TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Ö.Ö. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/39160) Karar Tarihi: 3/3/2022 R.G. Tarih ve Say ı: 7/4/2022-31802 Başvuru Numaras ı: 2017/39160 Karar Tarihi : 3/3/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR G İZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Elif ÇELİKDEMİR ANKITCI Başvurucu : Ö.Ö. I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, cinsel sald ırı suçu ile ilgili olarak etkili ce
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Ö.Ö. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/39160) Karar Tarihi: 3/3/2022 R.G. Tarih ve Say ı: 7/4/2022-31802 Başvuru Numaras ı: 2017/39160 Karar Tarihi : 3/3/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR G İZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Elif ÇELİKDEMİR ANKITCI Başvurucu : Ö.Ö. I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, cinsel sald ırı suçu ile ilgili olarak etkili ceza soru şturmas ı yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 6/12/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgeler do ğrultusunda tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. 1992 y ılında doğan başvurucu, İstanbul'da ya şamaktad ır. 9. 5/3/2016 olay tarihinde arkada şı E.E.nin evinde bulundu ğu s ırada F.S.A. isimli kişinin cinsel sald ırısına maruz kald ığını ileri süren ba şvurucu, 8/3/2016 tarihinde kollu k Başvuru Numaras ı: 2017/39160 Karar Tarihi : 3/3/2022 2birimlerine şikâyette bulunmu ştur. Başvurucunun şikâyeti üzerine İstanbul (Anadolu) Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca (Başsavc ılık) soruşturma başlatılm ıştır. 10. Kolluk görevlilerince al ınan ifadesine göre ba şvurucu 4/3/2016 tarihinde bir arkadaşının doğum günü kutlamas ının ard ından 5/3/2016 tarihinde saat 00.00 ile 08.00 aras ı bir gece kulübünde e ğlenirken bir ay önce tan ıştığı arkadaşı E.E. ile kar şılaşmış, gece kulübünden sonra birlikte sabah saatlerinde ba şka bir arkada şının evine gitmi ş; burada başvurucu ile E.E. aras ında cinsel birliktelik ya şanm ıştır. Saat 13.00'te E.E. ve F.S.A. ile birlikte E.E.nin evine giden ba şvurucu, F.S.A.n ın haz ırlad ığı kahveyi içerken sohbet ettiklerini, bir ara E.E.nin karde şinin etrafta gezindikten sonra yanlar ından ayr ıldığını, akabinde E.E.nin de uyumak için di ğer odaya gitti ğini, bir süre kendinden geçti ğini, bu süreyi hat ırlamad ığını dile getirmi ştir. Kendine geldi ğinde eve gelince giydi ği eşofman alt ının çıkar ılm ış olduğunu, F.S.A. ile cinsel birle şmenin gerçekle ştiğini fark etti ğini belirten başvurucu, tepki vermek istedi ğini ancak hareket edemedi ğini, biraz daha kendine gelince F.S.A.ya "Ç ık ç ık." dediğini ve F.S.A.n ın da üzerinden kalkt ığını, ard ından tuvalete gitti ğini iddia etmi ştir. Kendine tam anlam ıyla gelebilmesi ve E.E.nin uyanmas ı için bekledi ğini belirten ba şvurucuya göre F.S.A., içti ği kahveye uyu şturucu veya uyar ıcı bir madde ilave etmiştir. E.E. uyand ıktan sonra ona olaylar ı anlatmad ığını, bu s ırada F.S.A.n ın uyuduğunu ifade eden ba şvurucu, bir süre televizyon izledikten sonra kendisinin de uyuyakald ığını, uyand ıktan sonra ise evden ayr ıldığını beyan etmi ştir. 11. Ayr ıca şikâyetinde ba şvurucu, cinsel sald ırıya maruz kald ığını anlay ınca sağlık raporu almak için müracaat etti ğini ancak adli rapor alamad ığını, F.S.A.n ın içtiği kahveye yabanc ı madde katarak ve bu şekilde kendisini etkisiz hâle getirerek cinsel sald ırıyı gerçekleştirdiğini iddia etmi ş; kan örne ğinin ve giydi ği k ıyafetlerin incelenmesini talep etmiştir. 12.Şüpheli F.S.A., kolluk görevlilerince 8/3/2016 tarihinde al ınan savunmas ında üzerine at ılı suçlamay ı kabul etmemi ş; başvurucu ile aras ında yaşanan cinsel birlikteli ğin başvurucunun r ızas ıyla gerçekle ştiğini savunmu ştur. Arkada şı E.E.nin evine geldikleri ana kadar olan olaylar yönünden ba şvurucunun anlat ımını doğrulayan F.S.A., kendisine kahve yapt ığını, E.E. ve ba şvurucunun da kendisine ald ığı bardaktan ara ara kahve içtiklerini, ayr ı bardak kullanmad ıklar ını, başvurucunun salonda uyuduktan sonra E.E.nin uyumak için ba şka bir odaya gitti ğini beyan etmi ştir. Başvurucu uyand ığında aralar ında fiziki yak ınlaşma başlad ığını, başvurucunun kendisine sar ıldığını, kendisinin de ba şvurucuya dokundu ğunu, daha sonra ba şvurucunun, giydi ği eşofman ın alt ını çıkard ığını ve yakla şık on dakika cinsel ilişkiye girdiklerini ifade etmi ştir. Cinsel ili şki s ıras ında başvurucunun gözlerinin aç ık olduğunu ve kendisini engellemedi ğini belirten F.S.A., birliktelik sonras ı başvurucunun tuvalete gitti ğini, akabinde birlikte televizyon izlediklerini ve sohbet ettiklerini, daha sonra uyuduğunu, uyand ığında ise ba şvurucunun evde olmad ığını dile getirmi ştir. 13. Başvurucu hakk ında 8/3/2016 tarihinde Zeynep Kamil E ğitim ve Ara ştırma Hastanesi taraf ından genel adli muayene raporu düzenlenmi ştir. Raporun ilgili k ısm ı şöyledir: "Hastan ın yap ılan muayenesinde hymende 1 haftadan eski laserasyon izlendi. Hastad a zorlamaya ait darp cebir fiili livata izine rastlanmad ı." 14. Başvurucunun ve şüpheli F.S.A.n ın incelenmek üzere kan örnekleri 8/3/2016 tarihinde al ınm ış, başvurucuya ait iç çama şırıyla birlikte Ba şsavc ılığın adli emanet birimine teslim edilmi ştir. Başsavc ılığın talebi do ğrultusunda al ınan kan ve di ğer örnekler üzerinde moleküler genetik inceleme yap ılmas ına sulh ceza hâkimli ğince karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/39160 Karar Tarihi : 3/3/2022 315.İstanbul Adli T ıp Şube Müdürlü ğü (Adli T ıp Kurumu) taraf ından 25/3/2016 tarihinde düzenlenen raporda Zeynep Kamil E ğitim Araştırma Hastanesinin raporundaki bulgulara göre ba şvurucunun cinsel istismara maruz kal ıp kalmad ığı hususuna aç ıklık getirilebilmesi için ki şinin olay tarihinde olay an ında üzerinde bulunan iç çama şırlar ının (yıkanmam ış olarak) ve ki şiden olay tarihinde al ınm ış olan örneklerin tetkik edilmek üzere Adli T ıp Kurumu Biyoloji İhtisas dairesine gönderilmesi gerekti ği belirtilmi ştir. 16.İstanbul Kriminal Polis Laboratuvar ı Müdürlü ğü taraf ından başvurucu ve şüphelinin kan örnekleri ile ba şvurucuya ait iç çama şırı incelenmi ştir. İnceleme neticesinde 16/5/2016 tarihinde düzenlenen uzmanl ık raporunda ba şvurucunun iç çama şırındaki kanla meni lekesi üzerinde ba şvurucu ile şüpheli d ışındaki erkek bir şahsa ait genetik yap ı bulunduğu belirtilmi ştir. 17. Başsavc ılıkça 10/6/2016 tarihinde nitelikli cinsel sald ırı suçu nedeniyle şüpheli hakk ında kovuşturma yap ılmas ına yer olmad ığına karar verilmi ştir. Karar gerekçesi şöyledir: "...Şüphelinin eyleminin mü ştekinin r ızas ı haricinde yapt ığına dair dosyada delil bulunmamaktad ır. Şüphelinin üzerine at ılı Nitelikli Cinsel Sald ırı suçunu mü ştekinin r ızas ı ile gerçekle ştirdiği anlaşıldığından ..." 18. Başvurucu, Ba şsavc ılık karar ına itiraz etmi ş; itiraz ı İstanbul Anadolu 10. Sulh Ceza Hâkimli ği (Sulh Ceza Hâkimli ği) taraf ından 15/7/2016 tarihinde kabul edilerek soruşturman ın genişletilmesine karar verilmi ştir. Sulh Ceza Hâkimli ğinin gerekçesi şöyledir: "Müştekinin iddias ında şüpheli taraf ından kendisine içinde uyu şturucu veya uyar ıcı madde bulunan kahve içirdi ğini iddia etti ğinden mü ştekiden al ınan kan numunesini n incelettirilerek içerisinde uyu şturucu veya uyar ıcı madde bulunup bulunmad ığının tespi t ettirildikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekti ği..." 19. Başvurucunun 10/1/2017 tarihinde Ba şsavc ılıkça ifadesi al ınm ıştır. Başvurucu ifadesinde olay an ında üzerinde bir a ğırlık, hâlsizlik oldu ğunu, gözünün aç ık olduğunu, düşünebildiğini ancak hareket edemedi ğini, olaydan sonra dü şüncelerini toparlayamad ığını bu nedenle evde bulunanlara bir şey söyleyemedi ğini, olay ın şoku ile d ışarıya nas ıl gideceğini bilemedi ğini beyan etmi ştir. 20. Başvuruya konu olay ın gerçekle ştiği evin sahibi E.E. ve karde şi Er.E. Başsavc ılık taraf ından 11/1/2017 tarihinde tan ık olarak dinlenmi ştir. E.E. beyan ında eve hep birlikte gittikten sonra uyudu ğunu, uyand ığında herkesin evden ayr ılm ış olduğunu, karde şi Er.E.nin ise bir ara eve geldi ğini gördüğünü, başvurucunun olayla ilgili bir şey anlatmad ığını, ev arkada şı olan A.n ın vefat etti ğini ifade etmi ştir. Diğer tan ık Er.E. ise eve birkaç dakika uğrad ığında başvurucu, F.S.A. ve a ğabeyi E.E.nin muhabbet ettiklerini gördü ğünü dile getirmiştir. 21. Sulh Ceza Hâkimli ğinin soru şturman ın genişletilmesi karar ı doğrultusunda başvurucudan al ınan kan örne ği üzerinde ara ştırma yap ılmas ı Adli T ıp Kurumundan talep edilmiştir. Adli T ıp Kurumu 16/2/2017 tarihli yaz ısıyla başvurucuya ait kan örne ğinin gönderilen materyaller içinden ç ıkmad ığı için inceleme yap ılmad ığını belirtmiş ve gönderilen materyalleri Ba şsavc ılığa iade etmi ştir. 22. Başsavc ılık taraf ından Adli T ıp Kurumundan gönderilen mühürlü torba aç ılarak yap ılan incelemede torba içinde sadece ba şvurucuya ait iç çama şırı ile başvurucu ve Başvuru Numaras ı: 2017/39160 Karar Tarihi : 3/3/2022 4şüpheliye ait bir adet ah şap pamuklu eküvyon çubu ğu bulundu ğu tespit edilmi ş, bu tespite ilişkin 13/3/2017 tarihinde tutanak düzenlenmi ştir. 23. Başsavc ılıkça başvurucudan al ınan kan örne ğinin ak ıbeti ilgili kolluk birimine müzekkere yaz ılarak araştırılm ış ancak herhangi bir bilgi bulunamam ıştır. 24. Başsavc ılığın 25/4/2017 tarihli karar ıyla şüpheli hakk ında yeniden kovu şturma yap ılmamas ına karar verilmi ştir. Karar ın gerekçesi şöyledir: "Tan ıklar [E.E.] ; olay gecesi evde arka şlar ı [A.], [F.] ve [Ö.] ile kendisinin oldu ğunu, kendisinin içeriye geçip uyudu ğunu, uyurken ne oldu ğunu bilmedi ğini, olaydan sonra [Ö.nün] kendisine bir şey söylemedi ğini beyan etmi ştir. Tan ık [Er.E.] ; anahtar almak için a ğabeyinin evine gitti ğinde, ağabeyini, mü ştekiyi ve şüpheliyi masada kahvalt ı yaparlarken gördü ğünü, kendisinin iki dakika evde kal ıp anahtar ald ıktan sonra ç ıktığını beyan etmi ştir. Müştekinin kan numuneleri üzerinde kimyasal tetkikler yapt ırılmak istenmi şse de, kan numunelerinin bulunu [la]mamas ı sebebiyle bu mümkün olmam ıştır. Mevcut deliller ve dosya kapsam ı bir arada de ğerlendirildi ğinde, şüphelinin eylemi müştekinin r ızas ı dışında gerçekle ştirdiğine dair bir delil bulunmamas ı sebebiyle... " 25. Başvurucu, şüphelinin kovu şturulmamas ı karar ına itiraz etmi ş; itiraz ı 10/10/2017 tarihinde reddedilmi ş; ret karar ı başvurucuya 6/11/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 26. Başvurucu 6/12/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 27.İlgili ulusal ve uluslararas ı hukuk için bkz. G.G.K ., B. No: 2014/19797, 9/1/2018, 27-33. V.İNCELEME VE GEREKÇE 28. Anayasa Mahkemesinin 3/3/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 29. Başvurucu, kahvesine yabanc ı madde konarak hareketsiz kalmas ına ve bu hâliyle cinsel sald ırı eylemine maruz kalmas ına rağmen soru şturma aşamas ında al ınan kan örneklerinin kaybolmas ı nedeniyle eylemden sorumlu ki şi hakk ında ceza davas ı aç ılmad ığını belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvurucu ayr ıca isminin kamuya aç ık belgelerde gizlenmesi talebinde bulunmu ştur. B. Değerlendirme 30. Anayasa n ın Kişinin dokunulmazl ığı, maddî ve manevî varl ığı kenar başlıklı 17. maddesinin üçüncü f ıkras ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2017/39160 Karar Tarihi : 3/3/2022 5"Kimseye i şkence ve eziyet yap ılamaz; kimse insan haysiyetiyle ba ğdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz. " 31. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Bu sebeple ba şvurucunun adil yarg ılanma hakk ına yönelik şikâyetleri özü itibar ıyla kötü muamele yasa ğı kapsam ında kald ığından bu yönden inceleme yap ılm ıştır. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden32. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şkaca bir neden de bulunmad ığı anlaşılan kötü muamele yasa ğının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönündena. Genel İlkeler 33. Anayasa Mahkemesinin kötü muamele yasa ğı kapsam ında devletin sahip olduğu pozitif yükümlülükler aç ısından benimsedi ği temel yakla ş ıma göre Anayasa'n ın 17. maddesi devlete, bu konuda ihdas edilmi ş yasal ve idari çerçevenin elindeki tüm imkânlar ı kullanarak maddi ve manevi varl ığı tehlikede olan ki şileri korumak için gere ği gibi uygulanmas ını, buna ilave olarak i şkence ve kötü muamele yasa ğına ilişkin ihlallerin durdurulup cezaland ırılmas ını sağlayacak etkili idari ve yarg ısal tedbirleri alma görevi yüklemektedir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , B. No: 2012/752, 17/9/2013, 52; G.G.K ., 45; E.A. [GK], B. No: 2014/19112 , 17/5/2018 , 49). 34. Anayasa n ın 17. maddesi ayr ıca devlete, ki şilerin işkence ve eziyete ya da insan haysiyetiyle ba ğdaşmayan bir ceza veya muameleye -bu muameleler üçüncü ki şiler taraf ından yap ılm ış olsa bile- maruz b ırak ılmalar ını engelleyecek tedbirler alma ödevini yüklemektedir ( Cezmi Demir ve di ğerleri , B. No: 2013/293, 17/7/2014, 82; G.G.K ., 46; E.A., 50). 35. Devletin pozitif yükümlülü ğünün bir parças ı olarak usul yükümlülü ğü bulunmaktad ır. Bu usul yükümlülü ğü çerçevesinde devlet, her türlü fiziksel ve ruhsal sald ırı olay ının sorumlular ının belirlenmesini ve gerekiyorsa cezaland ırılmas ını sağlayabilecek etkili resmî bir soru şturma yürütmek durumundad ır (Cezmi Demir ve di ğerleri , 106; Tahir Canan , 25). 36. Ancak etkili bir soru şturman ın başlatılabilmesi için öncelikle kötü muamele iddialar ının uygun delillerle desteklenmesi gerekir. Ancak bu uygun ko şullar ın tespiti hâlinde etkili bir soru şturma yükümlülü ğün gereklili ğinden bahsedilebilir ( C.D. , B. No: 2013/394, 6/3/2014, 28). 37. Bu kapsamda yürütülecek ceza soru şturmas ının amac ı insan onurunu koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmas ını ve sorumlular ın hesap vermelerini sa ğlamak olmakla birlikte bu yükümlülük, kesin olarak bir sonuç elde etmeyi de ğil uygun araçlar ı kullanmay ı gerektirir. Di ğer yandan Anayasa'n ın 17. maddesi ba şvuruculara üçüncü ki şileri bir suç nedeniyle yarg ılatma ya da cezaland ırma hakk ı vermedi ği gibi devlete tü m Başvuru Numaras ı: 2017/39160 Karar Tarihi : 3/3/2022 6yarg ılamalar ı mahkûmiyetle ya da belirli bir ceza karar ıyla sonuçland ırma ödevi de yükleme z (Cezmi Demir ve di ğerleri, 113; G.G.K ., 48). 38. Soruşturman ın etkili ve yeterli oldu ğundan söz edilebilmesi için soru şturma makamlar ının resen harekete geçerek olay ı ayd ınlatabilecek ve sorumlular ın tespitine yarayabilecek bütün delilleri toplamalar ı gerekir. Dolay ısıyla kötü muamele iddialar ının gerektirdi ği soruşturma ba ğıms ız bir şekilde h ızlı ve derinlikli yürütülmelidir. Di ğer bir ifadeyle yetkililer, olay ve olgular ı ciddiyetle ö ğrenmeye çal ışmal ı; soruşturmay ı sonland ırmak ya da kararlar ını temellendirmek için çabuk ve temelden yoksun sonuçlara dayanmamal ıdır. Bu kapsamda yetkililer di ğer deliller yan ında görgü tan ıklar ının ifadeleri ile kriminalistik bilirki şi incelemeleri dâhil söz konusu olayla ilgili kan ıtlar ı toplamak için alabilecekleri bütün makul tedbirleri almal ıdırlar ( Cezmi Demir ve di ğerleri, 114). b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 39. Başvurucu, bir arkada şının evinde içti ği kahveye ilave edildi ğini düşündüğü bir madde nedeniyle dü şünme ve hareket kabiliyetinin k ısıtlanarak cinsel sald ırıya maruz kald ığını ileri sürmü ştür. Olaydan sorumlu oldu ğu iddia edilen F.S.A., üzerine at ılı suçlamay ı kabul etmemi ş, başvurucuyla r ızas ı dâhilinde cinsel ili şki yaşadıklar ını savunmu ştur. Başvurucu hakk ında düzenlenen sa ğlık raporlar ıyla başvurucunun daha önce cinsel ili şki yaşadığı, vücudunda darp, cebir veya fiilî livata bulgular ının bulunmad ığı belirlenmi ştir. 40. Bu itibarla ba şvurucu ile şüpheli aras ında cinsel birle şme yaşand ığı ve bu birleşme s ıras ında şüphelinin fiziksel olarak ba şvurucuyu zorlamad ığı hususunda tereddüt bulunmamaktad ır. Diğer taraftan şüphelinin aksine ba şvurucu; bir maddeyle iradesinin etkisiz hâle getirildi ğini, dolay ısıyla yaşanan ilişkinin r ızas ı dışında olduğunu ileri sürmektedir. Başvurucunun cinsel sald ırıya maruz kald ığına ilişkin temel iddias ı uyuşturucu veya uyar ıcı bir madde etkisiyle r ızas ının sakatlanmas ına yönelik olup bu iddian ın gerçekli ği ancak başvurucudan al ınan kan örneklerinin incelenmesi sonucu ortaya ç ıkabilecek niteliktedir. 41. Nitekim ba şvurucunun şikâyeti üzerine derhâl ceza soru şturmas ı başlatılarak olayla ilgili deliller toplanm ış ve bu ba ğlamda ba şvurucunun kan örnekleri al ınm ıştır. İlk aşamada Ba şsavc ılığın başvurucunun r ızas ıyla cinsel ili şki yaşadığı kabul edilerek şüpheli hakk ında ceza davas ı aç ılmamas ına ilişkin verdi ği karar, ba şvurucudan al ınan kan örneklerinin uyu şturucu veya uyar ıcı madde yönünden incelenmemesi nedeniyle eksi k araştırmaya dayand ığı gerekçesiyle Sulh Ceza Hâkimli ğince kald ırılm ıştır. İtiraz merciinin işaret ettiği üzere olay ın ayd ınlat ılmas ı bak ımından başvurucudan al ınan kan örneklerini n incelenmesi elzemdir. 42. Başsavc ılığın karar ının kald ırılmas ının ard ından soru şturman ın genişletilmesi amac ıyla başvurucu ile olay günü evde bulunan tan ıklar dinlenmi ş ancak iddia edilen suça ilişkin bilgi elde edilememi ştir. Her iki tan ık da olay ı görmediklerini ifade etmi ştir. Yine bu kapsamda kan örnekleri incelenmek istenmi ş ise de kan örneklerinin kaybolmas ı nedeniyle inceleme mümkün olmam ıştır. Dolay ısıyla başvurucunun olay an ında iddia etti ği gibi uyuşturucu veya uyar ıcı bir madde etkisi alt ında olup olmad ığı belirlenememi ş, sonuç olarak şüpheli hakk ında ceza davas ı aç ılmas ını gerektiren yeterli delil bulunmad ığına kara r verilmiştir. 43. Soruşturma mercii taraf ından ilk olarak ba şka hususlar yan ında elde edilen kritik önemde bir delilin bilimsel incelemesi yapt ırılmadan bir karar verilerek soru şturma Başvuru Numaras ı: 2017/39160 Karar Tarihi : 3/3/2022 7sonland ırılm ıştır. Daha sonra soru şturmay ı yeniden ele alan Ba şsavc ılık, bu delili n kaybolmas ı nedeniyle inceleme yapt ıramam ıştır. Bu nitelikte bir delilin süratle incelenmemesi ve daha sonra muhafaza edilmesinde gösterilen özensizlik nedeniyle incelenme imkân ının ortadan kalkmas ı yap ılan soruşturman ın etkililiğine zarar vermi ştir. 44. Aç ıklanan gerekçelerle kötü muamele yasa ğının usul boyutunun ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 45. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 46. Başvurucu, ihlalin tespit edilmesini istemi ş ve yeniden soru şturma yap ılmas ı talebinde bulunmu ştur. 47. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 48. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 49.İhlalin soru şturma makam ı karar ından kaynakland ığı veya soru şturma makam ının ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden soru şturma yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili soru şturma makam ına gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden soru şturma sonucunu Başvuru Numaras ı: 2017/39160 Karar Tarihi : 3/3/2022 8doğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir (Baz ı değişikliklerle birlikte bkz. Mehmet Do ğan, 58, 60). 50.İncelenen ba şvuruda kötü muamele yasa ğının usul boyutuyla ihlal edildi ği sonucuna ula şılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin Ba şsavc ılığın işlemlerinden kaynakland ığı anlaşılm ıştır. Buna kar şın ihlale neden olan durum yeniden soru şturma ile giderilebilecek nitelikte olmad ığından yeniden soru şturma yap ılmas ında hukuki yarar bulunmamaktad ır. 51. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 257,50 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Kamuya aç ık belgelerde ba şvurucunun kimli ğinin gizli tutulmas ı talebinin KABULÜNE, B. Kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 17. maddesinin üçüncü f ıkras ında güvence alt ına al ınan kötü muamele yasa ğının usul boyutunun İHLAL ED İLDİĞİNE, D. 257,50 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için İstanbul Anadolu Cumhuriyet Ba şsavc ılığına GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 3/3/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş