2022/1454726 İhale Kayıt Numaralı "Kahramanmaraş-Çağlayancerit İlçe Merkezi Bağ, Rumeli ve Ulu Dereleri" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Vahap Gökhan Kaner - Özkartallar Teks. Nak. İnş. Mak. İlet. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, İHALEYİ YAPAN İDARE: DSİ 201. Şube Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2022/1454726 İhale Kayıt Numaralı “ Kahramanmaraş-Çağlayancerit İlçe Merkezi Bağ, Rumeli ve Ulu Dereleri ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: DSİ 201. Şube Müdürlüğü tarafından 07.03.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kahramanmaraş-Çağlayancerit İlçe Merkezi Bağ, Rumeli ve Ulu Dereleri ” ihalesine ilişkin olarak Vahap Gökhan Kaner - Özkartallar Teks. Nak. İnş. Mak. İlet. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 12.07.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 31.07.2023 tarih ve 102471 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.07.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/906 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Atasu Altyapı İnş. A.Ş. ve Yiğit Solar Enerji Tarım Gıda İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki; - Sunulan fiyat tekliflerinin üzerinde meslek mensubunca yazılması gereken ibarenin Tebliğ'de belirtildiği şekilde olmadığı, ayrıca anılan fiyat tekliflerinin üzerinde imza ve kaşenin bulunmadığı, - Fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyet göstermeyen firmalardan alındığı, - Sözleşme giderlerinin mevzuata uygun hesaplanmadığı, - Fiyat teklifi alınan açıklama kalemleri için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelenmeden ve teklifle uyumlu olup olmadığı belirlenmeden açıklamaların geçerli kabul edildiği, - Fiyat teklifi alınan kalemlerde maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı gösterilmediği, - Fiyat teklifine ilişkin tutanakların açıklama kapsamında sunulmadığı, - Alışlar dayanak alınarak yapılan açıklamalarda fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmadığı, satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamalarda teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmadığı, - Açıklamaların eski tutanaklar kullanılarak yapıldığı, - Tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığı, - Tutanakların ekinde imza sirküsü ve faaliyet belgesinin bulunmadığı, - Açıklamaların idarece verilen analiz formatına uygun olmadığı, - Açıklamalardan bazılarının analizlerdeki miktarların düşük alınmak suretiyle yapıldığı, - Açıklama kapsamında sunulan analizlerde analiz girdilerinin (malzeme, işçilik, makine vb.) ayrı ayrı gösterilmediği, - Analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında belirlendiği, - Açıklamaların kamu kurum ve kuruluşlarına ait analizlerdeki miktarlar düşürülerek yapıldığı, - Açıklama kapsamında meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, - Açıklama kapsamda kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatlarının yerine maliyet avantajı sağlamak amacıyla 2020 yıllarına ait birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapıldığı, - İdarece açıklama istenilen iş kalemleri için analiz formatı verilmesine karşın Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesine aykırı olarak iş kalemleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, - Açıklama kapsamında iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlar kullanıldığı halde kullanılan birim fiyatların hangi kamu kurum ve kuruluşuna ait olduğunun poz numarası da belirtilerek listelenmediği, - Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki tespit tutanaklarında defter onay tarihleri, noterlik bilgileri ve onay işlemine ait yevmiye kayıt bilgileri bulunmadığı, - Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 ve EK-O.8 tutanakları üzerinde meslek mensubunun adres bilgilerinin bulunduğu kaşe, TÜRMOB mührü ve imza ile teklif veren firmaya ait kaşe ve imza bilgilerinin bulunmadığı, - Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin hangi ihaledeki iş kalemi için verildiğine yönelik ihaleye ait kayıt numarası ve ihale adı bilgilerinin yer almadığı, - Açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerinde bulunan açıklama istenilmeyen analiz girdileri için miktar ve birim fiyatın belirtilmediği, - İlgili analizler için sunulması gereken alt analizlerin tamamının sunulmadığı, - Açıklama kapsamında sunulan analizlerde çarpım ve toplamlarda hata yapıldığı, düzeltilmesi durumunda analiz fiyatının teklif fiyatın üzerinde olacağı, - Açıklama kapsamında sunulan elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmediği, - Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda sunulan açıklamada; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajına yer verilmediği, seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda yapılan açıklamada; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının açıklanmadığı, - Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3., 45.1.13.4. ve 45.1.13.5’inci maddelerinde ihale tarihi hariç denmesine rağmen ihale tarihindeki bedellerin dikkate alındığı, - Açıklamalarda idarece verilen iş kalemlerinin miktar ve analiz girdilerinin birimlerinin değiştirildiği, metrekare yerine metre, kilogram yerine litre kullanıldığı, - İdarece verilen nakliye formüllerine uygun açıklama yapılmadığı, nakliye formüllerinde yer alan mesafelerin düşürüldüğü, nakliye formülü verilen iş kalemleri için söz konusu formüller kullanılmayıp fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, - İdarece oluşturulan özel pozları karşılamayan ve yapım şartlarını içermeyen fiyat teklifleri ve idarece belirlenen pozların karşılığı olmayan, hatalı kamu birim fiyatları ile yapılan açıklamaların geçerli kabul edilmemesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır. 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi , tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; … b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. … 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, … (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. … 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. … 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. … 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır. Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür. … 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. … 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. … 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kahramanmaraş - Çağlayancerit Bağ, Rumeli Ve Ulu Dereleri b) Türü: Yapım işleri c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2010A01-59 ( - Taşkın Koruma) d) Kodu: e) Miktarı: İş kapsamında Rumeli ve Bağ derelerinde çift taraflı kargir duvar, Ulu derede taş tahkimat ve dereler üzerindeki geçişler yapılacaktır. Uludere 7400 mt çift taraflı taş tahkimat 8 adet menfez, Bağ deresi 879 mt çift taraflı kargir duvar ve 2 adet menfez, Rumeli deresi 540 mt çift taralı kargir duvar ve 1 adet menfez inşaatlarını kapsamaktadır. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kahramanmaraş ili, Çağlayancerit İlçe Merkezi” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları ile doküman düzenlemelerinden, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, sunulan analizlerin ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği anlaşılmıştır. DSİ 201. Şube Müdürlüğü tarafından 07.03.2023 tarihinde yapılan Kahramanmaraş-Çağlayancerit İlçe Merkezi Bağ, Rumeli ve Ulu Dereleri” ihalesine 29 isteklinin katıldığı, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere 17.05.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “…Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.13 maddesinde belirtildiği üzere Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38. maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler sunmaları gerekmektedir denilmektedir. Bu kapsamda Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.2.1 maddesine göre İhale Komisyonunca, Kamuİhale Genel Tebliği 38.1 maddesi hususları doğrultusunda idarece hazırlanan "Sıralı İşKalemleri/Grupları Listesi" kullanılarak yaklaşık maliyetin %80'lik kısmına giren; Sıra No 1 2 3 Poz No BRD-4 BRD-9 BRD-1 İş Kalemi Tanımı Ocak taşı ile istifli tahkimat Çeşitli Demir İşleri Her Türlü Kanal ve Yapılması ve Dolgu Konulması Temel veya Kazısı Depoya Birimi m 3 kg m 3 Miktarı 87.000,00 350.000,00 175.000,00 pozları için analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmanız gerekmektedir. Yukarıda belirtilen hususlar kapsamında; Yapım yönteminin ekonomik olması, Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, göz önünde bulundurularak yukarıda adı geçen iş için vermiş olduğunuz teklif, aşırı düşük teklif kapsamında olduğundan, işin yapımını nasıl gerçekleştireceğiniz hususunda ilgili kanun/tebliğ/yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde açıklama yapmanız gerekmektedir. …” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının talep edildiği, Atasu Altyapı İnş. A.Ş., Yiğit Solar Ener. Tar. Gıda İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu, ihale komisyonu tarafından 3 istekli tarafından yapılan açıklamaların kabul edildiği, 13.06.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Atasu Altyapı İnş. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Yiğit Solar Ener. Tar. Gıda İnş. San. ve Tic. A.Ş. olarak belirlendiği görülmüştür. Söz konusu ihale komisyonu kararı üzerinde başvuru sahibi istekli tarafından 19.06.2023 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, anılan şikayete ilişkin cevabın 05.07.2023 tarihinde istekliye tebliğ edildiği, ayrıca aynı tarihte yeni bir ihale komisyonu kararı alındığı, şikayete verilen cevapta ve ihale komisyonu kararında aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.nin açıklanması istenilen 3 kalemden 2’sine ilişkin analiz fiyatının birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyattan yüksek olduğu gerekçesiyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise değişmediği görülmüştür. Yapılan incelemede, idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan başvuru sahibine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde açıklanması istenilen 3 adet iş kalemine ait sıralı analiz girdileri tablolarına yer verildiği, söz konusu tablolarda açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin yer aldığı görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli Atasu Altyapı İnş. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik olarak yapılan incelemede; anılan istekli tarafından idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde gönderilen açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarında yer verilen analiz girdilerinin miktarları ve ölçü birimleri dikkate alınarak aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun şekilde düzenlendiği, Açıklama kapsamında fiyat teklifi kullanılmadığı, dolayısıyla başvuru sahibi isteklinin fiyat teklifi ve eki tutanaklarına ilişkin iddialarının yerinde olmadığı, Açıklamalarda yer alan analiz girdileri için ihale ilan tarihi itibariyle kamu kurum ve kuruluşları tarafından en son yayımlanmış birim fiyatların (2022/3 dönem) kullanıldığı, İstekli tarafından açıklama istenen iş kalemlerine ait analizlerde işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte olan (2023/Ocak) saatlik asgari ücretin (44,48 TL) kullanıldığı, Açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan açıklama istenilmeyen analiz girdileri için miktar ve birim fiyat belirlemesinin yapıldığı, İdare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında sözleşme ve genel giderlere yönelik açıklama istenilmediği, dolayısıyla anılan istekli tarafından söz konusu hususlara yönelik açıklama yapma zorunluluğunun bulunmadığı, Açıklama kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata bulunmadığı, Açıklama kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3., 45.1.13.4. ve 45.1.13.5’inci maddelerinde sayılan yöntemlerin kullanılmadığı, Açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan analiz girdilerinde açıklama istenilen 1 adet nakliye girdisinin (Kaya nakli) bulunduğu, istekli tarafından nakliye analiz girdisinde yer alan nakliye mesafesine (11 km) uygun şekilde idarece verilen nakliye formülü kullanılarak açıklama yapıldığı, istekli tarafından idarece verilen analizdeki nakliye mesafesinin değiştirilmediği, nakliye girdisi için fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Yiğit Solar Ener. Tar. Gıda İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik olarak yapılan incelemede; anılan istekli tarafından idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde gönderilen açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarında yer verilen analiz girdilerinin miktarları ve ölçü birimleri dikkate alınarak aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun şekilde düzenlendiği, Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sıcak haddelenmiş profil demirler ve lamalar analiz girdilerine ilişkin Beyoğlu Bil. İnş. Sağ. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu firmaya ait ticaret ünvanı ile Ticaret Sicili Gazeteleri incelendiğinde firmanın fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, fiyat teklifinin gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, Fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde, teklif edilen birim fiyatların, ilgili tutanaklarda tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, satış tutarı tespit tutanağına esas faturaların ağırlıklı ortalama fiyatının serbest meslek mensubu tarafından düzenlenen ve imzalanan EK-O.6 tutanağında belirtilen ağırlıklı ortalama birim fiyatın uyumlu olduğu, tutanaklarda ilgili vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olduğu, satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.6) (2022-3. Dönem) son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ilişkin olarak düzenlendiği ve yasal defter tasdik bilgilerinin tespit tutanaklarında yer aldığı, bununla birlikte fiyat teklifleri üzerinde onayı bulunan meslek mensubu faaliyet belgesi ile imza beyannamesine açıklamalarda yer verildiği ve faaliyet belgelerinin ilgili fiyat tekliflerinin düzenlenme tarihi itibariyle geçerli olduğu, Fiyat teklifleri ve tutanaklarda meslek mensubuna ait adres bilgileri ile teklif veren firmaya ait kaşe ve imza bilgilerinin bulunduğu, fiyat teklifleri üzerinde hangi mal veya hizmete ilişkin fiyat teklifi alındığı bilgisi ile ihaleye ait İKN numarası ve ihale adı bilgilerine yer verildiği, Açıklamalarda yer alan analiz girdileri için ihale ilan tarihi itibariyle kamu kurum ve kuruluşları tarafından en son yayımlanmış birim fiyatların (2022/3 dönem) kullanıldığı, İstekli tarafından açıklama istenen iş kalemlerine ait analizlerde işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte olan (2023/Ocak) saatlik asgari ücretin (44,48 TL) kullanıldığı, Açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan açıklama istenilmeyen analiz girdileri için miktar ve birim fiyat belirlemesinin yapıldığı, İdare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında sözleşme ve genel giderlere yönelik açıklama istenilmediği, dolayısıyla anılan istekli tarafından söz konusu hususlara yönelik açıklama yapma zorunluluğunun bulunmadığı, Açıklama kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata bulunmadığı, Açıklama kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3., 45.1.13.4. ve 45.1.13.5’inci maddelerinde sayılan yöntemlerin kullanılmadığı, Açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan analiz girdilerinde açıklama istenilen 1 adet nakliye girdisinin (Kaya nakli) bulunduğu, istekli tarafından nakliye analiz girdisinde yer alan nakliye mesafesine (11 km) uygun şekilde idarece verilen nakliye formülü kullanılarak açıklama yapıldığı, istekli tarafından idarece verilen analizdeki nakliye mesafesinin değiştirilmediği, nakliye girdisi için fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında herhangi bir aykırılık bulunmadığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.