2023/229287 İhale Kayıt Numaralı "SCÜ YEDİ ADET BİNANIN DEPREM PERFORMANS ANALİZİ HAZIRLANMASI ( GÜÇLENDİRME VE ONARIM ) İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Canip YILDIRIM ÖZALTAŞ, İHALEYİ YAPAN İDARE: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/229287 İhale Kayıt Numaralı “ Scü Yedi Adet Binanın Deprem Performans Analizi Hazırlanması (Güçlendirme ve Onarım) İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 03.04.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Scü Yedi Adet Binanın Deprem Performans Analizi Hazırlanması (Güçlendirme ve Onarım) İşi ” ihalesine ilişkin olarak Canip Yıldırım Özaltaş ’ın 27.04.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.05.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.05.2023 tarih ve 91836 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.05.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/619 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ekonomik açıdan en avantajlı ve ikinci teklif sahibi istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaların kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, açıklamaların belgelendirmelere dayanmadığı ve yalnızca beyanlardan oluştuğu, iki istekli tarafından sunulan açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.1.Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. …79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2.1’inci maddesinde “ İhale konusu işin/alımın; a) Adı: CÜ YEDİ ADET BİNA DEPREM PERFORMANS ANALİZİ HAZIRLANMASI İŞİ ( GÜÇLENDİRME VE ONARIM PROJESİ )” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi yer almakta olup Teknik Şartnameler içerisinde ihale konusu işin ne şekilde yapılacağına ilişkin teknik bilgilere ve projelere yer verildiği görülmüştür. İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, 03.04.2023 tarihinde yapılan ihaleye 12 isteklinin katıldığı, idare tarafından yapılan yeterlik değerlendirilmesi neticesinde, isteklilerin tekliflerinin yeterli bulunduğu, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif bedeli sunan 11 istekliden teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklama talep edildiği, başvuru sahibi tarafından yapılan anılan aşırı düşük teklif sorgulama yazısının mevzuata uygun olmadığına ilişkin şikâyet başvurusu üzerine, idarece başvurunun uygun bulunarak aşırı düşük teklif sorgu yazıları yeniden düzenlenerek 13.04.2023 tarihinde yeniden teklifi aşırı düşük bulunan 11 istekliye gönderildiği, süresi içerisinde yalnızca Mert Dursun ve İds Proje Mühendislik Mimarlık Müşavirlik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından açıklamaların sunulduğu, diğer 9 isteklinin teklifinin reddedildiği, süresi içerisinde sunulan açıklamaların idare tarafından uygun görüldüğü anlaşılmış olup Mert Dursun üzerinde ihalenin bırakıldığı, İds Proje Mühendislik Mimarlık Müşavirlik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir. İdarenin süreç içerisinde iki kez aşırı düşük teklif sorgu yazısı hazırladığı, bunlardan ilkinin 04.04.2023 tarih ve 41 sayılı yazısı olduğu, anılan yazı içerisinde herhangi bir önemli teklif bileşeni belirtilmeden yalnızca aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine yönelik mevzuat maddelerine yer verildiği, anılan yazıya ilişkin yapılan şikayet başvurusu sonucunda idare tarafından 13.04.2023 tarihli ve 66 sayılı aşırı düşük teklif sorgu yazısının hazırlandığı, yazı içeriğinde idarenin ilk sorgu yazısından farklı olarak “İstekliler analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları v.b.) sunacaklardır. Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.6 ve 79.2.2.1’de belirtilen hususlara uygun belge sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı tutulacaktır. İş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler sunacaklardır. Güçlendirme maliyet tablosu ektedir.” ifadesine yer verildiği, yazı ekinde ihale konusu işin kapsamındaki yapılardan biri olan Spor Bilimleri Fakültesinin Güçlendirme projesine ilişkin hesap tablosunun verildiği, anılan tablo içerisinde toplam kat alanının 2280 m 2 olarak gösterildiği, ekinde de icmal tablosunun sunulduğu anlaşılmıştır. İhale dokümanı içeriğinde yer alan Teknik Şartname ile idare tarafından yaklaşık maliyet ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, metrekareleri projelerde ve maliyet hesap tablolarında verilmiş olan toplam 7 binanın ihale konusu iş kapsamında güçlendirme ve onarım projelerinin hazırlanmasının talep edildiği anlaşılmıştır. Yaklaşık maliyet incelendiğinde, projelendirme maliyetlerinin toplam bina yapı maliyeti üzerinden belli katsayılar ile çarpılması sonucunda projelendirme maliyetlerine ulaşıldığı ve bu maliyet hesabında binanın yapı maliyetinin toplam metrekare alanının en temel dayanak olduğu görülmüştür. Yaklaşık maliyet içerisinde belirtilen 7 binanın toplam kat alanlarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir. İhale Kapsamındaki Binalar Toplam Kat Alanı (m2) Gürün Meslek Yüksek Okulu Ek Bina -1 1.508 Gürün Meslek Yüksek Okulu Ek Bina -2 2.230 A Blok Lojman 2.310 N Blok Lojman 2.310 O Blok Lojman 2.310 Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu 2.280 Merkezi Kafeterya Binası 6.469 Toplam 19.417 Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, aşırı düşük açıklamalarında idarenin belirlemiş olduğu önemli teklif bileşenlerini bu yedi yapı çerçevesinde açıklamaları gerekmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda anılan 79.2.1’inci maddesinde idarelerin aşırı düşük teklif sorgu yazısında açıklanması talep edilen önemli teklif bileşenlerini tüm isteklilerin aynı şekilde anlayabilecekleri şekilde ve tereddüde mahal vermeden belirlemeleri gerektiği, isteklilerin de aşırı düşük teklif açıklamalarını bu bileşenler çerçevesinde hazırlamaları gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. İdarenin 13.04.2023 tarihli ve 66 sayılı aşırı düşük teklif sorgu yazısı incelendiğinde, mevzuatın öngördüğü şekilde önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği, teklifi oluşturan giderlerden hangilerinin Tebliğin ilgili maddelerine göre belgelendirilmesi gerektiğinin ifade edilmediği, yazı ekinde yalnızca Spor Bilimleri Fakültesinin 2280 m 2 ’lik toplam alanına ilişkin hesaplama tablosunun verildiği, söz konusu belgeden yalnızca 2280 m 2 ’lik alan sahip spor bilimleri fakültesinin mi açıklamaya konu edildiği, yoksa ihale konusu iş içeriğindeki 7 binanın projelendirme maliyetinin bu hesap cetveline göre hazırlanmasının mı istenildiği net olarak anlaşılamamıştır. İdarenin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili maddesinde yer alan önemli teklif bileşeni kavramını doğru şekilde yorumlayamadığı anlaşılmış olup teklif içeriğinde yer alan işçilik, malzeme, sondaj, test maliyeti v.b. giderlerden hangilerinin açıklanması istediğini, ihale konusu işteki hangi binaları kapsaması gerektiğine ilişkin bilgileri tereddüde yer vermeyecek şekilde yazı içeriğinde belirtmesi gerektiği, aşırı düşük teklif sorgu yazısını bu doğrultuda yeniden hazırlayıp aşırı düşük teklif sorgu işlemini mevzuata uygun olarak tekrar gerçekleştirmeleri gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgu yazısının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.1’inci maddesine uygun olarak yeniden hazırlanması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.