Anayasa Mahkemesi

Atıf Grafiği

Özet

Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir.

Tam metin

TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR BİLİM MEDİKAL SAĞLIK HİZMETLER İ İTHALAT İHRACAT SANAY İ TİCARET LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/18455) Karar Tarihi: 8/6/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/18455 Karar Tarihi : 8/6/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Basri BAĞCI Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : Bilim Medikal Sa ğlık Hizmetleri İthalat İhracat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. Vekili : Av. Ünsal ŞAHİN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir kamu kurumu aleyhine ba şlatılan icra takibinde alaca ğın ödenmemesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 11/6/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 6. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR A. Başvuru Tarihine Kadar Ya şanan Geli şmeler 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/18455 Karar Tarihi : 8/6/2021 38. Başvurucu Şirket, medikal s ıhhi araç ve gereç sat ım işiyle iştigal etmektedir. 9. Başvurucu Şirket, farkl ı tarihlerde Hatay Valili ği Afet Acil Durum Müdürlü ğüne (İdare) 53.164 TL tutar ında medikal s ıhhi araç ve gereç satm ıştır. 10. Başvurucunun sat ış işlemlerine konu hak edi ş alacağının tahsili için İdare nezdinde yapt ığı başvurular sonuçsuz kalm ıştır. 11. Başvurucu, ödenmeyen hak edi ş alacaklar ının tahsili amac ıyla bu defa İdare aleyhine 11/12/2015 tarihinde Hatay İcra Dairesinin ( İcra Dairesi) E.2015/51179 say ılı dosyas ında ilams ız icra takibi ba şlatm ıştır. İdarenin takibe itiraz etmemesi nedeniyle icra takibi kesinle şmiştir. 12. Müteakiben İcra Dairesince İdareye yeniden ödeme muht ıras ı gönderilmi ş ve borcun yedi gün içinde ödenmemesi durumunda icra i şlemlerine devam edilece ği bildirilmi ştir. Bu geli şme üzerine de İdarece kesinle şmiş olan alaca ğın ödenmesini teminen herhangi bir giri şimde bulunulmam ıştır. 13. Akabinde ba şvuru Şirketçe bahse konu hak edi ş alacaklar ının tahsili amac ıyla Hatay Valili ğinin Ziraat Bankas ı nezdindeki hak ve alacaklar ına yönelik haciz talebind e bulunulmu ş ancak mezkûr talep, İcra Dairesinin 6/1/2016 tarihli karar ıyla kamu mallar ının haczedilemeyecek olmas ı yönündeki yasal mevzuat gerekçe gösterilerek reddedilmi ş ve söz konusu alacak tahsil edilememi ştir. 14. Başvurucu Şirket; İcra Dairesinin ret karar ının usul ve yasaya ayk ırı olduğunu, kamu mallar ının haczini engeller nitelikte hüküm ihtiva eden 9/6/1932 tarihli ve 2004 say ılı İcra ve İflas Kanunu'nun 82. maddesinin hak arama özgürlü ğüne ve e şitlik ilkesine ayk ırı olduğunu, haciz i şlemi uygulanmaz ise alaca ğına hiçbir zaman kavu şamayacağını belirterek İcra Dairesinin mezkûr ret i şleminin kald ırılmas ı istemiyle 8/1/2016 tarihinde Hatay İcra Hukuk Mahkemesinin (Mahkeme) E.2016/14 say ılı dosyas ında şikâyette bulunmu ştur. 15. Mahkeme 2/2/2016 tarihinde Hatay Valili ğinin Ziraat Bankas ındaki hak ve alacaklar ının 2004 say ılı Kanun'un 82. maddesinin birinci f ıkras ına göre haczi caiz mallardan olmad ığı gerekçesiyle şikâyetin reddine karar vermi ştir. 16. An ılan karar Yarg ıtay 12. Hukuk Dairesinin 25/5/2017 tarihli ilam ıyla onanm ıştır. Başvurucunun karar düzeltme talebi ise ayn ı Dairenin 21/3/2018 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. 17. Başvurucu Şirket 11/6/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. B. Başvuru Tarihinden Sonra Ya şanan Geli şmeler 18. Borçlu İdare, başvuru tarihinden sonra icra dosyas ına 26/11/2018 tarihinde 72.948,33 TL tutar ında ödeme yapm ıştır. 19. İcra Dairesince de 27/11/2018 tarihinde ba şvurucuya tahsil edilen söz konus u tutardan reddiyat makbuzu ile gerekli harçlar ın düşülmesinden sonra kalan 71.331,37 TL'li k tutarda ödeme yap ılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/18455 Karar Tarihi : 8/6/2021 420. Akabinde İcra Dairesi 26/11/2019 tarihinde düzenlemi ş olduğu karar tensip tutanağı ile dosyan ın takipsizlik ile kapat ılmas ına karar vermi ştir. IV. İNCELEME VE GEREKÇE 21. Mahkemenin 8/6/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 22. Başvurucu 53.164 TL tutar ındaki hak edi ş alacaklar ının tahsili amac ıyla İdare aleyhine yürüttü ğü ilams ız icra takibine itiraz edilmemesi üzerine takibin kesinle şmesine karşın kamu mallar ının haczinin mümkün olmamas ı nedeniyle haciz talebinin sonuçsuz kald ığını ve alaca ğını tahsil edemedi ğini belirterek hak arama özgürlü ğünün k ısıtlanmas ı nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının, kamu mallar ının haczedilemezli ği uygulamas ıyla kamu kurumu ile kendisi aras ında bir farkl ılık oluşturulmas ı nedeniyle e şitlik ilkesinin ve takip konusu alacaklar ının tahsil edilememesi nedeniyle de mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. 23. Bakanl ığın görüş yaz ısında, İdarenin borcunu makul bir sürede ödememesinin başvurucunun mülkiyet hakk ına bir müdahale te şkil edebilece ği kabul edilmekle birlikte kamu mallar ına haciz konulmas ı durumunda İdarenin yapmas ı gereken i ş ve hizmetlerin aksamas ına neden olunaca ğı ifade edilmi ştir. Bakanl ık, kamu mallar ına haciz konulamamas ına ilişkin kural ın kamusal yönünün gözönünde bulundurulmas ı gerektiğini belirtmiştir. 24. Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında başvurucu, somut olayda idarenin takdiren borcunu ifa kapsam ında ödeme yapmas ı dışında mevzuat engeli nedeniyle alaca ğına kavuşma imkan ına sahip olmad ığını iddia etmi ştir. B. Değerlendirme 25. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 48. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: Kabul edilebilirlik şartlar ı ve incelemesinin usul ve esaslar ı ile ilgili di ğer hususla r İçtüzükle düzenlenir. 26. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 80. maddesi şöyledir: (1) Bölümler ya da komisyonlarca yarg ılaman ın her aşamas ında aşağıdaki hallerde düşme karar ı verilebilir: ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir ba şka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir neden görülmemesi. (2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukar ıdaki f ıkrada belirtilen nitelikteki bi r başvuruyu, Anayasan ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve sınırlar ının belirlenmesi ya da insan haklar ına sayg ının gerekli k ıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir. Başvuru Numaras ı: 2018/18455 Karar Tarihi : 8/6/2021 527. Başvurucu, esas itibar ıyla bir kamu kurulu şu olan Hatay Valili ği Afet Acil Durum Müdürlü ğünden olan alaca ğına kavuşamamas ından yak ınmaktad ır. Ancak bireysel başvuru sonras ında borçlu İdarenin 26/11/2018 tarihinde 72.948,33 TL tutar ında ödeme yapt ığı görülmektedir (bkz. 17). Yap ılan bu ödeme sonucu borçlu İdare aleyhine ba şlatılan icrayla ilgili dosyan ın kald ırıldığı ve Dairenin 26/11/2019 tarihinde düzenlenmi ş olduğu karar tensip tutana ğı ile dosyan ın takipsizlik ile kapat ılmas ına karar verildi ği anlaşılmaktad ır (bkz. 20). 28. Diğer taraftan ba şvurucunun giderim olarak alaca ğıyla orant ılı bir tazminat ın ödenmesi isteminde bulunmakla yaln ızca maddi tazminat talebinde bulundu ğu, ayr ıca manevi tazminat talebinin ise olmad ığı görülmektedir. Dolay ısıyla icra takibiyle kesinle şmiş alacağın kanuni faizi ile birlikte ba şvurucuya ödendi ği gözönüne al ındığında başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir nedenin kalmad ığı anlaşılm ıştır. 29. Öte yandan İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında öngörülen başvurunun incelenmesinin devam ında Anayasa'n ın uygulanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve s ınırlar ının belirlenmesi ya da insan haklar ına sayg ının gerekli k ıldığı herhangi bir durumun da söz konusu olmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 30. Aç ıklanan gerekçelerle incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı k ılan bir neden kalmad ığı anlaşıldığından ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin düşmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir neden kalmam ış olmas ı nedeniyle DÜ ŞMESİNE, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 8/6/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Basri BA ĞCI

İlgili Kararlar

Anayasa Mahkemesi — aynı daireden son kararlar