TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ÖNDER ERGEN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/29033) Karar Tarihi: 9/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/29033 Karar Tarihi : 9/9/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Denizhan HOROZG İL Başvurucu : Önder ERGEN Vekili : Av. Bülent Seçkin DÜZTA Ş I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; ba şvurucunun yeterli delil olmaks ızın ve hatal ı birtak ım değerlendirme
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ÖNDER ERGEN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/29033) Karar Tarihi: 9/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/29033 Karar Tarihi : 9/9/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Denizhan HOROZG İL Başvurucu : Önder ERGEN Vekili : Av. Bülent Seçkin DÜZTA Ş I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; ba şvurucunun yeterli delil olmaks ızın ve hatal ı birtak ım değerlendirmelerle terör örgütüne üye olma suçundan cezaland ırılmas ının hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ını, duruşmada bizzat haz ır edilmeksizin ses ve görüntü aktar ımı suretiyle duruşmaya kat ılımının sağlanmas ının da duru şmada haz ır bulunma hakk ın ı ihlal etti ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 12/7/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 6. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmam ıştır. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2017/29033 Karar Tarihi : 9/9/2020 38. Başvurucu 1978 do ğumlu olup olaylar ın meydana geldi ği tarihte Tunceli'nin Pertek ilçesinde ikamet etmektedir. 9. Başvurucu; TKP/ML-T İKKO terör örgütüne üye olma suçundan 31/7/2013 tarihinde gözalt ına al ınm ış ve 1/8/2013 tarihinde tutuklanm ıştır. Malatya Cumhuriyet Başsavc ılığı (TMK 10. madde ile görevli) 4/11/2013 tarihinde ba şvurucunun terör örgütü propagandas ı yapma ve terör örgütüne üye olma suçlar ından cezaland ırılmas ı istemiyle iddianame düzenlemi ştir. 10. Tunceli A ğır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 4/2/2015 tarihinde ba şvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan 6 y ıl 3 ay hapis cezas ıyla mahkûmiyetine, farkl ı tarihlerde işlediği terör örgütü propagandas ı yapma suçlar ından ise ayr ı ayr ı hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ına karar vermi ştir. 11. Mahkeme, gerekçeli karar ında ayr ıntılı biçimde ba şvurucunun on dokuz ayr ı eylemine, söz konusu eylemler kapsam ında kat ıldığı toplant ılar ın niteliğine, toplant ılarda atılan sloganlara, ileti şim tespit kay ıtlar ına, kamera görüntüleri üzerinde yap ılan bilirkişi incelemesine, ba şvurucunun ikametgâh ında ele geçirilen muhtelif e şyalara ve dijital doküman içeriklerine yer vermi ştir. Mahkeme bahse konu deliller kapsam ında başvurucunun eylemlerinin -süreklilik ve çe şitlilik arz etti ği, niteliği ve yoğunluğu da gözönünde bulunduruldu ğunda- terör örgütüyle organik ba ğının bulundu ğu ve örgüt sempatizanl ığı boyutunu a şıp örgüt üyeli ği boyutuna ula ştığı sonucuna ula şmıştır. 12. Başvurucu hakk ında terör örgütü üyesi olma suçundan verilen hüküm temyi z edilmiş, Yarg ıtay 16. Ceza Dairesinin 17/4/2017 tarihli karar ıyla onanm ıştır. 13. Başvurucu, Yarg ıtay ilam ından 13/6/2017 tarihinde haberdar oldu ğunu belirtmiştir. 14. Başvurucu 12/7/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 15. Mahkemenin 9/9/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Duru şmada Haz ır Bulunma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 16. Başvurucu; yarg ılama s ıras ında savunmas ının Ses ve Görüntü Bili şim Sistemi (SEGBİS) ile al ındığını, kendisine mahkeme salonunda savunma hakk ının tan ınmad ığını, bu konudaki itirazlar ının da dikkate al ınmad ığını, böylelikle ceza yarg ılamas ında yüz yüzelik ve doğrudanl ık ilkelerine ayk ırı davran ılarak adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. 17. Bakanl ık görüşünde; SEGB İS ile ilgili mevzuat ve teknik konular hakk ında açıklamalar yap ılm ış, SEGBİS ile ifadesi al ınanlar ın duruşma salonundakileri görebilme ve söylenenleri duyabilme imkân ı bulundu ğu, yarg ılama makam ının ve duru şmada haz ır bulunan di ğer kişilerin de ayn ı şekilde ifade alma, beyanda bulunma ve soru yöneltme gibi Başvuru Numaras ı: 2017/29033 Karar Tarihi : 9/9/2020 4yarg ısal işlemleri kar şılıklı olarak gerçekle ştirebilme imkân ına sahip olduklar ı, başka bir ifadeyle SEGB İS'in içerdi ği bu özellikler sayesinde yarg ılaman ın unsurlar ından biri olan yüz yüzelik ilkesinin gerçekle ştiği belirtilmi ştir. Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi (A İHM) ve Anayasa Mahkemesinin çe şitli kararlar ına da değinilen görü ş yaz ısında ayr ıca somut olayda başvurucunun savunmas ının SEGBİS arac ılığı ile al ınmad ığı, yarg ılamay ı yapan mahkeme önünde ve avukat ının kat ılımıyla savunma yapt ığı belirtilmi ştir. 2. Değerlendirme 18. Anayasa n ın Hak arama hürriyeti kenar ba şlıklı 36. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünd e davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. 19. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ı adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki duru şmada haz ır bulunma hakk ı yönünden incelenmi ştir. 20. Bireysel ba şvurunun ikincil niteli ğinin bir sonucu olarak ola ğan kanun yollar ında ve mahkemeler önünde ileri sürülmeyen iddialar ile bu mahkemelere sunulmayan bilgi ve belgeler bireysel ba şvuru konusu edilemez ( Bayram Gök , B. No: 2012/946, 26/3/2013, 20). 21. Somut olayda ba şvurucunun ihlale neden oldu ğunu ileri sürdü ğü iddialar ı temyiz yolunda ileri sürmedi ği ve böylece ba şvuru yollar ını usulüne uygun tüketmedi ği anlaşılmaktad ır. 22. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Hakkaniyete Uygun Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 23. Başvurucu; kat ıldığı baz ı etkinlikler d ışında bir delil bulunmad ığı hâlde terör örgütüne üye olma suçundan cezaland ırıldığını, telefon görü şmelerinin hatal ı değerlendirildi ğini ve etkinliklerdeki sloganlar ın kendisi taraf ından at ıldığını gösterir ses veya görüntü kayd ı bulunmad ığını başvuru formunda adil yarg ılanma hakk ı başlığı alt ında iddia etmi ştir. Başvurucu ayr ıca terör örgütüne üye olma suçu bak ımından Yarg ıtay kararlar ında belirtilen ölçütlerin mevcut olayda bulunmad ığını, benzer durumda olan bir san ık hakk ında beraat karar ı verilmesine ra ğmen kendisinin mahkûm edildi ğini, lehine olan delillerin toplanmad ığını ve suç olu şturmayan eylemleri hakk ında koşullar ı oluşmad ığı hâlde iletişiminin tespitine karar verildi ğini belirterek hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildiğini iddia etmi ştir. 24. Bakanl ık görüşünde; başvuru formuna göre ba şvurucunun aleyhinde delil olarak kabul edilen şikâyete konu delillerin hangi nedenlerle hukuka ayk ırı olduğu hususunda bir açıklama yapmad ığı belirtilmi ştir. Ayr ıca Bakanl ık görüşünde; başvurucunun duru şmalara Başvuru Numaras ı: 2017/29033 Karar Tarihi : 9/9/2020 5etkin bir şekilde kat ıldığı, savunmalar ını ayr ıntılı bir şekilde yapt ığı ve tüm bu duru şmalar süresince avukat yard ımından yararland ığı, tan ık delili dâhil aleyhine olan tüm iddialara yönelik beyanlar ını sunduğu, bir k ısım duruşmalara ise kendi talebi üzerine kat ılmad ığı ifade edilmiştir. Görüş yaz ısında; başvurucunun yarg ılaman ın diğer taraflar ına nazaran dezavantajl ı bir konuma dü şürüldüğü yönünde bir veri mevcut olmad ığı gibi başvurucunun da bu yönde bir iddias ının olmad ığı, bu suretle de adil yarg ılanma hakk ının gerektirdi ği bütün güvencelerden yararlanm ış olduğu ifade edilmi ştir. 2. Değerlendirme 25. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, 16). Ba şvurucu; toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı veya ifade özgürlü ğü kapsam ında kalan eylemlerinin delil olarak kullan ılmas ının bu hak ve özgürlüklerini ihlal ettiğini değil fakat bu toplant ılar d ışında herhangi bir delil olmaks ızın ve söz konus u toplant ılarda söylenen sözlerin kendisi taraf ından söylendi ğini gösteren delil bulunmaks ızın cezaland ırılmas ından şikâyet etmektedir. Di ğer bir deyi şle başvurucu, yukar ıdaki tü m şikâyetlerinde yarg ılamadaki delil durumuna ve bunlar ın mahkemece de ğerlendirilme şekillerine itiraz etmektedir. Bu nedenle ba şvurucunun tüm şikayetleri hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ı kapsam ında incelenecektir. 26. Anayasa n ın 148. maddesinin dördüncü f ıkras ında, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ili şkin şikâyetlerin bireysel ba şvuruda incelenemeyece ği belirtilmi ştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yap ılm ış maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ı, delillerin de ğerlendirilmesi, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ı ile uyuşmazl ıkla ilgili var ılan sonucun adil olup olmamas ı bireysel ba şvuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba şvuru kapsam ındaki hak ve özgürlüklere müdahale te şkil eden, bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda de ğildir ( Ahmet Sa ğlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 27. Başvurucu taraf ından ileri sürülen iddialar, derece mahkemesince delillerin değerlendirilmesine ve hukuk kurallar ının yorumlanmas ına ilişkin olup gerekçeli kararda yer verilen hukuki tespitler ve dayanaklar gözönünde bulunduruldu ğunda (bkz. 11) mahkeme karar ında bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik olu şturan bir durumun bulunmad ığı ve söz konusu ihlal iddialar ının kanun yolu şikâyeti niteli ğinde oldu ğu anlaşılmaktad ır. 28. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının da diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabu l edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Duru şmada haz ır bulunma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2017/29033 Karar Tarihi : 9/9/2020 6B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 9/9/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI