2023/60098 İhale Kayıt Numaralı "ASFALT KAPLAMA" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Tezcan Asfalt Peyzaj İnş. Taah. Tem. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Güzelbahçe Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/60098 İhale Kayıt Numaralı “ Asfalt Kaplama ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Güzelbahçe Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 13.02.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Asfalt Kaplama ” ihalesine ilişkin olarak Tezcan Asfalt Peyzaj İnş. Taah. Tem. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 08.03.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.03.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.03.2023 tarih ve 83952 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.03.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/400 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Şikâyete konu ihalenin yaklaşık maliyetinin 10.876.666,67 TL olduğu, ihaleye ilişkin eşik değerin 69.155.600,00 TL olduğu, yaklaşık maliyetin eşik değerin yarısından az olduğu için aşırı düşük tekliflerin açıklama istenilmeksizin reddedilmesi gerektiği, ancak idare tarafından aşırı düşük teklif sahibi ve ihale üzerinde bırakılan Mefyol Yapı İnşaat A.Ş.den aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, oysaki idare tarafından savunma istenilmeksizin söz konusu aşırı düşük teklifin reddedilmesi gerektiği, işin süresinin 270 gün olduğu, fiyat farkı uygulanmayacağı, bugünkü fiyatlarla dahi 6.500.000,00 TL bedelle ihale konusu işin yapılmasının imkansız olduğu, idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklama talebinin kanuna aykırı olduğu ve bu durumda ihale konusu işte tasfiye riskinin çok fazla olduğu, 2) İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında aşırı düşük teklif açıklaması için gerekli analiz formatlarına yer verilmediği, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından hangi analizlere göre açıklama yapıldığının anlaşılamadığı, - İhale üzerinde bırakılan isteklinin Güzelbahçe ilçesine yakın asfalt plentinin olmadığı, asfaltı tedarik etmesi gerektiğinden yapmış olduğu açıklamada kendi fiyatını oluşturacak uygun mali müşavir onaylı asfalt birim fiyatı sunmuş olmasının imkânsız olduğu, - İhale üzerinde bırakılan isteklinin taşıma için kullanılacak kendi malı asfalt robotu olmadığından yapmış olduğu açıklamada kendi fiyatını oluşturacak uygun mali müşavir onaylı taşıma birim fiyatı sunmuş olmasının imkânsız olduğu, - İhale üzerinde bırakılan isteklinin kendisine ait kurulu taş ocağı olmadığından yapmış olduğu açıklamada kendi fiyatını oluşturacak uygun mali müşavir onaylı agrega birim fiyatı sunmuş olmasının imkânsız olduğu, - İhale üzerinde bırakılan isteklinin kendisine ait asfalt serim ekip ve ekipmanları olmadığından yapmış olduğu açıklamada kendi fiyatını oluşturacak uygun mali müşavir onaylı asfalt serim birim fiyatı sunmuş olmasının imkânsız olduğu, Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: [adres satırı maskelendi] 1 ) Alınması İşi (Asfalt Yama Robotu ile dökülecek), Finişer ile Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması İşi, Finişer ile Asfalt Betonu Binder Tabakası Yapılması İşi” kalemlerinin, birim fiyat teklif cetvelinde verilen fiyatların nasıl oluştuğunu (malzeme, nakliye, işçilik, yüklenici karı, genel giderleri açıklayarak) bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamasının en geç 24.02.2023 tarihine kadar idareye sunmaları gerektiği” ifade edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan Ek-Y.2 örnek analiz formatına ihale dokümanı kapsamında yer verildiği görülmüştür. Yapılan incelemede; şikâyete konu ihalede sınır değerin altında teklif sunan Mefyol Yapı İnş. A.Ş.ye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde açıklama istenilen iş kalemlerinin, sıralı analiz girdilerinin, açıklama istenilen analiz girdilerinin ve açıklama istenmeyen analiz girdilerinin belirtilmediği, anılan isteklinin şikâyeti üzerine idarece verilen cevapta ise sadece “Asfalt (Aşınma Tip - 1 ) Alınması İşi (Asfalt Yama Robotu ile dökülecek), Finişer ile Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması İşi ve Finişer ile Asfalt Betonu Binder Tabakası Yapılması İşi” kalemlerinin açıklama istenilen iş kalemleri olduğunun ve bunlara ilişkin malzeme, nakliye, işçilik, yüklenici karı ve genel giderlerin açıklanması gerektiğinin belirtildiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince; ihale dokümanında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağına ilişkin düzenleme yapılan ihaleler için idarece öncelikle geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet esas alınarak sınır değerin hesaplanması ve sınır değerin altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda, idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda da; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi gerekmektedir. Bununla birlikte, anılan Tebliğ’in yukarıda yer verilen 45.1.2.2 ve 45.1.2.3’üncü maddelerinde yer alan açıklamalar uyarınca idarenin herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak tespit etmiş olduğu bir analiz girdisini, nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlemesi gerektiği ve buna göre açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin oluşturulması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yapılmadığı anlaşılmış olup, söz konusu aşırı düşük teklif sorgulamasına istinaden ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılmış olan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin mümkün olamayacağı sonucuna varılmıştır. İdarece yaklaşık maliyetteki birim fiyatların nasıl hesap edildiğinden bağımsız olarak ve yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıklar göz önüne alınarak, - İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi, - Sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemlerinden, nitelik ve nicelik olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile birebir uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemlerine (paçal iş kalemi) ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, makine amortismanı, mazot, makine ve diğer malzeme girdileri vb.) kadar ayrıştırılması, - Paçal/ özel iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının anılan poz miktarları dikkate alınarak toplanması (örneğin aynı iş kalemi analizi içerisinde yer alan işçilikle ilgili girdilerin söz konusu poz birim miktarı dikkate alınarak toplanması), farklı poz numarasına sahip girdilerinin ise ayrı ayrı gösterilmesi, - Sorgulamaya tabi tutulacak her bir iş kalemine yönelik olarak analiz girdilerinin neler olduğunu gösteren analiz formatının istekliye verilmesi ancak bu analiz formatı içerisinde analiz girdilerinin açıklanıp açıklanmayacağına ilişkin bir ifadeye yer verilmemesi, idare tarafından her bir iş kalemi için düzenlenen sıralı analiz girdileri tablosu üzerinden açıklama istenilecek analiz girdilerinin belirlenmesi (Bir analiz girdisi herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmiş ise o analiz girdisinin nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.), - Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması ve sorgulama yazısı ekinde istekliye verilmesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan ilgili açıklamaların da dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sorgulamaya tabi tutulacak her bir iş kalemine yönelik açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin mevzuata göre belirlenmesi ve buna göre açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin sorgulama yazısı ekinde teklifi sınır değerin altında kalan Mefyol Yapı İnş. A.Ş.ye gönderilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.