6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlali nedeniyle Kanun’un 32’nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, İdari Para Cezası ve Program Yayını Durdurma, (GONCA – GONCA RADYO VE TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş.)
İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 09.01.2020 tarih ve 45 sayılı yazısına konu GONCA TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 06.01.2020 tarihinde saat 23:51’de yayınlanan “Tuncer Çiftçi ile Hoş Sohbetler” adlı program yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda; Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere; GONCA TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 06.01.2020 tarihinde saat 23:51’de yayınlanan “Tuncer Çiftçi ile Hoş Sohbetler” programda, izleyiciler ile program sunucusu arasında geçen diyaloglarda; “(…) Hocam sizi çok seviyoruz. Çiçekler, görmediğimiz çiçekleri görüyoruz. Görmediğim kuşları görüyorum. Görmediğimiz ağaçları görüyoruz. Allah sizden razı olsun. Hepsini evimize taşıyorsunuz.…Hocam benim sizden bir ricam, işte dua. Benim torunum ..Yunus Emre. Onun için sizden dua istiyorum hocam...:...Sesini duymak istedik. Elhamdüllihlah hamdolsun Rabbime. Sesini duyduk. Bir arayıp hal hatır sorayım dedim abicim. Kuşlar güzel, sesler güzel. Sizi gördük, şükür. ...- Memnunsanız sorun yok benim kardeşim. - Memnunuz abi. İnşallah siz de bizden memnun olursunuz…." vb. şeklinde ifadelerle, yayına katılan izleyicilerin bir takım sıkıntılarını ifade ederek program sunucusundan dua istendiği ve dua isteyen kişilere dua edildiği görülmüştür. İhlale konu programda, yayına bağlanan kişilerin, Çiftçi’nin mucizevi bir güce sahip olduğuna inandıkları, ona adeta bir kutsiyet atfettikleri görülmekle birlikte inanç ve duanın maddi ve manevi sıkıntıların giderilmesinde etkisi önemlidir. Ancak kişilerin dini inançlarını, duygularını istismar ederek ve onları sadece dua etmek suretiyle maddi/manevi sıkıntı ve hastalıklardan kurtulacaklarına inandırmanın İslam dininin özüne aykırı bir tutum ve bu durumun insanların dini duygularının sömürüsü ve manevi duygularının istismarı niteliğinde olduğu, bu tür bir uygulamanın dinimizde herhangi bir karşılığının bulunmadığı, dolayısıyla bu türlü yollarla insanların manevi değerler kullanılarak istismar edildiği kanaatine varılmıştır. Bu nedenle söz konusu yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür. Anılan yayın kuruluşu hakkında; 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca, ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat göz önünde bulundurularak, %5 oranında idari para cezası uygulanmasına ve idari tedbir olarak program yayınının beş (5) kez durdurulmasına karar verilmesi takdir edilmiştir. Bu itibarla; 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan; “Toplumun … manevi değerlerine… aykırı olamaz.” ilkesinin ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (d), (f), (g), (ğ), (h), (n), (ö), (s), (ş) ve (t) bentlerindeki yayın hizmeti ilkelerine ve aynı maddenin dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara, ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde ikisinden beşine kadar idarî para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz. Ayrıca, idarî tedbir olarak, ihlale konu programın yayınının beş keze kadar durdurulmasına, isteğe bağlı yayın hizmetlerinde ihlale konu programın katalogdan çıkarılmasına karar verilir. İhlalin mahiyeti göz önünde bulundurularak, bu fıkra hükümlerine göre idarî para cezası ile birlikte idarî tedbire karar verilebileceği gibi, sadece idarî para cezasına veya tedbire de karar verilebilir.” hükmü uyarınca, idari para cezası ve program yayını durdurma idari tedbirinin uygulanması gerektiği, a) İ hlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %5 oranında idari para cezası uygulanmasına, Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Aralık 2019 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 108.000,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2020 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 25.881 (yirmibeşbinsekizyüzseksenbir) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA, b) İdarî tedbir olarak, ihlale konu PROGRAM YAYINININ TAKDİREN 5 (BEŞ) KEZ DURDURULMASINA, bu idari tedbirin uygulanma zamanın kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine, c) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan; “ …Yükümlülük veya yasağa aykırılık dolayısıyla idarî tedbir olarak programın yayınının durdurulması kararının verilmesi halinde, yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren fiilin işlenmesinden dolayı sorumluluğu olan programın yapımcısı veya varsa sunucusu, yayının durdurulduğu süre zarfında, aynı veya farklı medya hizmet sağlayıcı kuruluşta hiçbir ad altında başka bir program yapamaz veya sunamaz.” hükmü uyarınca, işlem yapılması hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine, d) İdari tedbir uygulanması sonucu yayını durdurulan programın yerine, Üst Kurulca gönderilen programların, programın başında; “Bu program, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun 16.01.2020 tarih ve 2020/03 sayılı toplantısında alınan 16 No’lu kararı uyarınca, kuruluşumuzun 06.01.2020 tarihinde saat 23:51’de yayınladığı “Tuncer Çiftçi ile Hoş Sohbetler” adlı program yayınında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan, yayın hizmetleri ‘Toplumun … manevi değerlerine… aykırı olamaz.’ ilkesinin ihlali nedeniyle idari tedbir uygulanması sonucu yayını durdurulan program yerine yayınlanmaktadır.” metninin anlaşılır şekilde okunarak DVD/CD’de yer aldığı şekliyle ticari iletişim yayını içermeksizin yayınlanmasına, ayrıca anılan metnin program yayını süresince ekranın altında akar yazı ile verilmesine, e) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “ (…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine, Oy birliği ile karar verildi.