5. Hukuk Dairesi 2026/1294 E. , 2026/3947 K. "" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2973 Esas, 2025/4625 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/528 Esas, 2024/306 Karar Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden …
5. Hukuk Dairesi 2026/1294 E. , 2026/3947 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2973 Esas, 2025/4625 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/528 Esas, 2024/306 Karar Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden ise kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı belediyenin Ankara ili, ..., ... Mahallesi 638 04... parseldeki taşınmazı park ve rekreasyon alanı olarak ayırmak suretiyle kamulaştırma yapılmaksızın el attığını belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL kamulaştırmasız el atma tazminatının, dava tarihinden itibaren işleyecek kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;davanın dayanağının imar düzenlemesi işlemi olduğunu, dava konusu alanda idarelerinin fiilen el atmasının olmadığını, dava konusu taşınmazın Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 21.11.2014 tarihli ve 2041 sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 lik plan değişikliği sonucunda “Ticari Rekreasyon Alanı” kullanımında olduğunu, söz konusu plana açılan dava sonucunda Ankara 13. İdare Mahkemesinin 2015/535 Esas, 2016/178 Karar sayılı kararı ile imar planının iptal edildiğini ve dava konusu taşınmazın plansız konuma düştüğünü, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; sorumluluğun Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığında olduğunu, davanın öncelikle husumet nedeniyle reddini aksi halde esastan reddini, aynı zamanda yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasını talep etmişlerdir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden ise kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen davacı payının tapusunun iptali ile davalı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; “Kentsel Rekreasyon Alanı” kullanımında bulunan dava konusu 638 04... parselin “Ticari Rekreasyon Alanı” kullanımına dönüştürülmesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 21.11.2014 tarihli ve 2041 sayılı kararı ile 1/5000 ... Plan değişikliğinin onaylandığını, ancak imar planının iptal edildiğini, bu nedenle söz konusu taşınmazın plansız konuma düştüğünü, plansız kalan bir alanda herhangi bir kısıtlılık oluşmayacağından davacının tazminatı gerektirir herhangi bir mağduriyetinin söz konusu olmadığını, el atılmadığını, belirlenen bedelin fazla olduğunu, vekâlet ücretinin maktu olarak hükmedilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hissedarı olduğu Ankara ili, ..., ... Mahallesi 638 04... parsel sayılı taşınmazın Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 12.08.2004 tarihli ve 523 sayılı kararıyla onaylı 1/5000 ölçekli ... Planında "Park" alanında kaldığı, Yenimahalle Belediye Meclisinin 07.08.2006 tarihli ve 391 sayılı kararıyla uygun görülen ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 30.11.2006 tarihli ve 2963 sayılı kararıyla onaylı 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında ise "kentsel rekreasyon alanı" kullanımına ayrıldığı, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 21.11.2014 tarihli ve 2041 sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli revizyon ... Planında değişiklik yapılarak "ticari rekreasyon" kullanımına dönüştürüldüğü, bahse konu meclis kararının iptali istemiyle TMMOB Şehir Plancıları Odası tarafından açılan davada, Ankara 13.İdare Mahkemesinin 21.01.2016 tarihli ve 2015/535 Esas, 2016/178 Karar sayılı kararıyla ... Planı değişikliğinin iptal edildiği, bu karara yönelik temyiz incelemesinin ise Danıştay 6. Dairesinin 2016/7164 Esas, 2021/4543 Karar sayılı dosyası ile onandığı anlaşılmakta olup, uyuşmazlığa konu taşınmaza ilişkin sadece 1/5000 ölçekli ... Planı değişikliğinin bulunduğu ve bunun da iptal edildiği, revizyon ... Planına bağlı olarak yapılmış bir 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının bulunmadığı, bu yönüyle önceki 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının yürürlükte olduğu ve taşınmazın “kentsel rekreasyon alanı” kullanımında bulunduğu, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı yürürlükte olan bir taşınmazın plansız duruma düştüğünden söz edilmesine hukuken olanak bulunmamakta olup, yapılan keşif sonucu sunulan bilirkişi raporuna göre dava konusu taşınmazın boş olup, üzerinde yapı ve tesis bulunmadığı bu yönüyle fiilen el atma olgusunun gerçekleşmediği bildirilmiş ise de taşınmazın paydaşları tarafından açılan Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin denetiminden geçen dava dosyalarında taşınmaza el atılarak yol geçirildiğinin kabul edildiği fiilen el atmanın varlığının kabul edildiği (2024/2026-8860, 2024/5619-2025/1739 sayılı ilamlar) dikkate alındığında, fiilen el atma olgusunun gerçekleştiği, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması suretiyle değerinin tespit edilerek davalı idareden tahsiline, dava konusu taşınmazdaki davacı payının iptali ile idare adına tesciline dair karada, aynı bölgeden gerek Dairelere intikal eden dava dosyaları bedelleri gerekse Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen bedeller dikkate alındığında bir isabetsizlik görülmediği ancak; Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 28.09.2023 tarihli ve 2023/7077-8035 sayılı " 26.11.2022 tarihli ve 32025 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 16.11.2022 tarihli ve 7421 Sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a ek 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının 04.11.1983 tarihinden sonra fiilen el atılan taşınmazlar için açılan davalarda uygulanamayacağına" dair Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine, ilişkin kararı gereğince harcın nispi olarak alınması gerektiği gözetildiğinde, harcın kamu düzeine ilişkin olması nedeniyle düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir. 2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar etmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir. 3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davalı idare vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 2/3 maddesi uyarınca yürürlükteki tarifeye göre vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Davacı vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (9) numaralı bendinde yer alan "500.734,32" sayısının hükümden çıkartılmasına, yerine "1.252.734,32 " sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davalı ...'ndan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,04.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.