6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde ikinci kez tekraren ihlali nedeniyle Kanun’un 32’inci maddesinin 5’inci fıkrası uyarınca Yayın Lisans İptali, (EvaTv – YEK RADYO TELEVİZYON VE DİJİTAL YAYINCILIK A.Ş.)
İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 06.02.2024 tarih ve 15 sayılı yazısına konu EvaTv logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 19.01.2024 tarihinde saat 11:20’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda; Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 19.01.2024 tarihinde saat 11:20’de yayınladığı "Şeyh-i Şifa" isimli ürünün ticari iletişim yayınında, “ Şeker hastaları, tansiyon hastaları, kolestrol hastaları, kalbinde sorun olanlar, midesinde problem olanlar, karaciğerinde yağlanma, küçülme olanlar, böbrek taşı olanlar, astım ve KOAH hastaları ve en önemlisi prostat hastaları....Hem mavi gelecek hem kırmızı gelecek sevgili izleyenler. Neden mavi ve kırmızı geliyor hemen söylim. Şimdi sevgili izleyenler maviyi bay, bayan, çocuk herkes kullanabilir. Neden? Şekeri bitiriyor, tansiyonu bitiriyor, kolestrolü bitiriyor. Artı midede problem mi var, şişkinlik mi var, sindirim zor mu? Hepsini bitiriyor. Artı kabız ishal varsa bunları bitiriyor. Artı bunun yanında sevgili izleyenler kalbinizde sorun mu var ya da kalbimize hiç birimiz açıp bakamıyoruz; damarlar yağlandı mı, kirlendi mi ne zaman anlarsın? Kalp krizi geçirdiğinde... Şanslıysan, yaşarsan... Ama kalbe giden bütün damarları temizliyor, karaciğerde yağlanma, küçülme varsa bitiriyor. Bunun dışında akciğer nefes aldığımız organ - sigara yüzünden olabilir, yaşlılıktan dolayı olabilir artık size randıman vermiyor, merdiven bile çıkamıyorsunuz o eğilip bükülürken bile zor nefes alıyorsunuz ama şunu söyleyeyim, ananızdan doğmuş gibi tertemiz yapıyor ciğerinizi . Yani bugün merdiven çıkamıyordun yarın beşer beşer çıkacaksın. Onun için söylüyorum şeker, tansiyon, kalbiyle ilgili sorunu olan, kolestrolü olan mide problemi olan ya da KOAH, astım hastası bay, bayan, çocuk herkes bu maviyi kullanabilir. Peki erkek? Kırmızı, sadece maviyi kullandıktan sonra size gelen kırmızıyı erkekler kullanabiliyor. Neden? Çünkü Şeyh-i Şifa bunca hastalığın yanında en önemli erkek hastalığını yeniyor, prostatı. Prostatınız bitiyor ... İşte bu kırmızı size erkekliğinizi geri veriyor. Hem de on katıyla geri veriyor. Yani o yatak odalarındaki küslük, kavgalar, o erkeksel işlevlerin olmaması hepsi bitti, hepsi bitti . Açık konuşuyorum beyler hanımınız bile sizi tanımayacak, sana noldu diyecek, nasıl bu kadar gençleştin diyecek? Bu verim, bu azim, bu güç nereden geldi diyecek…Hayatında stres çoktur, bu yüzden bir türlü cinsellik yaşayamıyorsundur. Erken …… problemin vardır, geç …… problemin vardır. Bir şekilde cinsel yönden eksiksen işte bu kırmızı erkekliğini geri veriyor.”, "Sipariş Hattı: 0212 912 10 …", "Şeyh-i Şifa Prostat ve Aile Saadeti Seti", "2 Adet 349 TL + Kargo + KDV Dahil", "Prostat Hastaları Ekran Başına!", "Sık İdrara Çıkanlar, Ağrı Çekenler!", "İdrar Yaparken Yanma ve Ağrıyı Ortadan Kaldırır...", "Prostattan Dolayı Aile Saadeti Bozulanlar Dikkat!", "Prostat Olmaktan Kurtulun, Önleminizi Alın!", "İltihaplı Prostatı İyileştirir!", "Ameliyat Derdinden Kurtarır", "Sindirim Sistemi Problemlerinizi Bitiriyor", "Midenizi Rahatlatır, Bağırsaklarınızı Düzenli Çalıştırır", "Kan Akışınızı Hızlandırır, Enerji Verir", "Performansınızı Kalıcı Olarak Artırır!", "Kabız, İshal, Mide Probleminizi Düzeltiyor" vb. şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, ürünün prostat sorunu yaşayanlara ve prostat kaynaklı cinsel problemleri olanlara iyi geldiği ve insanlara sağlığını geri kazandırdığı vurgulanarak, sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür. Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "... Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. Diğer yandan, 03 Temmuz 2015 tarih ve 29405 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında “Ürünlerin internet dahil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz…” hükmü, Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlerin de 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 7’inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğuna dair bilgilendirme yapılamaz, bu tür özelliklere atıfta bulunulamaz." hükmü yer almaktadır. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; “insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten ileri süren veya ima eden tüm ifadeler sağlık beyanı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritim bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroit, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışının yapıldığı, bunun yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı” belirtilmektedir. Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, söz konusu ürünün prostat sorunu yaşayanlara ve prostat kaynaklı cinsel problemleri olanlara iyi geldiği ve insanlara sağlığını geri kazandırdığı vurgulanarak çok sayıda rahatsızlığa çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır. Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihlale konu yayında, söz konusu ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına... yer verilemez..." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür. Anılan yayın kuruluşu hakkında; evvelce Üst Kurul’un 17, 22, 30.11.2023 tarih ve 2023/45, 46 ve 47 sayılı toplantılarında alınan 29-31, 10-13 ve 13-15 No’lu kararları ile, 10-13, 15-20.11.2023 tarihli yayınlarında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle program durdurma ve idari para cezası müeyyidesinin uygulanmasına karar verildiği, anılan kararların kuruluşça 02, 04, 05 ve 11.12.2023 tarihlerinde tebellüğ edildiği, bu defa 04.12.2023 tarihli yayını nedeniyle, Üst Kurul’un 08.12.2023 tarih ve 2023/48 sayılı toplantısında alınan 10 No’lu kararı ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle aynı Kanun’un 32’inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca 10 gün süreyle yayınının durdurulmasına karar verildiği Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; kuruluşun 19.01.2024 tarihinde saat 11:20’de yayınladığı " Şeyh-i Şifa " isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayını ile , 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde ikinci kez tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan kuruluşun YAYIN LİSANSININ İPTALİNE karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla; YEK RADYO TELEVİZYON VE DİJİTAL YAYINCILIK A.Ş. unvanlı “EvaTv” logolu medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, 19.01.2024 tarihinde saat 11:20’de yayınlanan ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde ikinci kez tekraren ihlali nedeniyle, 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan " 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise , yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca YAYIN LİSANSININ İPTALİNE , Yayın Lisansının iptaline rağmen yayınına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun’un “Adli Yaptırımlar” başlıklı 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Üst Kuruldan yayın lisansı almadan veya yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına ya da yayın lisansı iptal edilmesine rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır." hükmü uyarınca işlem yapılacağı hususunun, kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine, İlgili kuruluşun yayın lisansının iptal edildiği hususunun Kanun’un 29’uncu maddesinin 3’üncü fıkrası uyarınca işlem yapılmak üzere TÜRKSAT A.Ş.’ye bildirilmesine, Ayrıca, Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza Hükümleri” başlıklı 77’nci maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine, Oy birliği ile karar verildi.