Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2023/22493 E. , 2024/2533 K. T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2023/22493 Karar No : 2024/2533 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Valiliği / … VEKİLİ : Av. … 2- … Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Hukuk Müşaviri … İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstan…
Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2023/22493 E. , 2024/2533 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2023/22493 Karar No : 2024/2533 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Valiliği / … VEKİLİ : Av. … 2- … Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Hukuk Müşaviri … İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul Ataşehir Belediyesi Personel Limited Şirketinde işçi olarak görev yapan davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığının … tarih ve .. sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K.. sayılı kararında; Ataşehir Belediyesi Personel Limited Şirketinde işçi olarak çalışmakta olan davacının 375 sayılı KHK'nın geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemden kaynaklanan uyuşmazlığı çözme görevinin adli yargı (İş Mahkemesi) mercilerine ait olduğu sonucuna varıldığından davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf başvurusunda bulunması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; kamu görevinden çıkarma kararının denetimini yapacak bir düzenlemenin İş Kanunu'nda bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın adli yargıda çözümünün mümkün olmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı İstanbul Valiliği tarafından; Dava konusu işlemin tesis edilmesinde idarelerinin karar verme yetkisinin bulunmadığı, İçişleri Bakanlığı işleminin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından; Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile davanın görev yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca davacının adli yardım isteminin kabulüne karar verildikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İstanbul Ataşehir Belediyesi Başkanlığı Personel Limited Şirketinde işçi olarak görev yapan davacı, İçişleri Bakanlığının 28/07/2022 tarih ve 95024677-249-298 sayılı işlemiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmıştır. Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari dava türleri, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptali için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları; idari eylem ve işlemlerinden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları; kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmıştır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 35. maddesinin B fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört yıl süreyle; terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; ... 8) Mahalli idareler personeli, valinin başkanlığında toplanan ve vali tarafından belirlenen kurulun teklifi üzerine İçişleri Bakanının onayıyla kamu görevinden çıkarılır." düzenlemesi yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Görevli yargı düzeninin belirlenmesinde, tarafların hukuki statüsünün yanında dava konusu edilen işlemin niteliği de önem arz etmektedir. Kamu tüzel kişileri ile gerçek kişiler arasındaki ilişki özel hukuktaki eşitler arası ilişkiden farklıdır. Kimi zaman kamu tüzel kişisi ile gerçek kişi arasında tamamen özel hukuk kurallarına göre bir ilişki tesisi mümkün ise de çoğunlukla kamu otoritesinin üstün yetkiyle donatıldığı, tek taraflı irade beyanı ile karşı tarafın hukuki durumunda değişiklik yapabildiği bir hukuki ilişki söz konusudur. İdarenin; idare hukuku alanında, kamu gücüne dayalı olarak re'sen ve tek yanlı irade açıklaması sonucu tesis etmiş olduğu işlemlerle, hukuk alanında yeni bir durum oluşturulmakta, işleme idari işlem kimliği kazandırılmakta ve kural olarak bu işlemler özel yasal düzenlemeler dışında idari yargı denetimine tabi bulunmaktadır. Dosyanın incelenmesinden; İstanbul Ataşehir Belediyesi Başkanlığı Personel Limited Şirketinde işçi olarak görev yapan davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığının …. tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar İdare Mahkemesince; davacı ile davalı idarenin iştiraki olan limited şirketi arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, sonrasında 375 sayılı KHK'nın geçici 35. maddesinin B fıkrası uyarınca kamu görevinden çıkarılarak sözleşmesinin feshedildiği, dolayısıyla uyuşmazlığın işçi-işveren arasında ortaya çıkan uyuşmazlık kapsamında kaldığından 4857 sayılı Kanun ve 7036 sayılı Kanun uyarınca İş Mahkemelerinin görevli olması nedeniyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiş ise de, uyuşmazlık konusu olayda davacının 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarıldığı, kamu görevinden çıkarılma nedeninin İş Kanunu'nda sayılan fesih nedenlerinden biri olmadığı, iş akdinden ya da İş Kanunu'ndan doğan bir hak talep edilmediği görülmektedir. Bu durumda, Ataşehir Belediyesinde İş Kanunu hükümlerine göre çalışan davacı hakkında İçişleri Bakanlığı kararıyla tesis edilen kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin; kamu gücüne dayalı ve tek taraflı tesis edilmiş, davacının menfaatini etkileyen ve bu yönüyle sonuç doğuran bir idari işlem olduğu ve anılan işlemin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde idari yargı düzeninin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla, davanın esasının incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın çözümünün İş Mahkemelerinin görevinde olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın görev yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 07/03/2024 tarihinde, oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.