Tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebilir. Ayrıca, tacir, verdiği avanslar ve yaptığı giderler için, ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanır.
davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06/12/2004 tarihinde dava dışı ... Tic. A.Ş. ile davalılar arasında 4 sayfadan ve "..." ana maddeden ibaret simsarlık sözleşmesi imzalandığını, 09/01/2009 tarihinde imzalanan ek bir sözleşme ile aracı konumundaki dava dışı ...Tic. A.Ş. Sözleşmeden doğan bütün hak ve yükümlülüklerini davacı ... Tic. A.Ş.'ye devir ve temlik ettiğini, davalıların bu ek sözleşmeye katıldığını, rızalarının açıklanmış olduğunu, davalılar 06/12/2004 tarihinde imzalanan sözleşme gereği davacıya sözleşmenin 2.ana maddesinde işin sürekliliğine paralel olarak bu sözleşme ve/veya sözleşmelerde alıcının sahip olduğu payının %2'sini aracıya iş bu anlaşma çerçevesinde komisyon olarak belirtilen şekilde ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, yazılı aracılık faaliyeti nedeniyle işin sürekliliği paralelinde komisyon ödeme borcunu yüklemiş olduğunu, davalıların 09/07/2009 tarihinde davacıya davalıların beyanları uyarınca hakediş bedellerinin üzerinden komisyon ücreti ödemeye başlamış olduğunu, davalılar işveren idare ile imzaladıkları sözleşme üzerine idareden hakediş bedeli almalarına rağmen 30/04/2012 tarihinden sonra davacıya hiç bir komisyon ödemesi yapmamış olduklarını, 30/04/2012 tarihinden sonra davalılar almış oldukları hak ediş bedellerinini yanı sıra işin devamı sırasında ortaya çıkan ve çoğu ihalede bir defaya mahsus olmak üzere ödenen keşif artışına yönelik hakediş bedelini de işveren idareden alınmış olduğunu, bu hak ediş bedelinin miktarının bilindiği kadarı ile %40 oranında bir artış bedeli olduğunu, davalıların bu artışa yönelik hakediş bedeli üzerinden de davacıya komisyon ödememiş olduğunu, davalıların işveren idare ile yaptıkları sözleşmenin devamı sırasında keşif artışına bağlı olarak hak kazandıkları keşif artış bedellerinin de 06/12/2004 tarihli sözleşme uyarınca simsar davacıya ödenecek ücretin belirlenmesinde hesaba katılması zorunlu olduğunu beyanla, davalıların sözleşme tarihi olan 06/12/2004'den bugüne kadar ...'den ... Hattı rehabilitasyon projesi, Köseköy-Vezirhan arası (Kesim 1) ve ... arası (...) yapım işleri ihalesi ile almış oldukları bütün (hak ediş ve %40 keşif artış bedelleri de dahil her türlü nam altında almış oldukları) bedellerin anılan kurumdan sorulmak sureti ile tespitini, bu hak ediş bedelleri üzerinden simsarlık sözleşmesi uyarınca hesaplanacak dava tarihi itibari ile belirsiz olan davacının simsarlık ücreti (komisyon alacağının) tespitini, alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000 USD'nin bu ücretlere müvekkilinin ücreti hak ettiği tarih olan ve idarenin davalılara ödeme yaptığı tarihlerden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılardan tahsilini talep etmiştir.Asıl dava yönünden davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketler ile dava dışı ... Tic. A.Ş. arasında yapılan 06/12/2004 tarihli sözleşme uyarınca komisyon ödeme borcu doğduğunu, alacağın temlik edildiği hususlarının doğru olduğunu, bu borcun sözleşmeye göre davacıya ödendiğini, sözleşmenin V. Maddesinin 6. bendinde, "taraflar yazılı olarak uzatmaya karar vermedikçe bu anlaşmanın alıcının aracıya ödeyeceği komisyonun son taksidinin ödenmesini müteakip aracının hiçbir alacağı kalmadığının yazılı olarak ibra edilmesine müteakip kendiliğinden sona ereceğini,.. "Genel Hükümler" başlıklı V. Maddesinin 3. Maddesinde "bu sözleşmenin imzalandığı tarihte var olmayan....hükümet kararları vs. denilerek yalnızca mücbir nedenlerle değil, alınacak kararlar ve ortaya çıkacak durumlarda da iş bu sözleşmenin uygulanacağını, böyle bir durumun ortaya çıkması halinde dahi tarafların birbirlerinden bir talep haklarının bulunmadığını, bunun olabilmesi için kesinlikle ek sözleşme yapılması gerektiğini, yine aynı maddenin 4. bendinde, yazılı talepte bulunulmasının herhangi bir hak doğurmayacağı, iki tarafın imzalarını taşıyan ek bir sözleşmenin imzalanmasının zorunlu olduğunu, davacı yan tarafından gönderilen noter uyarısında "işin sürekliliği" tabirine dayanılarak %40 keşif artışından pay istenildiğini, sözleşmenin bağıtlanması sırasında keşif artışının öngörülmediğinin açık olduğunu, aksi halde her ilave iş ve keşif artışından davacının pay istemesi gibi bir durumun ortaya çıkacağını, bunun fiilen ve hem de TMK.m.2 uyarınca hukuken mümkün olamayacağını, davaya konu keşif artışının yedi yıl sonra yayınlanan 2011/1511 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına bağlı olarak yapıldığı, davacının yedi sene önce imzalanan bir sözleşme içerisindeki iki kelimeyi gerekçe yaparak yedi yıl sonra yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılan keşif artışından hak kazanma gayreti içine girdiğini, BKK içeriğinde "imalat başladıktan sonra ortaya çıkan 13 ayrı neden dolayısıyla ve Ulaştırma Bakanlığının talebiyle bu artışın gerçekleşmiş olduğunun" yazılı bulunduğunu, emsal komisyon sözleşmelerinde keşif artışı ile ilgili özel maddelerin yer aldığını, dava konusu simsarlık sözleşmesinde ise buna ilişkin hüküm bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını belirterek, açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Asıl dava dosyasında davalı ...Tic.A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan alacakların on yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, 2004 yılında bağıtlanan bir sözleşmeye dayalı olarak açılan davanın zamanaşımına uğradığını, sözleşmeye göre ek bir sözleşme yapılmadıkça davacının sadece sözleşmeden doğan alacağını isteyebileceğini, şirkete ödeme yapılacak süre ve bedelin sözleşmede açıkça kararlaştırıldığını, bu nedenle başkaca bir alacağın kalmadığını, simsarın aracılık ettiği sözleşmenin meydana gelmesi ile ücrete hak kazanacağını, borcun ifası ile sözleşmenin sona ereceğini, müvekkili şirketin borcun tamamını ödediğini, bu nedenle sözleşmenin sona erdiğini, keşif artışına gerekçe gösterilerek ek komisyon ücreti istenemeyeceğini, son taksidin kendisine ödenmiş olmasına rağmen sözleşmenin 5.6. maddesine göre davacının ibradan kaçındığını, sözleşmede keşif artışına bağlı olarak ek komisyon ücreti ödeneceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, yorum yoluyla sözleşme kapsamının genişletilemeyeceğini, basiretli bir tacir olması gereken davacının bu konuda sözleşmeye hüküm konulmasını istemesi gerektiğini, tarafların bu yönde bir düzenleme yapmamalarının bu yönde bir iradeleri olmadığını gösterdiğini, dava dosyasına sunulan Danıştay kararının uyuşmazlık ile ilgisinin olmadığını, "İşin Sürekliliği Paralelinde Komisyon Ücreti Ödenmesi" hükmünün, işin sürekliliği doğrultusunda işveren idareden alınan tüm bedeller üzerinden komisyon bedeli ödenmesi anlamına gelmeyeceğini, alınan komisyon ücretinin işin alınmasından sonra peşin olarak değil, her hakediş yapıldıktan ve ödeme alındıktan sonra hakediş bazında ödeme yapılması anlamına geldiğini, davacı şirketin finansman anlamında aracılık faaliyetinde bulunurken ücretin esas sözleşmedeki hakedişler üzerinden ödenmesinin kararlaştırıldığını, tellalın temel borcunun sözleşmenin kurulmasına aracılıktan ibaret olduğunu, davacı şirketin de simsarlık sözleşmesi ile, müvekkilinin içinde bulunduğu konsorsiyumun katılacağı ihalede müvekkiline finansman sağlamak adına aracılık faaliyetinde bulunmayı üstlendiğini, herhangi bir hak ve temsil yetkisinin bulunmadığını, sözleşmenin kurulması ile tellalın ücretini alacağını ve sözleşmenin sona ereceğini, sözleşmede bulunmayan bir iradenin yorum yoluyla ortaya konularak dava edilmesinin TMK.m.2 ye aykırı olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını belirterek, açılan davanın esas yönünden de reddine karar verilmesini savunmuştur. Birleşen dava (28. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/282 Esas) yönünden; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar arasında imzalanan simsarlık sözleşmesi gereği 28/01/2013 tarihinden itibaren ...'ndan ... Demiryolu hattı rehabilitasyon projesi, ... arası (Kesim 1 ) ve ... arası (Kesim 2) yapım işleri ihalesi nedeni ile almış oldukları bütün (%40 keşif artış bedelleri de dahil her türlü nam altında almış oldukları) hakediş bedellerinin anılan kurumdan sorulmak sureti ile tespitini, bu hakediş bedelleri üzerinden simsarlık sözleşmesi uyarınca hesaplanacak dava tarihi itibari ile belirsiz olan müvekkilinin simsarlık ücretinin tespitini ve fazlaya ilişkin bütün haklar saklı kalmak üzere şimdilik 15.000 USD 'nin ve bu ücretlere idarenin davalılara ödeme yaptığı tarihlerden itibaren uygulanacak yasal ticari faiz ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini, ayrıca belirsiz olacağın alacağın tespiti ve davalılardan tahsili için ... 49. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açılarak ... Esas üzerinden devam eden dava ile iş bu dosyanın birleştirilmesini ve yargılamaya ... 49. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası üzerinden devam edilmesini talep etmiştir.