TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR KENT ÇAR ŞI YÖNET İMİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/21781) Karar Tarihi: 23/11/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 23/12/2021-31698 Başvuru Numaras ı: 2019/21781 Karar Tarihi : 23/11/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Selçuk KILIÇ Başvurucu : Kent Çarşı Yönetimi Vekili : Av. Orhan ÇAKIRO ĞLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, itiraz ın iptali talebi
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR KENT ÇAR ŞI YÖNET İMİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/21781) Karar Tarihi: 23/11/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 23/12/2021-31698 Başvuru Numaras ı: 2019/21781 Karar Tarihi : 23/11/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Selçuk KILIÇ Başvurucu : Kent Çarşı Yönetimi Vekili : Av. Orhan ÇAKIRO ĞLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, itiraz ın iptali talebiyle aç ılan davada yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 19/6/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucu aleyhine 15/11/2013 tarihinde itiraz ın iptali talebiyle dava aç ılm ıştır. İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesince 16/11/2013 tarihinde mahkemenin görevsizli ğine karar verilmi ş ve karar ın kesinleşmesi üzerine dava dosyas ı nöbetçi İstanbul Anadolu Tüketici Mahkemesine gönderilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/21781 Karar Tarihi : 23/11/2021 38. Uyuşmazl ığı inceleyen İstanbul Anadolu 4. Tüketici Mahkemesi 18/7/2017 tarihinde mahkemenin görevsizli ği nedeniyle davan ın usulden reddine ve Mahkemeleri ile İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi aras ında olumsuz görev uyu şmazl ığı çıktığından merci tayini için dosyan ın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine (Bölge Adliye Mahkemesi) gönderilmesine karar vermi ştir. 9. Bölge Adliye Mahkemesinin 22/11/2017 tarihli merci tayini karar ı üzerine dosyay ı inceleyen İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesince (Mahkeme) 4/3/2019 tarihinde, davac ının 15/11/2018 tarihli duru şmada haz ır bulunmamas ı ve mazeretini belgelendirmemesi nedeniyle dosyan ın işlemden kald ırılmas ına karşın aradan geçen üç ayl ık sürede davan ın davac ı tarafça yenilenmedi ği gerekçesiyle aç ılmam ış say ılmas ına kara r verilmiştir. Taraflar ın istinaf etmemesi üzerine karar 8/7/2019 tarihinde kesinle şmiştir. 10. Mahkeme ilam ına ilişkin olarak Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) evrak işlem kütüğü üzerinden yap ılan incelemede, yarg ılama sürecinde vekil olarak görev yapan ve bireysel ba şvuruda da vekil olarak ba şvurucuyu temsil eden ba şvurucunun avukat ı Orhan Çak ıroğlu'nun ilgili karar ı 13/5/2019 tarihinde saat 14.12.24 te açarak okudu ğu tespit edilmiştir. 11. Mahkeme karar ının 19/6/2019 tarihinde tebli ği üzerine ba şvurucu ayn ı tarihte bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 12. Anayasa Mahkemesinin 23/11/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 13. Başvurucu, uzun süren yarg ılama nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un " Bireysel ba şvuru usulü " kenar ba şlıklı 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten; ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. Hakl ı bir mazereti nedeniyle süresi içinde ba şvuramayanlar, mazeretin kalkt ığı tarihten itibaren onbe ş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte ba şvurabilirler ... " 15. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) " Başvuru süresi ve mazeret " kena r başlıklı 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. " Başvuru Numaras ı: 2019/21781 Karar Tarihi : 23/11/2021 416. Bireysel ba şvurunun ön şartlar ından biri de otuz günlük süre kural ıdır. Sürenin başvurunun her a şamas ında dikkate al ınmas ı gerekir ( Deniz Baykal, B. No: 2013/7521, 4/12/2013, 32). Otuz günlük süreye ili şkin başlang ıç tarihinin tespitinde kanun hükmü gereği öğrenme tarihi esas al ınmal ıdır. 17. Bireysel ba şvurunun süre ko şuluna bağlanmas ıyla hukuki istikrar ın sağlanmas ı hedeflenmektedir. Dolay ısıyla anayasal bir hak arama yolu olan bireysel ba şvurunun yap ılmas ı için belirli sürelerin öngörülmesi hukuki istikrar ilkesinin bir gere ğidir ve bu süre -bireysel ba şvuru yap ılmas ını imkâns ız k ılacak ölçüde k ısa olmad ıkça- bireysel ba şvuru hakk ına ayk ırılık oluşturmaz. 18. Bireysel ba şvurular ın 6216 say ılı Kanun'un 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı ile İçtüzük'ün 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi ş ise ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekmektedir. An ılan düzenlemelerde ba şvuru yolu öngörülen durumlarda bireysel ba şvuru süresinin ba şlang ıcına ilişkin olarak başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten söz edilmekte ise de haberdar olunmayan bir hususta ba şvuru yap ılamayaca ğı dikkate alınarak bu ibarenin nihai karar ın gerekçesinin ö ğrenildiği tarih olarak anla şılmas ı gerekir (A. C. ve di ğerleri [GK], B. No: 2013/1827, 25/2/2016, 25). 19. Bireysel ba şvuru süresinin i şlemeye ba şlamas ı yönünden nihai karar ın gerekçesinin tebli ği, öğrenme şekillerinden biridir ( Mehmet Ali Kurtuldu , B. No: 2013/5504, 28/5/2014, 27). Ancak ö ğrenme, gerekçeli karar ın tebliği ile s ınırlı olarak gerçekle şmez; başka şekillerde de ö ğrenme söz konusu olabilir. Ba şvurucunun nihai karar ın gerekçesini dava dosyas ını incelemek suretiyle ö ğrenmesi mümkündür. Bu do ğrultuda dosyadan suret alınmas ı gibi hâllerde ba şvurucunun gerekçeli karar ı öğrendiği kabul edilebilir. Başvurucular ın nihai karar ın gerekçesini öğrendiklerini beyan ettikleri tarih de bireysel başvuru süresinin ba şlang ıcı olarak ele al ınabilir (İlyas Türedi , B. No: 2013/1267, 13/6/2013, 21, 22). 20. Diğer yandan somut olay ın koşullar ında başvurucunun nihai karardan daha erken bir tarihte haberdar olmas ı gerektiğinin değerlendirilmesi durumunda Anayasa Mahkemesi, ba şvuru süresinin ba şlang ıcı için bu tarihi de esas alabilir ( Ögeday Ak ın, B. No: 2014/2345, 10/6/2015, 38). 21. Bu ba ğlamda Anayasa Mahkemesi, henüz avukat ına tebliğ edilmemi ş olmakl a birlikte nihai karar olan gerekçeli Yarg ıtay ilam ının ilk derece mahkemesine ula ştığı, başvurucunun avukat ının ise bireysel ba şvuru formunda bu karardan haberdar olduklar ını belirttiği tarihten daha önce ilk derece mahkemesine söz konusu ilam ın tebliğe ç ıkar ılmas ı için birden fazla talepte bulundu ğunun anla şıldığı bir bireysel ba şvuruda, ba şvuru süresinin avukat ın ilk yaz ılı talep tarihinden itibaren i şlemeye ba şlad ığını kabul etmi ştir. An ılan kararda Anayasa Mahkemesi, gerekçeli nihai karar ilk derece mahkemesine ula ştığından başvurucunun haberdar oldu ğu ve bu durumda UYAP Avukat Bilgi Sistemi'ni kulland ığı görülen ba şvurucu vekilinin nihai karar sonucunu ve gerekçesini kesin olarak ö ğrenme olanağına sahip bulundu ğu konusunda şüphe olmad ığını ifade etmi ştir (Suat Bircan [GK], B. No: 2014/16800, 1/12/2016, 25-27). 22. UYAP, kullan ıcılar ın kendilerini ilgilendiren bilgi ve belgelere ihtiyaç duymalar ı hâlinde h ızlı ve kolay şekilde ula şabilmelerini sa ğlamaktad ır. Her türlü bilgi ve Başvuru Numaras ı: 2019/21781 Karar Tarihi : 23/11/2021 5belge al ışverişi de UYAP üzerinden elektronik ortamda ve anl ık denebilecek k ısa sürede gerçekleştirilebilmektedir ( Hüseyin A şkan, B. No: 2017/15649, 21/7/2020, 26). 23. Yarg ı sisteminin parças ı olarak avukatlar, sistemde vekâleti bulunan dava dosyalar ını internet üzerinden UYAP'tan yararlanarak inceleyebilmekte; bu dosyalardan suret alabilmekte, elektronik imza ile sistemdeki dava dosyalar ına evrak ekleyebilmekte, yeni dav a dosyas ı açabilmekte ve harç ödeyebilmektedir. Ayr ıca nihai karar ın gerekçesine eri şmenin mümkün hâle geldi ği durumlarda ba şvurucu avukatlar ı bu sistemi kullanmak suretiyle nihai karar ın gerekçesini kesin olarak ö ğrenme imkân ını da elde etmektedir ( Hüseyin A şkan, 27). 24. Tüm bu i şlemler yap ılırken bilgi ve belgelerin son hâli, de ğişmez ve güvenli bir şekilde veri taban ında saklanmakta ve belgeler üzerinde yap ılan işlemler UYAP evrak i şlem kütüğünde kay ıt alt ına al ınmaktad ır. Evrak i şlem kütüğü, evrak üzerinde yap ılan işlemleri (doküman olu şturma, düzenleme, imzalama, açma, okuma ve yazd ırma gibi) kay ıt alt ına almaktad ır. Kay ıt alt ına al ınan evrak üzerindeki i şlemleri yapan şahs ın ad ı soyad ı, s ıfat ı, birimi, yap ılan işlemin niteli ği, tarih ve saati sistemde saklanmaktad ır (Hüseyin A şkan, 28). 25. Yarg ılama sürecinde mahkeme ilam ına ilişkin olarak UYAP evrak i şlem kütüğü üzerinde yap ılan incelemede de ilgili karar ı başvurucunun avukat ı Orhan Çak ıroğlu'nun 13/5/2019 tarihinde saat 14.12.24 te açarak okudu ğu tespit edilmi ş ve buna ili şkin ekran çıktısı al ınıp dosya aras ına konulmu ştur. Dolay ısıyla bu işlemi yapan ilgililerden i şlem sıras ında nihai karar ın sonucunu ö ğrenmeleri beklenir. Böyle bir durumda i şlem yap ılırken nihai karar ın sonucunun ö ğrenildiği kabul edilece ğinden bireysel ba şvuru süresinin bu tarihten ba şlatılmas ı gerekir. 26. Somut olayda mahkeme ilam ının başvurucunun avukat ı taraf ından UYAP üzerinden okundu ğu, bu kapsamda 13/5/2019 tarihinde bireysel ba şvuruya ili şkin nihai karardan haberdar olundu ğunun ve bu do ğrultuda bireysel ba şvuru süresinin 13/5/2019 tarihinden itibaren i şlemeye ba şlad ığının kabul edilmesi gerekir. Nitekim ilgili usul kurallar ı uyar ınca sürenin münhas ıran tebliğden itibaren i şlemeye ba şlayacağının kabul edildi ği uygulamalar ın aksine bireysel ba şvuru yolunda ba şvuru süresi, ihlalin ö ğrenilmesi esas ına bağlanm ıştır (benzer yöndeki karar için bkz. Mehmet Özcan, B. No: 2019/6266, 15/1/2020, 27). 27. Sonuç olarak bireysel ba şvuru konusu yarg ılama sürecine ili şkin nihai karardan 13/5/2019 tarihinde haberdar oldu ğu anlaşılan başvurucunun otuz günlük bireysel ba şvuru süresinden sonra, 19/6/2019 tarihinde gerçekle ştirdiği bireysel ba şvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Selahaddin MENTE Ş bu görüşe kat ılmam ıştır. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA Selahaddin MENTE Ş'in karşıoyu ve OYÇOKLU ĞUYLA, Başvuru Numaras ı: 2019/21781 Karar Tarihi : 23/11/2021 6B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 23/11/2021 tarihinde karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Recai AKYEL Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Başvuru Numaras ı: 2019/21781 Karar Tarihi : 23/11/2021 7KARŞIOY GEREKÇES İ 1. Anayasa Mahkemesi 1. Bölüm 2019/21781 esas say ılı dosyada ço ğunluk başvurucunun makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın süre aşımı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar vermi ştir. Aşağıda aç ıklad ığım sebeplerle kabul edilebilirlik yönünden bu karara kat ılmad ım. 2. Olay ve olgular mahkememizin gerekçeli karar ında ayr ıntılı olarak özetlenmi ştir. 3. Başvurucu aleyhine 15/11/2013 tarihinde itiraz ın iptali davas ı aç ılm ıştır. İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesince 16/11/2013 tarihinde görevsizlik karar ı verilerek dosya Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmi ştir. İstanbul Anadolu 4. Tüketici Mahkemesi taraf ından 18/07/2017 tarihinde görevsizlik nedeniyle ret karar ı verilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin merci tayin karar ı üzerine dosyay ı inceleyen İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesince i şlemden kald ırılan dosyan ın yenilenmemesi üzerine aç ılmam ış say ılmas ına karar verilmi ştir. Bu karar İstinaf edilmeden 8/7/2019 tarihinde kesinle şmiştir. 4. Anayasa Mahkemesi Raportörlü ğünce Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) yap ılan incelemede ba şvurucu vekilinin karar ı 13/05/2019 günü açarak okudu ğu tespit edilmi ştir. 5. Say ın çoğunluk otuz günlük ba şvuru süresini bu tarih itibariyle ba şlatarak süre aşımı nedeniyle kabul edilemezlik karar ı vermiştir. 6. 6216 say ılı kanunun 47. Maddesinde bireysel ba şvurunun ba şvuru yollar ının tüketildiği tarihten; ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otu z gün içinde yap ılmas ı gerekir. Hakl ı bir mazeret nedeniyle süresi içinde ba şvuramayanlar mazeretin kalkt ığı tarihten itibaren on be ş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte ba şvurabilirler Mahkeme iç tüzü ğünün 64. Maddesinde de Bireysel ba şvurunun başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde yap ılmas ı gerekir. 7. Yukar ıda özetlenen her iki hükümden de anla şılacağı üzere bireysel ba şvurunun ön şartlar ından biri otuz günlük süredir. Sürenin ba şvurunun her a şamas ında dikkate al ınmas ı gerekmektedir. Say ın çoğunlukla ayr ı düşülen husus sürenin ba şlang ıç tarihi ve her iki hükmün yorumlanmas ına ilişkindir. 8. Tebligat bütün hukuk sistemlerinde önemlidir. Do ğurduğu hukuki sonuçlar itibariyle de birçok kanunda düzenlenmi ştir. Esasen usul kanunlar ında düzenlenmi ştir. Mahkeme iç tüzü ğü ve mahkemenin kurulu ş kanunundaki hükümde bütüncül yorum gere ği tebligat hükmünün genel ilkeleri usul kanunundaki düzenlemeler çerçevesinde yorumlanmal ı ve uygulanmal ıdır. 9. Tebligat, tebligata yetkili organ ın; hukuki i şlemlerden muhatab ı haberdar etmek için o işlemin muhatab ına belli usuller çerçevesinde bildirim yap ılmas ıdır. Tebligat ın as ıl amac ı hukuki i şlemden etkilenecek kimseye bu durumun bildirilmesidir. Tebligata ço ğu Başvuru Numaras ı: 2019/21781 Karar Tarihi : 23/11/2021 8zaman hukuki sonuçlar ba ğland ığı için bu bildirim basit bir bildirim de ğildir. Bildirimin yürürlükteki düzenlemelere uygun olarak yap ılmas ı ve bu bildirimin yap ıldığının belgelendirilmesi gerekmektedir. Tebligat ın muhatap aç ısından sonuç do ğurmas ı hukuk düzeni aç ısından sonuç do ğurabilmesi için hem bilgilendirme hem de belgelendirilme amac ı güdülür. Tebligat yarg ısal bir faaliyete ili şkin olabilece ği gibi idari ve mali de olabilir. Tebligat hukuki dinlenilme hakk ı adil yarg ılanma haklar ı aç ısından doğrudan ilişkili olduğu için tebligat ın usulüne uygun olarak yap ılmas ı önemlidir. Tebligat ın usulüne uygun yap ılmam ış olmas ı anayasada korunmu ş temel haklar ın ihlali anlam ına da gelebilecektir. Bir kimse söz konusu i şlemden uygun şekilde bilgilendirilmezse bu bilgilendirilmeye ba ğlı olarak kanunun ba ğlad ığı sonuçlar da gerçekle şmeyecektir. Tebligat ile ilgili düzenlemelerin açık, anlaşılır, yerine getirilebilir, belgelenebilir nitelikte olmas ı gerekmektedir. 10. Tebligat ın temel amaçlar ından birisi hakk ında yarg ısal işlem tesis edilen şahs ın işlemden ve sonucundan usulüne uygun bir şekilde haberdar edilmesidir. Bu durum her şeyden önce adil yarg ılanma hakk ının bir gere ğidir. Tebligat adli, idari ve hukuki i şlemlerin yetkili organlarca kanunun öngördü ğü esaslar dahilinde yaz ı, ilan veya elektronik olarak muhataba bildirilmesi, bu bildirimin belgelendirilmesi i şlemi olarak da tan ımlanabilir. Müessese bu haliyle hukuki güvenlik ilkesine de hizmet etmektedir. Hukuki güvenlik ilkesi öngörülebilirlik unsuru aç ısından kişilerin tüm i şlem ve eylemlerinde devlete güven duymas ını devletin de bu güven duygusunu olumsuz etkileyen yöntemlerden kaç ınmas ını gerekli k ılar. Bireylerin hangi somut eylem ve olguya hangi hukuki sonucun ba ğland ığını bilebilmesi bu ba ğlamda önem arz eder. Demokratik ülkelerde hukukun üstünlü ğünü görünüm biçimlerinden birisi olarak kabul edilen hukuki belirlilik ve kesinli ğin tesisi mahkeme kararlar ına karşı gerçekle ştirilecek bireysel ba şvuru sürecinde sürelerin ba şlang ıcı noktas ında farkl ı uygulamalar ında önüne geçilmesini gerektirir. Medeni yarg ıda sürelerin taraflara tebli ğ tarihinden veya kanunda öngörülen hallerde tefhim tarihinden itibare n işlemeye ba şlayacağı hukuk muhakemeleri kanununda aç ıkça düzenlenmi ştir. Tebligat kanunu da usulüne uygun bir tebli ğin varl ığını süreler bak ımından aramaktad ır. 11. Hukuk sistemimiz de baz ı hallerde ö ğrenmeden itibaren bu sürelerin başlayacağı düzenlenmi ştir. Ancak bu durumlar genellikle ilgili i şlemden muhatab ın haberdar olmas ını ar ızilik ve tesadüfilik içerdi ği hallerdir. Bireysel ba şvuru aç ısından başvuru yolu öngörülen hallerde sürenin ba şlang ıç an ı aç ısından öğrenmeye ili şkin ayr ıca bir düzenleme yer almamaktad ır. 6216 say ılı kanunun 47. Maddesinde ifade edildi ği üzere bireysel başvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten; ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlali n öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. 12. Tebli ğ öncesi uyap üzerinden karara ula şma imkan ı varl ığı gerekçe gösterilere k burada yer alan kay ıtlar çerçevesinde ba şvuru süresinin geçmi ş say ılmas ı kişilerin mahkemeye eri şim hakk ını orant ısız bir şekilde s ınırlamaktad ır. 13. Bireysel ba şvuruda bulunmak isteyen bireyler sürenin tebligat ile başlayacağına ilişkin güven çerçevesinde mahkemenin bu uygulamas ı nedeniyle ayr ıca mağduriye t yaşamaktad ırlar. Uyaptan karara eri şmek suretiyle sürenin ba şlayacağını kişinin bilebilmesi bireysel ba şvuruda bulunacak bir ki şiden beklenemez. Mahkememizce sürenin ba şlamas ı için tebligata ili şkin genel esaslardan ayr ınılarak öğrenme kavram ına indirgemek yorum yoluyla sınırland ırma yapmak olur. Anayasa Mahkemesince ö ğrenme gibi, belgelendirilme imkan ı olmayan şeffaf ve denetlenebilir niteli ği olmayan ar ızi ve tesadüfi bir kavram ın tercih edilmesi her bir dosya aç ısından da ba şka sorunlar yaratabilir. Bu nedenle sürenin başlang ıcı için kullan ılacak kriterin belgelendirilebilir bir kriter olmas ı gerekir. Bu sebeple de sürenin Başvuru Numaras ı: 2019/21781 Karar Tarihi : 23/11/2021 9başlang ıcında hukuk sistemimizde kullan ılan ve oturmu ş tebligat sisteminin esas al ınmas ı sürenin de tebli ğ ile başlamas ı gerekmektedir. 14. Anayasa Mahkemesince SEGB İS üzerinden al ınan savunmalar mahkeme önüne geldiğinde şartlar ı oluşmuşsa sistem üzerinden savunma yap ılmas ını adil yarg ılama hakk ı kapsam ında duru şmada haz ır bulunma hakk ının ihlali olarak görmü ştür. Mahkemenin çoğunluğu kararlar ıyla UYAP ve SEGB İS sistemini duru şma salonunun bir parças ı olarak görmemiştir. Bireysel ba şvuruya konu bu karar ve buna benzer kararlar ile UYAP sistemi üzerinden ö ğrenmeyi esas almas ı esasen UYAP sistemini duru şma salonunu bir parças ı olarak gördü ğü sonucunu da do ğurabilecektir. Bu şekilde farkl ı yaklaşımlar mahkemenin bir sisteme bak ışı aç ısından da çeli şkiye neden olabilecektir. 15. Anayasa Mahkemesince UYAP evrak i şlem kütüğü üzerinden resen inceleme yapt ığını duyurdu ğu karar 21/07/2021 tarihli Hüseyin A ŞKAN karar ıdır. Mahkeme uygulamas ını bu tarihten önceki ba şvurulara da te şmil etmektedir. Bu şekildeki bir uygulama öngörülebilirlik ve etkili ba şvuru hakk ı ile bağdaşmamaktad ır. 16. Anayasa Mahkemesince otuz günlük sürenin ba şlang ıç tarihi olarak; hukuki güvenlik ilkesi, etkili ba şvuru hakk ı kapsam ında tebligat hukukunun bütüncül yorum yoluyla yorumlanarak belgelendirilebilen bir tebligat i şlemi sonucu ba şlatmas ı gerekmektedir. 17. Belirtilen nedenlerle ba şvurucunun makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddias ının kabul edilerek esastan görü şülmesi gerekti ği düşüncesiyle say ın çoğunluğun düşüncesine kat ılmad ım. Üye Selahaddin MENTE Ş