TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ALİ SAKAAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/37382) Karar Tarihi: 4/7/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/37382 Karar Tarihi : 4/7/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : Ali SAKAAN Vekili : Av. Merve GÜRCAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, s ınır d ışı karar ı nedeniyle kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ği iddias ına i
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ALİ SAKAAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/37382) Karar Tarihi: 4/7/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/37382 Karar Tarihi : 4/7/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : Ali SAKAAN Vekili : Av. Merve GÜRCAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, s ınır d ışı karar ı nedeniyle kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru, 15/11/2019 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyon, ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar vermi ştir. 3. Anayasa Mahkemesinin 15/11/2019 tarihli karar ıyla ilgili bilgi ve belgele r topland ıktan sonra yeniden de ğerlendirilmek üzere ba şvurucunun ülkesine s ınır d ışı edilmesine dair i şlemin geçici olarak durdurulmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR4. Başvuru formu ve ekleri, ilgili kurumlardan ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi nden (UYAP) elde edilen bilgi ve belgelere göre olaylar özetle şöyledir: 5. 1991 do ğumlu Suriye Arap Cumhuriyeti vatanda şı olan başvurucu, iç sava şta n kaçarak Türkiye ye gelmi ştir. 6. 4/4/2013 tarihli ve 6458 say ılı Yabanc ılar ve Uluslararas ı Koruma Kanunu nun 54. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (d) bendi uyar ınca kamu düzeni ve güvenli ğini bozduğu gerekçesiyle İstanbul Valili ği İl Göç İdaresi Müdürlü ğünün 1/11/2019 tarihli karar ıyla başvurucunun s ınır d ışı edilmesine ve idari gözetim alt ına al ınmas ına karar verilmiştir. Başvuru Numaras ı: 2019/37382 Karar Tarihi : 4/7/2022 37. S ınır d ışı karar ına karşı başvurucu vekili 15/11/2019 tarihinde İstanbul 1. İdare Mahkemesinde ( İdare Mahkemesi) iptal davas ı aç ılm ıştır. İdare Mahkemesi 21/2/2020 tarihinde davan ın reddine karar vermi ştir. 8. Göç İdaresi Genel Müdürlü ğünün 14/9/2021 tarihli yaz ısına göre ba şvurucunun Anayasa Mahkemesine ve İdare Mahkemesine ba şvuru yap ıldığı tarihten önce 8/11/2019 tarihinde gönüllü geri dönü ş kapsam ında Hatay Cilvegözü Kara Hudut Kap ısı'ndan ülkesine çıkış yapm ıştır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 9. Anayasa Mahkemesinin 4/7/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 10. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B.İhlal İddias ı Yönünden 11. Başvurucu vekili; Suriye de iç sava ş ortam ının bulundu ğunu, müvekkilinin ülkesine iadesi hâlinde ya şam ının, maddi ve manevi bütünlü ğünün tehlikeye girme riski bulunduğunu belirterek kötü muamele yasa ğının ihlal edilece ğini öne sürmü ştür. 12. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ı kötü muamele yasa ğı kapsam ında değerlendirilmi ştir. 13. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanunu nun "Bireysel ba şvuru hakk ına sahip olanlar" kenar ba şlıklı 46. maddesinde kimlerin bireysel ba şvuru yapabilece ği say ılm ış olup an ılan maddenin (1) numaral ı fıkras ına göre bir ki şinin Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunabilmesi için üç temel ön ko şulun birlikte bulunmas ı gerekmektedir. Bu ön ko şullar başvuruya konu edilen ve ihlale yol açt ığı ileri sürülen kamu gücü eylem veya i şleminden ya da ihmalinden dolay ı başvurucunun güncel bir hakk ının ihlal edilmesi, bu ihlalden dolay ı kişinin kişisel olarak ve do ğrudan etkilenmi ş olmas ı ve bunlar ın sonucunda ba şvurucunun kendisinin mağdur olduğunu ileri sürmesidir ( Onur Doğanay , B. No: 2013/1977, 9/1/2014, 42). 14. Başvuru formundaki bilgilere göre ba şvuru tarihinde ba şvurucunun s ınır d ışı edilip edilmedi ğinin İstanbul Barosu adli yard ım görevlendirme yaz ısına istinaden görev yapan avukat ı taraf ından bilinmedi ği anlaşılm ıştır. Ancak ba şvurucu, İdare Mahkemesinde iptal davas ı aç ılmadan önce kendi iste ğiyle 8/11/2019 tarihinde ülkesine geri dönmü ştür. Bireysel ba şvuru yap ılmadan önce gönüllü olarak Türkiye'den ayr ılan başvurucu yönünden sınır d ışı etme işleminin herhangi bir hukuki ya da fiilî sonuç do ğurmayaca ğı aç ıktır. Bu nedenle ba şvurucunun an ılan iddiaya ili şkin mağdur s ıfat ı bulunduğu söylenemez. Başvuru Numaras ı: 2019/37382 Karar Tarihi : 4/7/2022 415. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin kişi bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Başvurunun kişi bak ımından yetkisizlik nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, C. S ınır d ışı etme işlemine ili şkin tedbir karar ının SONLANDIRILMASINA, D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyete neden olaca ğından adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA, E. Karar ın bir örne ğinin bilgi ve gere ği için İçişleri Bakanl ığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğüne GÖNDER İLMESİNE 4/7/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.