Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/2806 E. , 2024/4206 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/2806 Karar No : 2024/4206 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2-... 3- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜREC
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/2806 E. , 2024/4206 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/2806 Karar No : 2024/4206 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2-... 3- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Boğaziçi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi ... Anabilim Dalında öğretim üyesi olan davacılar tarafından, Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğünün .24/08/2022 tarih ve 31933sayılı Resmî Gazete’nin “Çeşitli İlânlar” başlığı altında yayımlanan Öğretim Üyesi Alım İlanındaki “Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Yeniçağ Tarihi Anabilim Dalı, Dr. Öğr. Üyesi” kadro ilanının ve kadro ilanında aranan “l) Yüksek Lisans ve doktora derecesini Tarih veya ilgili alanlarda eğitim dili İngilizce olan üniversitelerden almış olmak. Doktora tezini Astronomi Tarihi veya Bilim Tarihi alanında yazmış olmak. Osmanlı Bilim Tarihi alanında uzmanlaşmış olmak ve İngilizce uluslararası akademik yayın sahibi olmak.” koşulunun iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; söz konusu kadro ilanı yayımlanmadan önce Rektörlük tarafından norm kadro planlaması için 2022 senesinin kadro ihtiyaçları hakkında görüş sorulduğu ve Fakülte Yönetim Kurulu'ndan görüş alındığı, ilgili bölüm norm kadro talebinde bulunmasa da Rektörlüğün bu görüşle bağlı olmadığı, mevzuatın yalnızca görüş isteme konusunda yükümlülük getirdiği, dolayısıyla bu durumun Rektörlük uhdesinde boş bulunan Dr. Öğr. Üyesi kadrosunun ... Anabilim dalında ilan edilmek üzere Tarih Bölümüne aktarılmasını hukuken sakatlamayacağından dava konusu kadro ilanında hukuka aykırılık bulunmadığı; dava konusu edilen kadro ilanındaki koşulların da hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu kadro ilanı yayımlanmadan önce Rektörlük tarafından norm kadro planlaması için 2022 senesinin kadro ihtiyaçları hakkında görüş sorulduğu ve Fakülte Yönetim Kurulundan görüş alındığı, ilgili bölüm tarafından norm kadro talebinde bulunulmadığı, buna rağmen davalı idarece Tarih Bölümü için 2022 yılında Dr. Öğretim Üyesi kadrosu planlaması yapıldığı ve Üniversite Yönetim Kurulunun ... tarih ve ...sayılı toplantısında Rektörlük uhdesinde boş bulunan Dr. Öğr. Üyesi kadrosunun Yeniçağ Tarihi Anabilim dalında ilan edilmek üzere Tarih Bölümüne aktarılmasına karar verildiğinden Fakülte Yönetim Kurulu tarafından olumsuz görüş bildirildiği ve ilgili bölüm tarafından norm kadro talebinde bulunulmadığı halde Tarih Bölümü için 2022 yılında Dr. Öğretim Üyesi kadrosu planlaması yapılarak Rektörlük uhdesinde boş bulunan Dr. Öğr. Üyesi kadrosunun ... Anabilim dalında ilana çıkılmasında ve hukuki dayanağı kalmayan ilandaki ek koşullarda hukuka uyarlık bulunmadığından istinaf başvurusunun kabulüne, ...İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:2...sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare ve davalı idare yanında müdahil tarafından; boş bulunan kadronun herhangi bir anabilim dalı veya bölüme aktarılmasına yönelik Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı kararında Rektörlük ve üniversite yönetim kurulunun sadece hazırlık işlemleri aşamasındaki silsilede yer aldığı, mevzuat hükümleri uyarınca hem öğretim üyesi kadro ihtiyaçlarının belirlenmesinde ve kadro planlamasında Yükseköğretim Kurulu'na talepte bulunulmasında hem de Yükseköğretim Kurulu'nun kadro dağılımı kararı sonrasında kadro ilanı verilmesine Rektör'ün yetkili olduğu, Rektörlüğün sadece görüş istemekle yükümlü olduğu, ilgili birim kurullarından olumlu görüş alınmasının zorunlu olmadığı, anılan kadro aktarım izni öncesinde Rektörlüğün 09/11/2021 tarihli yazısı ile fakültelerden ve enstitülerden 2022 yılı için norm kadro planlamasına yönelik görüş istenmesi suretiyle usuli işlemlerin yerine getirildiği ileri sürülemektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İlanı dava konusu edilen kadronun Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü ...Anabilim Dalının görüşü olmadan alınan bölüme aktarıldığı, Fen-Edebiyat Fakültesi Yönetim Kurulu'nun norm dışı kadro aktarılmasına yönelik bir talep veya görüşünün olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ :Davacılardan Tarih Bölümü ... Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. ... yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğinden bu kısım yönünden Mahkeme kararının bozulması; esas yönünden ise onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava; Boğaziçi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi ... Anabilim Dalında öğretim üyesi olan davacılar tarafından, Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğünün 24/08/2022 tarih ve 31933 sayılı Resmî Gazete’nin “Çeşitli İlânlar” başlığı altında yayımlanan Öğretim Üyesi Alım İlanındaki “Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Yeniçağ Tarihi Anabilim Dalı, Dr. Öğr. Üyesi” kadro ilanının ve kadro ilanında aranan “l) Yüksek Lisans ve doktora derecesini Tarih veya ilgili alanlarda eğitim dili İngilizce olan üniversitelerden almış olmak. Doktora tezini Astronomi Tarihi veya Bilim Tarihi alanında yazmış olmak. Osmanlı Bilim Tarihi alanında uzmanlaşmış olmak ve İngilizce uluslararası akademik yayın sahibi olmak.” koşulunun iptali istemiyle açılmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçelerinin, diğer ilk inceleme konuları yanında ehliyet yönünden de inceleneceği belirtilmiş; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hâllerde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır. İdari Yargılama Usulü Kanunu'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde sözü edilen "ehliyet" kavramının, iptal davası açılabilmesinin idari yargılama usulü bakımından özel bir koşulu olan subjektif ehliyeti ve genel dava açma ehliyetini, diğer bir anlatımla fiil ehliyeti ya da objektif ehliyeti de kapsadığında duraksama bulunmamaktadır. Subjektif ehliyet, yani menfaat koşulu, 2577 sayılı Kanundan kaynaklanmakta olup, idari yargılama usulüne özgüdür ve davacının meşru, şahsi ve güncel bir menfaatinin ihlal edilmesi anlamına gelmektedir. Objektif ehliyet ise; taraf ehliyeti ve dava ehliyeti olmak üzere iki unsurdan meydana gelmektedir. Taraf ehliyeti, bir davada davacı veya davalı olabilmeyi; dava ehliyeti ise, bir davayı davacı veya davalı sıfatıyla bizzat ya da vekil aracılığıyla açabilme, takip edebilme ve davayla ilgili usul işlemlerini yapabilmeyi ifade etmektedir. Bu bakımdan, medeni hukuktaki hak ehliyetinin medeni usul hukukundaki karşılığı taraf ehliyeti iken, medeni hakları kullanma ehliyetinin medeni usul hukukundaki karşılığı dava ehliyetidir. Anılan yasal düzenlemeler ile iptal davalarının hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek taraflı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemlerle kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilgisi olanlar tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunludur. Yukarıda belirlenen kişisel, meşru ve güncel bir menfaat alakasının varlığı taraf ilişkisinin kurulmasında yeterli sayılmakta ve bu husus davanın niteliğine ve özelliğine göre belirlenmektedir. Bakılan davanın Boğaziçi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi ... Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. ..., ... Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr.... ve ... Bölümü ... Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. ... tarafından açıldığı görülmüş olup; ... Anabilim Dalı öğretim üyesi ve ... Bölümü ... Anabilim Dalı öğretim üyesinin dava konusu edilen öğretim üyesi ilanının iptalini istemekte güncel, kişisel ve meşru menfaati bulunmadığı anlaşıldığından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-c ve 15/1-b maddeleri uyarınca davanın bu kısmının ehliyet yönünden reddi gerekmektedir. İLGİLİ MEVZUAT: 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 'Kadro ve pozisyon cetveli' başlıklı 4. maddesinde; "Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşların; a) 657 sayılı Kanuna tabi memur kadroları ekli (I) sayılı cetvelde, b) Hâkimlik ve savcılık mesleklerinde bulunanlara ve bu mesleklerden sayılan görevlere ait kadroları (II) sayılı cetvelde, c) Öğretim elemanı kadroları (III) sayılı cetvelde, ç) Sözleşmeli personel pozisyonları (IV) sayılı cetvelde, d) İşçi kadroları (V) sayılı cetvelde, düzenlenir.", 'Kadroların dağılımı' başlıklı 6. maddesinde; "Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine eklenen kadroların, eklendikleri tarihten itibaren bir ay içinde ilgili kurum ve kuruluşlarca unvan, sınıf, derece ve adet belirtilmek suretiyle, yurtiçinde merkez, taşra ve döner sermaye teşkilatlarında birimler itibariyle, yurtdışında ise toplam sayı olarak dağılımı yapılır. Birinci fıkraya göre yapılan kadro dağılımı incelenmek üzere kamu personeli bilgi sisteminin ilgili alanına kaydedilir. Kadrolar, bu dağılımların Cumhurbaşkanlığınca onaylanmasını müteakip kullanılabilir. Bu dağılımdan sonra kadrolarda yapılacak birim değişikliklerinde de aynı usule uyulur. Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine eklenen (III) sayılı cetveldeki kadroların, eklendikleri tarihten itibaren bir ay içinde derece, unvan ve adet itibariyle, bir üniversite içinde ilgili anabilim dalları arasında dağılımı, yükseköğretim kurumlarının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır. Bu dağılım kamu personeli bilgi sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir. Bu dağılımda sonradan yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir. İhdas edilen veya değiştirilen kadrolar, bunlara ilişkin dağılım cetvellerinin (…)onaylandığı tarihten itibaren geçerli olmak üzere kullanılır.", 'Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları' başlıklı 11. maddesinde; "Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşlarının; memur ve öğretim elemanı kadrolarına açıktan veya diğer kurum ve kuruluşlardan nakil suretiyle yapabilecekleri yıllık atama sayısı, bu sayı sınırlamasına tabi tutulmayacak atamalar ile uygulamaya ilişkin hususlar, öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınmak suretiyle (…) Cumhurbaşkanınca belirlenir...Öğretim elemanı kadrolarına, devlet yükseköğretim kurumları bünyesindeki birimler, önlisans, lisans ve lisansüstü programların sayısı, niteliği ve öğrenci sayıları ile yükseköğretim kurumunun eğitim-öğretim dışında yürüttüğü hizmetler dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunca çıkarılan norm kadro yönetmeliğine göre ilgili devlet yükseköğretim kurumunca atama yapılır." düzenlemeleri yer almıştır. 02/11/2018 tarih ve 30583 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmeliğin "Norm kadroların belirlenmesi" başlıklı 4. maddesinde " (1) Yükseköğretim kurumları, norm kadro planlamalarını bu Yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde yapar. Norm kadrolar, önlisans ve lisans düzeyinde öğrenci alan birimler ile bünyesinde lisans eğitimi olmamakla birlikte servis dersi veren birimlere ve bünyesinde anabilim/anasanat dalı bulunan enstitülere tahsis edilir. Fakülte veya bölüme öğrenci alan lisans programlarında toplam öğretim üyesi kadrosu, asgari kadro sayısından az olamaz. (2) Yükseköğretim kurumları, asgari kadro sayısının iki katına kadar norm kadro planlaması yapabilir. Yükseköğretim Kurulu tarafından Bölgesel Kalkınma Odaklı Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşma kapsamında belirlenen yükseköğretim kurumları, ihtisas alanlarıyla doğrudan ilgili birimleri için asgari kadro sayısının üç katına kadar; Araştırma Üniversitesi olarak belirlenen yükseköğretim kurumları ise dört katına kadar norm kadro planlaması yapabilir. Araştırma Üniversiteleri tarafından planlama yapılırken önlisans ve lisans programlarındaki öğrenci sayısı, lisansüstü programlardaki öğrenci ve mezun sayısı, programların yürütülmesindeki ders ağırlıkları, araştırma ve geliştirme ile hizmet sunumu gibi akademik faaliyetler çerçevesinde değerlendirilecek hususlar dikkate alınır. Bu fıkra kapsamında asgari kadro sayısı dışındaki norm kadrolar, ilgili anabilim/anasanat dalı ve bölüm kurulu ile birim yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından planlanır. (3) Yükseköğretim kurumlarında norm kadroların yeterli olmaması halinde norm dışı kadro talebi, ilgili anabilim/anasanat dalı ve bölüm kurulu ile ilgili birim ve üniversite yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından Yükseköğretim Kuruluna iletilir. Bu talep, öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayısı, ileri düzey araştırma ve geliştirme faaliyetleri, doktora ve dengi programlarından mezun sayısı, üniversitenin eğitim ve öğretim dışında yürüttüğü hizmetler dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından karara bağlanır.", "Norm kadroların kullanılması" başlıklı 5. maddesinde "(1) Kadrolara atamalar, ilgili mevzuat çerçevesinde ve ilgili yükseköğretim kurumunun Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış akademik yükseltme ve atama ölçütleri uyarınca yapılır."(2) Asgari kadrolar ile Yükseköğretim Kurulu tarafından uygun görülen norm dışı kadroların kullanımı rektör tarafından gerçekleştirilir. Öğrencisi bulunan birimlerin asgari kadrolarında boşalma olması halinde asgari kadro sayısını temin için uygun kadroya ilk ilanda yer verilir. (3) Asgari kadro sayısı dışındaki norm kadrolar, ilgili birim ve üniversite yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından kullanılabilir." hükmü yer almaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 13/b-3 maddesinde "Üniversitenin yatırım programlarını, bütçesini ve kadro ihtiyaçlarını, bağlı birimlerinin ve üniversite yönetim kurulu ile senatonun görüş ve önerilerini aldıktan sonra hazırlamak ve Yükseköğretim Kuruluna sunmak" Rektörün görevleri arasında sayılmıştır. Aynı Kanunun "Doktor Öğretim Üyesi" başlıklı 23. maddesinde "a) Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler. b) Doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak gerekir. c) Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler." hükmü yer almaktadır. 12/06/2018 tarih ve 30449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'nin "Genel şartlar" başlıklı 3. maddesinde "(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör kadrolarına atanabilmek için; a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki genel şartlara sahip olmak, b) Yükseköğretim kurumlarının, 2547 sayılı Kanunun 23 üncü, 24 üncü ve 26 ncı maddeleri uyarınca belirlenerek Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış öğretim üyeliğine yükseltilme ve atanmayla ilgili ek koşullar varsa, bu koşulları sağlamış olmak gerekir. (2) 2547 sayılı Kanunun yabancı uyruklu öğretim elemanları ile ilgili hükümleri saklıdır. (3) İlana başvuru koşulu olarak adayların lisansüstü tez veya uzmanlık tezi adlarının bir kısmı veya tamamı yazılamayacağı gibi ilanda sadece belirli bir adayı tanımlayan özel şartlara da yer verilemez.", "İlan" başlıklı 5. maddesinde "(1) Bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsündeki açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları, Resmî Gazete’de ve üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında rektörlük tarafından ilan edilerek duyurulur. Bu ilanda adaylara on beş günden az olmamak üzere başvuru süresi tanınır ve son başvuru tarihi belirtilir." düzenlemesi yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü'nün 24/08/2022 tarih ve 31933 sayılı Resmî Gazete’nin “Çeşitli İlânlar” başlığı altında yayımlanan Öğretim Üyesi Alım İlanındaki “Fen-Edebiyat Fakültesi, ... Bölümü, ... Anabilim Dalı, Dr. Öğr. Üyesi” kadro ilanının incelenmesi: Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarihli ve... sayılı yazısı ile fakültelerden, enstitülerden ve yüksekokullardan 2022 yılına ilişkin norm kadro planlamalarına yönelik talepler istenilmiş olup; 2022 yılı norm kadro planlaması ile ilgili bölümlerden gelen norm içi kadro talepleri Fen Edebiyat Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı toplantısında uygun görüldüğü şekilde Fen Edebiyat Fakültesi Dekanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı yazısı ile Personel Daire Başkanlığı'na bildirilmiştir. ... tarihli ve ... sayılı yazının ekinde; Fen Edebiyat Fakültesi'nin muhtelif bölümlerine ilişkin norm kadro talepleri yer almakta olup; bu kapsamda ... Bölümü ... Anabilim dalının talebi bulunmamaktadır. Boğaziçi Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Rektörlük uhdesinde boş bulunan akademik kadroların ihtiyacı olan birimlere (norm dışı) aktarılarak gerekli kullanım izninin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın onayına sunulmasına karar verilmiş olup; anılan karara ekli olarak bulunan norm dışı kadro aktarma ve izin tablosunda Fen Edebiyat Fakültesi ... Bölümü ... Anabilim dalına 1 adet doktor öğretim üyesi kadrosunun aktarılacağı hususuna da yer verilmiştir. Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü'nün... tarih ve ... sayılı yazısı ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'ndan Rektörlük uhdesinde boş bulunan öğretim üyesi kadrolarının ihtiyacı olan birimlere norm dışı kadro talebi kapsamında aktarılmasına ilişkin teklif sunulmuş olup; bu teklif Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 03/08/2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...sayılı yazısı ile aktarma izni verilen ve verilmeyen kadrolar Boğaziçi Üniversitesi'ne bildirilmiştir. Yükseköğretim Yürütme Kurulunca aktarma izni verilen kadrolar arasında; Fen Edebiyat Fakültesi ... Bölümü ... Anabilim Dalı için 1 adet doktor öğretim üyesi kadrosu da bulunmakta olup; Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü “Fen-Edebiyat Fakültesi, ...Bölümü, ... Anabilim Dalı, Dr. Öğr. Üyesi” kadro ilanı 24/08/2022 tarih ve 31933 sayılı Resmî Gazete’nin “Çeşitli İlânlar” başlığı altında yayımlanmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; yükseköğretim kurumlarında asgari kadro sayısı dışındaki norm kadroların, ilgili anabilim/anasanat dalı ve bölüm kurulu ile birim yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından planlanacağı, asgari kadrolar ile Yükseköğretim Kurulu tarafından uygun görülen norm dışı kadroların kullanımının rektör tarafından gerçekleştirileceği ve kadrolara atamaların, ilgili mevzuat çerçevesinde ve ilgili yükseköğretim kurumunun Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış akademik yükseltme ve atama ölçütleri uyarınca yapılacağı anlaşılmış olup; mevzuatta yer alan usul ve esaslara uygun bir şekilde kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilmek suretiyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Dava konusu kadro ilanında yer alan “l) Yüksek Lisans ve doktora derecesini Tarih veya ilgili alanlarda eğitim dili İngilizce olan üniversitelerden almış olmak. Doktora tezini Astronomi Tarihi veya Bilim Tarihi alanında yazmış olmak. Osmanlı Bilim Tarihi alanında uzmanlaşmış olmak ve İngilizce uluslararası akademik yayın sahibi olmak.” koşullarının incelenmesi; 2547 sayılı Kanunun 23. maddesinde yer alan "Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilir" hükmü dikkate alındığında doktor öğretim üyesi kadrolarına yapılacak atamalar için 2547 sayılı Kanunda belirtilen koşulların dışında, üniversiteler tarafından, anılan kadrolara yapılacak atamalar için belirlenen ve yasada yer almayan genel ve objektif nitelikteki ek kriterler için Yükseköğretim Kurulu'nun onayının alınmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, üniversiteler tarafından ilan edilen bir kadro için, ihtiyaç ve hizmet gerekleri göz önünde bulundurularak getirilen özel ve ilan edilen kadroya özgü, spesifik koşulların ise, Yükseköğretim Kurulu'nun onayına tabi olmadığı kuşkusuzdur. Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesinin 7. fıkrasında yükseköğretim kurumlarında yabancı dille verilen derslerin bu dile hâkim olan öğretim elemanları tarafından ve bu dille verilmesinin sağlanacağı belirtilmiş ve madde hükmünün devamında yer alan şartlardan birini taşıyan öğretim elemanlarının yabancı dilde ders verebileceği kurala bağlanmış olup; anılan maddenin 8. fıkrasında ise yükseköğretim kurumları, öğretim elemanlarının yabancı dilde ders verebilmesine ilişkin yetkinliğini ölçmek ve karar vermek için yedinci fıkranın (ç) bendinde yer alan asgarî puanların üzerinde puan belirlenebileceği ve deneme dersi de dâhil ilave şartlar getirebileceği düzenlemesine yer verilmiştir. Dava konusu ilandan yer alan " Yüksek Lisans ve doktora derecesini Tarih veya ilgili alanlarda eğitim dili İngilizce olan üniversitelerden almış olmak." ek koşulunun yukarıda yer verilen mevzuat hükmü çerçevesinde değerlendirilmesi neticesinde; anılan koşulun öğretim elemanlarının yabancı dilde ders verebilmesine ilişkin yetkinliğini ölçmeye yönelik olduğu, kişiyi tarif eder nitelikte olmadığı, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu anlaşılmıştır. "Doktora tezini Astronomi Tarihi veya Bilim Tarihi alanında yazmış olmak. Osmanlı Bilim Tarihi alanında uzmanlaşmış olmak ve İngilizce uluslararası akademik yayın sahibi olmak" koşulunun incelenmesi neticesinde ise; anılan koşulların da kişiyi tarif eder, keyfi, subjektif nitelikte olmadığı, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu sonuca varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki temyize konu Bölge Mahkemesi kararında yukarıda yer verilen gerekçelerle hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı yanında müdahile iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak 05/07/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçelerinin, diğer ilk inceleme konuları yanında ehliyet yönünden de inceleneceği belirtilmiş; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hâllerde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır. İdari Yargılama Usulü Kanunu'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde sözü edilen "ehliyet" kavramının, iptal davası açılabilmesinin idari yargılama usulü bakımından özel bir koşulu olan subjektif ehliyeti ve genel dava açma ehliyetini, diğer bir anlatımla fiil ehliyeti ya da objektif ehliyeti de kapsadığında duraksama bulunmamaktadır. Subjektif ehliyet, yani menfaat koşulu, 2577 sayılı Kanundan kaynaklanmakta olup, idari yargılama usulüne özgüdür ve davacının meşru, şahsi ve güncel bir menfaatinin ihlal edilmesi anlamına gelmektedir. Bakılan davanın Boğaziçi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi ... Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. ..., ... Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. ... ve ... Bölümü Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. ...tarafından açıldığı görülmüş olup; ... Bölümü ... Anabilim Dalı öğretim üyesinin dava konusu edilen öğretim üyesi ilanının iptalini istemekte güncel, kişisel ve meşru menfaatinin bulunmadığı anlaşıldığından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-c ve 15/1-b maddeleri uyarınca davanın bu kısmının ehliyet yönünden reddi gerekmektedir. Bakılan davanın esasına yönelik yapılan inceleme neticesinde ise; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğundan temyizen incelenen karar esas yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bu itibarla; davacılardan ... Bölümü ... Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. ... yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğinden bu kısım yönünden Mahkeme kararının bozulması; esas yönünden ise onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.