5. Hukuk Dairesi 2025/8362 E. , 2026/4637 K. "" MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/442 Esas, 2025/798 Karar KARAR : Esastan ret /Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 12. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/29 E., 2023/560 K. Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar veri…
5. Hukuk Dairesi 2025/8362 E. , 2026/4637 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/442 Esas, 2025/798 Karar KARAR : Esastan ret /Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 12. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/29 E., 2023/560 K. Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı idareler vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 544.000,00 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. Dosya içeriğine göre; davalı DSİ Genel Müdürlüğü aleyhine hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 544.000,00 TL’nin altında kalmaktadır. Bu nedenle DSİ Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verildikten sonra, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan davacı ve davalı ... vekillerinin temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait Bursa ili, ..., ... Mahallesi 1 96... parsel sayılı taşınmaza davalı DSİ Genel Müdürlüğü tarafından su arkı yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tespit edilecek tazminat bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı DSİ Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalılar DSİ Genel Müdürlüğü ve ... yönünden kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle belirlenen bedelin düşük olduğunu, müvekkili lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmaza kısmen 1983 sonrası el atılmış olup nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, tespit edilen tazminat bedeline dava tarihinden kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürmüştür 2. Davalı DSİ Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza arsa olarak değer biçilmesinin hatalı olduğunu, emsalin uygun olmadığını, belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür. 3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma sorumluluğu Sağlık Bakanlığı'na ait olduğundan davanın husumetten reddi gerektiğini, belirlenen bedelin yüksek olduğunu, fiili el atma tarihindeki niteliklerinin esas alınması gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli ... Toplu Konut Alanı Revizyonu Uygulama imar planında "Sağlık Tesisi Alanında" alanında kaldığı, taşınmazın fen bilirkişisinin krokili raporunda (A) harfiyle gösterilen 236,01 m²lik kısmına açık sulama yapılmak suretiyle davalı DSİ Genel Müdürlüğü tarafından fiilen atıldığı, krokide (B) harfi ile gösterilen 1.373,50 m²lik kısmı ile (C) harfi ile gösterilen 9.711,81m²lik kısımlar da imar planında ''Sağlık Tesisi Alanında'' bırakılarak davalı ... Belediyesi tarafından hukuken el atıldığı sabit olup arsa niteliğindeki taşınmaza dava tarihinden öncesine ait özel amacı olmayan taşınmaz satışı esas alarak, emsal ile eksik - üstün yanları karşılaştırılmak suretiyle emsal incelemesi yöntemine göre değer biçilmesinin isabetli olduğu, dava tarihine ve taşınmazın konum ve özelliklerine göre belirlenen metrekare birim değerinin makul olduğu, ancak hukuki el atma ile fiili el atmanın birlikte olduğu durumlarda harcın ve vekalet ücretinin nispi olması gerektiğine dair Yargıtayın yerleşik uygulamaları gereği toplam tazminat miktarı üzerinden davalıların sorumlulukları oranında vekille temsil edilen davacı yararına nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi ve DSİ Genel Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan davalı ... Belediyesi yönünden harcın maktu olarak alınmasının doğru görülmediği gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurularının esastan reddi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. 2. Davalı DSİ Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. 3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 3. 3194 sayılı İmar Kanun’un (3194 sayılı Kanun) 18 inci maddesine 04.07.2019 tarihinde 7181 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesi ile eklenen Ek fıkra uyarınca ''Belediye veya valiliğin; parselasyon planlarını, imar planlarının kesinleşme tarihinden itibaren beş yıl içinde yapması ve onaylaması esastır. Parselasyon planı yapmamaları sebebiyle doğacak her türlü kamulaştırma iş ve işlemlerinden belediyeler veya valilikler sorumludur.'' hükmü getirilmiştir. 4. Bu açıklama doğrultusunda somut olayın incelenmesi neticesinde; dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Hasanağa Toplu Konut Alanı Revizyon Uygulama İmar Planı'nda “Sağlık Tesisi Alanı” olarak ayrıldığı ve Belediye tarafından yapılan 2006 yılında yapılan parselasyon işlemi ile 3194 sayılı Kanun’un 18 nci maddesi uyarınca taşınmazdan %37 oranında düzenleme ortalık payı kesilmek suretiyle taşınmazın imar parseli haline getirildiği anlaşılmıştır. 5. Bu itibarla; dava konusu taşınmazın fiilen el atmaya konu B harfi ile gösterilen bölüm dışında kalan kısmı yönünden kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun Sağlık Bakanlığına ait olduğu gözetilmeden bu bölümün bedelinin davalı ... Belediyesinden tahsiline karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; A.Davalı DSİ Genel Müdürlüğü Vekilinin Temyizi Yönünden; Davalı DSİ Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE, B. Davacı Vekili ve Davalı ... Vekilinin Temyizi Yönünden; Davacı vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının sair husular incelenmeksizin BOZULMASINA, Davacı ve davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine, Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,12.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.