esaslar çerçevesinde ödenmesine devam olunur." hükmü dikkate alındığında, yönetmeliğin dayanağı yasa hükmünün araştırma merkezlerine atanan personelin daha sonradan diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadro ve pozisyonlara da atanabilmelerine imkan tanıdığının açık olduğu, aksi halde araştırma merkezlerine atanan personele ödenecek fark tazminatının bu kanunun 10/A maddesinin 5. fıkrasında düzenlendikten sonra 10. fıkrasında da ayrıca bir düzenlenme yapılmasına gerek duyulmaması gerektiği, dolayısıyla iptali istenen düzenlemenin üst hukuk normunda belirlenen düzenlemeye aykırı hükümler içermediği, bir başka deyişle hakkın kullanımının üst hukuk normunda öngörülmeyen bir şekilde değiştirilmediği anlaşılmakta olup, anılan düzenlemede kamu yararı, hizmet gerekleri ve üst hukuk normuna aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacı, davalı idarede astsubay olarak görev yapmakta iken, 677 sayılı KHK ile TSK'den ihraç edilmiş, hakkında açılan ceza davasından.... Ağır Ceza Mahkemesinin... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla beraat etmesi üzerine Cumhurbaşkanlığı OHAL Komisyonunca göreve iadesine karar verilmiştir. Bunun üzerine, 20/11/2018 tarihli Milli Savunma Bakanlığı onayıyla 7075 sayılı KHK'nın 10/A maddesi dayanak gösterilerek Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı Araştırma Merkezine 926 sayılı Kanun'a tabi asker olarak değil, 657 sayılı Kanun'a tabi devlet memuru olarak atanmıştır. Davacı tarafından, 7075 sayılı KHK’nın 10/A maddesine göre çıkarılan 26/12/2018 tarihli Milli Savunma Bakanlığı 7075 sayılı Kanun Kapsamında Oluşturulacak Araştırma Merkezleri Yönetmeliği'nin "Personelin başka kuruma atanması" başlıklı 17. maddesinin, 1. fıkrasının, ilk cümlesinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. Yönetmeliğin dava konusu edilen 17. maddesindeki düzenleme şu şekildedir: "Bu yönetmelik hükümlerine göre araştırma merkezlerine atanan personel ilgili mevzuat uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadro veya pozisyonlara atanabilir. İlgili mevuat uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atanan personele 1/2/2018 tarihli ve 7075 sayılı Kanun'un 10/A maddesinin beşinci fıkrası hükümlerine göre ödenen fark tazminatının aynı usul ve esaslar çerçevesinde ödenmesine devam olunur." hükmüne yer verilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT : Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasa Mahkemesinin Kararları" başlıklı 153. maddesinde; "Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz. Anayasa Mahkemesi bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez. Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez. İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun (…) teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar. İptal kararları geriye yürümez. Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazete'de hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar." hükmüne yer verilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmü yer almaktadır. Dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan, 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'a 25/07/2018 günlü, 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 23. maddesi-31/07/2018 günlü, 30495 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan- ile eklenen; "Türk Silahlı Kuvvetleri ile genel kolluk kuvvetleri personeli ve Dışişleri Bakanlığı diplomatik kariyer memurlarına ilişkin kararların uygulanması" başlıklı 10/A maddesinde; (1) Terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilmesi sebebiyle kamu görevinden, meslekten veya görevden çıkarılan ya da ilişiği kesilen subay, astsubay, uzman jandarmalar ile Emniyet Genel Müdürlüğünde emniyet hizmetleri sınıfına tabi olanlar ve Dışişleri Bakanlığı diplomatik kariyer memurlarından; haklarında mahkemeler tarafından göreve iade mahiyetinde karar verilenler ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından başvurunun kabulü kararı verilenlerden, eski kadro, rütbe veya unvanına atanması ilgili bakan onayı ile uygun görülmeyenler ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bünyelerinde kurulan araştırma merkezlerinde bu madde esaslarına göre istihdam edilir. (2) Birinci fıkra kapsamında bulunanlardan binbaşı ve üstü rütbelerde olanlar ile emniyet hizmetleri sınıfında bulunan her sınıftaki emniyet müdürlerinin atamaları araştırma merkezlerindeki araştırmacı unvanlı kadrolara, diğerlerinin atamaları ise Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine ilgisine göre İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından tespit edilen araştırma merkezlerindeki diğer kadrolara, kararların bildirimini takip eden otuz gün içinde ilgili bakan onayıyla yapılır. Bunlara ilişkin kadrolar başka bir işleme gerek kalmaksızın ilgili mevzuatı uyarınca atama onayının alındığı tarih itibarıyla ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. Söz konusu kadrolar herhangi bir sebeple boşalmaları hâlinde iptal edilmiş sayılır. (3) Atama emri, ilgili bakanlık tarafından 7201 sayılı Kanun hükümlerine göre ilgililere tebliğ edilir. Tebliğ tarihini takip eden on gün içerisinde göreve başlamayanların atanma hakkı düşer. İlgili bakanlık atama ve göreve başlatma işlemlerinin sonucunu, işlemlerin tamamlanmasını takip eden on beş gün içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirir. (4) Bu madde kapsamında araştırma merkezlerinde göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihi takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları eski kurumları tarafından ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Mahkeme kararları saklı kalmak üzere, ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu madde kapsamında yer alanlar bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. (5) Bu madde uyarınca atananlara, eski kadro, rütbe veya unvanlarına ilişkin atama onayının tebliği tarihi itibarıyla almaya hak kazandıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme ile diğer mali hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı yapılan ödemeler, tayın bedeli, fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplamının net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır), atandıkları yeni kadroları için öngörülen aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme ile diğer mali hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı yapılan ödemeler, tayın bedeli, fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, farklılık giderilinceye kadar herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir. (6) Bu madde kapsamına giren personel, önceki statülerinden kaynaklanan rütbe, unvan, kimlik ve sosyal haklarını kullanamaz, emniyet hizmetleri sınıfındakiler ile Dışişleri Bakanlığı diplomatik kariyer memurları hariç olmak üzere muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılır ve bunların 21/4/2004 tarihli ve 5143 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanun kapsamında verilen silahları irat kaydedilir. Talepte bulunanların Ordu Yardımlaşma Kurumu üyelikleri devam eder. (7) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Komisyon tarafından başvurunun kabulü kararı verilenler hakkında da bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde bu maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde yeniden işlem tesis edilebilir. (8) Araştırma merkezlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, kurulacağı iller, çalışma usul ve esasları ve diğer hususlar ilgili bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir. Bakan onayı ile Ankara dışında araştırma merkezlerine bağlı çalışma grupları oluşturulabilir. (9) Bu madde kapsamında araştırma merkezlerine atananlar hakkında 10 uncu ve geçici 3 üncü madde hükümleri uygulanmaz. (10) Bu madde hükümlerine göre araştırma merkezlerine atanan personelden ilgili mevzuat uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadro veya pozisyonlara atananlara, beşinci fıkraya göre ödenen fark tazminatının aynı usul ve esaslar çerçevesinde ödenmesine devam olunur. (11) Bu madde kapsamındaki personelin mali ve sosyal haklarına ilişkin konularda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, uygulamayı yönlendirmeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir. (12) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ilgili bakanlıkça belirlenir." hükmüne, Dava konusu 26/12/2018 günlü Bakan Onayı ile çıkarılan "Milli Savunma Bakanlığı 7075 sayılı Kanun Kapsamında Oluşturulacak Araştırma Merkezleri Yönetmeliği'nin; Dayanak başlıklı 3. maddesinde; "Bu Yönetmelik, 1/2/2018 tarihli ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 10/A maddesine dayanılarak hazırlanmıştır." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Dava konusu yönetmelik hükmünün dayanağını, 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun’un 10/A maddesi oluşturmaktadır. Anılan kanun hükmü, Anayasa Mahkemesinin 22/06/2022 günlü, E:2018/137, K:2022/86 sayılı kararıyla "Anayasa'nın 13., 20., 36., 38. ve 118. maddelerine" aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesi, söz konusu iptal kararında özetle; 7075 sayılı Kanun’un 10/A maddesiyle getirilen düzenlemede, ilgili bakana verilen takdir yetkisinin sınırlarının çok geniş olduğu ve bu geniş yetkinin kamu düzeninin sağlanması ve kamu yararı amacını gerçekleştirmek bakımından zorunlu bir toplumsal ihtiyaca karşılık gelmediği, göreve iade edilen kişilerin kazanılmış haklarının gözardı edilmesine sebebiyet verdiği, yargısal denetimi etkisizleştirecek ve bireylerin mahkemeye erişim hakkını sınırlayacak nitelikte sonuçlar doğurduğu, bu yönüyle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı ve mahkemeye erişim hakkıyla bağdaşmadığı belirtilmiştir. Kararda ayrıca; düzenlemenin, idari işlemlere karşı açılan davalarda taraflar arasında silahların eşitliği ilkesini zedelediği, bireyin iddia ve savunmalarını etkili biçimde ileri sürebilmesini engellediği, bu nedenle hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleriyle bağdaşmadığı gibi temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin ölçülülük ilkesinin de ihlal edildiği, ilgililerin farklı statüde atanmalarına imkan tanıyan kurallar nedeniyle öngörülen sınırlamanın demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun ve orantılı olmadığı vurgulanmıştır. Anayasa’nın 153. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi kararları kesin olup yasama, yürütme ve yargı organlarını bağlar. Dayanak normun Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmesi karşısında, bu norma dayanılarak çıkarılan ikincil düzenleyici işlemlerin hukuki varlığını sürdürmesi mümkün değildir. İdare hukukunun yerleşik ilkelerine göre, düzenleyici işlemler yetki ve sebep unsurları yönünden yürürlükte bulunan bir kanun hükmüne dayanmak zorundadır. Dayanağını oluşturan kanun hükmü iptal edilen bir yönetmeliğin, hukuki dayanağı ortadan kalkmış sayılır ve bu hâliyle uygulanma kabiliyetinden söz edilemez. Bu itibarla, dava konusu yönetmelik hükmünün dayanağını oluşturan 7075 sayılı Kanun’un 10/A maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olması karşısında, hukuki dayanağını yitiren ve uygulanma olanağı kalmayan düzenlemede hukuka uyarlık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.7075 Sayılı Kanun Kapsamında Oluşturulacak Araştırma Merkezleri Yönetmeliği'nin "Personelin başka kuruma atanması" başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasının ilk cümlesinin İPTALİNE; 2. Aşağıda dökümü yapılan ....-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmasız işler için belirlenen ...TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. vergi //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };