TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR EKREM YILDIRIM VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/23908) Karar Tarihi: 3/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/23908 Karar Tarihi : 3/2/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPALRecai AKYELSelahaddin MENTE Ş Raportör : Selçuk KILIÇ Başvurucular : 1. Ekrem YILDIRIM 2. Haydar YA ŞAR 3. Semra BAYRA 4. İhsan AKAY 5. Muhammet ÇEL İK Başvurucular Vekili : Av. Bahtiyar KURT I. BAŞVURUNUN
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR EKREM YILDIRIM VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/23908) Karar Tarihi: 3/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/23908 Karar Tarihi : 3/2/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPALRecai AKYELSelahaddin MENTE Ş Raportör : Selçuk KILIÇ Başvurucular : 1. Ekrem YILDIRIM 2. Haydar YA ŞAR 3. Semra BAYRA 4. İhsan AKAY 5. Muhammet ÇEL İK Başvurucular Vekili : Av. Bahtiyar KURT I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; ortakl ığın giderilmesi davas ında yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının, taşınmaz üzerinde tasarruf hakk ının kullan ılamamas ı sebebiyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Ekli tabloda s ıralanan ba şvurulara ait ba şvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra ba şvurular Komisyonlara sunulmu ştur. 3. Komisyonca ba şvurular ın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Konular ının ayn ı olmas ı nedeniyle 2019/23911, 2019/23917, 2019/23920 ve 2019/27029 numaralar ı bireysel ba şvuru dosyalar ının 2019/23908 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı ile birleştirilmesine ve incelemenin bu dosya üzerinden yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/23908 Karar Tarihi : 3/2/2022 37. Başvurucular, İ.H.K. ve N.A. taraf ından aç ılan ve kendilerinin de taraf s ıfat ında bulunduklar ını ifade ettikleri Bak ırköy 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2001/1101 esas ına kay ıtlı olan ortakl ığın giderilmesi davas ında yarg ılaman ın hâlen devam etti ğini belirtmi ştir. 8. Başvurucular, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ve taşınmaz üzerinde tasarruf haklar ını kullanamamalar ı sebebiyle de mülkiyet hakk ının ihlal edildiği iddias ıyla 9/7/2019 ve 30/7/2019 tarihlerinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 9. Anayasa Mahkemesinin 3/2/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı 10. Başvurucular; bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma haklar ının, uzun süren yarg ılama nedeniyle uyu şmazl ığa konu taşınmaz üzerinde tasarruf haklar ını kullanamamalar ı sebebiyle mülkiyet haklar ının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 11. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un Bireysel ba şvuru usulü" kenar başlıklı 47. maddesinin (3) numaral ı fıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: "... Başvuru dilekçesine, dayan ılan deliller ile ihlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem veya kararlar ın asl ı ya da örne ğinin ... eklenmesi şartt ır." 12. 6216 say ılı Kanun un Bireysel ba şvurular ın kabul edilebilirlik şartlar ı ve incelenmesi kenar ba şlıklı 48. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Mahkeme, ... aç ıkça dayanaktan yoksun ba şvurular ın kabul edilemezli ğine kara r verebilir." 13. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) bireysel ba şvurular ın içeriğini düzenleyen Bireysel ba şvuru formu ve ekleri kenar ba şlıklı 59. maddesinin (2), (3) ve (4) numaral ı fıkralar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "(2) Başvuru formunda a şağıdaki hususlar yer al ır: ... ç) Kamu gücünün ihlale neden oldu ğu iddia edilen i şlem, eylem ya da ihmaline dai r olaylar ın ... özeti. d) Bireysel ba şvuru kapsam ındaki güncel ve ki şisel haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildi ği ve buna ili şkin gerekçeler ve delillere ait özlü aç ıklamalar. Başvuru Numaras ı: 2019/23908 Karar Tarihi : 3/2/2022 4e) İhlal edildi ği iddia edilen temel haklar ve bunlara ili şkin aç ıklamalar ın birbirleriyle ilişkilendirilerek ayr ı ayr ı yap ılmas ı. ... h) Başvurucunun talepleri. ...(3) Başvuru formuna a şağıdaki belgelerin ya da onayl ı örneklerinin eklenmesi zorunludur: ... e) Başvuruda ileri sürülen hak ihlali iddialar ını temellendirecek belgelerin onayl ı örnekleri. f) Tazminat talebi varsa u ğran ılan zarar ve buna ili şkin belgeler. ...(4) Başvurucu, üçüncü f ıkradaki belgeleri herhangi bir nedenle sunamamas ı hâlinde bunun gerekçelerini belirterek varsa buna ili şkin bilgi ve belgeleri ba şvuru formuna ekler. Mahkeme, mazereti kabul etmesi hâlinde ve gerekli gördü ğü takdirde bu bilgi ve belgeleri resen toplar." 14. 6216 say ılı Kanun'un 48. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında, aç ıkça dayanakta n yoksun ba şvurular ın kabul edilemezli ğine karar verilebilece ği belirtilmi ştir (bkz. 12). Bu kapsamda; karma şık veya zorlama şikâyetler, kanun yolu şikâyeti niteli ğindeki şikâyetler, başvurucunun ihlal iddialar ını temellendiremedi ği şikâyetler ile temel haklara yönelik bir ihlalin olmad ığı aç ık olan şikâyetler aç ıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir. 15. Görüldü ğü üzere Anayasa Mahkemesi ancak temellendirilebilmi ş bir bireysel başvuruyu inceler. Ba şvurucular ın şikâyetlerini hem maddi hem hukuki olarak temellendirme zorunlulu ğu bulunmaktad ır. Maddi dayanaklar yönünden ba şvurucular ın yükümlülü ğü şikâyetlerine konu temel olay ve olgular ı aç ıklamak, bunlara ili şkin delilleri Anayasa Mahkemesine sunmak, hukuki dayanak yönünden yükümlülü ğü ise bireysel ba şvuruya konu temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildi ğini özü itibar ıyla açıklamakt ır (Sabah Y ıldızı Radyo ve Televizyon Yay ın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017, 19). 16. Nitekim 6216 say ılı Kanun'un 48. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına ilave olarak İçtüzük'ün 59. maddesinde de ba şvurucular ın yükümlülükleri kapsam ında şikâyetin maddi ve hukuki temellerine başvuru formu ve eklerinde yer verilmesi gerekti ği aç ıkça belirtilmiş (bkz. 13), böylece ba şvuru koşullar ının öngörülebilirli ği kuvvetlendirilmi ştir. 17. Bireysel ba şvuru incelemesinde Anayasa Mahkemesi, kamu gücü eylem ve işlemleri ile mahkeme kararlar ının Anayasa'ya uygunlu ğunun ve müdahale gerekçelerini n denetimini kendiliğinden yapmaz. Bu sebeple ba şvurucunun ba şvurusunun esas ını ve bu kapsamda kamu makamlar ı taraf ından ortaya konulan gerekçelerin ilgili ve yeterli olup olmad ığını Anayasa Mahkemesine inceletebilmesi için öncelikle kendisinin ihlal iddialar ını Başvuru Numaras ı: 2019/23908 Karar Tarihi : 3/2/2022 5gerekçelendirmesi , buna ilişkin olay ve olgular ı aç ıklamas ı ve delillerini sunmas ı zorunludur (Cemal Günsel [GK], B. No: 2016/12900, 21/1/2021, 24). 18. Anayasa Mahkemesinin ba şvurucunun yerine geçerek ihlal iddialar ını gerekçelendirme, olay ve olgular ı ortaya koyma ve delil toplama görev ve yükümlülü ğü bulunmamaktad ır. Söz konusu yükümlülükler ba şvurucuya aittir ( Cemal Günsel [GK], 25). 19. Başvurucular ın an ılan yükümlülüklere uymamalar ı hâlinde şikâyetlerini temellendiremedikleri için ba şvurular ı aç ıkça dayanaktan yoksun bulunabilir. Anayasa Mahkemesi temellendirmeye ili şkin incelemesini her ba şvurunun somut ko şullar ında yapar. Kuşkusuz ba şvurucular ın bu yükümlülüklere ellerinde olmayan nedenlerle uymamalar ının ikna edici gerekçelerini Anayasa Mahkemesine sunmalar ı ya da Anayasa Mahkemesinin bu durumu işin niteliğinden anlamas ı hâli müstesnad ır (Cemal Günsel [GK], 26). 20. Başvurucular, İ.H.K. ve N.A. taraf ından aç ılan ve kendilerinin de taraf s ıfat ında bulunduklar ını ifade ettikleri Bak ırköy 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2001/1101 esas ına kay ıtlı olan ortakl ığın giderilmesi davas ında yarg ılaman ın hâlen devam etti ğini belirtmi ştir. 21. Bireysel ba şvuru formuna, ba şvuruda ileri sürülen hak ihlali iddialar ını temellendirecek belgelerin onayl ı örneklerinin eklenmesi İçtüzük'ün 59. maddesi hükmü gereğince zorunludur (bkz. 13). 22. Somut ba şvuruya yönelik bireysel ba şvuru formlar ı ve eklerinin incelenmesinden, ba şvurucular taraf ından bireysel ba şvuru formlar ına sadece uyu şmazl ığa konu taşınmaza ili şkin olduğunu belirttikleri tapu kay ıtlar ının eklendi ği, buna kar şın başvuruda ileri sürülen hak ihlali iddialar ını temellendirecek esas belgelerin -dava dilekçesi, tensip zapt ı, yenileme dilekçesi, dâhilî dava dilekçesi, müdahale dilekçesi vb.- bireysel başvuru formlar ına eklenmedi ği belirlenmi ştir. Bu suretle ba şvurucular ın her birinin başvuruya konu davada taraf olup olmad ıklar ının ya da hangi tarihten itibaren ortakl ığın giderilmesi davas ında yer ald ıklar ının dayanaklar ı ile gösterilmedi ği tespit edilmi ştir. 23. Buna göre ba şvurucular ın davadaki s ıfatlar ını ispatlayan ve iddialar ını temellendiren dayanak bilgi ve belgelerin ba şvuru formuna eklenmemi ş olmas ı nedeniyle başvurucular ın başvuru ehliyetine sahip olup olmad ığı tespit edilememi ş ve başvuru konular ından olan makul sürede yarg ılanma hakk ı yönünden de makul sürenin hangi tarihte n hesaplanaca ğı belirlenememi ştir. 24. Sonuç olarak ba şvurucular taraf ından, menfaat durumunu ortaya koyacak ve başvuruda ileri sürülen hak ihlali iddialar ını temellendirecek dayanak bilgi ve belgelerin başvuru formuna eklenmesi yönündeki yükümlülükler yerine getirilmemi ş; bu bağlamda ileri sürülen ihlal iddialar ı temellendirilememi ştir. 25. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; Başvuru Numaras ı: 2019/23908 Karar Tarihi : 3/2/2022 6A. Başvurunun, açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucular üzerinde BIRAKILMASINA 3/2/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş