T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/936 - Karar No:2026/383 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında Kararın Kaldırılarak Dosyanın Mahkemesine Gönderilmesi HMK 353/1-a.4-6 md) ESAS NO : 2024/936 KARAR NO : 2026/383 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 29/05/2024 NUMARASI : 2022/689 E-2024/421 K DAVACI : VEKİLLERİ : DAVALI : VEKİLİ : İH…
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/936 - Karar No:2026/383 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında Kararın Kaldırılarak Dosyanın Mahkemesine Gönderilmesi HMK 353/1-a.4-6 md) ESAS NO : 2024/936 KARAR NO : 2026/383 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 29/05/2024 NUMARASI : 2022/689 E-2024/421 K DAVACI : VEKİLLERİ : DAVALI : VEKİLİ : İHBAR OLUNAN : VEKİLİ : DAVANIN KONUSU : Alacak ( Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ :16/04/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 24/04/2026 Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili; Müvekkili şirket ile davalı arasında 30.04.2021 tarihinde "Antalya Serik Biyokütle Enerji Santrali'' ile ''Adana OSB Biyokütle Enerji Santrali Projesi'' için yapılacak işleri kapsayan sözleşme akdedildildiğini, davalı yanca müvekkilinin işlemlere başlaması için yapılması gereken avans ödemesinin eksik ödendiğini, yapılan ihtara rağmen bakiye 1.000,00 USD ödemenin yapılmadığını, müvekkilinin sözleşmenin ilk aşaması olan ön lisans işlemlerini yaptığını, ancak davalı yanca buna ilişkin müvekkilinin sözleşmede kararlaştırılana 27.000,00 USD alacağının yapılan ihtara rağmen ödenmediğini, sonraki aşamaların ise davalının üzerine düşen edimleri yerine getirmemesinden ve taleplerinden feragat etmesinden dolayı yapılamadığını, diğer aşamalara geçilememesinin sebebinin davalı olduğunu, taraflar arasında yapılan sözleşmede her bir alacağın fatura tarihinden 7 gün içinde ödeneceği ve aylık %2 faiz işletileceğinin kararlaştırıldığını, davalı yanca başlangıçta ödenen 8.000,00 USD'ninde haksız takip ile müvekkilinden tahsil edildiğini, bu nedenle şimdilik sözleşme avans bedeli olarak şimdilik 500,00 USD'nin 05.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek aylık % 2 gecikme faizi ile Ön lisans alma süreci bedeli olarak şimdilik 500,00 USD'nin 16.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek aylık % 2 gecikme faizi ile Lisans alma süreci bedeli olarak şimdilik 100,00 USD'nin 12.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek aylık % 2 gecikme faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden davalı taraftan tahsiline hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı vekili; Dava konusu uyuşmazlık yönünden İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, Taraflar arasında sadece "Antalya Serik Biyokütle Enerji Santrali'' işi nedeniyle sözleşme imzalandığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen davacı yanca sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerin yerine getirilmediğini, davacı tarafça sözleşme kapsamındaki işler süresinde yapılmadığı için lisans ve kabul işlemlerinin yapılmasının anlamının kalmadığını, bu nedenle de sözleşmenin devamının yararının kalmadığını, söz konusu faturaların müvekkilinin defterlerinde kayıtlı olmadığını, müvekkilince başta ödenen 8.000,00 USD'nin tahsili için başlatılan Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2022/13871 Esas sayılı dosyasına davacı tarafça itiraz edilmeksizin ödeme yapıldığını, davacının açmış olduğu davanın haksız olduğunu bu nedenle reddine hükmedilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece;" Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmelerinden doğduğu iddia olunan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Davacı, sözleşme kapsamında üstlendiği işi yaptığını, davalı yanın ise sözleşme kapsamında ödemesi gereken sözleşme avans bedeli, ön lisans alma süreci bedeli ve lisans alma süreci bedelini ödemediğini, davalı yan ise davacının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, davacı tarafın işlemleri süresinde yerine getirmemesi nedeniyle sözleşme konusu işin yapılamadığını davacının alacağının bulunmadığını davanın reddini, savunmaktadır. İhtilâf, yanlar arasındaki sözleşmeye konu işin yapılıp yapılmadığı, işte yaşanan gecikmeden kimin sorumlu olduğu, davacının sözleşme avans bedeli, ön lisans alma süreci bedeli ve lisans alma süreci bedeline hak kazanıp kazanmadığı, varsa miktarı konusunda toplanmaktadır. Taraf vekillerinin iradesi tutanaklara geçirilmiş, deliller toplanmış; kayıtlar getirtilmiş; defter ve belgeler bilirkişi marifetiyle incelenmiş ve bilirkişi görüşü alınmıştır. Taraf defterlerinin incelendiği talimat raporları ile Mahkememizce oluşturulan Bilirkişi heyetinin 12/01/2024 tarihli kök raporunda, 21/03/2024 tarihli ek raporlarında; Dosya içeriğinden tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirildirildiğini, Taraflar arasında 30.04.2021 tarihli "Antalya Serik Biyokütle Enerji Santrali'' ile ''Adana OSB Biyokütle Enerji Santrali Projesi'' sözleşmesinin imzalandığını, davacı alt yüklenici tarafından "Ön Lisans"ın alınmış olduğunu, davalının EPDK'ya sunduğu 12.11.2021 tarihli başvuru dilekçesiyle, "Üretim Lisansı" başvurusundan vazgeçtiğini, taraflar arasındaki Sözleşmenin 7.6. Maddesin uyarınca Önlisans aşamasının tamamlanıp üretim aşaması nedeniyle işlemlere başlanıldığını, ancak dosyamız davalısı tarafından işin yapımından vazgeçilmesi nedeniyle sözleşmede belirtilen; Sözleşme avansı ve Ön Lisans alma ücretlerine hak kazanılmış olduğunu, ancak sözleşmede belirtilen Üretim Lisansı alma süreci ve Geçici Kabul yaptırılması süreçlerine ait ücretlerin ise, işin tamamlanmamış olması nedeniyle hak kazanılamayacağını, dosyaya sunulan Davalı ve Enerji Sistemleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Defter ve kayıt incelemesinde, davacının 2 adet fatura kestiği, Toplamda 359.235.31 TL' nin davalı kayıtlarında olmadığı, söz konusu faturaların VUK. 229., 230. ve 231. maddeleri gereği usulüne uygun olarak tanzim edildiği, davalı tarafından E Arşiv olarak düzenlenen faturalara bir itiraz kayıt olmadığı , toplamda iki adet ödenmeyen fatura toplamı olan 359.235.31 TL'nin, davalı kayıtlarında olmadığı, söz konusu faturaların VUK. 229. 230. 231 maddeleri gereği usulüne uygun olarak tanzim edildiği, davalı tarafından E Arşiv olarak düzenlenen faturalara bir itiraz kayıt olmadığını, toplamda iki adet ödenmeyen fatura toplamı olan 359.235.31 TL tutarında davacının davalıdan fatura alacağının bulunduğunun bildirildiği, düzenlenen raporlar Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır. Somut olayda, yanlar arasında 30.04.2021 tarihli "Antalya Serik Biyokütle Enerji Santrali'' ile ''Adana OSB Biyokütle Enerji Santrali Projesi'' sözleşmesi imzalanmış ve sözleşmeye göre davacı yanın üstelendiği işin, verilecek hizmet "6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu" ve bahsi geçen kanuna dayanılarak çıkarılan "Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği" hükümlerine uygun olarak kurulacak olan Antalya Serik Biyokütle Enerji Santrali ile Adana OSB Biyokütle Enerji Santrali Projesi için yapılacak işler şu şekildedir: Projelerin Ön Lisans alma süreçlerinin yürütülmesi ve gerekli tüm kurum yazışmalarının yapılması, takibi ve EPDK'dan Ön Lisans'ın alınması, Projelere ilgili EDAŞ ve TEİAŞ bağlantı görüşü alınması, EİGM kapsamında ön proje hazırlanması ve onayının yaptırılması, bağlantı, sistem kullanım ve tesis sözleşmeleri için ilgili kurumlara başvuru yapılması, takibi ve sözleşmelerin imzalanması, EPDK nezdinde kamulaştırma işlemleri kapsamında arazi tahsis, izin, irtifak süreçlerinin takibinin yapılması, Ön Lisansı alınan projenin Üretim Lisansı alma süreçlerinin yürütülmesi, gerekli tüm kurum yazışmalarının yapılması ve EPDK'dan Lisansın alınması, EİGM kapsamında kat projeninin hazırlanması ve onayının alınması, Geçici kabul başvurusu ve kabul yaptırılması." işi olduğu, dosyamız davalısı tarafından EPDYK'ya 12.11.2021 tarihli başvuru dilekçesiyle "üretim lisansı başvurusundan vazgeçtiği " şeklinde başvurudan vazgeçilmiş olduğu, dolayısıyla işin tamamlanmamış olması ve dosya kapsamındaki belgelerden işin Geçici veya Kesin kabulünün yapılmamış olduğu, sözleşme konusu işlerden EPDK'dan sözleşme konusu işlerden ÖN LİSANS'ın alındığı, bunun alınması nedeniyle bu hususlardaki ön işlemler ve yazışmaların yapılmış olduğu, taraflar arasındaki Sözleşmenin 7.6. Maddesinde: Projeler YÜKLENİCİ tarafından İŞVEREN'e teslim edildikten sonra PROJENİN YAPIMINDAN VAZGEÇİLMESİ, işlerin ileri bir tarihe ertelenmesi veya devlet tarafından herhangi bir sebeple projenin amacına ulaşamaması halinde madde 6'da belirtilen ödeme planında gösterilen bedeller, TAMAMLANMIŞ OLAN PROJE KISIMLARI İÇİN ÖDEME PLANINDA BELİRTİLDİĞİ ŞEKİLDE ÖDENECEKTİR. " hükmü uyarınca, dosya davalısının EPDK'ya sunduğu 12.11.2021 tarihli başvuru dilekçesiyle "Üretim Lisansı başvurusundan vazgeçmiş" olması nedeniyle somut olayda sözleşmede belirtilen; Sözleşme avansı 9.000 ( dokuz bin) USD ile, Ön Lisans alma süreci için 27.000 (yirmi yedi bin) USD,'ye hak kazanılmış olduğu, ancak sözleşmede belirtilen, Lisans alma süreci için 36.000 (otuz altı bin) USD, Geçici Kabul yaptırılması 18.000 (on sekiz bin) USD'nin ise işin tamamlanmamış olması nedeniyle hak kazanılamayacağı değerlendirilmiş olup taraflar arasındaki sözleşmede ödemelerin döviz olarak yapılacağı kararlaştırıldığından davacının döviz cinsinden alacak talep etmesinde de bir isabetsizlik görülmemiştir. Davacı vekilince sunulan 22/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi ve davalı yanın davadan önce 23/08/2022 tarihinde temerrüde düşürüldüğü hususu dikkate alınarak, sözleşme avans bedeli ve ön lisans alma süreci bedeli talebinin kabulüne, lisans alma süreci bedeli talebinin reddine " karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; vekalet ücretinin hesaplanmasında dava tarihindeki kur değil, karar tarihindeki kurun dikkate alınması gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ıslaha karşı cevap süresi beklenmeden mazeret dilekçesi de kabul edilmeden usul ve yasaya aykırı karar verildiğini, mazeret dilekçesine başka bir dosyanın duruşma tutanağının eklendiğini, sözleşmenin dövizle sözleşme yapma yasağı kapsamında geçersiz olmasına rağmen bu beyanlara itibar edilmediğini, davacının ön lisans alma süresine uymadığını, bu nedenle lisans ve kabul işlemlerinin yapılmasının bir anlamı kalmadığını, sözleşmenin devamında yarar bulunmadığını, mahkemeden çevre mühendisi, mali müşavir ve enerji mühendisinden oluşan bilirkişi heyeti kurulmasını talep etmiş ise de, talebinin kabul edilmediğini, ıslah dilekçesinde TL üzerinden tahsil talep edildiği halde USD üzerinden davanın kabulünün doğru olmadığını, avans bedelinin müvekkilinin iade etmesine rağmen, bu dosyada tekrar iadesini talep etmesinin mümkün olmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 1- İİK 72/7.bendinde”Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir." hükmünü içermektedir. Bu madde içeriğine göre borcun tamamını ödemiş olan borçlu için hak düşürücü süre son ödeme tarihinden başlayacaktır. Somut olayda, davacı taraf, davalı tarafça başlatılan Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2022/13871 takip sayılı dosyasında 8.000,00 USD avansı takip dosyasına ödediğini belirterek, eldeki davada bu miktarın istirdadını talep etmektedir. Bu durumda mahkemece, ilgili takip dosyası getirtilerek davacının ödeme tarihini belirlenip eldeki davaya konu 8.000,00 USD avansın hakdüşürücü sürede talep edilip edilmediği konusunda bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır. 2- Davacı tarafça dosyaya 22/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi sunulmuş, dilekçe davalı tarafa 29/05/2024 tarihinde tebliğ edilmiş ancak, davalı vekili aynı tarihli duruşma için ekinde başka bir mahkemenin duruşma tutanağı bulunan 28/05/2024 tarihli mazeret dilekçesi vermiş, mahkemece davalı vekilinin belgeli mazereti kabul edilmediği gibi, ıslah dilekçesine karşı beyanı alınmadan karar verilmiştir. Bu itibarla, mahkemece belgeli olduğu halde mazeret dilekçesi kabul edilmeden ve ıslah dilekçesine karşı beyanları da sorulmadan bu şekilde davalının savunma hakkının kısıtlanması sonucu doğurur şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuştur.(Yargıtay 3 H.D 2022/7415 Esas-8976 Karar vb.) 3- 6098 sayılı TBK’nın 99’uncu maddesi uyarınca; borç ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ise borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile de ödenmesini isteyebilir. Diğer bir anlatımla, borcun aslı yabancı para alacağı (döviz) ise alacaklının, borcun fiili ödeme günündeki TL karşılığı döviz veya doğrudan TL olarak talepte bulunma konusunda seçimlik hakkı bulunmaktadır. Seçimlik hakların söz konusu olması halinde seçimlik hak kullanılmak suretiyle edim tayin edilmiş olur ve seçimlik hak ortadan kalkar. Dolayısıyla, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklıya tanınan seçimlik bir hak söz konusu olup hakkın kullanılması yenilik doğurucu nitelikte olduğundan talep hakkını kullanan alacaklının artık bu tercihinden dönmesi mümkün değildir. Somut olayda; davacı tarafça ıslah dilekçesi ile ıslah işlemi ile artırılan miktar yönünden alacak "TL" olarak talep edildiğinden davacının artık seçimlik hakkını "doğrudan TL" olarak kullandığının kabulü ile buna göre hesaplama yapılması ve belirlenen miktarın hüküm altına alınması gerekirken, hükümde ıslah ile artırılan miktar için de USD cinsinden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. (Yargıtay 6. H.D 2025/951 Esas-2025/4413 Karar vb. ) Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.4-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE, 2-Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/05/2024 gün ve 2022/689 Esas 2024/421 sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.4-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- Taraflarca yatırılan peşin istinaf karar harçlarının istek halinde kendilerine iadesine, 5-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa ilgili icra dairesince iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak 16/04/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır