TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR DOĞAN ÖZMEN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/16485) Karar Tarihi: 10/5/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/16485 Karar Tarihi : 10/5/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Mehmet Yavuz YA ŞAR Başvurucu : Doğan ÖZMEN Vekili : Av. Cihan KOÇ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ıyla Adalet Bakanl
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR DOĞAN ÖZMEN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/16485) Karar Tarihi: 10/5/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/16485 Karar Tarihi : 10/5/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Mehmet Yavuz YA ŞAR Başvurucu : Doğan ÖZMEN Vekili : Av. Cihan KOÇ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ıyla Adalet Bakanl ığı İnsan Haklar ı Tazminat Komisyonuna yap ılan başvurunun daha önce Anayasa Mahkemesine yap ılan başvurunun süresinde olmad ığı gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 17/5/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. 6. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmam ıştır. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/16485 Karar Tarihi : 10/5/2023 38. Başvurucu, suç i şlemek amac ıyla örgüt kurma suçlamas ıyla 2/9/2007 tarihinde gözalt ına al ınm ış, 5/9/2007 tarihinde de tutuklanm ıştır. Aralar ında başvurucunun da bulunduğu san ıklar hakk ında Bergama 1. Asliye Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) 19/11/2007 tarihinde aç ılan dava 5/12/2014 tarihinde ba şvurucu yönünden beraat karar ı ile sonuçlanm ıştır. 9. Yap ılan temyiz incelemesi sonucu Yarg ıtay 16. Ceza Dairesi (Daire) 20/6/2016 tarihli karar ı ile başvurucu hakk ındaki davan ın zamana şımı nedeniyle dü şmesine di ğer san ıklar hakk ında ise mahkeme karar ının bozulmas ına hükmetmi ştir. 10. Yarg ıtay Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 4/12/2004 tarihli ve 5271 say ılı Ceza Muhakemesi Kanunu nun 308. maddesi uyar ınca aralar ında başvurucunun da bulundu ğu dört kişi d ışındaki san ıklar yönünden Daire karar ına 2/11/2016 tarihinde itiraz etmi ştir. İtiraz üzerine, Yarg ıtay 16. Ceza Dairesinin 15/3/2017 tarihli ve E.2016/7027, K.2017/1109 say ılı ilam ı ile itiraz ın reddine, dosyan ın Yarg ıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi için Yarg ıtay Cumhuriyet Ba şsavc ılığına tevdiine karar verilmi ştir. 11. Başvurucu Daire karar ının taraf ına tebliğ edilmedi ğini, 5/1/2017 tarihinde karar ı öğrendiğini belirterek makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ıyla 10/1/2017 tarihinde Anayasa Mahkemesine ba şvuruda bulunmu ştur. Anayasa Mahkemesinin 2017/4454 başvuru numaras ına kaydedilen ba şvuru 2015/796 ba şvuru numaradaki bireysel ba şvuru dosyas ı ile birleştirilmiştir. Anayasa Mahkemesi, 9/1/2013 tarihli ve 6384 say ılı Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesine Yap ılm ış Baz ı Başvurular ın Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a eklenen geçici 2. maddeyle Bakanl ık bünyesinde olu şturulan ba şvuru yoluna istinaden, ilk bak ışta ulaşılabilir ve ihlal iddialar ıyla ilgili ba şarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesi oldu ğu görünen İnsan Haklar ı Tazminat Komisyonunu (Tazminat Komisyonu) i şaret ederek 31/10/2018 tarihli kararla ba şvuruyu kabul edilemez bulmu ştur. 12. Bunun üzerine ba şvurucu 16/11/2018 tarihinde Tazminat Komisyonuna başvurmuştur. Tazminat Komisyonu 7/3/2019 tarihli karar ile ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten itibaren otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunulmad ığı gerekçesi ile reddedilmi ştir. 13. Başvurucu, karara kar şı Ankara Bölge İdare Mahkemesi 11. İdari Dava Dairesine (Bölge İdare Mahkemesi) itirazda bulunmu ştur. Başvurucu itiraz dilekçesinde, nihai karar olan Yarg ıtay ilam ının taraflar ına tebliğ edilmedi ğini, öğrenme üzerine süresinde başvuru yapt ığını ileri sürmü ştür. 14. Bölge İdare Mahkemesi 3/4/2019 tarihli kararla itiraz ın reddine hükmetmi ştir. Bölge İdare Mahkemesi gerekçesinde, Yarg ıtay ceza dairelerinin kararlar ının taraflara tebliğine ilişkin bir düzenleme bulunmad ığını, ceza yarg ılamas ında nihai karar ın tebliğ edilmediği durumlarda karar ın derece mahkemesine ula şmas ından ve böylece gerekçesini n erişilebilir olmas ından sonra, özen yükümlülü ğü kapsam ında makul bir süre içinde bireysel başvuru yapmak isteyen ilgililerden karara eri şmeleri ve karar gerekçesini ö ğrenmesinin beklenece ğini belirtilmi ştir. Bölge İdare Mahkemesi, bu kapsamda ba şvuran ın makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine dair şikâyetine konu olan yarg ılama sürecinin 20/6/2016 tarihinde son buldu ğunu ve 28/7/2016 tarihinde Yarg ıtayda dosyan ın kapat ılm ış olmas ına vurgu yapm ıştır. Bölge İdare Mahkemesi bu tarihi izleyen üç ay ın bitiminden itibaren 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmas ı gerekmesine kar şın, bu sürenin bitiminden çok sonra 10/1/2017 tarihinde Anayasa Mahkemesine ba şvuruda bulundu ğunu Başvuru Numaras ı: 2019/16485 Karar Tarihi : 10/5/2023 4belirterek itiraz ın reddine hükmetmi ştir. Nihai karar 24/4/2019 tarihinde ba şvurucu vekiline tebliğ edilmiştir. 15. Başvurucu 17/5/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 16. Anayasa Mahkemesi, Daire karar ının başvurucuya tebli ğine ilişkin hususu belirginle ştirme amac ıyla Mahkemeden, Yarg ıtay 16. Ceza Dairesinin 20/6/2016 tarihli ve E.2015/6865, K.2016/4208 say ılı bozma karar ının Mahkeme kalemine ne zaman ula ştığını ve başvurucuya nihai karar ın tebliğ edilip edilmedi ğini 6/1/2023 tarihli yaz ı ile sormu ştur. Mahkemenin 9/1/2023 tarihli cevab ında ise belirtilen Daire karar ının Mahkemeye henüz ulaşmad ığının belirtildi ği görülmü ştür. IV.İLGİLİ HUKUK 17. 6384 say ılı Kanun'un " Müracaat hakk ında karar ve karara itiraz " kenar ba şlıklı 7. maddesi şöyledir: "(1) Komisyon, müracaat hakk ında dokuz ay içinde karar vermek zorundad ır. (2) Komisyon, Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesinin emsal kararlar ını da gözetme k suretiyle müracaat konusunda gerekçeli olarak karar verir. (3) Komisyon kararlar ına karşı tebliğ tarihinden itibaren on be ş gün içinde Komisyon arac ılığıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz dilekçesi müracaata ilişkin diğer tüm belgelerle birlikte derhal itiraz merciine gönderilir. Bu itiraz öncelikli işlerden say ılarak üç ay içinde karara ba ğlan ır. Mahkeme taraf ından Komisyon karar ı yerinde görülmezse i şin esas ı hakk ında karar verilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. (4) Ödenmesine karar verilen tazminat, karar ın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde Bakanl ık taraf ından ödenir. Ödemeye ili şkin düzenlenecek kâ ğıtlar damga vergisinden, yap ılacak işlemler harçlardan müstesnad ır." 18. 6384 say ılı Kanun'un " Anayasa Mahkemesinde bulunan baz ı bireysel başvurular hakk ında Komisyona müracaat" kenar başlıklı geçici 2. maddesi şöyledir: "(l) Kanunun 2 nci maddesinin birinci f ıkras ının (a) ve (b) bentleri kapsam ında olup, münhas ıran bu maddenin yürürlü ğe girdiği tarih itibar ıyla Anayasa Mahkemesinde derdes t olan bireysel ba şvurular, ba şvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karar ının tebliğinden itibaren üç ay içinde yap ılacak müracaat üzerine Komisyon taraf ından incelenir. (2) Komisyona müracaat, müracaat edenin kimlik bilgileri ile Anayasa Mahkemesin e başvuru tarihi ve numaras ını içeren imzal ı bir dilekçeyle yap ılır. Dilekçeye, Anayasa Mahkemesine yap ılan bireysel ba şvuruya ili şkin form, kabul edilemezlik karar ı ve bu karar ın tebliğine dair belge ile ihlal iddias ına ilişkin diğer bilgi ve belgeler eklenir. (3) Müracaat evrak ındaki eksikli ğin giderilmesi için müracaat edene otuz günü geçmemek üzere süre verilir. Bu süre içinde, geçerli bir mazeret olmaks ızın eksikliğin tamamlanmamas ı hâlinde müracaat reddedilir. (4) Bu madde uyar ınca Komisyona gelen müracaatlar bak ımından 7 nci maddenin birinci f ıkras ındaki dokuz ayl ık süre, on alt ı ay olarak uygulan ır." Başvuru Numaras ı: 2019/16485 Karar Tarihi : 10/5/2023 519. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un " Bireysel ba şvuru usulü " kenar ba şlıklı 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten; ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. Hakl ı bir mazereti nedeniyle süresi içinde ba şvuramayanlar, mazeretin kalkt ığı tarihten itibaren onbe ş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte ba şvurabilirler ... " 20. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) " Başvuru süresi ve mazeret " kena r başlıklı 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. " V.İNCELEME VE GEREKÇE 21. Anayasa Mahkemesinin 10/5/2023 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 22. Başvurucu, yarg ıland ığı davan ın üzerinden yakla şık yedi buçuk y ıl geçmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğin ileri sürmü ştür. Başvurucu, Bölge İdare Mahkemesinin gerekçesinin hatal ı olduğunu, başvurusunun süresinde oldu ğunu ileri sürmü ştür. Başvurucu ayr ıca makul sürede yarg ılanma hakk ıyla ilgili Tazminat Komisyonuna yapt ıklar ı başvurunun reddedilmesi nedeniyle mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 23. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Somut olayda temel mesele ba şvurucunun yarg ıland ığı ceza davas ının makul sürede tamamlanmamas ı olduğundan ba şvuruya konu şikâyetler makul sürede yarg ılanma hakk ıyla bağlant ılı olarak Anayasa'n ın 40. maddesinde güvence alt ına al ınan etkili ba şvuru hakk ı kapsam ında değerlendirilmesi gerekti ği sonucuna var ılm ıştır. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden24. Anayasa Mahkemesinin bir ihlal iddias ının giderilmesi için etkili olarak görüp tüketilmesi gerekti ğini belirtti ği bir başvuru yoluna ba şvurulduktan sonra yap ılacak bireysel başvurularda ihlal iddialar ının yine ilk ba şvuruda ihlal edildi ği ileri sürülen hak yönünden incelenebilece ğ i tabidir. 25. 6384 say ılı Kanun'un geçici 2. maddesi ile " Anayasa Mahkemesinde bulunan baz ı bireysel ba şvurular hakk ında Komisyona müracaat" düzenlenmi ştir. An ılan hüküm ile geçici 2. maddenin yürürlü ğe girdiği 31/7/2018 tarihi itibar ıyla Anayasa Mahkemesinde Başvuru Numaras ı: 2019/16485 Karar Tarihi : 10/5/2023 6derdest olan bireysel ba şvurular ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karar ının tebliğinden itibaren üç ay içinde yap ılacak müracaat üzerine Tazminat Komisyonu taraf ından incelenebilece ği düzenlenmi ştir. Bu düzenlemeden sonra Anayasa Mahkemesi, Tazminat Komisyonuna ba şvurunun ilk bak ışta başarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesi oldu ğunu kabul ederek ba şvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemezlik kararlar ı vermiştir (Ferat Yüksel, B. No: 2014/13828, 12/9/2018). 26. Bu sebeple Anayasa Mahkemesinin Tazminat Komisyonunu etkili görüp bu yolun tüketilmesi gerekti ğini belirtti ği ilk başvuru başvurucunun makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkin oldu ğundan Tazminat Komisyonuna yap ılan başvuruda söz konusu ihlal iddialar ının incelenmemesine/giderilememesine dair eldeki -ikinci- ba şvuruda ileri sürülen iddialar ın da makul sürede yarg ılanma hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ı yönünden incelenmesi gerekir. 27. Buna göre makul sürede yarg ılanma hakk ı ihlali iddias ıyla 31/7/2018 tarihine kadar Anayasa Mahkemesine yap ılan başvurular yönünden bir kanun yolu olu şturulmuş olup eldeki başvuruda inceleme söz konusu kanun yolundan ba şvurucunun yararland ırılmamas ına yönelik Tazminat Komisyonu karar ı ve bu karara kar şı itiraz ı inceleyen Bölge İdare Mahkemesi karar ına ilişkin olacakt ır. 28. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir nedeninin de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden 29. Etkili ba şvuru hakk ı; anayasal bir hakk ının ihlal edildi ğini ileri süren herkese hakk ın niteliğine uygun olarak iddialar ını inceletebilece ği makul, eri şilebilir, ihlalin gerçekleşmesini veya sürmesini engellemeye ya da sonuçlar ını ortadan kald ırmaya (yeterli giderim sa ğlama) elveri şli idari ve yarg ısal yollara ba şvuruda bulunabilme imkân ı sağlanmas ı olarak tan ımlanabilir ( Y.T. [GK], B. No: 2016/22418, 30/5/2019, 47; Murat Haliç , B. No: 2017/24356, 8/7/2020, 44). 30. Öte yandan şikâyetlerin esas ının incelenmesine imkân sa ğlayan ve gerekti ğinde uygun bir telafi yöntemi sunan etkili hukuk yollar ının olmas ı ilgililere etkili ba şvuru hakk ının sağlanmas ının bir gere ğidir. Buna göre ki şilerin ma ğduriyetlerinin giderilmesi amac ıyla öngörülen yarg ı yollar ının mevzuatta yer almas ı yaln ız başına yeterli olmay ıp bu yolun ayn ı zamanda pratikte de ba şarı şans ı sunmas ı gerekir. Söz konusu yola ba şvurulabilmesi için öngörülen ko şullar somut olaylara tatbik edilirken dayanak i şlem, eylem ya da ihmallerden kaynaklanan savunulabilir nitelikteki iddialar ın bu do ğrultuda geni ş şekilde değerlendirilmesi, ko şullar ın oluşmad ığı sonucuna ula şılmas ı durumunda ise bu durumun yarg ı makamlar ı taraf ından ilgili ve yeterli gerekçelerle aç ıklanmas ı gerekir ( İlhan Gökhan , B. No: 2017/27957, 9/9/2020, 47, 49). 31. Anayasa Mahkemesi içtihad ında ceza yarg ılamas ının süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak bir ki şiye suç işlediği iddias ının yetkili makamlar taraf ından bildirildiği veya isnattan ilk olarak etkilendi ği arama ve gözalt ı gibi birtak ım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak ise suç isnad ına ilişkin nihai karar ın verildiği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul Başvuru Numaras ı: 2019/16485 Karar Tarihi : 10/5/2023 7sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır. Ayr ıca ceza yarg ılamas ının süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 29, 34). 32. Bireysel ba şvurular ın 6216 say ılı Kanun'un 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı ile İçtüzük'ün 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi ş ise ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekmektedir. An ılan düzenlemelerde ba şvuru yolu öngörülen durumlarda bireysel ba şvuru süresinin ba şlang ıcına ilişkin olarak " başvuru yollar ının tüketildi ği" tarihte n söz edilmekte ise de haberdar olunmayan bir hususta ba şvuru yap ılamayaca ğı dikkate alınarak bu ibarenin " nihai karar ın gerekçesinin ö ğrenildiği" tarih olarak anla şılmas ı gerekir. Bu öğrenme somut olay ın özelliklerine göre farkl ı şekillerde gerçekle şebilir ( A.C. ve di ğerleri ([GK], B. No: 2013/1827, 25/2/2016, 25). 33. Mevzuatta, Yarg ıtay ceza dairelerinin kararlar ının taraflara tebli ğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktad ır. Ceza yarg ılamas ında nihai karar ın tebliğ edilmedi ği durumlarda karar ın derece mahkemesine ula şmas ından ve böylece gerekçesinin eri şilebili r olmas ından sonra, özen yükümlülü ğü kapsam ında makul bir süre içinde bireysel ba şvuru yapmak isteyen ilgililerden karara eri şmeleri ve karar gerekçesini ö ğrenmeleri beklenir. Bu kapsamda eri şilebilir olan nihai karar ın en geç üç ay içinde ilgilileri taraf ından bilindi ği ve gerekçesinin ö ğrenildiği kabul edilmelidir. Aksi tespit edilmedi ği sürece bireysel ba şvuru için Kanun'da öngörülen otuz günlük ba şvuru süresi, en geç an ılan üç ayl ık sürenin sona ermesinden itibaren ba şlayacakt ır (A.C. ve di ğerleri , 30). 34. Başvurucu, bireysel ba şvuru dilekçesinde belirtilen Daire karar ının kendisine tebliğ edilmedi ğini ve bu karar ı 5/1/2017 tarihinde ö ğrenmesi üzerine 10/1/2017 tarihinde Anayasa Mahkemesine ba şvuruda bulundu ğunu ifade etmi ştir. 35. Somut olayda Yarg ıtay 16. Ceza Dairesi 20/6/2016 tarihli ilam ıyla ilk derece mahkemesinin karar ının bozulmas ına ve ba şvurucu hakk ındaki davan ın zamana şımı nedeniyle dü şmesine karar vermi ştir. Başvuru evrak ında ve dava dosyas ındaki belgelerde, Daire karar ının ilk derece mahkemesine ne zaman ula ştığına dair kesin bir bilgi bulunmamaktad ır. Anayasa Mahkemesince yarg ılamay ı yapan Mahkemeye söz konusu husus sorulmuş olup Daire karar ının hâlen Mahkemesine ula şmad ığının belirtildi ği görülmü ştür. Dolay ısıyla somut olayda, A.C. ve di ğerleri karar ında vurgulanan "karar ın ilk derece mahkemesine ula şmas ı ve böylece gerekçesinin eri şilebilir olmas ı" durumunun gerçekleşmediği ve aksi yönde bir tespit de olmad ığından makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına dayal ı başvurunun ba şvurucunun belirtmi ş olduğu öğrenme tarihi gözetilerek yap ılmas ı gerekmektedir. 36. Buna göre an ılan ilkeler dikkate al ındığında somut olayda yarg ılaman ın seki z yıl dokuz ay sürdü ğü anlaşılmaktad ır. 37. Ancak makul sürede yarg ılanma hakk ına ilişkin ihlalin giderilmesi bak ımından teorik düzeyde etkili oldu ğu saptanan Tazminat Komisyonunun öngörülebilir olmayan ve bariz takdir hatas ı teşkil eden yorumu sebebiyle somut olayda ba şarı şans ı sunma potansiyelini yitirmi ştir. Bu ihlalin giderilmesi için ihdas edilen ba şvuru yolundan Tazminat Komisyonunun -Anayasa Mahkemesine ba şvurulara ili şkin otuz günlük sürenin hesab ında- Başvuru Numaras ı: 2019/16485 Karar Tarihi : 10/5/2023 8başvurucunun yararland ırılmamas ının makul sürede yarg ılanma hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili başvuru hakk ını ihlal ettiği sonucuna var ılm ıştır. 38. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ı ile bağlant ılı olarak 40. maddesinde düzenlenen etkili başvuru hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 39. Başvurucu, 500.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 40. Tespit edilen ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına ilişkin usul ve esaslar 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinde yer almaktad ır. 41.İncelenen ba şvuruda yarg ılama sürecinin uzun sürmesi ba şvurucular ın makul sürede yarg ılanma hakk ını ihlal etmi ştir. Uzun süren yarg ılamaya kar şın Tazminat Komisyonu tazminat vermemi ştir. Dolay ısıyla somut ba şvuruda ihlalin Tazminat Komisyonu karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 42. Bu durumda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için komisyonca yeniden inceleme yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yeniden incelemede yap ılmas ı gereken i ş, Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden inceleme yap ılmak üzere ilgili Tazminat Komisyonuna gönderilmesine karar verilmesi gerekir. 43.İhlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için Tazminat Komisyonunc a yeniden inceleme yap ılmas ının yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. 44. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 10.264,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yarg ılanma hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ı ile bağlant ılı olarak Anayasa'n ın 40. maddesinde düzenlenen etkili ba şvuru hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin ihlalin giderilmesi noktas ında gereği için Adalet Bakanl ığı İnsan Haklar ı Tazminat Komisyonu Ba şkanl ığına (K.2019/417) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucunun tazminata ili şkin taleplerinin REDD İNE, Başvuru Numaras ı: 2019/16485 Karar Tarihi : 10/5/2023 9E. 364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 10.264,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Ankara Bölge İdare Mahkemesi 11. İdari Dava Dairesine (E.2019/72, K.2019/2485) GÖNDER İLMESİNE, H. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 10/5/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.