TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULMENAF HASAR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/30513) Karar Tarihi: 16/12/2020 Başvuru Numarası : 2019/30513 Karar Tarihi : 16/12/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba TUNA IŞIK Başvurucular : 1. Abdulmenaf HASAR 2. Abdulvehap HASAR 3. Aydın HASAR 4. Cüneyt HASAR 5. Faruk HASAR 6. Fedile HASAR 7. Feride KIRIK 8. Halide BAŞ
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULMENAF HASAR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/30513) Karar Tarihi: 16/12/2020 Başvuru Numarası : 2019/30513 Karar Tarihi : 16/12/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba TUNA IŞIK Başvurucular : 1. Abdulmenaf HASAR 2. Abdulvehap HASAR 3. Aydın HASAR 4. Cüneyt HASAR 5. Faruk HASAR 6. Fedile HASAR 7. Feride KIRIK 8. Halide BAŞKAYA 9. Hazal HASAR 10. Kasım HASAR 11. Mehmet Hanefi HASAR 12. Muhittin HASAR 13. Muhiyettin HASAR 14. Nurhan HASAR 15. Pamuk HASAR 16. Sedrettin HASAR 17. Sevdin HASAR 18. Türkan HASAR 19. Yakup HASAR Başvurucular Vekili : Av. Mehmet Mehdi OĞUZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, hukuk davasında uzun yargılama nedeniyle adil yargıl anma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvuru Numarası : 2019/30513 Karar Tarihi : 16/12/2020 3II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 22/8/2019 tarihinde yapılmıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön i ncelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından, başvuruların kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: 8. Başvurucuların 11/4/2008 tarihinde açtıkları davanın yargılam ası istina f aşamasında devam etmektedir. Başvurucular, yargılamanın uzun sü rmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla bireysel b aşvuruda bulunmuştur. IV. İNCELEME VE GEREKÇE9. Mahkemenin 16/12/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başv uru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucuların İddiaları 10. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede ya rgılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden11. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şe kilde- yargılamanın sona erdiği tarih, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anaya sa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve di ğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50, 52). Başvuru Numarası : 2019/30513 Karar Tarihi : 16/12/2020 413. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığ ı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususl ar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , 41, 45). 14. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında 12 yıl 8 ay süren yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir. 15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. 3. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : "(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 17. Başvurucular, ihlalin tespiti ile her biri için 20.000 TL ma nevi tazminata kara r verilmesi talebinde bulunmuştur. 18. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. 19. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşı lığında somut başvurunun özelliğine göre başvuruculara net 24.000 TL manevi t azminatın müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. 20. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.964,60 TL yargılama giderinin başvur uculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin idd ianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, Başvuru Numarası : 2019/30513 Karar Tarihi : 16/12/2020 5B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Başvuruculara net 24.000 TL manevi tazminatın MÜŞTEREKE N ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE, D. 364,60 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3 .964,60 TL yargılama giderinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE, E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine v e Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar ge çen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Kararın bir örneğinin bilgi için ilgili Bölge Adliye Mahkemes i Dairesine gönderilmek üzere Erciş Kadastro Mahkemesine (E.2013/234, K.201 8/53) GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 16/12 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIR IM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU