T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2024/3591 KARAR NO : 2025/2778 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 08/10/2024 NUMARASI : 2023/531 E - 2024/579 K DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit KARAR TARİHİ: 03/11/2025 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan in…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2024/3591 KARAR NO : 2025/2778 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 08/10/2024 NUMARASI : 2023/531 E - 2024/579 K DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit KARAR TARİHİ: 03/11/2025 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkili tarafından Gazi Mah. .... Sk. No:... (Eski:... Sk. No:..) Sultangazi/İstanbul adresinde işletilen dikim atolyesi olduğunu, aynı adreste müvekkil adına kayıtlı ...sözleşme hesap nolu, 6964561000 tesisat nolu elektrik aboneliği bulunduğunu, anılan aboneliğe ilişkin faturaların düzenli olarak ödendiğini, müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak ... marka dijital tip, ... seri nolu sayacı kullandığını, müvekkili tarafından ne kaçak kullanım ne de elektriğe müdahale edecek bir eylem olmadığını, ancak kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiğini ve kaçak elektrik kullanımı olduğu iddaa edilerek 668.816,93 TL ve 5.758,00 TL olmak üzere iki adet fatura düzenlendiğini, müvekkilinin bunu öğrendikten sonra davacıya başvuruda bulunduğunu, ancak herhangi bir cevap verilmediğini, sonrasında elektrik bağlantısının kesildiğini ve Küçükçekmece İcra Müdürlüğü ... Esas ve İstanbul 3. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyaları ile müvekkili aleyhinde ilamsız icra takibi başlatıldığını, ayrıca düzenlenen faturaların gerçeği yansıtmadığını belirterek öncelikle aboneliğin tekrardan aktif hale getirilerek elektrik bağlanması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davanın Küçükçekmece İcra Müdürlüğü ... Esas ve İstanbul 3. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyalarına borca ve ferilerine itiraz mahiyetinde işlem yapılmak üzere bildirilmesine, davanın kabulüne, kaçak elektrik bedeli olarak fatura edilen toplam 674.574,93 TL ve ferileri için müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespitine, Küçükçekmece İcra Müdürlüğü ... Esas ve İstanbul 3. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takiplerinin iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda ; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, K.çekmece İcra Müdürlüğünün ... e sayılı takip dosyasında kaçak elektrik bedeli olan toplam 5.878,99 TL alacaktan ve İstanbul 3. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyada kaçak elektrik kullanım bedeli toplam 673.498,64 TL alacaklardan dolayı davalıya 646.079,52 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.Mahkemece verilen kararı,davacı vekili ve davalı vekili istinaf etmiştir.1- Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde ;" Öncelikle dosya kapsamında yer alan 13.05.2024 tarihli kök bilirkişi raporu ile davadaki haklılığımız açıkça ortaya çıkmıştır. Kök bilirkişi raporunda yer alan ayrıntılı değerlendirmeler ile açıklamalar, davacı müvekkilin davalı kuruma borçlu olmadığı yönünde olmuştur.Akabinde muvafakatimiz olmamasına rağmen davalı tarafından iddia ve savunmanın genişletilmesi mahiyetinde yasal süresi içerisinde sunulmayan delil niteliğindeki video kayıtları yasal süre geçtikten sonra 13.05.2024 tarihli kök bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ile dosyaya sunulmuş ve bu haliyle bilirkişi ek raporuna konu edilmiştir. Bilirkişi ek raporunda bu doğrultuda davaya konu borcun bir kısmından müvekkilin sorumlu olabileceği hususu belirtilmiştir. Açıklanan nedenlerle bilirkişi EK raporunun yasal süresi içerisinde sunulmayan deliller (video kayıtları) göz önünde bulundurularak yapılan değerlendirmeleri içeren kısımlarına tarafımızca itiraz edilmiştir. Fakat yerel mahkemece; bu itirazımız göz önünde bulundurulmamış olup davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken usul ve yasaya aykırı olarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir." şeklindeki istinaf sebepleri ile kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.2- Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde ;"davacı tarafından kaçak elektrik kullanılmış olduğu,davalı tarafından "Gazi Mah.... Sok .No:... Bodrum Dükkan Sultangazi /İST" adresinde sözleşme bulunmasına karşılık harici hattan enerji çekilmek suretiyle kaçak elektrik kullanımı yapıldığı ... SeriNolu ve 14.07.2023 tarihli Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı ve H/ ... SeriNolu ve 27.06.20236 tarihli Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı ile ortaya koyulmuştur. Davaya dayanak raporda hatalı hesapalamalar söz konusudur .Bilirkişi raporunda "Davacı tüketici tarafından gerçekleştirilen “harici hat”tan kaçak elektrik enerjisi kullanımının eski bir işlem olmadığı, tutanak tarihine yakın bir tarihte gerçekleştirilmiş olmasının (mevcut endeks bilgileri kapsamında) değerlendirildiği, Davalı kurum tarafından yapılan kaçak kullanım tahakkuku ve kaçak kullanım ek tahakkukunun (dikkate alınan kullanım süresi ve fatura bedelleri bakımından) isabetli olmadığı değerlendirilmiştir." denilmek suretiyle sadece 25 gün üzerinden hesaplama yapmıştır.Ancak dava konusu Kaçak Elektrik Tutanağı 42.maddenin 1/b fıkrası gereğince sözleşme bulunmasına karşılık harici hattan elektrik enerjisi geçirildiğinden , kaçak kullanım süresinin son okuma tarihine kadar geçmişe gitmesi gerekir.Bu halde 180 gün üzerinden fatura tanzimi hatalı değildir.Bilirkişi ve mahkemece bu husus göz ardı edilmiştir. ..Bilirkişi raporunda 8 saat üzernden hesaplama yapılmıştır. T1- T2 – T3 zaman dilimlerine ait dağılımlarından en yoğun tüketimin T1 zaman diliminde olduğu yoğun dönemdeki saatlik tüketimin 104833/11 saat = 9530 kWh olduğu hesaplanmıştır... Bilirkişi tarafından faiz hesabu yapılmamıştır." şeklindeki istinaf sebepleri ile kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , menfi tesbit talebine ilişkindir.1-Dayanak icra takip dosyalarından ; Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında;davalı tarafından davacı aleyhine toplam 5.878,92 TL toplam alacak üzerinden icra takibinin başlatıldığı, davacı tarafından 08/08/2023 tarihli dilekçe ile takibe itiraz edildiği anlaşılmıştır. 12/01/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunununda Bazı Değişiklikler Yapılmasına Dair 6763 sayılı yasa ile, HMK 341. madde 2. fıkrasında "Miktar veya değeri üçbin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir" şeklinde yapılan yasa değişikliği 02/12/2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Karar tarihi itibarıyla, kesinlik sınırı ise 40.000,00 TL 'dir.Somut uyuşmazlıkta, dava, menfi tesbit istemine ilişkin olup,icra takip dosyaları ile irtibatlandırılarak menfi tesbit talipep edilmiştir.Her bir takip dosyasına konu miktarın kesinlik yönünden ayrı ayrı dikkate alınması gereklidir. İlk derece mahkemesince sözkonusu icra takibi ile ilgili olarak 5.878,99 TL üzerinden davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür. Bu nedenle davalı ve davacı yönünden miktar itibarıyla bu husustaki karar kesindir. Bu itibarla, istinaf konusu bu kararın HMK 341. ve 346. maddelerine göre kesin olması sebebiyle, davacının ve davalının bu yöne ilişkin istinaf dilekçesinin HMK 341, 346 ve 352/1-b maddeleri uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.2-Diğer icra takip dosyası ile ilgili olarak ,İstanbul 3. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyada kaçak elektrik kullanım bedeli toplam 673.498,64 TL alacaklardan dolayı davalıya 646.079,52 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş olup,reddedilen miktar( 27.419,12 TL) karar tarihi itibarıyla davacı yönünden kesindir.Davacının bu yöne ilişkin istinaf dilekçesinin HMK 341, 346 ve 352/1-b maddeleri uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.Davalı tarafın istinaf sebeplerinin incelenmesi sonucunda ; Davanın dayanağı olan ; İstanbul 3. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacı aleyhine toplam 673.498,64 TL üzerinden takip başlatıldığı, 23/08/2023 tarihinde davacı tarafından borca itiraz edilmiş olduğu anlaşılmıştır.Mahkemece yargılamada elektrik mühendisi bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda; tutanak bilgilerince, “harici hattan kaçak kullanım” gerçekleşmişse de, çok yeni (tutanak tarihine yakın...) olmuş olabileceği, diğer taraftan, “enerjisi kesik sayacın kullanımı” kapsamındaki tutanak çerçevesinde yapılan işlemler için de, 27.06.2023 tarihli tutanağın düzenlendiği hizmet noktasında, kesik enerjiyi açarak kaçak elektrik enerjisi kullanımı olduğu yönünde tespit olduğu, ancak bu tespit kapsamında, enerjinin neden/ne zaman kesildiği ve buna ilişkin kesme ihbarnamesi ile kesme anı ve tespit anına ait fotoğrafların da (video kaydı...) dosyada bulunmadığından değerlendirme yapılamadığına yönelik görüş bildirmiştir.Bilirkişiden alınan ek raporda ;CD'deki görüntülerde,Davacı tüketici tarafından, sayacın girişinden, 3 faz olarak “harici hat” çekilerek farklı elektriksel yüklerin beslendiği,sayacın çıkış bağlantıları çıkarıldıktan sonra, davalı kurum görevlileri tarafından, ilgili işyerindeki cihazların harici hattan çektikleri anlık akım değerleri pensampermetre ile ölçüldüğü, dolayısıyla, davacı tüketici tarafından harici hattan kaçak elektrik enerjisi kullanımında bulunulduğu anlaşılmaktadır.Kök raporun değerlendirmesi sırasında dosyada bulunmayan ve daha sonra dosyaya sunulan bilgi-belgeler kapsamında, dosyanın tekrar değerlendirmeye alınması gerektiği anlaşılmaktadır.Davalı kurum görevlilerince ilgili tesisata yapılan kontrolde, (video den ek alarak, 3 fazlı “harici hat” üzerinden kaçak elektrik enerjisi kullanımında bulunulduğunun tespit edilmesi üzerine tutanak ... u tutanak düzenlendiği anlaşılmaktadır.Harici hat tespitine ilişkin düzenlenen 14.07.2023 tarihli tutanakta, harici devreden beslenen cihaz ve makinelerin kurulu gücünün 22 KW olduğu,Elektrik piyasası tüketici hizmetleri yönetmeliği'nin (EPTHY) kaçak kullanıma ilişkin maddelerinde (Madde 42-Madde 46), harici hattan gerçekleştirilen kaçak elektrik kullanımına ilişkin yapılacak hesaplamalarda, harici hattan beslenen cihazların kurulu gücü üzerinden işlem yapılır ve 0,6 kullanma faktörü kullanılmaz. Ayrıca, mükerrer kaçak tespitlerinde (2 adet tutanak mevcut) EPDK/... elektrik birim fiyatlarının iki katı alınarak işlem yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.Bununla birlikte,Kök raporda yer aldığı üzere , işyerine ait tutanak öncesi (kaçak durumu) ile tutanak sonrası (normal dönem) tüketim ortalamalarına ilişkin yapılan hesaplamalarda,Tutanak sonrası tüketim (kaçak durumunda), tutanak öncesine göre çok yüksek değerlerde olması gerektiği (beklendiği), ancak, mevcut dosya bilgilerinde, tutanak sonrası ortalama tüketim değerleri, tutanak öncesine göre çok düşüktür.Bununla birlikte, 25 günlük kaçak kullanım tahakkuku dışında, kaçak ek tahakkukunu gerektirecek somut bilgi belge olmadığından, sadece, 25 günlük harici hattan kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin hesaplama yapılmıştır" şeklindeki değerlendirme ile borç miktarı hesaplanmıştır.Kaçak tutanağı tanzim tarihinde yürürlükte bulunan EPTHY hükümleri incelendiğinde ; Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri:MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken AYRI BİR HAT ÇEKMEK SURETİYLE dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması; MADDE 44 / 3 'de 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 45'inci maddesinde ; Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre düzenlenmiştir.MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. hükmü yer almaktadır.Davalı tarafın bilirkişi raporu yönünden ileri sürülen istinaf sebeplerinin incelenmesiyle ; İstanbul 3. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosya yönünden, kaçak kullanım için düzenlenen fatura: 426.706,48 TL, olması gereken borç miktarının 33.298,11 TL olduğu ,kaçak ek tahakkuku yapılmasını gerektiren doğru bulgu ve belge olmadığı gerekçesiyle ek tahakkuk hesaplanmadığı yönünde görüş bildirmiştir.Davalı şirket ... tarafından, kaçak elektrik tüketimi tahakkukuna ek olarak, ilgili Yönetmeliğe göre, başlangıç tarihi olarak belirlenen tarihden kaçak elektrik tüketiminin başladığı tarihe kadar 180 gün üzerinden normal tüketim tahakkuku yapılmışsa da, yukarıda açıklandığı üzere Yönetmelik hükümlerinde doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi koşuluyla, başlangıç tarihinden kaçak elektrik tüketiminin başladığı tesbit edilen tarihe kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılabileceği düzenlenmiş olup,tesisattaki sayacın son okuma tarihi 14/07/2023 tarihi olup, ilk tutanak tarihi ise 27/06 /2023 tür.Bu durumda bilirkişi tarafından hesaplamada alınan kaçak kullanım süresi yönünden yönetmelik ve dosya kapsamına aykırılık bulunmadığı gibi, doğru bulgu ve belge bulunmadığından kaçak elektrik tüketimine ek olarak yapılan ek tüketim tahakkukunun geçerli olmadığına ilişkin bilirkişi tesbit ve görüşü mevzuata ve dosya kapsamına uygun olduğundan davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Dosyaya tüketim endeksleri celp edilmiş olup, bilirkişi tarafından tüketim endeksleri de incelenmek ve gerekçesi belirtilmek suretiyle , 8 saat üzerinden hesaplama yapılmasında da (dosyada vardiya ile ilgili bir belge bulunmadığından) dosya kapsamı ve mevzuata aykırılık bulunmaktadır. Bilirkişi tarafından faiz hesabu yapılmadığına ilişkin istinaf sebeplerinin incelenmesinde ; mahkemece takip dosyalarındaki faiz dahil olmak üzere toplam alacak miktarlarına göre , ,İstanbul 3. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyada kaçak elektrik kullanım bedeli toplam 673.498,64 TL alacaklardan dolayı davalıya 646.079,52 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş olup, dosya kapsamı ve bilirkişi ek raporu itibarıyla borç miktarının tesbiti ile menfi tesbit hükmü kurulmuştur.Böylece ,mahkemece verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı tarafın istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir. K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle; A-Davacının istinaf başvurusunun HMK 352/1-b , 344 ve 346. maddeleri uyarınca kesinlikten reddine, B-Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Davalıdan alınması gereken 44.133,70 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 10.291,62 TL harcın mahsubu ile bakiye 33.842,08 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)Davacıdan alınan peşin alınan istinaf karar harcının, isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine,İstinaf masrafının istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 03/11/2025