TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR iBRAHiM ENER VE MEHMET HABiP KUNT BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/7814) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7814 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili iKiNCi BOLUM KARAR : Engin YILDIRIM : Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ;:: : OmerMENCiK : 1. ibrahim SENER 2. Mehmet Habip KUNT : Av. Ugur ;::iFCiBASI I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, gozalt1 ve tutuklama tedbirlerinin huk
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR iBRAHiM ENER VE MEHMET HABiP KUNT BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/7814) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7814 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili iKiNCi BOLUM KARAR : Engin YILDIRIM : Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ;:: : OmerMENCiK : 1. ibrahim SENER 2. Mehmet Habip KUNT : Av. Ugur ;::iFCiBASI I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, gozalt1 ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmamas1 ile mahkemelerin tarafs1z olmamas1 nedenleriyle ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm; baz1 soz ve uygulamalar nedeniyle de e itlik ilkesinin ihlal edildigi iddialanna ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vurular 11/5/2015 tarihinde yapilm1 tlf . 3. Ba vurular, ba vuru formlan ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurulann kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 5. Y apilan incelemede 2015/7812 numarah ba vurunun konu bak1mmdan aym nitelikte olmas1 nedeniyle 2015/7814 numarah ba vuru ile birle tirilmesine ve incelemenin bu dosya uzerinden yapilmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba vuru formlan ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler vervevesinde ilgili olaylar ozetle oyledir: 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7814 : 11/12/2018 A. Tutuklamaya ili kin Stire ; 7. Kamuoyunda bilinen ismiyle 17-25 Aralzk soru turmalarz surecindeki (amlan soru turmalara ili kin bilgiler i9in bkz. Aydzn Yavuz ve digerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, 30) baz1 eylemler dolay1s1yla ba vuruculann da aralannda oldugu 90k say1da kolluk gorevlisi hakkmda istanbul Cumhuriyet Ba savc1hgmca (Ba savc1hk) ceza soru turmas1 ba latdm1 tlr. 8. Ba vurucular, amlan soru turma kapsammda gozaltma almm1 lard1r. Ba savc1hk 4/9/2014 tarihinde ba vuruculan tutuklanmalan istemiyle istanbul 1. Sulh Ceza Hakimligine sevk etmi tir. istanbul 1. Sulh Ceza Hakimligi 5/9/2014 tarihinde ba vuruculann Turkiye Cumhuriyeti Hukfrmetini ortadan kald1rmaya veya gorevini yapmas1m engellemeye te ebbus etme su9undan tutuklanmalanna karar vermi tir. B. Serbest Birakllmamaya ili kin Stire ; 9. Ba vuruculann da aralannda oldugu uphelilerin mudafileri tarafmdan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesine -n6bet9i asliye ceza mahkemesi oldugu-20/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (butun) sulh ceza hakimlerinin reddi ile tahliye taleplerini i9erir dilek9eler verilmi tir. 10. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, istanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin tumune yaz1 yazdarak -dilek9elerde ileri surulen- hakimin reddi sebepleri konusunda yaz1h olarak goru bildirmeleri istenmi tir. 11. istanbul 4. Sulh Ceza Hakimligi, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin goru bildirme istemine cevap vermemi ; diger sulh ceza hakimlikleri ise goru bildirilmesi istemine 22/4/2015 tarihinde cevap vermi tir. Hakimliklerin cevap yazdarmda ozetle sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerini inceleme, bu konuda karar verme yetki ve gorevinin yine sulh ceza hakimliklerine ait oldugu, hakimin reddi muessesesinin kovu turma a amasma ait bir i lem oldugu, hakimin reddi sebepleri mevcut olsa dahi bu talebin oncelikle ilgili mahkeme veya hakimlige yapilmas1 gerektigi ve sulh ceza hakimlerinin tamammm bu ekilde reddedilmesinin mumkun olmad1g1 ifade edilmi tir. 12. Ote yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, Ba savc1hga yaz1 yazdarak tahliye talepleri hakkmdaki goru leriyle birlikte ilgili soru turma dosyalannm gonderilmesi istenmi tir. Ba savc1hk, asliye ceza mahkemelerinin tahliye talepleriyle ilgili olarak karar verme yetkisinin bulunmad1g1m belirterek goru bildirmemi ve soru turma dosyalanm gondermemi tir. 13. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi "mahkemece hdkimin reddi talepleri ile ilgili yapzlan degerlendirmenin dosyanzn esasz ile ilgili bir degerlendirme olmad1g1, ilphelilerin tamamznzn tutuklu bulundugu, dolaylSlyla i in acele i lerden oldugu, dolay1s1yla soru turma dosyalarz ve reddi hdkim talepleri konusunda goru lerin istenilmesine ragmen gonderilmemesinin reddi hdkim talepleri konusunda incelemeye ve bir karar vermeye hukuken engel te kil etmedigi" gerek9esiyle incelemesini " ilpheliler mudafilerinin dilekr;eleri, yazzlz ve CD ortamzndaki dilekr;e ekleri, ilgili savczlzklardan ve Sulh Ceza Hdkimliklerinden gelen yazz cevaplarz ve goril leri" uzerinden ger9ekle tirmi tir. Mahkeme 24/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (butun) sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerinin kabulune, uphelilerin tahliye talepleri konusunda karar verilmek uzere 24/4/2015 tarihinde n6bet9i olan istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B.nin gorevlendirilmesine karar vermi tir. 3 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7814 : 11/12/2018 14. Ba$savc1hk tarafmdan talepte bulunulmas1 tizerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin hakimlerin reddi isteminin kabuliine ve gorevlendirmeye ili$kin kararlannm yok htikmtinde oldugunun tespitine karar vermi$tir. 15. istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi, aym tarihte istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine bir yaz1 yazarak tahliye taleplerine bakma gorev ve yetkisinin kendilerinde bulundugunu belirtmi$ ve ilgili taleplerin gonderilmesini istemi$tir. 16. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi, Ba$savc1hk9a soru$turma dosyalannm gonderilmemesi ve tahliye talepleri konusunda g6rii$ bildirilmemesi tizerine tutuklulugun devami yonunde mutalaada bulunuldugunu degerlendirerek tahliye talepleri konusundaki incelemesini "i in tahliye yonunden degerlendirilmesinde bir sakmca olmadigi" gerek9esiyle $iipheli mtidafilerinin sundugu baz1 belge ve CD'ler tizerinden ger9ekle$tirmi$tir. Mahkeme 25/4/2015 tarihinde ba$vuruculann da aralannda oldugu tum $iiphelilerin tahliyesine karar vermi$tir. 17. Diger taraftan Ba$savc1hk tarafmdan talepte bulunulmas1 tizerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde, istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliyeye ili$kin kararlannm yok htikmtinde oldugunun tespitine ve $iiphelilerin tutukluluk hallerinin devamma karar vermi$tir. Kararda "jstanbul Adliyesindeki tum Sulh Ceza Hdkimliklerinin reddine ve tutuklu Uphelilerin tahliye istemine ili kin taleplerin Asliye Ceza Mahkemesi veya Agir Ceza Mahkemelerince degerlendirilmesinin ve bu degerlendirmeler neticesinde tahliye talebinin reddi veya kabulu yonunde bir karar verilmesi halinde verilen bu kararlann hukuken yasal mevzuatlmiza gore mumkun olmadigi, verilen bu kararlarm da hukuken ge ;ersiz, uygulanabilirligi olmayan ve mutlak butlan ile batll olan veya diger bir anlatimla yak hukmunde sayllan kararlar niteliginde oldugu" ifade edilmi$tir . 18. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 26/4/2015 tarihinde tahliye mtizekkerelerini Ba$savc1hga g6ndermi$tir. Ba$savc1hk9a istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli karanna at1f yapilarak $iipheliler hakkmda dtizenlenen tahliye mtizekkereleri istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade edilmi$tir. 19. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde $iiphelilerin tahliyesine ili$kin mtizekkereleri yeniden Ba$savc1hga gondermi$, Ba$savc1hk bunlan yeniden istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade etmi$tir. 20. Tahliye mtizekkerelerinin ikinci kez iade edilmesi tizerine istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, tahliye mtizekkerelerinin yeniden Ba$savc1hga gonderilmesine dair bir karar vermi$tir. 21. Ote yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli kararlannm yok htikmtinde oldugunun tespitine karar vermi$tir. 22. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 29/4/2015 tarihinde; onceki kararlarda gorevsiz olunmasma ragmen dilek9elerin degerlendirilerek soru$turma a$amasmda olan i$lerle ilgili hakimin reddi taleplerinin kabultine karar verildigini, hukuki yamlg1ya dii$iilerek verilmi$ olan bu kararlann usul ve yasaya aykm oldugunu, mahkemenin gorevine girmeyen bir hususta karar verildigini belirterek onceki kararlannm yok htikmtinde sayilmasma karar vermi$tir. 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7814 : 11/12/2018 23. istanbul 32. Asliye Ceza Mahk:emesi de 28/4/2015 tarihinde "... hazzrlzk soru turmalarmda hakim tarafindan verilmesi gerekli kararlan almak, i leri yapmak, bunlara kar l yapzlan itirazlan incelemek yetkisinin munhaszran Sulh Ceza Hakimligine ait oldugu, Asliye Ceza Mahkemelerinin soru turma a amasmdaki i ler ile ilgili olarak tutuklama ve tahliye karan verme yetkilerinin olmad1g1, Mahkememizce verilen 25/04/2015 tarihli .. . karar ile mahkememizce verilen tahliye karan[ mn] mahkememizin gorevsiz bulunmasz nedeniyle yak hukmunde say1lmas1 gerektigi ... " gerek9esiyle tahliyeye ili kin kararlannm yok hiikmiinde sayilmasma karar vermi tir. 24. Ba vurucular 11/5/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu lard1r. C. Sonraki Siirec; 25. Ba savc1hk9a ba vuruculann da aralannda oldugu uphelilerin Turkiye Cumhuriyeti Hukumetini ortadan kald1rmaya veya gorevini yapmasm1 engellemeye te ebbus etme, silahh teror orgutu kurma veya yonetme, silahh teror orgutune uye olma, devletin gizli kalmas1 gereken bilgilerini siyasal veya askeri casusluk amac1yla temin etme, resmi belgede sahtecilik, resmi belgeyi bozma, yok etme veya gizleme, haberle menin gizliligini ihlal etme, ki iler arasmdaki aleni olmayan konu malan dinleme ve kay1t etme, verilerin suresi i9inde yok edilmemesi, ki isel verileri hukuka aykm olarak bir ba kasma verme veya ele ge9irme, ozel hayatm gizliligini ihlal etme ve goreve ili kin s1mn a91klanmas1 su9lanm i lediklerinden bahisle cezalandmlmalan istemiyle aym yer agir ceza mahkemesinde kamu davas1 a9ilm1 tlr. 26. istanbul 13. Agir Ceza Mahkemesinin E.2015/366 say1h dosyas1 uzerinden kovu turma a amas1 ba lam1 tlf . 27. Dava, bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla ilk derece mahkemesinde derdesttir. D. ilgili Siirec; 28. Ba vuruculann da aralannda bulundugu uphelilerin istanbul sulh ceza hakimlerinin tumunun reddi taleplerini kabul eden istanbul 29. Asliye Ceza Mahk:emesi Hakimi M.O. ile bu ki ilerin tumunun tahliye taleplerini kabul eden istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B. hakkmda disiplin ve ceza soru turmas1 ba latilm1 tlf. Bu kapsamda amlan hakimler 27/4/2015 tarihinde gorevden el 9ektirilmi ler -sonrasmda meslekten de 91kanlm1 lar- 30/4/2015 ve 1/5/2015 tarihlerinde tutuklanm1 lardir. 29. Hakimler M.O. ve M.B. hakkmda kamu davas1 a91lm1 ; Yarg1tay 16. Ceza Dairesi 24/4/2017 tarihinde, ad1 ge9en ki ilerin soz konusu kararlan -uyesi olduklan FETO/PDY liderinin ve yoneticilerinin talimat1yla verdiklerini belirterek silahh teror orgutu uyesi olma su9undan 9 y1l hapis ve gorevi kotuye kullanma su9undan 1 y1l hapis cezalanyla cezalandmlmalanna karar vermi tir. Dairenin gorevi kotuye kullanma su9u yonunden yaptig1 degerlendirmelerin ilgili kis1mlan oyledir: "... Turk Ceza Muhakemesi Hukuku yoniinden , gerek miilga 1402 sayzlz CMUK'un 21 vd.maddelerinde gerekse mer'i 5271 sayzlz CMK'nzn 22 ve devamz maddelerinde yer alan diizenlemeler subjektif tarafszzlzkla ilgili olup hakimin reddi hakkzna iliJkindir.Bu nedenl Jiipheli/sanzk,miiJteki/katzlan ya da Cumhuriyet savczsznzn hakimi reddetmesi miimkiin ise 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7814 : 11/12/2018 de mahkeme veya hakimligi bir kurum olarak reddetmesi mumkun degildir.Keza heyet halinde ;alz$an bir mahkemenin veya bir adliyede veya yargz ;evresinde bulunan tum mahkemelerin veya hakimlerinin toplu reddi usulil de yoktur ... 5271 sayzlz CMK'nzn 22 vd.maddelerinde yer alan hakimin reddi muessesesinin, kural olarak kovu$turma a$amasz ile ilgili oldugu gorulse de, gerek ilgili madde metinlerinde a ;zk ;a '$upheli' kavramzna yer verilmesi gerekse yasayla kurulmu$ bagzmszz ve tarafszz bir mahkeme tarafindan yargzlanma hakkznz teminat altzna alan AS'nin 6. ve Anayasanzn 36.maddelerinin emredici duzenlemeleri kar$zsznda soru$turma sajhasznda da hakimin reddinin mumkun oldugunun kabulunde zorunluluk bulunmaktadzr. Zira red, hakimin tarafszzlzgznz temin bakzmzndan getirilmi$ bir kurumdur. 28.06.2014 tarihinde yururlilge giren 6545 sayzlz Kanunla, sulh ceza mahkemeleri kaldzrzlmz$ ve munhaszran soru$turma a$amasznda gorevli sulh ceza hakimliklen kurulmu$tur. Adzndan da anla$zlacagz uzere bu hakimlikler, "mahkeme" niteligi ta$zmazlar, ;unku dava gormezler, sadece soru$turma a$amasz ile ilgili tedbir taleplerini ve itirazlarz inceleyip karara baglarlar. Soru$turma a$amasznda tarafszzlzgzndan $Uphe duyulan sulh ceza hakiminin, gerek ki$isel gerekse olgusal olarak somutla$tzrzlmak suretiyle reddi mumkundur. Ancak objektif tarafszzlzk gerekc;esiyle tum sulh ceza hakimleri reddedilemez. 6545 sy.kanunla Sulh Ceza Hakimlerinin reddine dair ozel bir usul getirilmedigine gore bu konuda gene/ hukumlerin uygulanmasz gerektiginde $Uphe olmamalzdzr. Bu durumda red, reddedilen hakimlige yapzlacak yazzlz ba$vuru ile yapzlmalzdzr.Reddi istenen hakim, ret sebepleri hakkzndaki goru$lerini yazzlz olarak bildirerek (CMK m.26/1-3) evrakz yargz ;evresi i ;inde bulundugu asliye ceza mahkemesim (CMK m.27/2) (ProfDr.Yener Unver-ProfDr.Hakan Hakeri Ceza Muhakemesi Hukuku 12. baskz sh. I 9 I) gonderir.Ret isteminin kabulil halinde, davaya bakmakla bir ba$ka hakim veya mahkeme gorevlendirilir .. (CMK m.27/4). Red talebini kabul eden Asliye Ceza Mahkemesi hakiminin tahliye taleplerini degerlendirmek uzere her hangi bir hakimi gorevlendirip gorevlendiremeyecegine gelince; 5235 sayzlz Kanunun degi$ik JO. maddesi ile CMK m.101/1, 103, 108/1 ve 268/3 incelendiginde, soru$turma a$amasznda tutuklama ve tahliye kararlarznz yalnzzca sulh cezc hakimligi ve hakimi verebilir. Tutukluluga itirazz ise, CMK m.268/3 uyarznca sadece bir ba$ka sulh ceza hakimligi ve hakimi inceleyebilir.Soru$turma a$amasznda tutuklama VE tahliye konusunda asliye ceza mahkemesine ve hakimine yetki verilmemi$tir. Asliye ceza mahkemesi, ancak kabul ettigi iddianamenin kovu$turmasznz yuruturken tutuklama tedbiri ile ilgili kararlar verebilir. Bunun dz$znda Anayasa ve kanunlar asliye ceza mahkemelerine dogrudan veya dolaylz olarak soru$turma a$amaszna mudahale etme yetkisi vermemi$tir.(ProfDr .Ersan SEN yorumluyorum 13 syf 313-315) Bu nedenle Asliye Ceza Mahkemesi red talebini yerinde gorurse ancak aynz yer ya da yargz ;evresinde bulunan bi, ba$ka sulh ceza hakimini gorevlendirebilir. 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7814 : 11/12/2018 Somut olayda, jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MO.nun mutad uygulama geregince taleple ilgili dilek9e ve eklerini 5271 sy. CMK'nzn 24.maddesi geregince g6ru$ yazzlarz da eklenerek iade edilmek uzere reddedilen hakimlere gondermesi, evrakzn tekrar gelmesi durumunda ise yukarda apklandzgz uzere Turk Ceza Muhakemesi hukukunda uygulanma yeri bulunmayan ve esasen haklz bir gerek9eye de dayanmadzgz Anayasa Mahkemesince tespit edilen 'objektif tarajszzlzk' iddiaszna mustenit taleplerin reddine karar vermesi gerekirken hi9 birisi ilgili Cumhuriyet savczlarznzn g6ru$ yazzlarznda belirtilen gerek9elerle gonderilmemi$ ve bu $ekilde soz konusu soru$turma dosyalarz kendisi tarafindan incelenmemi$ olmaszna ve tamamz toplu olarak reddedilmi$ durumdaki jstanbul Sulh Ceza Hakimlerinin , kendilerine yonelik olarak yapzlan bu toplu reddi hakim taleplerim inceleme yetkisinin bulunmadzgzna yonelik olumsuz g6ru$ yazzlarzna ragmen, talep dilek9elerini CMK 'nm 8 vd. maddelerinde ongorulen $artlarz da ta$zmadzgz ha/de birle$tirerek 32. Asliye Ceza hakimi sanzk MB.yi gorevlendirmesi ve buna ifi$kin muzekkereyi 24/04/2015 gunu mesai bitiminden sonra saat 17:28'de imzalamaszyla UYAP uzerinden , fiziken de aynz gun jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi personelinin kalemi kapatzp adliyeden ayrzlmaszndan sonra Hakim MB.nin dogrudan kendisine, hakim odasznda 29. Asliye Ceza Mahkemesi zabzt katibi 6.A. marifetiyle gondermesi ... sanzk Hakim MB.nin ... 5235 sayzlz Kanun'un, 6545 sayzlz Kanunla degi$ik 10. Maddesi geregince soru$turma a$amasznda tutukluluga ili$kin tum kararlarz verme yetkisinin Sulh Ceza Hakimligine ait oldugu ve asliye ceza mahkemelerinin soru$turma evresindeki i$lemlerle ilgili bir yetkisinin bulunmamaszna ragmen, 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi M.6.nun kanuna aykm $ekilde gorevlendirme kararzna dayanarak , top/am 594 adet klasorden olu$an belgeleri incelemeden ... gece saat 22.00-22.30 szralarznda kararlarzn yazzmznz bitirerek, koridorda bekleyen avukatlara teblig ettirmesi ... kar$zsznda; Su9 tarihi itibariyle hakim olan sanzklarzn verdikleri kararlarzn esasen de sorunlu olduklarz gorulmekle birlikte, bu durumun musnet su9 yonunden yargzsal faaaliyet kapsamznda degerlendirilmesi ve verilen kararlara kar$l kanun yollarzna ba$vurulabilecegi ileri surulse de yukarda izah edildigi uzere, kamu duzenine ili$kin gorevle ilgili kurallarz gormezden gelip yargzlama hukukuna ili$kin i$leyi$ ve duzeni yok sayarak, 'mahkemeler ustu' bir tavzrla orgut liderinin tali ma fl uzerine kurgulandzgznda $Up he bulunmayan plan dogrultusunda tam bir orgutsel organizasyon, gizlilik ve adanmz$lzk hali i9erisinde, fiil ve eylem birligi ile, aynz orgut mensubu olmaktan soru$turulan altml$U9 $Upheli ile ilgili hakimin reddi ve tahliye taleplerini, mutad i$leyi$ ve uygulama dz$zna pkzp,mesai saati dz$znda, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek, olayz bir oldu bitti firsat9zlzgz i9erisinde sonu9landzracak bir gizlilikle ve e$gudumle hareket ederek gorevli olmadzklarz ha/de kabul eden sanzklarzn, karar verme sureci ile ilgili hukuka aykm eylemleriyle gorevlerinin gereklerine aykm davrandzklarznda $Up he yoktur ... " 30. Amlan mahkumiyet htikmli, Yarg1tay Ceza Genel Kurulunca 26/9/2017 tarihli kararla onanarak kesinle mi tir. Karann ilgili kis1mlan oyledir: "... jstanbul Cumhuriyet Ba$savczlzgznca yurutulmekte olup bq yuz doksan dort klasorden olu$an yedi ayrz soru$turma dosyasznda biri gazeteci, digerleri emniyet gorevlisi olan altmz$ u9 $Uphelinin FETO/PDY silahlz teror orgutune uye alma, Turkiye Cumhuriyeti Hukumetini ortadan kaldzrmaya veya gorevlerini yapmasznz kzsmen veya tamamen engellemeye tqebbus, devletin gizli kalmasz gereken bilgileri siyasal veya askeri casusluk amaczyla temin etme gibi 90k sayzda su9tan tutuklu bulundugu, bu $Uphelilerin mudafilerinin farklz tarihlerdeki tahliye istemlerinin jstanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin kararlarzyla reddedildigi, keza altml$ u9 $Upheliden otuz altzsznzn, haklarznda tutuklama nedeni bulunmadzgznz ileri surerek yaptzklarz bireysel ba$vurunun Anayasa Mahkemesince 08.04.2015 tarihinde kabul edilemez bulundugu, 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7814 : 11/12/2018 Bu surer; sonunda, FETO/PDY silahlz teror orgiitii lideri Fethullah Giilen'in 11www.he.o II isimli internet sitesinde yayznlanan 11Mukaddes ;ile ve jnjak Kahramanlarz 11 baJlzklz vaaz/sohbet goriiniimlii kriptolu/orgiitsel konuJmaszyla altmzJ ii ; tutuklu Jiiphelinin serbest bzrakzlmasznzn saglanmasz ir;in talimat verdigi, bunun iizerine 20.04.2015 tarihinde Jiiphelilerin miidafileri olan yirmi avukat tarafindan jstanbul Adliyesindeki tiim sulh ceza hakimliklerinde gorevli hakimlerin reddiyle Jiiphelilerin tahliye edilmesi istemli elli bir adet dilekr;eden oluJan evrakzn uygulanan prosediire aykzrz olarak tarama ve kayzt iJlemlerinden ger;irilmeksizin giiniin muhabere nobetr;isi jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi samk MO.ye odasznda teslim edildigi, sanzk M.O.niin reddi hakim taleplerini kabul ederek, muhabere nobetr;isi jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk M.B.yi tahliye istemleri konusunda karar vermek iizere 24.04.2015 tarihinde gorevlendirdigi, sanzk M.B.nin de 25.04.2015 tarihinde talepleri kabul ederek tutuklu bulunan Jiiphelilerin tamamznzn tahliyesine karar verdigi olayda; Silahlz teror orgiitii iiyesi olma sur;u bakzmzndan; Teror orgiitlerinin; ama ; sur;un iJlenmesi yolunda giiven, disiplin ve szkz irtibata onem veren, iJ boliimiine dayalz, hiyerarJik diizene sahip yapzlar olarak istihbarat, gizlilik, giivenlik ve denetim konularznda duyarlz olduklarz, orgiitiin hiyerarJik yapzszna dahil olmayan, irtibat halinde olmadzklarz , giivenilir bulmadzklarz , denetleyemedikleri, gizlilik ve giivenlik kurallarzyla hiyerarJiye uymayan kiJilerin faaliyetlerine izin vermeyecekleri, bu kapsamda FETO/PDY silahlz teror orgiit lideri Fethullah Giilen'in 19.04.2015 giinii orgiitiin yayzn organlarzndan 11www.herkul.org11 isimli internet sitesinde yayznlanan talimatz dogrultusunda, FETO/PDY silahlz teror orgiitii iiyeligi ve bu orgiitiin faaliyeti r;err;evesinde iJlenen sur;lara iliJkin yedi ayrz soruJturma dosyasznda tutuklu olan altmzJ ii ; Jiiphelinin miidafiligini yapan yirmi avukatzn, orgiit liderinin talimatzndan bir giin sonra 20. 04.2015 tarihinde toplu halde verdikleri elli bir adet dilekr;eye istinaden dosyalarz kzsmen dahi olsa incelemeden ve delillere temas etmeksizin, altmzJ ii ; Jiiphelinin tamamznzn istisnaszz olarak tahliyelerini saglamak i ;in orgiit tarafindan verilen gorevi yerine getirmek iizere birlikte harekete ger;en ve ancak 11adanmzJ II bir orgiit mensubunca yapzlabilecek bir yontem ve iislupla, hukuka ar;zkr;a aykzrz bir zeminde bulunduklarznz bilerek onceden tasarlanmzJ, amar; ve orgiitsel faaliyetleri yoniinden bilinr;li olarak soz konusu usulsiiz ve hukuka aykzrz kararlarz veren sanzklarzn FETOIPDY silahlz teror orgiitiiniin amar;larznz gerr;ekleJtirmesine hizmet ettikleri ve FETO/PDY silahlz teror orgiitii mensuplarznzn kullanzmz z ;zr. oluJturulmuJ ve miinhaszran bu teror orgiitiiniin mensuplarz tarafindan kullamldzgz bilinen By Lock iletiJim sistemini kullanmak suretiyle orgiitiin hiyerarJik yapzszna dahil olduklarz ve boylelikle silahlz teror orgiitiine iiye olma sur;unu i$fedikleri anlaJzlmaktadzr. Gorevi kotiiye kullanma sur;u bakzmzndan ise; Sanzklarzn inceleme konusu davada yaptzklarz agzr hukuka aykzrzlzklarzn, mesleki kzdemleri ve yetkili r;alzJtzklarz mahkemelerdeki gorev siireleri dikkate alzndzgznda, beJeri hata ve mesleki tecriibesizlik kapsamznda degerlendirilmesinin miimkiin olmamasz, reddi hakim taleplerinin kabul edilip tahliye kararlarz verildigi anda Jiiphelilere hakszz bir menfaat saglanmasz karJzsznda; FETO/PDY silahlz teror orgiitiince organize edilen tahliye plamnz hayata ger;iren samklar M.6. ve M.B.nin, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek Jekilde tam bir orgiitsel organizasyon, gizlilik ve adanmzJlzk hali ir;erisinde, iJtirak halinde soz konusu soruJturma evrakznz incelemeden verdikleri hukuka aykzrz kararlarla Jiiphelilerin tamamznzn tahliye edilmesine karar vererek, aynz orgiitiin mensubu olmaktan haklarznda soruJturma yiiriitiilen altmzJ ii ; Jiipheliye menfaat sagladzklarz ve bu Jekilde samklarzn, gorevlerinin gereklerine aykzrz hareket etmek suretiyle FETO/PDY silahlz teror orgiitiiniin faaliyeti kapsamznda ... gorevi kotiiye kullanma sur;unu ayrz ayrz iJledikleri kabul edilmelidir ... 11 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7814 : 11/12/2018 IV. iLGiLi HUKUK 31. ilgili hukuk i9in bkz. Huseyin Korkmaz, B. No: 2014/16835 , 18/7/2018, 42-50. V. iNCELEME VE GEREK ;E 32. Mahkemenin 11/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi dti tintildti: A. Ki i Hiirriyeti ve Giivenligi Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddialar 1. Gozalti ve Tutuklama Tedbirlerinin Hukuki Olmad1gma ili kin iddia a. Ba vurucularm iddialan 33. Ba vurucular; g6zalt1 ve tutuklama i lemlerinin hukuka aykm oldugunu , su9 olmayan bir eylem nedeniyle keyfi olarak tutukland1klanm belirterek ki i htirriyeti ve gtivenligi hakk1 ile su9 ve cezalann kanuniligi ilkesinin ihlal edildigini ileri stirmti lerdir. b. Degerlendirme 34. Ba vuruculann 24/10/2014 tarihinde, aym konuya ili kin olarak ileri stirdtikleri ihlal iddialan ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuruda bulunduklan, Birinci Boltimtin 9/9/2015 tarihli ve 2014/16838 ba vuru numarah karanyla ba vurunun bu yontiyle kabul edilemez olduguna kesin olarak karar verildigi anla 1lm1 tlr. 35. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm mukerrer ba vuru niteliginde olmasi nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir. 2. Tahliye Kararma Ragmen Serbest Birakdmamaya ili kin iddia a. Ba vurucularm iddialan 36. Ba vurucular , istanbul sulh ceza hakimlerinin ttimtintin reddine ve tahliyeye ili kin talepte bulunduklanm; istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesince hakimlerin reddi isteminin kabul edildigini , tahliye taleplerini karara baglamak tizere istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin gorevlendirildigini, bu Mahkeme tarafmdan da tahliye karan verildigini ve bu karardan sonra istanbul 29. ve 32. Asliye Ceza Mahkemeleri hakimlerinin gorevlerinden uzakla tmhp haklannda soru turma aplarak, verilen tahliye kararlannm uygulanmasmm imkans1z hale getirildigini ifade etmi lerdir. 37. Ba vurucular aynca tahliye kararlanmn uygulanmamas1 amac1yla siyasi iradenin yarg1 erki tizerinde bash kurdugunu , tahliye taleplerini degerlendirmek tizere istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesince gorevlendirilen istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliyelerine karar verdigini, ancak yetkisiz bir makam olan istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliyeye ili kin kesin nitelikteki karanm hukuka aykm bir ekilde yok htikmtinde sayd1gm1, tahliyeye ili kin aym karan aym 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7814 : 11/12/2018 Mahkemenin daha sonra gorevlendirilen hakiminin de hukuka aykm bir ekilde yok hiikmiinde sayd1gm1, tiim bu sebeplerle tahliye kararlanna ragmen serbest buak1lmalannm hukuka aykm bir ekilde engellendigini belirterek ki i hiirriyeti ve gtivenligi ile adil yarg1lanma haklannm ihlal edildigini ileri stirmti lerdir. b. Degerlendirme 38. Anayasa'nm 19. maddesinin ti ;tincti ve sekizinci fikralan oyledir: "Sur;lulugu hakkznda kuvvetli belirti bulunan kiJiler, ancak kar;malannz , delillerin yokedilmesini veya degiJtirilmesini onlemek maksadzyla veya bunlar gibi tutuklamayz zorunlu kzlan ve kanunda gosterilen diger hallerde hakim karanyla tutuklanabilir. Her ne sebeple olursa olsun, hurriyeti kzsztlanan ki$i, kzsa surede durumu hakkznda karar verilmesini ve bu kzsztlamamn kanuna aykmlzgz halinde hemen serbest bzrakzlmasznz saglamak amaczyla yetkili bir yargz merciine baJvurma hakkzna sahiptir. " 39. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vuruculann serbest b1rakilmalanna ili kin mahkeme karannm uygulanmad1gma ve bu karara ragmen htirriyetlerinin kis1tlanmasma devam edildigine yonelik iddialannm mahkemeye eri im hakk1yla ilgili genel ilkeler 1 1gmda Anayasa'nm 19. maddesinin ti9tincti ve sekizinci fikralan baglammda , ki i hurriyeti ve gtivenligi hakk1 kapsammda incelenmesi gerekir. 40. Anayasa Mahkemesi Huseyin Korkmaz ( 88-109) karannda; aym soru turma kapsammda ba ka bir ba vurucunun istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesince verilen tahliye karanna ragmen serbest b1rak1lmanm hukuka aykm bir ekilde engellendigi yontindeki iddiasmm tahliyeye ili kin istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi karannm yetkili bir yarg1 mercii tarafmdan verilmi bir karar oldugunun kabultintin mtimktin olmad1gm1 ve ba vurucunun soz konusu tahliye karan sonrasmdaki tutulmasmm hukuki bir temelinin bulunmad1gmm soylenemeyecegini de belirterek a91k9a dayanaktan yoksun oldugu sonucuna varm1 tlr. 41. Somut ba vuruda, aym mahiyetteki iddialara ili kin olarak amlan kararda vanlan sonu9tan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 42. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmas1 nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 3. Mahkemelerin Tarafs1z Olmad1gma ili kin iddia a. Ba vurucularm iddialan 43. Ba vurucular, tahliye kararlanm uygulamayan makamlann tarafs1z olmad1klanm belirterek adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti lerdir. 10 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7814 : 11/12/2018 b. Degerlendirme 44. Anayasa Mahk:emesine ba vuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylar hakkmdaki iddialanm kamtlamak ve dayamlan Anayasa hiikmlinlin kendilerine gore ihlal edildigine dair a91klamalarda bulunarak hukuki iddialanm ortaya koymak ba vurucuya du er. Ba vurucunun kamu gucunun i lem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edildigini ileri surdugu hak ve ozgurluk ile dayamlan Anayasa hukumlerini , ihlal gerek9elerini, dayamlan deliller ile ihlale neden oldugu ileri surulen i lem veya kararlann neler oldugunu ba vuru dilek9esinde belirtmesi artt1r. Ba vuru dilek9esinde kamu gucunun ihlale neden oldugu iddia edilen i lem, eylem ya da ihmaline dair olaylann tarih s1rasma gore ozeti yap1lmah; bireysel ba vuru kapsammdaki hak ve ozgurluklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildigi ve buna ili kin gerek9eler ve deliller ay1klanmahd1r (Veli Ozdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014, 19, 20). 45. Somut olayda ba vurucular; yukandaki iddialanm soyut bir ekilde dile getirmi lerdir. Ba vurucular , bireysel ba vuru kapsammdaki hak ve ozgurluklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildigini ve buna ili kin gerek9elerini ve delillerini a91klamam1 lard1r. Bu itibarla ba vuruya konu ihlal iddialanyla ilgili deliller sunarak olaya ili kin iddialanm kamtlamak ve hangi Anayasa hukmunun ihlal edildigine ili kin a91klamalarda bulunmak suretiyle hukuki iddialanm ortaya koymak yukumlulugu ba vuruculara ait olmasma ragmen ba vurucular tarafmdan bu yukumluluk yerine getirilmemi tir. 46. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. B. E itlik ilkesinin ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucularm iddialan 47. Ba vurucular; yarg1 karan olmad1g1 halde ust duzey siyaset9iler ve kamu gorevlileri tarafmdan, orgut olarak dillendirilen bir cemaate mensup olduklannm soylendigini, boylelikle belirli bir gruba yonelik aynmc1hk soyleminde bulunuldugunu, bu grubun bir su9 kaydmm olmad1g1m, toplumun onemli bir k1smmda teveccuh gordugunu belirterek aynmc1hk yasagmm ihlal edildigini ileri surmu lerdir. 2. Degerlendirme 48. Ba vuruculann 24/10/2014 tarihinde, aym konuyla ilgili ileri surdukleri ihlal iddialanna ili kin olarak Anayasa Mahk:emesine bireysel ba vuruda bulunduklan; Birinci Bolumun 9/9/2015 tarihli ve 2014/16838 ba vuru numarah karanyla ba vurunun bu yonuyle kabul edilemez olduguna kesin olarak karar verildigi anla ilm1 t1r . 49. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm mukerrer ba vuru niteliginde olmasz nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir. 11 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7814 : 11/12/2018 VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. 1. Gozalt1 ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmamas1 nedeniyle ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm miikerrer ba vuru olmasz nedeniyle REDDiNE, 2. E itlik ilkesinin ihlal edildigine ili kin iddianm miikerrer ba vuru olmasz nedeniyle REDDiNE, B. 1. Tahliye karanna ragmen serbest birak1lmama nedeniyle ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm a ;zk ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 2. Mahkemelerin tarafs1z olmamas1 nedeniyle ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm a ;zk ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, C. Yarg1lama giderlerinin ba vurucular iizerinde BIRAKILMASINA 11/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Celal Miimtaz AKINCI Dye Muammer TOP AL Dye Dye M. EminKUZ R1dvan GULE ; 12