TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR AHMET TALHA HAY AT VE DiGERLERi BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/2006) Karar Tarihi: 21/2/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/2006 : 21/2/2019 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU M. EminKUZ R1dvan GULEc;:: Yild1z SEFERiNOGLU Heysem KOCAc;::iNAR 1. Ahmet Talha HAY AT 2. Bekir BA YKIN 3. Emine UNLU 4. Hatice ULUISIK 5. HiilyaHAYAT 6. Kadriye ORTAKOY 7. Muammer YiGiT 8. Sarni ORTAKO
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR AHMET TALHA HAY AT VE DiGERLERi BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/2006) Karar Tarihi: 21/2/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/2006 : 21/2/2019 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU M. EminKUZ R1dvan GULEc;:: Yild1z SEFERiNOGLU Heysem KOCAc;::iNAR 1. Ahmet Talha HAY AT 2. Bekir BA YKIN 3. Emine UNLU 4. Hatice ULUISIK 5. HiilyaHAYAT 6. Kadriye ORTAKOY 7. Muammer YiGiT 8. Sarni ORTAKOY 9. Serife YiGiT 10.YusufULUISIK : Av. ibrahim YURDUNUSEVEN I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, yarg1lamanm uzun siirmesi ve manevi tazminat miktannm somut olaym ko ullanna uygun olarak belirlenmemesi nedenleriyle adil yargilanma hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 3/2/2015 tarihinde yapilm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden soma Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boliim tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/2006 : 21/2/2019 III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle olaylar ozetle oyledir: 6. 11/10/1998 tarihinde kamyon ile minibus 9arp1 mas1 sonucunda ba vuruculann murisleri olan alt1 ki i hayatm1 kaybetmi , bir9ok ki i de yaralanm1 tlr. 7. Kazanm meydana gelmesinde sorumlulugu bulunan kamyon stirtictisti S.C::. hakkmda cezalandmlmas1 talebiyle kamu davas1 a91lm1 tlr. Yap1lan yarg1lamada S.C::.nin 3/8, baz1 ba vurucularm murisi ve diger aracm stirtictisti olan M.-0.nun 2/8 oranmda kusurlu oldugu ve kalan kusurun trafik i aretlemelerine ili kin oldugu belirlenmi se de 21/12/2000 tarihli ve 4616 say1h 23 Nisan 1999 Tarihine Kadar i lenen Su9lardan Dolay1 Sartla Sahverilmeye, Dava ve Cezalann Ertelenmesine Dair Kanun uyannca davanm kesin htikme baglanmasmm ertelenmesine karar verilmi tir. A. AsII Davaya ili kin Y argilama Siireci 8. Ba vurucular ve kazada yaralananlar 9/2/1999 tarihinde kamyon stirtictisti S.C::., sigorta irketi, i leten ve yol yap1m i ini tistlenen irket aleyhine fazlaya ili kin haklanm sakh tutarak maddi ve manevi tazminat davas1 a9m1 tu. 9. Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) 19/7/2005 tarihli kararla bilirki i raporundaki belirlemeler dogrultusunda ba vuruculardan Sarni Ortakoy'tin 4.339,47 TL, Musa Ulm 1k'm 4.358,36 TL, Hatice Ulm 1k'm 5.525,81 TL, Emine -Onlti'ntin 3.741,78 TL, Bekir Baykm'm 6.087,08 TL, Htilya Hayat'm 35.352,41 TL, Ahmet Talha Hayat'm 12.524,65 TL, Muammer Yigit'in 3.362,59 TL, Serife Yigit'in 4.605,42 TL ve Kadriye Ortakoy'tin 5.691,75 TL destekten yoksun kald1klan kanaatine varm1 tu . Mahkeme, bu kabule dayah olarak belirtilen miktarlara yasal faizi ile birlikte htikmetmWir. Mahkeme ayncatoplam 7.875 TLmanevi tazminatakararvermi tir. 10. Htiktim temyiz edilmi ve Yarg1tay 4. Hukuk Dairesinin 18/1/2007 tarihli karan ile onanm1 tu. B. Ek Davaya ili kin Yargilama Siireci 11. Ba vurucular sakh tutmu olduklan k1sma ili kin olarak 2/4/2007 tarihinde toplam 89.193,99 TL odenmesi talebiyle ek davaa9m1 lardu. 12. Afyon 1. Asliye Hukuk Mahkemesi yaptig1 yarg1lamada 8/6/2010 tarihli kararla yol yap1m i ini tistlenen irket yontinden davanm zamana 1m1 nedeniyle reddine, stirticti ve i leten aleyhine a9ilan davanm ise kismen kabultine karar vermi tir. 13. Htiktim ba vurucular tarafmdan temyiz edilmi , Yarg1tay 4. Hukuk Dairesi tarafmdan 22/5/2012 tarihinde bozulmu ve karar dtizeltme istegi de reddedilmi tir. 14. Afyon 1. Asliye Hukuk Mahkemesi bozmaya uyarak yapt1g1 yargilama sonucunda verdigi 9/4/2013 tarihli kararla Sarni Ortakoy i9in 4.619,84 TL, Kadriye Ortakoy i9in 6.289,78 TL, Yusuf Ulm 1k i9in 4.125,23 TL, Hatice Ulm 1k i9in 4.486,37 TL, Emine -Onlti i9in 1.881,51 TL, Bekir Baykm i9in 8.081,34 TL, Htilya Hayat i9in 33.925,73 TL, Ahmet Talha Hayat i9in 12.667,50 TL, Muammer Yigit i9in 5.868,10 TL ve Serife Yigit i9in 7.248,59 TL maddi tazminatm 11/10/1998 tarihinden itibaren i leyecek yasal faiziyle 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/2006 : 21/2/2019 davahlardan tahsiline karar vermi tir. Temyiz edilen hiikiim Yarg1tay denetiminden gec;erek 25/11/2014 tarihinde kesinle mi tir. 15. Nihai karar 13/1/2015 tarihinde ba vurucular vekiline teblig edilmi , ba vurucular 3/2/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu lard1r. IV. iNCELEME VE GEREK ;E 16. Mahkemenin 21/2/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi di.i i.iniildi.i: A. Ba vurucu Emine Unlii Yoniinden 17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Y argilama Usulleri Hakkmda Kanun'un 51. maddesi ile Anayasa Mahkemesi ic;tiizi.igi.i'ni.in (ic;tiizi.ik) 83. maddesi uyannca ba vurucunun istismar edici, yamlt1c1 ve benzeri nitelikteki davram lanyla bireysel ba vuru hakk1m a91kc;a kotiiye kulland1gmm tespit edilmesi halinde ba vuru reddedilir ve yarg1lama giderleri d1 mda ilgilinin 2.000 Ti.irk lirasmdan fazla olmamak i.izere disiplin para cezas1yla cezalandmlmasma karar verilir. 18. Bu kapsamda ozellikle Mahkemeyi yamltmak amac1yla gerc;ek olmayan maddi vakialara dayamlmas1 veya bu nitelikte bilgi ve belge sunulmas1 , ba vurunun degerlendirilmesi noktasmda esash olan bir unsur hakkmda bilgi verilmemesi durumunda ba vuru hakkmm kotiiye kullamld1g1 kabul edilebilecektir (S.O., B. No: 2013/7087, 18/9/2014, 29; Mehmet Giiven Ulusoy [GK], B. No: 2013/1013, 2/7/2015, 32 ). 19. Ba vuru konusu olayda Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi i.izerinden yapilan ara t1rmada ba vuruculardan Emine -Onli.i'ni.in yarg1lama devam ederken 31/5/2013 tarihinde vefat ettigi tespit edilmi tir. Ba vuruculann vekili tarafmdan 3/2/2015 tarihinde ba vurucunun adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigi iddias1yla bireysel ba vuru yap1lm1 , ba vuru formunda ba vurucunun oldi.igi.i konusunda bir bilgiye yer verilmemi tir. 20. Kamu gi.ici.i tarafmdan hakk1 ihlal edilen ki inin bireysel ba vuru yapmadan once olmesi durumunda olen ki i adma bir ba kas1 tarafmdan bireysel ba vuru yapma imkam bulunmamaktad1r (Abdurrehman Uray, B. No: 2013/6140 , 5/11/2014, 30). 21. A91klanan nedenlerle ba vuru tarihinden once vefat eden ba vurucu adma vekalet ili kisi sona ermi olan avukat tarafmdan yap1lan bireysel ba vurunun ba vuru hakkznzn kotuye kullanzmz nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir. 22. Bu durumda Avukat ibrahim Yurdunuseven aleyhine Anayasa Mahkemesini yamlt1c1 nitelikte ba vuru yapmas1 nedeniyle 6216 say1h Kanun'un 51. maddesi ve ic;tiizi.ik'i.in 83. maddesi uyannca takdiren 2.000 TL disiplin para cezasma hi.ikmedilmesi gerekir. B. Diger Ba vurucular Yoniinden 1. As1l Davaya ili kin ihlal iddialan 23. Ba vurucular, hi.ikmedilen toplam 7.875 TL manevi tazminat miktannm kazada olen ki i ve geride kalan mirasc;1 say1s1 nazara ahnd1gmda kabul edilemez olup e itsizlige neden oldugunu ileri si.irmi.i lerdir. 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/2006 : 21/2/2019 24. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un ge9ici 1. maddesinin (8) numarah fikras1 oyledir: "Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonra kesinle$en nihai i$lem ve kararlar aleyhim yapzlacak bireysel ba$vurularz inceler. " 25. Amlan hiikiim uyannca Anayasa Mahkemesinin yetkisinin zaman bak1mmdan ba lang1c1 23/9/2012 tarihi olup Anayasa Mahkemesi ancak bu tarihten sonra kesinle en nihai i lem ve kararlar aleyhine yapilan bireysel ba vurulan inceleyebilecektir. Anayasa Mahkemesinin yetki kapsammm amlan tarihten once kesinle mi nihai i lem ve kararlan da i9erecek ekilde geni letilmesi miimkiin degildir (Hasan Ta lzyurt, B. No: 2012/947, 12/2/2013, 16). 26. Ba vuru konusu olayda ba vurucular tarafmdan bireysel ba vuruya konu edilen Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19/7/2005 tarihli karan Yarg1tay denetiminden ge9erek 18/1/2007 tarihinde kesinle mi olup 23/9/2012 tarihinden once kesinle en Mahkeme karanna yonelik ikayet oldugundan zaman bak1mmdan Anayasa Mahkemesinin yetkisi d1 mda kalmaktadu. 27. A91klanan gerek9elerle ba vuru konusu ihlal iddiasmm 23/9/2012 tarihinden oncesine ait oldugu anla 1ld1gmdan ba vurunun bu k1smmm diger kabul edilebilirlik artlan yontinden incelenmeksizin zaman bakzmzndan yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 2. Ek Davada Makul Siirede Yargdanma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia a. Ba vurucularm iddialan 28. Ba vurucular, yarg1lamanm uzun stirmesi nedeniyle adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti lerdir. b. Degerlendirme 29. Ferat Yuksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) karannda Anayasa Mahkemesi; yarg1lamalann makul stirede sonu9landmlmad1g1 ya da yarg1 kararlannm ge ; veya eksik icra edildigi ya da hi ; icra edilmedigi iddias1yla 31/7/2018 tarihinden once ger9ekle tirilen bireysel ba vurulara ili kin olarak Adalet Bakanhg1 insan Haklan Tazminat Komisyonuna (Tazminat Komisyonu) ba vuru imkanmm getirilmesine ili kin yolu ula 1labilir olma, ba an ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesinin bulunup bulunmad1g1 yonlerinden inceleyerek bu yolun etkililigini tart1 m1 tu . 30. Ferat Yuksel karannda ozetle amlan ba vuru yolunun ki ileri mali ktilfet altma sokmamas1 ve ba vuruda kolayhk saglamas1 nedenleriyle ula 1labilir oldugu, dtizenleni ekli itibanyla ihlal iddialanna makul bir ba an ans1 sunma kapasitesinden mahrum olmad1g1 ve tazminat odenmesine imkan tammas1 ve/veya bu mtimktin olmad1gmda ba ka ttirlti telafi olanaklan sunmas1 nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim saglama imkanma sahip oldugu hususunda degerlendirmelerde bulunulmu tur (Ferat Yuksel, 27-34). Bu gerek9eler dogrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bak1 ta ula 1labilir olan ve ihlal iddialanyla ilgili ba an ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesi oldugu gortilen Tazminat 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/2006 : 21/2/2019 Komisyonuna ba vuru yolu tilketilmeden yapilan ba vurunun incelenmesinin bireysel ba vurunun ikincil niteligi ile bagda mayacag1 sonucuna vararak ba vuru yollannm ttiketilmemi olmas1 nedeniyle kabul edilemezlik karan vermi tir (Ferat Yuksel, 35, 36). 31. Mevcut ba vuruda soz konusu karardan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 32. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm diger kabul edilebilirlik ko ullan yonlinden incelenmeksizin ba vuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduklanna karar verilmesi gerekir. V. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Emine Unlli yoniinden ba vurunun ba vuru hakkmm kotuye kullamlmasz nedeniyle REDDiNE, B. Diger ba vurucular yoniinden; 1. Asil davaya ili kin ihlal iddialannm zaman bakzmmdan yetkisizlik nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 2. Ek davada makul siirede yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ba vuru yollannm tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, C. Yarg1lama giderlerinin ba vurucular iizerinde BIRAKILMASINA, D. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un 51. maddesi ve Anayasa Mahkemesi i9tilziigii'niin 83. maddesi uyannca Avukat ibrahim Yurudunuseven'in 2.000 TL disiplin para cezas1 ile CEZALANDIRILMASINA, E. Karann birer omeginin Afyonkarahisar Barosu ve Tiirkiye Barolar Birligine GONDERiLMESiNE 21/2/2019 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye R1dvan GULE ;:: Dye Dye Recep KOMURC-0 M. EminKUZ Dye Yild1z SEFERiNOGLU 6