TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR DİLEK YILMAZ VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/33590) Karar Tarihi: 26/5/2022 Başvuru Numaras ı: 2018/33590 Karar Tarihi : 26/5/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Dr. Ferhat YILDIZ Başvurucular : 1. Dilek YILMAZ 2. Ersin YILMAZ 3. Umut Miraç YILMAZ Başvurucular Vekili : Av. Cenk Süleyman KALEM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru,
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR DİLEK YILMAZ VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/33590) Karar Tarihi: 26/5/2022 Başvuru Numaras ı: 2018/33590 Karar Tarihi : 26/5/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Dr. Ferhat YILDIZ Başvurucular : 1. Dilek YILMAZ 2. Ersin YILMAZ 3. Umut Miraç YILMAZ Başvurucular Vekili : Av. Cenk Süleyman KALEM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, t ıbbi ihmal sonucu zarara u ğran ılmas ı nedeniyle ki şinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 12/11/2018 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ı k) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. Başvurucular, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 5. Üçüncü ba şvurucunun annesi, ikinci ba şvurucunun ise e şi olan birinci başvurucu 27/6/2011 tarihinde do ğum sanc ılar ının s ıklaşmas ı üzerine Ba ğcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesine ba şvurmuş, hastane görevlilerince do ğumun henüz gerçekle şmeyeceği söylenerek müdahalede bulunulmam ış ve hastaneden gönderilmi ştir. Ayn ı tarihte sanc ılar ın yeniden s ıklaşmas ı üzerine birinci ba şvurucu; Özel E. Hastanesine gitmi ş, doğumun gerçekleşeceği anlaşılarak önce normal do ğuma al ınm ış, suni sanc ı verilmiş, belirli bir sürede normal do ğumun gerçekle şmemesi üzerine 28/6/2011 tarihinde sezaryenle do ğuma al ınm ış ve doğum s ıras ında oksijensiz kalan üçüncü ba şvurucu % 99 oran ında engelli olarak dünyaya gelmiştir. Başvuru Numaras ı: 2018/33590 Karar Tarihi : 26/5/2022 26. Doğum sonras ında SP Epilepsi tan ısı konulan üçüncü ba şvurucu; Özel A. Hastanesine sevk edilmi ş, bu hastanede yo ğun bak ımda kalm ış, çeşitli tedaviler uygulanm ış ancak sonuç olarak %99 oran ında engelli olarak ya şamaya mahkûm olmu ştur. 7. Başvurucular taraf ından zararlar ının tazminine karar verilmesi talebiyle 28/1/2015 tarihinde İstanbul 6. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) tam yarg ı davas ı aç ılm ıştır. Dava dilekçesinde; birinci ba şvurucunun 28/6/2011 tarihinde do ğum sanc ılar ının başlamas ı üzerine Ba ğcılar Eğitim ve Ara ştırma Hastanesine ba şvurduğu, hastane görevlilerince doğuma 15-20 gün kald ığı söylenilerek gönderildi ği belirtilmi ştir. Daha sonra do ğum sanc ılar ının artmas ı üzerine Özel E. Hastanesine ba şvurduğu, burada birinci ba şvurucunun önce normal do ğuma al ındığı, normal do ğumun gerçekle şmemesi üzerine sezaryenle doğumun gerçekle ştirildiği, bu hastanede 3-4 gün kald ığı, bebeğin oksijensiz kalmas ı nedeniyle hayati fonksiyonlar ını yerine getiremedi ği ifadelerine yer verilmi ştir. Özel E. Hastanesinde yo ğun bak ım ünitesinin olmad ığı, doğumun zor gerçekle ştiği, bebeğin doğum esnas ında oksijensiz kald ığı belirtilerek özel A. Hastanesine sevk edildi ği, bebeğin ad ı geçen hastanenin yo ğun bak ımında 75 gün kald ığı vurgulanm ıştır. Sonuç olarak üçüncü başvurucuya SP Epilepsi tan ısı konuldu ğu, başvurucunun beyninde kal ıcı hasar olu ştuğu, dava açma tarihi itibar ıyla üç ya şında olan üçüncü ba şvurucunun konu şamad ığı, beyin fonksiyonlar ının hiçbirinin çal ışmad ığı belirtilerek maddi ve manevi zararlar ının tazminine karar verilmesi talep edilmi ştir. 8. Yarg ılama sürecinde Adli T ıp Kurumu (ATK) 2. İhtisas Kurulu taraf ından haz ırlanan 24/11/2017 tarihli raporda; birinci ba şvurucunun 27/6/2011 tarihinde saat 22.00'de doğum sanc ısı şikâyetiyle Ba ğcılar Devlet Hastanesine ba şvurduğu, burada muayenesinin yap ıldığı, birinci ba şvurucunun 28/6/2011 tarihinde saat 02.00'da Özel E. Hastanesine do ğum sanc ısı şikâyetiyle ba şvurduğu, normal do ğumun denendi ği ancak mümkün olmamas ı üzerine saat 04.10'da sezaryenle do ğuma başlan ıldığı ve üçüncü ba şvurucunun saat 04.45'te do ğduğu ifade edilmi ştir. Raporda bebe ğin spontan solunumu olmad ığından entübe edildi ği, Özel A. Hastanesine sevkedildi ği, bebeğin doğum öncesinde yap ılan tetkiklerinde herhangi bir sıkıntının bulunmad ığı ancak bebekte olu şan hastal ığın nedeninin tam olarak bilinememesi nedeniyle idareye ve do ğum eyleminde ve do ğum sonras ı başvurucunun tedavisi ile ilgilenen sağlık personeline atf ı kabil kusur bulunmad ığı belirtilmi ştir. 9. Mahkeme 18/4/2018 tarihinde davan ın k ısmen kabulüne karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinde; do ğum öncesi ve sonras ı müdahalelerin bebekteki rahats ızlıkta etkisi olabileceği ve çocu ğun bu rahats ızlıkla doğumunun daval ı idarenin sorumlu bulundu ğu hastanede gerçekle ştiği bu nedenle de ba şvurucu ve ailesi lehine tazminata hükmedilmesi gerektiği belirtilmi ştir. 10. Başvurucular ile daval ılar ın istinaf ba şvurusu üzerine dosyay ı inceleyen İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 8. İdare Dava Dairesi taraf ından 18/9/2018 tarihinde daval ılar ın istinaf talebi kabul edilerek davan ın reddine kesin olarak karar verilmi ştir. Karar ın gerekçesinde; birinci ba şvurucunun gebelik kontrollerini Ba ğcılar Eğitim ve Ara ştırma Hastanesinde yapt ırdığı, 27/6/2011 tarihinde saat 22.00 s ıralar ında ayn ı hastaneye gitti ğinde doğum için bir süre daha beklenmesi gerekti ğinin söylendi ği, bu aç ıdan daval ı idarenin kusurlu bir eyleminin bulunmad ığı belirtilmi ştir. Daha sonra birinci ba şvurucunun do ğum sanc ılar ının artmas ı üzerine 28/6/2011 tarihinde saat 02.00 s ıralar ında Özel E. Hastanesine başvurduğu ve doğumun bu hastanede gerçekle ştiği, özel hastane ile hasta aras ındaki özel hukuk ili şkisinin var oldu ğu, oluşan zarar ile idarenin eylemi veya eylemsizli ği aras ında neden sonuç ili şkisinin bulunmad ığı, özel hastaneye kar şı aç ılacak tazminat davas ı aç ısından ise adli yarg ının görevli oldu ğu vurgulanm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/33590 Karar Tarihi : 26/5/2022 311. Nihai karar 30/10/2018 tarihinde ba şvurucu vekiline tebli ğ edilmiştir. IV.İLGİLİ HUKUK 12.İlgili hukuk için bkz. Engin Aslan, B. No: 2017/15517, 30/6/2021, 16-22; Fesih Aydar, B. No: 2015/4259, 10/1/2019, 24-30; Ahmet Acartürk , B. No: 2013/2084, 15/10/2015 , 19-36; Elif Dandan ve İpek Melis Dandan, B. No: 2014/9973, 5/4/2018, 26-30. V.İNCELEME VE GEREKÇE 13. Anayasa Mahkemesinin 26/5/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 14. Başvurucular vekili; birinci ba şvurucunun sorunsuz bir hamilelik süreci geçirdiğini, bu süreçte bebe ğin ve kendisinin sa ğlık durumunun iyi oldu ğunun gerçekleştirilen tetkiklerde kendisine söylendi ğini, böylesine normal geçen bir hamilelik süreci sonras ında bebe ğin engelli olarak do ğmas ının dahi ba şlı başına idarenin hizmet kusurunun bulundu ğunun göstergesi oldu ğunu ifade etmi ştir. Başvuru formunda ayr ıca doğum sonras ında da bebekteki rahats ızlığın hemen te şhis edilemedi ği, bu nedenle de bebeğin engelli ya şamak zorunda kald ığı, üçüncü ba şvurucunun bugün dahi tedavilerine devam edildi ği, engellilik oran ının gittikçe artt ığı vurgulanm ıştır. 15. Bakanl ık görüşünde; ilgili mevzuat hükümlerine ve içtihatlara yer verildikten sonra mevcut ba şvuruda Anayasa Mahkemesi taraf ından yap ılacak incelemede görü şte yer verilen Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri, Anayasa Mahkemesi içtihad ı ve somut olay ın kendine özgü ko şullar ının dikkate al ınmas ı gerektiği vurgulanm ıştır. B. Değerlendirme 16. Bireysel ba şvurunun ikincil niteli ğinin bir sonucu olarak ola ğan kanun yollar ında ve mahkemeler önünde ileri sürülmeyen iddialar ile bu mahkemelere sunulmayan bilgi ve belgeler bireysel ba şvuru konusu edilemez ( Bayram Gök , B. No: 2012/946, 26/3/2013, 20). 17.İlke olarak t ıbbi ihmallere ili şkin şikâyetler konusunda temel ba şvuru yolu, hukuki sorumlulu ğu tespit ad ına takip edilecek olan hukuk veya idari tazminat davas ı yoludur (Nail Artuç , B. No: 2013/2839, 3/4/2014, 38). 18. Somut olayda ba şvurucular ın ihlal iddialar ının, doğumda gerçekle ştirilen t ıbbi hatalar ve do ğum sonras ında ise bebekteki rahats ızlığın geç teşhis edilmesi nedeniyle bebe ğin engelli olarak ya şamak zorunda kalmas ına yönelik oldu ğu görülmektedir. Dolay ısıyla başvurucular esasen do ğumu ve sonras ında bebe ğin tedavisini gerçekle ştiren özel hastane çal ışanlar ının ihmalleri nedeniyle ma ğdur olduklar ını iddia etmektedirler. Bu itibarla başvurucular ın özel hastanenin t ıbbi hatas ı sonucunda zarara u ğrad ıklar ı iddias ına yönelik olarak etkili ba şvuru yolu olan adli yarg ıda tazminat davas ı yolunu tüketmeden, idari yarg ıda tam yarg ı davas ı açmakla yetinerek bireysel ba şvuruda bulunduklar ı anlaşılmaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2018/33590 Karar Tarihi : 26/5/2022 419. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucular üzerinde BIRAKILMASINA 26/5/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.