T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/1236 Esas KARAR NO: 2026/112 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 11/01/2024 NUMARASI: 2020/286 Esas, 2024/7 Karar DAVANIN KONUSU: Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 28/01/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/1236 Esas KARAR NO: 2026/112 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 11/01/2024 NUMARASI: 2020/286 Esas, 2024/7 Karar DAVANIN KONUSU: Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 28/01/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait "...” adlı eserin basımı için müvekkili ile davalı yayınevi arasında .../10/2007 tarihinde bir sözleşme akdedildiğini, ancak onca zamana karşın davalı şirketin bugüne dek müvekkile hiç telif ödemesi yapmadığını, müvekkilinin, davalı ile haricen yaptığı görüşmelerden sonuç alamadıını, .../02/2017 tarihli ihtarna göndererek aralarındaki sözleşmeyi haklı nedene dayanarak tek taraflı olarak feshettiğini ve sözleşmeden caydığını ileri sürerek, davalın müvekkiline ait "..." adlı eserle ilgili müvekkilinin telif hakkını ihlal ettiğinin ve haksız rekabet yarattığının tespitine, men'ine, FSEK md. 68 uyarınca üç katı tazminat talebi ile birlikte, 10.000-TL maddi ve 40.000-TL manevi tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin danışma kurulu üyelerinden olan Prof. Dr. ...'in referansı ile programa dahil edilen dava konusu eserde de telif ödemesiz destek uyguladığını, dosya masrafı herhangi bir bedel dahi alınmadığını, müvekkilinin alanı ile ilgili çalışmalar yapan akademisyenlere verdiği desteği ile bu alanda yapılacak çalışmaları desteklediğinden söz konusu eserin yayınlanması hususunda gerekli her türlü desteği davacı yazara sağladığını, davacı tarafından doktora tezi olarak hazırlanan eserin akademik yükselmede kitap ve makale yayınlamak zorunluluğu olduğundan yazar tarafından müvekkiline getirildiğini, söz konusu eserin kapak tasarımının dahi müvekkili tarafından yapılarak bunun için herhangi bir ücret dahi talep edilmediğini, ....10.2007 tarihli telif sözleşmesine ücret hususunda herhangi bir madde eklenmediğini, baskı bitiminde davacıya teslim edilmesi gereken 5 nüsha kitabın da kendisine eksiksiz teslim edildiğini, TBK ve FSEK hükümleri uyarınca tarafların karşılıklı olarak anlaşarak bedel ödenmeyeceği hususunda anlaşma sağladığını, müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak 1000 adet tek baskı yapıldığını, fesih tarihinden sonra da her hangi bir baskı yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasında .../10/2007 tarihinde dava konusu edilen kitabın basımı konusunda sözleşme imzalandığı, sözleşme gereğince baskı bitiminde davacıya beş kitap verileceği, sözleşmede ücrete dair herhangi bir hükmün kararlaştırılmadığı, davacı tarafça .../02/2017 tarihinde Bakırköy.... Noterliğinin ......yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğinin davalıya bildirildiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davacının müellif olduğu dava konusu kitap için..... bandrol numarası ile ..... bandrol numaraları aralarındaki bandrollerin alındığı, davalının aynı tarihte dava dışı şahıs tarafından yazılan "......." isimli kitap için ..... bandrol numarası ile ..... bandrol numaralarını aldığı, bu kitap için alınan bandrol numaralarının davacının yazarı olduğu kitap için kullanıldığının sabit olduğu, bu haliyle davalının taraflar arasında imzalanan sözleşmeye aykırı olarak işlem yaptığı, davacının sözleşme gereğince basılan kitaplar yönünden telif tazminat talebinin bilirkişi raporu ile 6.900,00 TL olarak hesaplandığı, bu bedelin taraflar arasındaki sözleşmeye dayanması nedeniyle bu bedele ilişkin olarak FSEK 68/3 gereğince 3 katı telif tazminatı istenemeyeceği, sözleşme dışında farklı bandrolle yapılan baskılar için davacının talep edebileceği tazminat miktarının 24.150-TL olarak hesaplandığı, bu miktar için davacının 3 katı tazminat talep edebileceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının, davacının fikri haklarını ihlal ettiğinin tespitine, davalının ihlalden men'ine, davacının maddi tazminat davasının kabulü ile 6.900-TL telif bedeli ile Fsek 68. madde gereğince hesaplanan 72.450-TL telif tazminatı olmak üzere toplam 79.350-TL dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya tahsiline, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 20.000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ederek; ilk derece mahkemesi kararına esas alınan bilirkişi raporlarında hatalı ve hukuka aykırı değerlendirmeler bulunduğunu, sözleşmede ücrete dair herhangi bir hükmün kararlaştırılmadığından bahisle TBK 496. madde gereğince 1000 adet bandrollü nüsha bulunduğu gerekçesiyle 6.900-TL telif ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, sözleşmede yayın hakkı karşılığı denilerek telif bedeli açıkça düzenlendiğini, yayın hakkı karşılığı olan ve sözleşme gereği yazara verilmesi gereken 5 adet eserin, basımdan hemen sonra davacıya teslim edildiğini, o tarihlerde bir üst akademik unvana müracaatta bulunabilmek için akademisyenin YÖK dâhil üniversitenin ilgili kurullarına vermesi zorunlu kitap sayısının 5 olduğunu, hükme esas olan bilirkişi raporunda davacı tarafından müvekkilin yasal olmayan nüshalar bastırdığına yönelik iddiasını ispatlayamadığı açık olmasına karşın, afaki çıkarımlar üzerinden 24.150-TL telif ücreti hesaplanarak bu bedel için FSEK 68. madde kapsamında 3 katı tazminat talep edilebileceğine dair hükmün açıkça hukuka aykırı olduğunu, bir kitap için alınan bandrolün başka bir kitabın üzerine yapıştırılması hususunun yaptırımı cezai sorumluluk yönünden FSEK 81/10 hükmünün ihlali iken hukuki sorumluluk yönünden yayın sözleşmesinde kararlaştırılandan daha çok kitap basıldığının ispat edilmesi durumunda ancak tazminata etkisi olabilmekte olduğunu, ancak davacı tarafından müvekkilin yasal olmayan nüshaların basıldığına yönelik iddiasını ispatlayamadığını ve sözleşme ile kararlaştırılan 1000 adetten fazla kitap basıldığı hususunda yeterli delil sunamadığını, kitap satışlarında telif hakkı ortalama kitap satış fiyatının %10'u oranında hesaplanarak hak sahibine ödeme yapılacağı kabul edilmesine karşın, hükme esas olan bilirkişi raporunda ortalama telif yüzdesinin %15 olarak belirlenerek yapılan hesaplamaların hakkaniyete açıkça aykırı olduğunu, davacının herhangi bir manevi hakkının ihlali söz konusu olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, FSEK'ten kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti ile tazminat talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İlk derece mahkemesince, FSEK uzmanı ve yayıncı bilirkişiden oluşan 2 kişilik bilirkişi heyetinden.../06/2021 tarihli rapor alınmış, .../09/202 tarihli duruşmadan verilen ... no'lu ara karar ile; " Raporu sunan heyete mali müşavir de eklenmek sureti ile davaya konu eser ile ...... isimli esere ilişkin davalının satış adet ve kar oranlarının değerlendirmek suretiyle stokta kalan adetler de belirtilerek dosya kapsamı itibariyle hesaplama yapılmasının istenilmesine, cayma bildirimi sonrasında her iki eser yönünden de davalının herhangi bir satışının bulunup bulunmadığının da rapor değerlendirilmesi hususunun ihtarına" karar verilmiştir.Verilen bu ara karar uyarınca hazırlanan .../09/2022 tarihli raporda; "Davalı tarafın beyan dilekçelerinde ticari defterlerinin yerinde incelenmesi talep edilmiş olmakla birlikte, davalı vekiline ....06.2022 ve ....08.2022 tarihinde atılan ve yerinde inceleme öncesi hazırlanması talep edilen belgelerin talep edildiği e-maile cevap verilmediği, akabinde davalı tarafla tekrar irtibata geçildiği fakat şirket muhasebe yetkilisinin şehir dışında olduğunu beyan ettiği, sonuç olarak davalı taraftan inceleme için randevu alınamaması ve gereken evrakların hazırlanmaması nedeniyle davalı taraf nezdinde gerekli incelemelerin yapılamadığı" belirtilmiştir. .../10/2022 tarihli duruşmadan verilen ... no'lu ara karar ile; "Gerekli mali incelemenin yapılamadığı anlaşılmakla, incelemenin .../11/2022 tarih, saat 14:00'da davalı tarafça bildirilen adreste yapılmasına, bilirkişi raporunda belirtilen incelemeye konu belgelerin hazır edilmesi hususunun davalı tarafa ihtarına, aksi takdirde inceleme yapılmasından vazgeçmiş sayılacağı, dosyanın mevcut durumu itibari ile değerlendirileceği hususunun ihtarına" karar verilmiştir. Verilen bu ara karar uyarınca .../06/2023 tarihli rapor hazırlanmış, raporun sonuç kısmında; "Davalı şirket merkezinde yapılan stok sayımında “...” isimli kitapla ilgili olarak 213 adet kitabın sayıma ibraz edildiği, ayrıca .... deposunda 23 adet kitabın olduğunun beyan edildiği, sayıma ibraz edilen kitaplardan 30 adet örneklem alınarak yapılan kontrollerde üzerindeki bandrollerin kültür bakanlığından alınan bandrollerle uyumlu olduğunun görüldüğü, ....... yıllarında yapılan net satış sayısının (satışlar (533) iade edilen kitap (346)) 187 olduğu, Kök Raporumuzda yasal 1000 adet nüsha için KDV'siz satış fiyatı 46,00 TL olmak üzere 015 telif yüzdesi alınarak yapılan hesaplama sonucu bulunan 6.900,00 TL (1000 adet x 46 TL x % 15 ) telif bedeli hesaplamasına dair görüşümüzü muhafaza ettiğimizi, Davalının elinde bulunan nüshalar dikkate alınarak yasal olmayan basım yapılmadığının söylenebileceği" yönünde görüş belirtilmiştir.İlk derece mahkemesince gerekçeli kararda bilirkişi raporu olarak kök rapor ve .../09/2022 tarihli ek rapor özetlenmiş, bu iki rapor doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş, 06/06/2023 tarihli ek rapordan ise hiç bahsedilmemiştir. Hükmün kapsamını düzenleyen HMK’nın 297/1-c maddesine göre, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin kararda gösterilmesi gerekir. İlk derece mahkemesince .../10/2022 tarihli duruşma gerekli inceleme yapılmadığı için yeniden ek rapor alınmasına karar verildiği, ara karar uyarınca 06/06/2023 tarihli ek rapor alındığı halde, alınan bu son raporda kök rapordan farklı olarak, yasal olmayan basım yapılmadığının söylenebileceği yönünde görüş bildirildiği, dolayısıyla kök raporla ek rapor çeliştiği halde; .../06/2023 tarihli ek rapordan gerekçeli kararda hiç bahsedilmemesi, rapora itibar edilip edilmeyeceği, ya da neden itibar edilmediği hususunda hiçbir gerekçeye yer verilmemesi HMK’nın 297/1-c maddesine aykırı olup, eksik inceleme ile sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile, HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının re'sen kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kaldırma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, 2-İstanbul .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin .../01/2024 gün ve 2020/... Esas, 2024/.. Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine, 5- İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 260,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.429,40 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.28/01/2026