TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR HATİCE AKGÜL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/35900) Karar Tarihi: 25/2/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 24/3/2021-31433 Başvuru Numaras ı: 2018/35900 Karar Tarihi : 25/2/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : Hatice AKGÜL Vekili : Av. Ali KOÇER I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, işe iade talebiyle aç ılan davada
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR HATİCE AKGÜL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/35900) Karar Tarihi: 25/2/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 24/3/2021-31433 Başvuru Numaras ı: 2018/35900 Karar Tarihi : 25/2/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : Hatice AKGÜL Vekili : Av. Ali KOÇER I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, işe iade talebiyle aç ılan davada gerekçeli karar ın geç yaz ılmas ı sebebiyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 11/12/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Pazarlama yetkilisi olarak çal ışan başvurucunun i ş akdi, i şveren şirket taraf ından 22/6/2017 tarihinde feshedilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/35900 Karar Tarihi : 25/2/2021 39. Başvurucu 21/7/2017 tarihinde Ankara 11. İş Mahkemesinde (Mahkeme) i şe iade talebiyle dava açm ıştır. Mahkeme 18/10/2017 tarihinde davan ın kabulüne ve başvurucunun i şe iadesine karar vermi ştir. Mahkeme ayr ıca k ısa kararlar ında kara r kesinleştikten sonra ba şvurucunun i şveren taraf ından işe başlatılmamas ı hâlinde dört ayl ık ücreti tutar ında tazminata, bo şta geçen süre için dört aya kadar ücretinin ve di ğer haklar ının daval ı işverenden tahsili ile ba şvurucuya verilmesine karar vermi ştir. 10. Başvurucu, Mahkeme taraf ından gerekçeli karar ın yaz ılmad ığı gerekçesiyle 11/12/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 11. Mahkeme gerekçeli karar ı 7/2/2019 tarihinde yazm ıştır. 12. Daval ı işveren 25/10/2017 tarihinde süre tutum dilekçesi vermi ş, 7/3/2019 tarihinde ise gerekçeli istinaf dilekçesini sunmu ştur. İstinaf talebi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin (Bölge Mahkemesi) 2/10/2019 tarihli kararlar ıyla reddedilmi ştir. 13. Daval ı işverenin temyiz talebinin Yarg ıtay 22. Hukuk Dairesinin (Daire) 17/12/2019 tarihli karar ıyla reddi üzerine karar kesinle şmiştir. IV.İLGİLİ HUKUK 14. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Usul ekonomisi ilkesi " kenar ba şlıklı 30. maddesi şöyledir: " (1) Hâkim, yarg ılaman ın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yap ılmamas ını sağlamakla yükümlüdür." 15. 6100 say ılı Kanun'un "Hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi" kenar ba şlıklı 294. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Mahkeme, usule veya esasa ili şkin bir nihai kararla davay ı sona erdirir. Yarg ılama sonunda uyu şmazl ığın esas ı hakk ında verilen nihai karar, hükümdür. (2) Hüküm, yarg ılaman ın sona erdi ği duruşmada verilir ve tefhim olunur. (3) Hükmün tefhimi, her hâlde hüküm sonucunun duru şma tutana ğına geçirilerek okunmas ı suretiyle olur. (4) Zorunlu nedenlerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildi ği hâllerde, gerekçeli karar ın tefhim tarihinden ba şlayarak bir ay içinde yaz ılmas ı gerekir. ..." 16. 6100 say ılı Kanun'un "Hüküm" kenar başlıklı 321. maddesi şöyledir: "(1) Tahkikat ın tamamlanmas ından sonra, mahkeme taraflar ın son beyanlar ını al ır ve yarg ılaman ın sona erdi ğini bildirerek karar ını tefhim eder. Taraflara beyand a bulunabilmeleri için ayr ıca süre verilmez. Başvuru Numaras ı: 2018/35900 Karar Tarihi : 25/2/2021 4(2) Karar ın tefhimi, mahkemece hükme ili şkin tüm hususlar ın gerekçesi ile birlikte açıklanmas ı ile gerçekle şir. Ancak zorunlu hâllerde, hâkim bu durumun sebebini de tutanağa geçirmek suretiyle, sadece hüküm özetini tutana ğa yazd ırarak karar ı tefhim edebilir. Bu durumda gerekçeli karar ın en geç bir ay içinde yaz ılarak tebli ğe ç ıkart ılmas ı gerekir." 17. 22/5/2003 tarihli ve 4857 say ılı İş Kanunu'nun "Geçersiz sebeple yap ılan feshin sonuçlar ı" kenar başlıklı 21. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "İşverence geçerli sebep gösterilmedi ği veya gösterilen sebebin geçerli olmad ığı mahkemece veya özel hakem taraf ından tespit edilerek feshin geçersizli ğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde i şe başlatmak zorundad ır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde i şe başlatmaz ise, i şçiye en az dört ayl ık ve en çok sekiz ayl ık ücreti tutar ında tazminat ödemekle yükümlü olur. Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizli ğine karar verdi ğinde, işçinin işe başlat ılmamas ı halinde ödenecek tazminat miktar ını da belirler. Karar ın kesinleşmesine kadar çal ıştırılmad ığı süre için i şçiye en çok dört aya kada r doğmuş bulunan ücret ve di ğer haklar ı ödenir. Mahkeme veya özel hakem, ikinci f ıkrada düzenlenen tazminat ile üçüncü fıkrada düzenlenen ücret ve di ğer haklar ı, dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olara k belirler. İşçi işe başlat ılırsa, peşin olarak ödenen bildirim süresine ait ücret ile k ıdem tazminat ı, yukar ıdaki f ıkra hükümlerine göre yap ılacak ödemeden mahsup edilir. İşe başlat ılmayan işçiye bildirim süresi verilmemi ş veya bildirim süresine ait ücret pe şin ödenmemi şse, bu sürelere ait ücret tutar ı ayr ıca ödenir. İşçi kesinle şen mahkeme veya özel hakem karar ının tebliğinden itibaren on i şgünü içinde işe başlamak için i şverene ba şvuruda bulunmak zorundad ır. İşçi bu süre içinde başvuruda bulunmaz ise, i şverence yap ılmış olan fesih geçerli bir fesih say ılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçlar ı ile sorumlu olur. ..." 18. 4857 say ılı Kanun'un " Fesih bildirimine itiraz ve usulü" kenar ba şlıklı 20. maddesinin üçüncü f ıkras ının 12/10/2017 tarihli ve 7036 say ılı Kanun'un 11. maddesi ile değiştirilmesinden önceki hâli şöyledir: Dava seri muhakeme usulüne göre iki ay içinde sonuçland ırılır. Mahkemece verilen karar ın temyizi halinde, Yarg ıtay bir ay içinde kesin olarak karar verir. 19. 4857 say ılı Kanun'un " Fesih bildirimine itiraz ve usulü" kenar ba şlıklı 20. maddesinin üçüncü f ıkras ının 12/10/2017 tarihli ve 7036 say ılı Kanun'un 11. maddesi ile değişik hâli şöyledir: "Dava ivedilikle sonuçland ırılır. Mahkemece verilen karar hakk ında istinaf yoluna başvurulmas ı hâlinde, bölge adliye mahkemesi ivedilikle ve kesin olarak karar verir." Başvuru Numaras ı: 2018/35900 Karar Tarihi : 25/2/2021 5V.İNCELEME VE GEREKÇE 20. Mahkemenin 25/2/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun iddialar ı 21. Başvurucu, Mahkeme taraf ından 18/10/2017 tarihinde i şe iade karar ı verilmesine ra ğmen gerekçeli karar ın bir y ılı aşkın süredir yaz ılmamas ı nedeniyle karar ın icra kabiliyeti kazanamad ığını belirterek makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme 22. Anayasa n ın "Hak arama hürriyeti " kenar ba şlıklı 36. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: "Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir." 23. Anayasa n ın Duruşmalar ın aç ık ve kararlar ın gerekçeli olmas ı kenar başlıklı 141. maddesinin dördüncü f ıkras ı şöyledir: Davalar ın en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçland ırılmas ı, yarg ının görevidir. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 24. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden a. Genel ilkeler25. Makul sürede yarg ılanma hakk ının amac ı, taraflar ın uzun süren yarg ılama faaliyeti nedeniyle maruz kalacaklar ı maddi ve manevi bask ı ile s ıkıntılardan korunmas ıdır. Hukuki uyu şmazl ıklar ın çözüm sürecini uzatarak ço ğu zaman elde edilecek hükmün yarar ını ortadan kald ıran bir yarg ılama, adaletin yerine getirilmesindeki etkilili ğe ve güvenli ğe zarar verecektir. Ancak makul sürede yarg ılanma hakk ı bak ımından uyu şmazl ığa ilişkin yarg ılaman ın k ısa sürede sonuçland ır ılmas ı kadar hukuki uyu şmazl ığın çözümünde gerekli özenin gösterilmesi de büyük önem ta şımaktad ır. Bu nedenle yarg ılama süresinin makul olup olmad ığının her bir ba şvuru aç ısından münferiden de ğerlendirilmesi gerekir ( Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 40). 26. Kanun koyucu i ş hukukunun çal ışanı koruyucu niteli ğini ve iş davalar ının özelliklerini dikkate alarak genel mahkemelerin d ışında özel bir i ş yarg ılamas ı sistemi oluşturmuş ve iş davalar ının konunun uzman ı mahkemelerce mümkün oldu ğunca h ızlı, basit ve ucuz bir biçimde sonuçland ırılmas ını amaçlam ıştır. Özellikle i şe iade davalar ında Başvuru Numaras ı: 2018/35900 Karar Tarihi : 25/2/2021 6yarg ılaman ın uzamas ı her iki taraf için de hukuki belirsizli ğin devam ına sebep oldu ğunda n bu davalar ın ivedilikle sonuçland ırılmas ı ayr ı bir öneme sahiptir. Bu durum i ş sözleşmesi feshedilen fakat bir an önce eski i şine dönme beklentisi ta şıyan ve bu yüzden yeni bir i şe başlamakta tereddüt eden i şçi aç ısından önemli oldu ğu gibi sözle şmesini feshetti ği işçi yerine yeni bir i şçi istihdam ederek i ş organizasyonunu tamamlamak isteyen i şveren aç ısından da önemlidir. Dolay ısıyla iş sözleşmesinin feshine ili şkin uyuşmazl ıklar ın k ısa sürede sonuçland ırılmas ı hem çal ışan hem de i şverenin yarar ınad ır (Nesrin K ılıç, B. No: 2013/772, 7/11/2013, 60). 27. Makul süre incelemesinde yarg ılamaya intikal eden maddi vak ıalar ve ispa t araçlar ından olu şan dava malzemesinin veya uygulanacak hukuk kurallar ının karmaşık olmas ı, taraflar ın genel olarak yarg ılama sürecindeki tutumu, yarg ılama sürecinin uzamas ındaki etkisi ve usule ili şkin haklar ını kullan ırken gereken dikkat ve özeni gösterip göstermedikleri, yarg ı makamlar ı yan ında dava süreciyle ilgili kamu gücü kullanan tüm devlet organlar ına atfedilebilir yap ısal sorunlar ve organizasyon eksikli ğinden kaynaklanan bir gecikme olup olmad ığı ve yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ı hususunda gerekli özenin gösterilip gösterilmedi ği, başvurucu için hukuki koruman ın bir an önce gerçekleştirilmesindeki yarar ının ne oldu ğu gibi davan ın niteliği ve niceli ğine ilişkin birçok hususun birlikte de ğerlendirilerek karar verilmesi gerekmektedir ( Güher Ergun ve di ğerleri, 42-46). 28. 4857 say ılı Kanun un 20. maddesindeki sürelerin düzenleyici nitelikte süreler olduğu, yap ılmas ı gereken duru şmalar ve duru şma aral ıklar ı, bilirkişi raporlar ının beklenmesi, şahitlerin dinlenmesiyle tebligat i şlemleri gözönünde bulunduruldu ğunda bu sürelerin a şılabileceği görülmektedir. Bu nedenle öngörülen süreyi a şan her yarg ılaman ın süresinin makul olmad ığı ve adil yarg ılanma hakk ını ihlal ettiği söylenemez. Bununla birlikte işe iade davalar ının başvurucu aç ısından taşıdığı değer ile başvurucunun davan ın k ısa sürede bitirilmesindeki ki şisel yarar ı gözönüne al ındığında bu davalar ın süre yönünden di ğer davalarla ayn ı nitelikte oldu ğu da söylenemez. Bu durumda somut ba şvuruda makul süre incelemesi yap ılırken işe iade davas ının başvurucu için ta şıdığı değer ve başvurucunun ki şisel yarar ı gözönünde bulundurulup yarg ılama sürecindeki gecikmelerin her biri belirlenerek gecikmeye neden olan unsurlar, bunlar ın gecikmedeki etkisinin tespiti ve bahsedilen makul süre kriterlerinin toplam etkisinin de ğerlendirilmesi gerekmektedir. ( Nesrin K ılıç, 67, 68). 29. Medeni hak ve yükümlülüklere ili şkin olan i ş mahkemeleri nezdinde aç ılan davalarda yarg ılama süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak uyu şmazl ığı karara bağlayacak davan ın aç ıldığı tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak yarg ılaman ın sona erdi ği (Nesrin K ılıç, 69), yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas al ınır (Mehmet Salih Ayy ıldız, B. No: 2012/397, 17/11/2014, 25). 30.İş mahkemeleri nezdinde görülen davalarda yarg ılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Nesrin K ılıç, 58). b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 31.İş Mahkemesi taraf ından yürütülen yarg ılamada 4857 say ılı Kanun da yer alan özel usul hükümleri ile medeni hak ve yükümlülüklere ili şkin uyuşmazl ıklar ı konu alan Başvuru Numaras ı: 2018/35900 Karar Tarihi : 25/2/2021 7yarg ılama faaliyetleri için geçerli genel usule ili şkin hükümler içeren 6100 say ılı Kanun a tabi bir yarg ılama faaliyetinin söz konusu oldu ğu ve 4857 say ılı Kanun da yer alan özel usul hükümleri ile 6100 say ılı Kanun un 30. maddesinin uyu şmazl ıklar ın makul sürede çözümlenmesi gereklili ğini ortaya koydu ğu anlaşılmaktad ır. 32. Bu durumda somut ba şvuruda makul süre incelemesi yap ılırken işe iade davas ının başvurucu için ta şıdığı değer ve ba şvurucunun ki şisel yarar ı gözönünde bulundurulmak suretiyle yarg ılama sürecindeki gecikmelerin her biri belirlenerek gecikmeye neden olan unsurlar, bunlar ın gecikmedeki etkisinin tespiti ve bahsedilen makul süre kriterlerinin toplam etkisinin de ğerlendirilmesi gerekmektedir. 33.İşçi kesinle şen mahkeme veya özel hakem karar ının tebliğinden itibaren on i ş günü içinde i şe başlamak için i şverene ba şvuruda bulunmak zorundad ır. Karar ın icra kabiliyeti kazanabilmesi için kesinle şmesi gerekmektedir. İşe iade davas ında gerekçenin geç yaz ılmas ı hâlinde karar ın kesinle şmesi gecikecek, kesinle şen karar ın tebliğinin ard ından işverene ba şvuran işçinin sözle şmesi işe başlama talebinin neticelenmesine kadar ask ıda kalacakt ır. Sözleşmesinin haks ız feshedildi ğinin tespiti ile i şçi işe başlatılmas ını, işe başlatılmamas ı durumunda ise tazminata karar verilmesini isteyebilecektir. Bu durumda bir an önce işine dönme veya ma ğduriyetini bir nebze olsun kar şılayacak bir tazminat elde etme beklentisi ta şıyan ve bu yüzden yeni bir i şe başlamakta tereddüt eden i şçi, karar ın geç kesinleşmesi sebebiyle ekonomik anlamda ma ğdur olacakt ır. 34. Başvuruya konu yarg ılamada 18/10/2017 tarihinde hüküm tefhim edilmi ş, gerekçeli karar 7/2/2019 tarihinde yaz ılm ıştır. Daval ı vekili 25/10/2017 tarihinde süre tutum dilekçesi, 7/3/2019 tarihinde gerekçeli istinaf dilekçesini sunmu ştur. Bölge Mahkemesi 2/10/2019 tarihinde istinaf talebini reddetmi ştir. Daval ının temyiz talebi üzerine Daire 17/12/2019 tarihinde karar ı onam ıştır. 35. Somut olayda 21/7/2017 tarihinde aç ılan davan ın 17/12/2019 tarihinde Dairenin onama karar ıyla kesinle ştiği yani yarg ılaman ın yaklaşık 2 y ıl 5 ay sürdü ğü anlaşılmaktad ır. Başvuruya konu i şe iade davas ında, birer ay arayla yap ılan ve tan ık dinlenmeyen iki duru şma neticesinde k ısa karar tefhim edilmi ştir. Dava; hukuki meselenin çözümündeki güçlük, maddi olaylar ın karmaşıklığı, delillerin toplanmas ında karşılaşılan engeller, taraf say ısı gibi ölçütler dikkate al ındığında da karma şık olmaktan uzakt ır. 36. Söz konusu yarg ılama sürecinin yakla şık 3 ay ının davan ın aç ılmas ından Mahkeme taraf ından karar verilmesine kadar, 7 ay 25 günlük sürenin istinaf ve temyiz aşamalar ında gerçekle ştiği tespit edilmi ştir. Karar ın tefhiminden gerekçeli karar ın yaz ılmas ına kadar geçen 1 y ıl 3 ay 29 günlük sürenin yarg ılaman ın en uzun a şamas ı olduğu anlaşılm ıştır. 37. Mahkemenin k ısa karar ında başvurucunun i şe iade talebinin karar ın kesinleşmesine ba ğlı olduğunun belirtildi ği gözönünde bulunduruldu ğunda karar ın kesinleşmesinin ba şvurucu bak ımından ne denli önemli oldu ğu aç ıktır. Somut ba şvuruda başvurucunun i şe iade talebiyle açm ış olduğu davan ın sonuçlar ından yararlanabilmesinin, başka bir deyi şle karar ın kesinle şmesinin en önemli a şamalar ından biri gerekçeli karar ın yaz ılmas ı olup bu yükümlülük ba şvurucunun talebine, tutumuna veya sorumlulu ğuna bağlı olmaks ızın mahkemeye aittir. Başvuru Numaras ı: 2018/35900 Karar Tarihi : 25/2/2021 838. 6100 say ılı Kanun'un 321. maddesinde basit yarg ılama usulüne tabi davalarda karar ın tefhiminin mahkemece hükme ili şkin tüm hususlar ın gerekçesiyle birlikte açıklanmas ıyla gerçekle şeceği düzenlenmi ştir. Ayn ı maddede zorunlu hâllerde hâkimin bu durumun sebebini de tutana ğa geçirmek suretiyle sadece hükmün özetini tutana ğa yazd ırarak karar ı tefhim edebilece ği ifade edilmi ştir. An ılan Kanun'da gerekçeli karar ın en geç bir ay içinde yaz ılarak tebli ğe ç ıkart ılmas ı gerektiği belirtilmi ştir. 39. Somut olayda ilk derece mahkemesi hükmün özetini yazd ırarak karar ı tefhim etmiştir. Mahkemenin ilgili yasal düzenleme çerçevesinde en geç bir ay içinde gerekçeli karar ı yazarak tebli ğe ç ıkartmas ı gerekmektedir. İlk derece mahkemesinin karar ı tefhiminden gerekçeli karar ı yazmas ına kadar geçen 1 y ıl 3 ay 29 günlük sürenin makul olarak değerlendirilmesi mümkün de ğildir. Diğer bir ifadeyle yarg ılaman ın uzamas ına gerekçeli karar ın geç yaz ılmas ının sebep oldu ğu aç ıktır. 40. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun Anayasa n ın 36. maddesinde güvence altına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 41. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 42. Başvurucu, ihlalin tespit edilmesini istemi ş ve 25.000 TL maddi tazminat talebinde bulunmu ştur. Başvurucunun manevi tazminat talebi bulunmamaktad ır. 43.İncelenen ba şvuruda Mahkemenin gerekçeli karar ı geç yazmas ı nedeniyle uzun süren yarg ılamada makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ula şılm ıştır. 44. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için ba şvurucunun uğrad ığını iddia etti ği maddi zarar ile tespit edilen ihlal aras ında illiyet ba ğı bulunmal ıdır. Başvurucunun bu konuda herhangi bir belge sunmam ış olmas ı nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. 45. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.894,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/35900 Karar Tarihi : 25/2/2021 9VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvurucunun maddi tazminat talebinin REDD İNE, D. 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.894,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Ankara 11. İş Mahkemesine (E.2017/414, K.2017/475) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 25/2/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş