TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ŞULE BAYBURT BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/38724) Karar Tarihi: 21/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/38724 Karar Tarihi : 21/7/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Şermin BİRTANE Başvurucu : Şule BAYBURT I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, velayeti annesinde olan çocu ğun annenin soyad ını taşımas ı talebiyle açılan davan ın reddedilmesi nedeni
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ŞULE BAYBURT BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/38724) Karar Tarihi: 21/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/38724 Karar Tarihi : 21/7/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Şermin BİRTANE Başvurucu : Şule BAYBURT I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, velayeti annesinde olan çocu ğun annenin soyad ını taşımas ı talebiyle açılan davan ın reddedilmesi nedeniyle aile hayat ına sayg ı hakk ı ile birlikte incelenen ayr ımc ılık yasağının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 6/12/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ı lan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 9. Başvurucu 30/1/1991 tarihinde evlenmi ştir ve 15/8/2005 do ğum tarihli bir o ğlu bulunmaktad ır. Başvurucunun e şi 6/4/2009 tarihinde vurularak öldürülmü ştür. Başvurucu kendi iste ğiyle nüfusta babas ının soyad ı olan Bayburt soyad ını alm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2017/38724 Karar Tarihi : 21/7/2020 310. Başvurucu 9/11/2015 tarihinde Manisa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) çocu ğun ad ının ve soyad ının değiştirilmesi, annesinin soyad ını kullanmas ına karar verilmesi istemiyle dava açm ıştır. Dava dilekçesinde; e şinin mafya taraf ından başından kurşunlanarak öldürüldü ğünü, kendisinin ve ailesinin mafyan ın tehdidine maruz kalmalar ı nedeniyle ikametgâhlar ını değiştirdiklerini, çocu ğunun hâlen tehdit alt ında olmas ı nedeniyle babas ının soyad ını taşımas ının sak ıncal ı olduğunu belirtmi ştir. Başvurucu ayr ıca kendisinin soyad ı ile oğlunun soyad ının farkl ı olmas ı nedeniyle o ğlunun okul hayat ında ve sosyal alanda, kamu kurum ve kurulu şlar ı ile olan taleplerde zorluklar ya şadığını ifade etmi ştir. Bunun yan ı sıra çocuğun ad ı ve soyad ının çevrede alay konusu oldu ğunu, çocu ğun rencide olup kendisini mutsuz hissetti ğini vurgulam ıştır. 11. Mahkeme 26/1/2016 tarihinde ad ın değiştirilmesi talebinin kabulüne, soyad ı değişikliği talebinin reddine karar vermi ştir. Karar gerekçesinde, evlilik birli ği içinde do ğan çocuklar ın baba soyad ıyla nüfus hanesine kaydedilece ği, velayet hakk ı tan ınm ış olmas ının anneye çocu ğun soyad ı değişikliği için dava açma hakk ı vermediği ve çocuk re şit oluncaya kadar veya baba 22/11/2001 tarihli ve 4721 say ılı Türk Medeni Kanunu'nun 27. maddesi uyar ınca soyad ını değiştirmediği sürece çocu ğun soyad ının değiştirilmesinin mümkün olmad ığı belirtilmi ştir. 12. Başvurucunun temyiz istemi Yarg ıtay 8. Hukuk Dairesi taraf ından 2/11/2017 tarihinde reddedilerek karar onanm ıştır. Nihai karar ba şvurucuya 29/11/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 13. Başvurucu 6/12/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 14. İlgili hukuk için bkz. Nurcan Yolcu [GK], B. No: 2013/9880, 11/11/2015 13-15, 38; Gülbu Özgüler [GK], B. No: 2013/7979, 11/11/2015; 13-15, 45; Deniz Alt ınbaş ve diğerleri, B. No: 2014/2033, 26/10/2017, 15-23. V.İNCELEME VE GEREKÇE 15. Mahkemenin 21/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 16. Başvurucu, hakl ı sebepleri bulunmas ına rağmen çocu ğun soyad ını değiştirme talebinin reddedildi ğini belirtmi ştir. Başvurucu ayr ıca çocuğun velayetinin kendisinde olduğunu ve velayetin soyad ını belirleme hakk ını da kapsad ığını, erkeğe velayet hakk ı kapsam ında tan ınan soyad ı hakk ının kad ına tan ınmamas ının ayr ımc ılık teşkil ettiğini, Anayasa Mahkemesinin emsal kararlar ında eşitlik ilkesinin ihlal edildi ğinin tespit edildi ğini ifade etmi ştir. Başvurucu, bu nedenlerle aile hayat ına sayg ı hakk ı ile eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. 17. Bakanl ık görüşünde; Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi kararlar ına göre soyad ı alınmas ında cinsiyete ba ğlı ayr ımc ılığın ortadan kald ırılmas ı gerektiğinin vurguland ığı, yeni doğanlar ın nüfusa kay ıt s ıras ında sadece baban ın soyad ını alabilece ği şeklindeki kurallar ın kad ınlara yönelik çok kat ı ve gereksiz bir uygulama olarak de ğerlendirildi ği ve çocu ğun Başvuru Numaras ı: 2017/38724 Karar Tarihi : 21/7/2020 4annenin soyad ını almas ının engellenmesinin cinsiyete dayal ı ayr ımc ılık olduğunun belirtildiği ifade edilmi ştir. Bakanl ık görüşünde ayr ıca konuyla ilgili Anayasa Mahkemesi kararlar ına da detayl ı olarak yer verilmi ştir. 18. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı cevab ında başvuru formundakine benzer beyanlarda bulunmu ştur. B. Değerlendirme 19. Anayasa'n ın iddian ın değerlendirilmesinde dayanak al ınacak 20. maddesinin birinci f ıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Herkes, özel hayat ına ... sayg ı gösterilmesini isteme hakk ına sahiptir..." 20. Anayasa'n ın 41. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Aile, Türk toplumunun temelidir ve e şler aras ında eşitliğe dayan ır. ...Her çocuk, korunma ve bak ımdan yararlanma, yüksek yarar ına aç ıkça ayk ırı olmad ıkça, ana ve babas ıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakk ına sahiptir. ..." 21. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). 22. Anayasa'n ın 20. maddesinin birinci f ıkras ında herkesin özel hayat ına sayg ı gösterilmesini isteme hakk ına sahip oldu ğu düzenlenmi ştir. Bireyin ya şam ıyla özdeşleşen ve kişiliğinin ayr ılmaz bir unsuru hâline gelen, birey olarak kimli ğin belirlenmesinde en önemli unsurlardan biri ve vazgeçilmez, devredilmez, ki şiye s ıkı surette ba ğlı bir kişilik hakk ı olan isim ve soyad ı hakk ının da kişinin özel hayat ının bir unsuru oldu ğu aç ıktır. Dolay ısıyla cinsiyet, do ğum kayd ı gibi kimlik bilgileri ve aile ba ğlar ıyla ilgili bilgiler ile bunlarda değişiklik ve düzeltme yap ılmas ını isteme hakk ının yan ı sıra isim ve soyad ı hakk ı da Anayasa'n ın 20. maddesi kapsam ındad ır (isim hakk ı ile ilgili olarak bkz. Hac ı Ahmet Eskikanbur , B. No: 2015/2944, 9/1/2019, 27). Bununla birlikte somut ba şvuruda oldu ğu gibi velayeti anneye verilen çocu ğun annenin soyad ını almas ı yönündeki talep, velayet hakk ı ve bu kapsamdaki yetkilerin kullan ımı ile ilgili oldu ğundan Anayasa n ın 20. maddesinde güvence alt ına al ınan aile hayat ına sayg ı hakk ı kapsam ında ele al ınmal ıdır. Bu bağlamda, eşitlik ilkesinin ihlal edildi ği iddias ı da bulundu ğundan somut ba şvurunun Anayasa'n ın 20. maddesiyle ba ğlant ılı olarak Anayasa'n ın 10. maddesi çerçevesinde incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir (ayn ı konuda bkz. Gülbu Özgüler [G.K.], B. No: 2013/7979, 11/11/2015, 37). 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden23. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan ayr ı mc ılık yasağı ve aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2017/38724 Karar Tarihi : 21/7/2020 52. Esas Yönünden a. Genel İlkeler 24. Anayasa Mahkemesi 8/12/2011 tarihli ve E.2010/119, K.2011/165 say ılı karar ında, eşitlik ilkesinin ayn ı konumda bulunan kad ın ve erke ğin yasalar önünde e şit haklara sahip olmas ını gerektirdi ğini, kişinin cinsiyeti nedeniyle kar şı cinse göre ayr ıcal ıklı duruma getirilmesinin bu ilkeye ayk ırılık oluşturacağını, eşitliğin bireyler aras ındaki farkl ılıklar ın göz ard ı edilerek herkesin her bak ımdan ayn ı kurallara ba ğlı tutulmas ı anlam ında da alg ılanamayaca ğını, kimi ki şilerin başka kurallara ba ğlı tutulmalar ında hakl ı nedenler varsa yasa önünde e şitlik ilkesine ayk ırılıktan söz edilemeyece ğini belirtmiştir. Anayasa Mahkemesi bu çerçevede yarad ılış ve işlevsel özelliklerin zorunlu k ıldığı kimi ayr ımlar ın hakl ı bir nedene dayand ığı ölçüde eşitliği bozmad ığı hâlde sadece cinsiyete dayal ı ayr ımlar ın eşitlik ilkesine aç ık bir ayk ırılık oluşturduğunu vurgulam ıştır (AYM, E.2010/119, K.2011/165, 8/12/2011). 25. Evlili ğin feshi veya bo şanma hâllerinde çocuk anas ına tevdi edilmi ş olsa bile babas ının seçtiği veya seçece ği ad ı alacağını belirten 21/6/1934 tarihli ve 2525 say ılı Soyad ı Kanunu nun 4. maddesinin ikinci f ıkras ının birinci cümlesi, Anayasa Mahkemesinin 8/12/2011 tarihli ve E.2010/119, K.2011/165 say ılı karar ı ile Anayasa'n ın 10. ve 41. maddelerine ayk ırı bulunarak iptal edilmi ştir. İptal karar ının gerekçesinde, kad ın ve erke ğin evlilik süresince ve evlili ğin sona ermesinde e şit hak ve sorumluluklara sahip olmalar ı gereğine yer veren uluslararas ı sözleşme hükümlerine de at ıf yap ılm ış; eşlerin evlili ğin devam ı boyunca ve bo şanmada sahip olduklar ı hak ve yükümlülükler bak ımından ayn ı hukuksal konumda olduklar ı, erkeğe velayet hakk ı kapsam ında tan ınan çocu ğun soyad ını seçme hakk ının kad ına tan ınmamas ının velayet hakk ının kullan ılmas ı bak ımından cinsiyete göre ayr ım yap ılmas ı sonucunu do ğuracağı belirtilmi ştir (AYM E.2010/119, K.2011/165, 8/12/2011). 26. Bunun yan ı sıra Anayasa Mahkemesi, bo şanm ış eşlerin çocuklar ının soyad ının belirlenmesi noktas ında velayet hakk ının kullan ılmas ı bak ımından kad ın ve erkek aras ında farkl ı şekilde gerçekle ştirilen işlemlere yönelik uyu şmazl ıklar ın konu edildi ği başvurular ı detayl ı şekilde ele alm ış ve genel ilkeleri belirleyerek bir sonuca ula şmıştır (Nurcan Yolcu [GK], B. No: 2013/9880, 11/11/2015; Gülbu Özgüler [GK], B. No: 2013/7979, 11/11/2015). Söz konusu kararlarda Anayasa Mahkemesi taraf ından eşlerin evlili ğin devam ı boyunca ve boşanmada sahip olduklar ı hak ve yükümlülükler bak ımından ayn ı hukuksal konumd a olduğu, erkeğe velayet hakk ı kapsam ında tan ınan çocu ğun soyad ını belirleme hakk ının kad ına tan ınmamas ının velayet hakk ının kullan ılmas ı bak ımından cinsiyete dayal ı farkl ı bir muamele olu şturduğu sonucuna ula şılm ıştır (Nurcan Yolcu, 49-51). b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 27. Yukar ıda yer verilen ilkeler kapsam ında somut ba şvuru aç ısından tespiti gereken hususlar, ba şvurucuya ayr ımc ı bir muamelede bulunulup bulunulmad ığı, bu muamele farkl ılığının hakl ı ve objektif gerekçelere dayan ıp dayanmad ığı ve kullan ılan yöntem ile gerçekle ştirilmesi istenen amaç aras ında makul bir oransal ba ğın kurulup kurulmad ığıdır. 28. Anayasa Mahkemesi, erke ğe velayet hakk ı kapsam ında tan ınan çocu ğun soyad ını seçme hakk ının kad ına tan ınmamas ının, velayet hakk ının kullan ılmas ı bak ımından Başvuru Numaras ı: 2017/38724 Karar Tarihi : 21/7/2020 6cinsiyete göre ayr ım yap ılmas ı sonucunu do ğuracağını belirtmi ştir (AYM E.2010/119, K.2011/165, 8/12/2011). Somut olayda evlilik ba ğı içinde do ğmuş çocuğa her durumda sadece baban ın soyad ının verilece ğinin kabul edildi ği, hakl ı nedenler bulunmas ı durumunda dahi anneye çocu ğa soyad ını verme imkân ı tan ınmad ığı görülmektedir. Bu bak ımdan olayda erkeğe velayet hakk ı kapsam ında tan ınan çocu ğun soyad ını belirleme hakk ının kad ına tan ınmamas ının, velayet hakk ının kullan ılmas ı bak ımından cinsiyete dayal ı farkl ı bir muamele te şkil ettiği aç ıktır (Nurcan Yolcu , 46; Gülbu Özgüler, 53). 29. Söz konusu farkl ı muamelenin nesnel ve makul bir gerekçeye dayan ıp dayanmad ığının tespiti bak ımından derece mahkemelerinin karar gerekçelerine bak ıldığında çocuğun reşit oluncaya kadar baban ın soyad ını taşıyacağı, ergin oluncaya kadar soyad ını değiştirmesinin mümkün olmad ığı yorumuna dayan ıldığı görülmektedir. Velayeti annede bulunan çocu ğun annenin yan ında kalmas ı ve onun gözetiminde yeti ştirilmesi dikkate alındığında çocuk ile annenin farkl ı soyadlar ı taşımas ı sosyal hayatta özellikle sa ğlık, eğitim, ulaşım gibi alanlarda birtak ım zorluklara sebebiyet vermektedir. Annenin yetkililerin neden soyad ı kendi soyad ından farkl ı olan çocukla birlikte bulundu ğu yönündeki sorular ıyla karşılaştığı, her seferinde özel hayat ına ilişkin hususlar ı aç ıklamak zorunda b ırak ıldığı bilinmektedir. Olayda ba şvurucu, baz ı güvenlik risklerinin yan ı sıra kendisinin soyad ı ile oğlunun soyad ının farkl ı olmas ı nedeniyle o ğlunun okul hayat ında ve sosyal alanda, kam u kurum ve kurulu şlar ı ile olan taleplerde zorluklar ya şadığını belirtmiş olmas ına rağmen derece mahkemelerinin kararlar ında başvurucunun iddialar ının değerlendirilmedi ği görülmektedir. Mahkeme taraf ından ergin olmayan çocuklar ın soyadlar ını değiştirmelerinin mümkün olmad ığı belirtilmek suretiyle dava reddedilmi ş olup ba şvurucunun taleplerinin hakl ı nedenlere dayal ı olup olmad ığı araştırılmam ış, bu konuda herhangi bir gerekçeye yer verilmemi ştir. Bu bak ımdan olayda cinsiyete dayal ı farkl ı bir muamelenin söz konusu olmas ı ve bu farkl ılığı hakl ı kılacak önemli nedenlerin ortaya konulmas ı gereğine rağmen belirtilen muamele farkl ılığını hakl ı gösterecek nitelik ve kapsamda bir gerekçeye yer verilmedi ği anlaşılmaktad ır. 30. Çocu ğun bir aileye mensubiyetinin belirlenmesi amac ıyla bir soyad ı taşımas ı ile nüfus kütüklerindeki kay ıtlar ın güvenilirli ği ve istikrar ının sağlanmas ında çocu ğun ve kamunun aç ık bir menfaati bulunmakla birlikte çocu ğun soyad ına ilişkin belirlemelerde yaln ızca baban ın soyad ının esas al ınmas ı ve bunun sürdürülmesi suretiyle öngörülen farkl ılık karşında annenin soyad ının çocuğa verilmesinin söz konusu menfaatlerin tesisine nas ıl bir olumsuz etkide bulunaca ğının yarg ısal makamlarca aç ıklanmad ığı tespit edilmi ştir (Nurcan Yolcu, 49). 31. Derece mahkemesi karar ında velayet hakk ı tan ınm ış olmas ının anneye çocu ğun soyad ı değişikliği için dava açma hakk ı vermediği ve çocuk re şit oluncaya kadar veya baba 4721 say ılı Kanun'un 27. maddesi uyar ınca soyad ını değiştirmediği sürece çocu ğun soyad ının değiştirilmesinin mümkün olmad ığı kabul edilmi ştir. Bu bak ımdan yarg ı mercilerinin söz konusu yorumu nedeniyle annenin çocu ğun soyad ını değiştirme yönündeki taleplerinin hakl ı nedenlere dayal ı olduğunu mahkemeler önünde dinletebilmesi bütünüyle engellenmektedir. Dolay ısıyla çocu ğun soyad ı bak ımından benimsenen kural ın hiçbir istisnas ının kabul edilmemesi, hakl ı sebepler bulundu ğunu ileri sürmeye dahi olanak vermeyecek şekilde aşırı kat ı yorumlanmas ı aile hayat ına sayg ı hakk ı ile kamu düzeni amac ı aras ında adil denge sağlamaktan uzak olup ayr ımc ılık yasağını ihlal etmektedir. 32. Aç ıklanan gerekçelerle aile hayat ına sayg ı hakk ı ile birlikte ele al ınan ayr ımc ılık yasağının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2017/38724 Karar Tarihi : 21/7/2020 7C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 33. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 34. Başvurucu, ihlalin tespit edilmesini istemi ş ve 6.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 35. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir (B. No: 2014/8875, 7/6/2018, [GK]). Mahkeme di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına da işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2) , B.No: 2016/12506, 7/11/2019). 36. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 37.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün 79. maddesinin 1 numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca, ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde, usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar kendisine ula şan mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlalin sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). Başvuru Numaras ı: 2017/38724 Karar Tarihi : 21/7/2020 838. İncelenen ba şvuruda, derece mahkemesi taraf ından çocu ğun soyad ı bakımından benimsenen kural ın hakl ı sebepler bulundu ğunu ileri sürmeye dahi olanak vermeyecek şekilde yorumlanmas ı nedeniyle Anayasa'n ın 20. maddesinde güvence alt ına al ınan aile hayat ına sayg ı hakk ı ile birlikte ele al ınan Anayasa'n ın 10. maddesinde tan ımlanan ayr ımc ılık yasağının ihlal edildi ği sonucuna ula şılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 39. Bu durumda aile hayat ına sayg ı hakk ı ile birlikte ele al ınan ayr ımc ılık yasağının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örneğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir. 40.İhlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. 41. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 257,50 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Aile hayat ına sayg ı hakk ıyla birlikte ele al ınan ayr ımc ılık yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa'n ın 20. maddesinde güvence alt ına al ınan aile hayat ına sayg ı hakk ıyla birlikte ele al ınan Anayasa'n ın 10. maddesinde tan ımlanan ayr ımc ılık yasağının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin aile hayat ına sayg ı hakk ıyla birlikte incelenen ayr ımc ılık yasağının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Manisa 2. Asliye Hukuk Mahkemesine (26/1/2016 tarihli ve E.2015/771, K.2016/63 say ılı kararla ilgilidir) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucunun tazminat taleplerinin REDD İNE, E. 257,50 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2017/38724 Karar Tarihi : 21/7/2020 9G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 21/7/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI