TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR DİLEK BİBEROĞLU VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/18673) Karar Tarihi: 19/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/18673 Karar Tarihi : 19/11/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Pınar ARMAĞAN YILDIRIM Başvurucular : 1. Dilek BİBEROĞLU 2. Muhammet Furkan BİBEROĞLU 3. Nazmi BİBEROĞLU 4. İsminaz Ceren BİBEROĞLU Başvurucular Vekili : Av. Hüseyin GÜLEÇ I
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR DİLEK BİBEROĞLU VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/18673) Karar Tarihi: 19/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/18673 Karar Tarihi : 19/11/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Pınar ARMAĞAN YILDIRIM Başvurucular : 1. Dilek BİBEROĞLU 2. Muhammet Furkan BİBEROĞLU 3. Nazmi BİBEROĞLU 4. İsminaz Ceren BİBEROĞLU Başvurucular Vekili : Av. Hüseyin GÜLEÇ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezliğe uğrayan s igortalı ve yakınlarının maddi ve manevi zararlarının tazminine ilişkin dav ada hakkaniyete uygun yargılama yapılmaması ve yargılamanın uzun sürmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 31/5/2019 tarihinde yapılmıştır.3. Başvuruculara ait başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra başvuru Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve es as incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin ( 2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değ erlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir. Başvuru Numarası : 2019/18673 Karar Tarihi : 19/11/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: 8. Başvurucuların 13/6/2006 tarihinde açtığı davada yargısal sür eç, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (Daire) 10/10/2016 ve 11/9/2017 tarihli bozma kararları sonrasında yapılan yargılamada İstanbul Anadolu 5. İş Mahkemesinin 25/1/2018 tarih li kararının Dairece 15/4/2019 tarihinde onanması ile sona ermiştir. 9. Başvurucular, iddiaları incelenmeden gerekçesiz şekilde adil olmayan bir karar verilmesi ve yargılamanın uzun sürmesi nedenleriyle adil yargıl anma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla 31/5/2019 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel baş vuruda bulunmuştur. IV. İNCELEME VE GEREKÇE 10. Mahkemenin 19/11/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda baş vuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İdd ia 1. Başvurucuların İddiaları 11. Başvurucular, makul sürede yargılanma hakkının ve diğer anay asal haklarını n ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir. 2. Değerlendirme 12. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hu kuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsi fini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Başvurucuların iddialarını n bir bütün olarak Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede y argılanma hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şe kilde- yargılamanın sona erdiği tarih, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anaya sa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve di ğerleri , B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50, 52). Başvuru Numarası : 2019/18673 Karar Tarihi : 19/11/2020 415. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığ ı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususl ar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , 41-45). 16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında somut olaydaki 12 yıl 10 aylık yargılama sü resinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir. 17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. B. Diğer İhlal İddiaları18. Başvurucular iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezliğe uğra yan sigortalı ve yakınlarının maddi ve manevi zararlarının tazmini talebiyle açı lan davada reddedile n tazminat talepleri yönünden verilen hükmün hakkaniyete uygun ol madığını belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir. 19. Başvurucuların belirtilen şikâyetleri yönünden açık bir ihla lin bulunmadığı değerlendirildiğinden başvurunun bu kısmının diğer kabul edileb ilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedir. C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 21. Başvurucular, ihlalin tespiti ile her bir başvurucu için muh telif tutarlarda maddi ve manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmuşlardır. 22. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. 23. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşı lığında başvuruculara net 32.000 TL manevi tazminatın müştereken ödenmesine karar ver ilmesi gerekir. Başvuru Numarası : 2019/18673 Karar Tarihi : 19/11/2020 524. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için başvurucuların uğradıklarını iddia ettikleri maddi zarar ile tespit edilen ihl al arasında illiyet bağı bulunmalıdır. Somut olayda tespit edilen ihlal ile ileri sürüle n maddi zarar arasında illiyet bağı bulunmadığından maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir. 25. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.364,60 TL yargılama giderinin başvur uculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin i ddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Başvuruculara net 32.000 TL manevi tazminatın MÜŞTEREKE N ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE, D. 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.364,60 TL yargılama giderinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE, E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine v e Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar ge çen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Kararın bir örneğinin bilgi için İstanbul Anadolu 5. İş Mahkemesine (E.2017/674) GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 19/11 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YIL DIRIM M. Emin KUZ Üye Üye Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU