TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR EMRULLAH KELE Ş BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/5959) Karar Tarihi: 22/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2020/5959 Karar Tarihi : 22/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUNMuammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucu : Emrullah KELE Ş Vekili : Av. Serkan KESEN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza davas ında soyut delillerle mahkûmiyet karar ı verilmesi nedeniyle
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR EMRULLAH KELE Ş BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/5959) Karar Tarihi: 22/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2020/5959 Karar Tarihi : 22/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUNMuammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucu : Emrullah KELE Ş Vekili : Av. Serkan KESEN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza davas ında soyut delillerle mahkûmiyet karar ı verilmesi nedeniyle hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının; yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 14/2/2020 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucu, bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ve soyut delillerle mahkûmiyet karar ı verilmesi nedeniyle Başvuru Numaras ı: 2020/5959 Karar Tarihi : 22/7/2020 3hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini iddia ederek Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 9. Başvurucu 11/6/2016 tarihinde gözalt ına al ınarak 12/6/2016 tarihinde tutuklanm ıştır. 10. Başvurucu hakk ında yap ılan soruşturma neticesinde geceleyin birden fazla ki şi ile silahla kendini tan ınmayacak hâle koyarak i şyerinde ya ğmaya teşebbüs, mala zarar verme ve adam öldürmeye te şebbüs suçlar ından 19/7/2016 tarihinde iddianame tanzim edilmi ştir. 11. Başvurucu hakk ında yap ılan yarg ılama neticesinde suç i şlenmesini kolaylaştırmak amac ıyla kasten adam öldürmeye te şebbüs ve yüzleri tan ınmayacak şekilde birden fazla ki şi ile silahla gece vakti i şyerinde ya ğma suçlar ından verilen cezalar, İstinaf ve sonras ında Yarg ıtay incelemesi neticesinde 11/11/2019 tarihinde kesinle şmiştir. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 12. Mahkemenin 22/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 13. Başvurucu, bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ş ve tazminat talebinde bulunmuştur. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden14. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden15. Ceza yarg ılamas ının süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddias ının yetkili makamlar taraf ından bildirildi ği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözalt ı gibi birtak ım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak suç isnad ına ilişkin nihai karar ın verildiği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas al ınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34). 16. Ceza yarg ılamas ının süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (B.E., 29). Başvuru Numaras ı: 2020/5959 Karar Tarihi : 22/7/2020 417. Başvurucunun 11/6/2016 tarihinde gözalt ına al ınmas ıyla başlayan yarg ısal süreç, 11/11/2019 tarihli Yarg ıtay onama karar ıyla sona ermi ştir. 18. Başvuruya konu yarg ılama süreci incelendi ğinde davan ın üç dereceli bir yarg ılama sisteminde toplam 3 y ıl 5 ay sürdü ğü, yarg ılama sürecinin bütünü dikkate alındığında başvurucunun haklar ını ihlal edecek bir gecikme olmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 19. Aç ıklanan nedenlerle ba şvurunun, di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Hakkaniyete Uygun Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 20. Başvurucu, etkili bir soru şturma ve kovu şturma yürütülmemesi nedeniyle somut dayanaktan yoksun delillerin mahkumiyete esas al ınarak haks ız gerekçelerle hakk ında fazla ceza tayin edildi ğini ileri sürmü ş ve tazminat talebinde bulunmu ştur. 2. Değerlendirme 21. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16; M. Ayd ın Gürül, B. No: 2012/682, 2/10/2013, 18). Başvurucunun şikâyetlerinin özünün yarg ılaman ın sonucuna ili şkin olmas ı nedeniyle iddialar ın hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ı kapsam ında incelenmesi uygun görülmü ştür. 22. Anayasa n ın 148. maddesinin dördüncü f ıkras ında, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ili şkin şikâyetlerin bireysel ba şvuruda incelenemeyece ği belirtilmi ştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yap ılm ış maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ı, delillerin de ğerlendirilmesi, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ı ile uyuşmazl ıkla ilgili var ılan sonucun adil olup olmamas ı bireysel ba şvuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba şvuru kapsam ındaki hak ve özgürlüklere müdahale te şkil eden, bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda de ğildir ( Ahmet Sa ğlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 23. Başvurucu taraf ından ileri sürülen iddialar, derece mahkemesince delillerin değerlendirilmesine ve hukuk kurallar ının yorumlanmas ına ilişkin olup mahkeme karar ında bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik olu şturan bir durumun da bulunmad ığı dikkate alındığında ihlal iddialar ının kanun yolu şikâyeti niteli ğinde olduğu anlaşılmaktad ır. 24. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının da diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabu l edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçeyle; Başvuru Numaras ı: 2020/5959 Karar Tarihi : 22/7/2020 5A. Başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 22/7/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ