TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET ŞİRİN EVİZ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/8400) Karar Tarihi: 4/11/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/8400 Karar Tarihi : 4/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucu : Mehmet Şirin EVİZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edil
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET ŞİRİN EVİZ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/8400) Karar Tarihi: 4/11/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/8400 Karar Tarihi : 4/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucu : Mehmet Şirin EVİZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 7/3/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucu hakk ında başlatılan bir soru şturmaya istinaden 23/3/2012 tarihinde başvurucunun şüpheli s ıfat ıyla Batman Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca ifadesi al ınm ıştır. 8. Diyarbak ır Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca 8/5/2012 tarihinde ba şvurucu hakk ında iddianame düzenlenmi ştir. 9. (Kapat ılan) Diyarbak ır 7. Ağır Ceza Mahkemesi (TMK 10. madde ile görevli) taraf ından 2/10/2013 tarihli ve E.2012/248, K.2013/98 say ılı kararla hüküm verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/8400 Karar Tarihi : 4/11/2020 310. Karar ın temyiz edilmesi üzerine Yarg ıtay 16. Ceza Dairesi, silahl ı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt ad ına suç işleme kapsam ında verilen hapis cezas ını 15/11/2017 tarihinde duru şmas ız olarak yapt ığı inceleme sonucunda düzelterek onam ıştır. 11. Başvurucu 7/3/2018 tarihinde makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini belirterek bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 12. Mahkemenin 4/11/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 13. Başvurucu, bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ş; makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edilmesi nedeniyle tazminat talebinde bulunmu ştur. B. Değerlendirme 14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı gereği bireysel ba şvurunun başvuru yollar ının tüketildi ği, başvuru yolu öngörülmemi ş ise ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. 15. Yarg ıtay ceza dairelerinin kararlar ının taraflara tebli ğine ilişkin hukuki bir düzenleme bulunmamaktad ır. Başvurucu veya vekili taraf ından nihai karar; tebligat yoluyla, Yarg ıtayda duru şma yap ılm ış ise tefhimle, hakk ındaki cezan ın infaz ı için başvurucunun yakalanmas ıyla, müddetnamenin/ça ğrı kâğıdının/ödeme emrinin tebli ği suretiyle, dosyadan fotokopi al ınmas ı gibi yollarla ö ğrenilebilir ( Özgür Çapk ın, B. No: 2014/2546, 30/12/2014, 22). 16. Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kay ıtlar ından başvurucunun 5/2/2018 tarihinde ilk defa hüküm alarak ceza infaz kurumuna giri ş yapt ığı anlaşılm ıştır. Özgür Çapk ın karar ında yer alan ilkeler uyar ınca başvurunun süresi içinde yap ıldığı kabul edilmi ştir. 17. Bununla birlikte bireysel ba şvuru sonras ında 25/7/2018 tarihli ve 7145 say ılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 say ılı Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesine Yap ılm ış Baz ı Başvurular ın Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmi ştir. 18. 6384 say ılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre yarg ılamalar ın uzun sürmesi ve yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yap ılan ve bu maddenin yürürlü ğe girdiği tarih itibar ıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel ba şvurular ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karar ının tebliğinden itibaren üç ay içinde yap ılacak müracaat üzerine Adalet Bakanl ığı İnsan Haklar ı Tazminat Komisyonu Ba şkanl ığı (Tazminat Komisyonu) taraf ından incelenmesi öngörülmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/8400 Karar Tarihi : 4/11/2020 419.Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) karar ında Anayasa Mahkemesi; yarg ılamalar ın makul sürede sonuçland ırılmad ığı ya da yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edildiği yahut hiç icra edilmedi ği iddias ıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekle ştirilen bireysel ba şvurulara ili şkin olarak Tazminat Komisyonuna ba şvuru imkân ının getirilmesine ilişkin yolu ula şılabilir olma, ba şarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesinin bulunup bulunmad ığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkilili ğini tart ışmıştır (Ferat Yüksel , 26-35). 20. Ferat Yüksel karar ında özetle an ılan başvuru yolunun ki şileri mali külfet alt ına sokmamas ı ve başvuruda kolayl ık sağlamas ı nedenleriyle ula şılabilir oldu ğu, düzenleni ş şekli itibar ıyla ihlal iddialar ına makul bir ba şarı şans ı sunma kapasitesinden mahrum olmad ığı, tazminat ödenmesine imkân tan ımas ı ve/veya bu mümkün olmad ığında başka türlü telafi olanaklar ı sunmas ı nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sa ğlama imkân ına sahip olduğu hususunda de ğerlendirmelerde bulunulmu ştur (Ferat Yüksel , 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bak ışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialar ıyla ilgili başarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesi oldu ğu görülen Tazminat Komisyonuna ba şvuru yolu tüketilmeden yap ılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteli ği ile ba ğdaşmayacağı sonucuna vararak ba şvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle kabul edilemezlik karar ı vermiştir (Ferat Yüksel, 35, 36). 21. Mevcut ba şvuruda söz konusu karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. 22. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 4/11/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş