T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/344 Esas KARAR NO : 2025/1450 Karar İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 13/12/2022 NUMARASI : 2021/197 E. - 2022/261 K. DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 13/11/2025 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakl…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/344 Esas KARAR NO : 2025/1450 Karar İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 13/12/2022 NUMARASI : 2021/197 E. - 2022/261 K. DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 13/11/2025 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirkete ait ... tescil nolu tasarımın yenilik kriterini taşımadığını, gerek müvekkili şirket, gerekse başka firmalar tarafından piyasada uzun zamandır kullanıldığını, müvekkilinin davalının tasarım tescil tarihinden çok önceki bir tarihte uyuşmazlık konusu tasarıma konu şekli 2008/09107 sayılı tescil dosyası ile faydalı model olarak tescil ettirdiğini, dava konusu tasarımın-ürün formunun davalı şirket adına kayıtlı 2019/03262 ve 2019/15738 nolu faydalı model dosyalarındaki araştırma raporları karşısında da yeni olmadığını, tasarım tescilinin yenilik kriterini taşımadığının 24.12.2013-07.01.2014-09.01.2014 tarihli video, 04.05.2019 tarihli fotoğraf, 23.01.2014 tarihli mail, 29.12.2013 tarihli mondomix rapor, 05.05.2017 tarihli ... Merkezi Proje Kartı kayıtları ile de sabit olduğunu, davalının müvekkili şirket tarafından uzunca bir süredir kullanılan hindistan cevizli kek ve marshmallowlu ürünü herkes tarafından biliniyor olması ve ayırt ediciliği olmamasına rağmen haksız ve hukuka aykırı olarak tescil ettirmiş olmakla ve bizatihi üretmeye devam etmekle müvekkili şirketin tasarım hakkını ihlal ettiğini, yenilik kriteri taşımayan tescilli tasarım ile müvekkilinin tasarım hakkını ihlal ettiğini, dava konusu tasarımın müvekkilinin tescilsiz tasarımının birebir aynısı olduğunu, dava konusu tasarım tescilinin kötü niyetli olup haksız rekabet oluşturduğunu iddia ederek, müvekkilinin fikri mülkiyet haklarına tecavüzün tespitini ve tescile konu 2020/00966 nolu davalı tasarım tescilinin iptalini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından 06.02.2020 tarihinde dava konusu tasarım için başvuruda bulunulduğunu, yasal süresi içinde itiraz edilmediğini ve tescilinin kesinleştiğini, müvekkilinin tescilli tasarımının yeni ve ayırt edici olduğunu, dava konusu ürün şeklinin müvekkili şirkete ait olduğunu, davacının faydalı model tescilinde yer alan görselin müvekkiline ait tasarımla hiçbir ilgisinin bulunmadığını, yapılacak bilirkişi incelemesi ile bu durumun ortaya çıkacağını, faydalı model dosyasındaki genel ifadelerden yola çıkarak müvekkilinin tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığını iddia etmenin mümkün olmadığını, dava konusu tasarımın müvekkilinin "... " alt markası olarak üretilip piyasaya sunulduğunu, müvekkili adına tasarım tescili olan bu ürün şeklinin kendisinin, ürünün ambalajdaki duruş şeklinin, ambalaj üzerinde kapladığı yer miktarının ve genel görünüşü itibarıyla ortalama tüketici nezdinde ilk bakışta ayırt edilecek şekilde tescilli markada (2019/102499 ve 2019/112407 tescil no.) kullanıldığını, müvekkilinin yarattığı özgün ürün şeklinin karşı tarafın "..." ambalajında birebir aynı şekilde kullanılması ve içinde aynı ürünün bulunması nedeniyle iltibasın ortaya çıkacağının bilirkişi raporu ile (İstanbul 2. FSHHM, 2021/68 D. İş) tespit edildiğini, müvekkiline ait 2 adet faydalı model dosyası ile ilgili olarak reddedilen istemlerin görünüşle ilgili olmadığını, teknik buluş kısmıyla ilgili olduğunu, kaldı ki faydalı model ve tasarımın ayrı hak konuları olduğunu, faydalı modele dayalı iddiaların müvekkilinin tasarımının yeniliği ve ayırt ediciliği tartışmasında dikkate alınamayacağını, davacının kullanımının müvekkilinin tasarımı ile aynı olduğunun davacı tarafından ikrar edildiğini ve davacının söz konusu tasarım üzerinde hak sahibi olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. MAHKEME KARARI:Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 13/12/2022 tarihli 2021/197E. - 2022/261K. sayılı kararıyla; "...Tüm dosya kapsamı deliller ve birbirlerini doğrulayan bilirkişi raporlarına göre, davalı adına tescilli ... tescil numaralı tasarımın tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici nitelikte olduğu, tescil başvurusunda kötü niyetin ispatlanamadığı anlaşılmakla, hükümsüzlüğe dair talep yönünden davanın reddi gerekmiştir. Davacı vekili ayrıca davalının müvekkili şirkete ait fikri mülkiyet haklarına tecavüz teşkil eden eylemlerinin tespiti ve durdurulmasını istemiş ise de, davalı tescilinin davacı adına olan önceki tarihli faydalı model görselinden farklı olduğu gibi, ibraz edilen ambalaj tasarımı görsellerinden de farklı olduğu, herhangi bir fikri mülkiyet hakkına tecavüzün de söz konusu olmadığı anlaşılmakla, bu talep yönünden de davanın reddine..." karar verildiği görülmüştür. İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki iddialarını tekrarla, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarının belirsiz ve dayanaksız görüşler içerdiğini, Hükümsüzlük koşullarının oluşması için tasarımların ayniyet derecesinde benzer olmasının gerekmediğini, yenilik ve ayırt edicilik unsurlarının bulunmamasının yeterli olduğunu,Dosyaya sunuşlan delillerle davalının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunmadığının sabit olduğunu,Bilirkişilerin ve ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki tespitlerinin, esasen bu ürünlerin yeterince incelenmemesinden kaynaklandığını, Müvekkilinin faydalı modeli ile davalıya ait tasarımın "abur cubur" niteliğinde, küçük, tatlı gıdalar olmaları nedeniyle ortalama tüketici tarafından ayırt edilemeyeceklerini,Davalının tasarımının müvekkilinin tescilsiz tasarımına tecavüz teşkil ettiğini, bu nedenle tasarım tescilinin iptali gerektiğini, Davalının tasarımının kötüniyetle tescil edildiğini, bu nedenle haksız rekabet oluşturduğunu, Bu bağlamda davalı Şirketin, müvekkili Şirket ve başka firmalar tarafından da uzunca süredir kullanılan tasarımın kendi adına tescilini talep etmesinin açıkça kötü niyetli olduğunu, zira, davalı tarafın tacir olduğunu ve basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunduğunu, davalı Şirketin bunun bilincinde olarak kamuya mal olmuş ve yenilik kriteri taşımayan bir tasarımın tescilini istemesinin haksız rekabet oluşturacağını, kaldı ki davalı Şirketin davaya konu tasarımı, kendi üzerine tescil ettirmekle kalmayıp, bahse konu kamuya mal olmuş, müvekkil Şirket ve başka firmalar tarafından davalının tasarım tescilinden çok önce kullanılan ve halen de kullanılmakta olan ürünün müvekkil Şirket tarafından kullanılmasını, üretilmesini tasarım hakkına tecavüz sayarak dava dahi açtığını, bu hususun dahi tek başına davalı Şirketin bilinçli olarak kötü niyetli hareket ettiğini ve haksız rekabet oluşturacak şekilde davrandığını açıkça ortaya koyduğunu belirterek, açıklanan ve re'sen tahkik olunacak nedenlerle; usul ve yasaya aykırı Bakırköy 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/197 E., 2022/261 K. Sayılı, 13/12/2022 tarihli davanın reddine ilişkin kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir DELİLLER: Dosya arasında bulunan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; 06/02/2020 başvuru ve tescil tarihli, 2020 00966 tescil numaralı kek tasarımının 5 yıl müddetle davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.Davalı tarafça başvurusu yapılan 2019/03262 tescil başvuru numaralı "..." isimli faydalı modelin tescil başvurusunun reddedildiği tespit edilmiştir.23/09/2008 başvuru, 21/07/2010 tescil tarihli, TR 2008 09107 Y numaralı, "..." buluş başlıklı faydalı modelin davacı şirket adına tescilli olduğu tespit edilmiştir.... tescil numaralı "... ...+Şekil" markasının 29, 30 ve 32. sınıflarda, 2019 112407 tescil numaralı "...+Şekil" markasının 29, 30, 32. sınıflarda davalı adına tescilli oldukları tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince tasarım uzmanı ..., marka vekili... ve gıda mühendisi ...'den oluşan bilirkişi heyetinden alınan 21/04/2022 tarihli raporda; "...davalıya ait 2020/00966 numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 06.02.2020 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu, kötü niyet konusu tamamen mahkemenin takdirinde olmakla birlikte, davalı tasarım tescilinde kötü niyet bulunduğuna dair açık bir emareye rastlanmadığı, davacının dava konusu tasarım üzerinde hak sahibi olduğunu ispat edemediği..." belirtilmiştir. İlk derece mahkemesince aynı bilirkişi heyetinden alınan 29/06/2022 tarihli ek raporda; "...2020/00966 numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 06.02.2020 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu" belirtilmiştir. İlk derece mahkemesince marka vekili ..., tasarım uzmanı ...ve bilişim uzmanı ...’den oluşan bilirkişi heyetinden alınan 15/11/2022 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; "…2020 00966 numaralı tescil içeriğinde bulunan tasarımın hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen 2008 09107 tescil numaralı faydalı model görseline ve bilişim incelemesinde tespit edilen paylaşımlardaki tasarımlara göre farklı olarak algılandığı ve yeni ve ayırt edici niteliklere sahip olduğu…" yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır. G E R E K Ç E : Dava, tasarımın hükümsüzlüğü ve davacının fikri mülkiyet hakkına tecavüz edildiğinin tespiti ve önlenmesi davasıdır.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Konusunda uzman bilirkişilerden alınan her üç bilirkişi raporunda da davalı tarafa ait tescilli tasarım ile davacının faydalı model tescilinde yer alan ürün şeklinin farklı olduklarının görsellere de yer verilerek tespit edildiği, bilirkişilerin re’sen yaptıkları araştırmada da davalının tasarımı ile benzer bir ürüne rastlanmadığının belirtildiği, bilirkişi raporlarının denetime uygun oldukları, davacının tescilsiz tasarımına tecavüz edildiğinin de ispatlanamadığı anlaşılmakla, Mahkemece bu raporlara itibar edilerek davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık yoktur. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 13/11/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.