Sosyal Denge Tazminatı ödenmesi ile ilgili yetkili Sendikayla sözleşme yapmak üzere Belediye Başkanına yetki verilmesine ilişkin Başkanlık yazısı oylanarak oybirliğiyle kabul edildi.
T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar No:425 13.05.2019 K A R A R Büyükşehir Belediye Meclisinin 16.04.2019 gün ve 422 sayılı kararı ile kabul edilen Sosyal Denge Tazminatı ödenmesi ile ilgili yetkili Sendikayla sözleşme yapmak üzere Belediye Başkanına yetki verilmesi konusunun Belediye Meclisinde yeniden görüşülmesine ilişkin Özel Kalem Müdürlüğünün 19.04.2019 gün ve 194 sayılı yazısı Büyükşehir Belediye Meclisinin 13.05.2019 tarihli toplantısında okundu. Konunun komisyona gönderilmeden görüşülüp karara bağlanmasını isteyen Meclis Başkanı Mansur YAVAŞ’ın şifahi önerisinin kabulü ile konu üzerinde yapılan görüşmelerden sonra; Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 16.04.2019 gün ve 4 nolu birleşiminde gündemin 3. maddesi olarak görüşülen Belediyemiz İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığınca yürütülen Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmelerini tarif eden Başkanlık yazısına ilave olarak AK Parti gurubunun önergesi üzerine (herkese eşit ve üst sınırdan verilmesi) şeklinde ilavesiyle teklif oylanarak oyçokluğuyla kabul edilerek 16.04.2019 tarih ve 422 sayılı karar alınmış bulunmaktadır. 1- Bilindiği gibi, 375 sayılı “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”ye 4/4/2012 tarihli ve 6289 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen ek 15 inci maddede “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” hükmü bulunmaktadır. Anılan ek madde ile atıf yapılan 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun (4/4/2012 tarihli ve 6289 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle değişik) “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” kenar başlıklı 32 nci maddesinde ise; T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar No:425 13.05.2019 -2- “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz. Yapılacak sözleşme, toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanır ve sözleşme süresi hiçbir şekilde izleyen mahalli idareler genel seçimi tarihini geçemez. Mahalli idareler genel seçim tarihini izleyen üç ay içerisinde de toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere sözleşme yapılabilir. Bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmaz. İlgili mahalli idarenin; vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması, ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması veya gerçekleşen en son yıla ilişkin toplam personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin belediyelerde yüzde otuzunu, il özel idaresinde yüzde yirmi beşini aşması hallerinde bu madde kapsamında sözleşme yapılamaz. Sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır.” 2- Son derece açık olan her iki Kanun hükmü bir arada incelendiğinde: - Belediye meclisi, yalnızca, “sosyal denge tazminatının ödenip ödenmemesine” karar vermekle görevli ve yetkilidir. Ayrıca, belediye meclisinin bu konuda resen karar alması dahi mümkün olmayıp; belediye başkanının bu yönde karar alınması için teklifte bulunması gerekmektedir. - Belediye meclisinin “sosyal denge tazminatı ödenmesi” yönünde karar alması halinde “sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminat tutarı”, belediyede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediye başkanı arasında gerçekleştirilecek toplu sözleşme sürecinde belirlenecek ve bu sürecin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde taraflar arasında sözleşme akdedilecektir. Başka bir deyişle, “sosyal denge tazminat tutarı”nın belirlenmesinde belediye meclisinin herhangi bir görev yetkisi olmayıp; bu tutar, belediyenin yürütme organı olan “belediye başkanı” ile yetkili sendika arasında yürütülecek toplu görüşme sonucunda akdedilecek sözleşme ile belirlenecektir. T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar No:425 13.05.2019 -3- - Esasen belediye borçlarının veya personel giderlerinin belirli oranları aşması halinde bu konuda sözleşme yapılması mümkün değildir. Sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumundaysa mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalacaktır. 3- Diğer yandan, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 28 inci maddesinin delaletiyle, (5216 sayılı Kanuna aykırı olmayan) hükümleri büyükşehir belediyeleri için de geçerli olan 5393 sayılı Belediye Kanununun “belediye meclisinin görev ve yetkileri”ni belirleyen 18 inci maddesi ile 5216 sayılı Kanunun “büyükşehir belediye meclisine görev ve yetki veren” maddelerinde (7/1-m, 7/2, 14/8, 15/6, 20/2, 21/2, 23/1-k, 25, 26, 27 nci maddeler); 375 sayılı KHK ile 4688 sayılı Kanunun yukarıda anılan maddelerini nakzeden herhangi bir hüküm mevcut değildir. 4- Bu bağlamda, Anayasamızın 123/1 maddesinde yer alan “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.” hükmü uyarınca, idare kanunla verilmemiş herhangi bir görev yapamaz ve yetki kullanamaz. Yine 127/2 maddesinde yer verilen “Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir.” hükmü uyarınca da mahalli idarelerin organları, somut olayda belediye meclisleri, kendilerine kanunla görev ve yetki verilmemiş bir konuda herhangi bir karar alamaz ve emir veremezler. Yukarıda açıklandığı gibi, belediyelerde istihdam edilen kamu görevlilerine ödenecek “sosyal denge tazminat tutarı” nın belirleme görev ve yetkisi, 4688 sayılı Kanunun 32/1 maddesi hükmüyle, yetkili sendika ile yapılacak görüşme sonucunda sözleşme yapmak şartına bağlı olarak belediye başkanına verilmiştir. Dolayısıyla, Belediye Meclisinin 16.04.2019 gün ve 4 nolu birleşiminde gündemin 3. maddesinde yapılan görüşme suretiyle “sosyal denge tazminat tutarı” nın belirlenmesine ilişkin olarak almış olduğu 16.04.2019 tarihli ve 422 sayılı karar; Anayasanın 123/1 ve 127/2 maddeleri ile 4688 sayılı Kanunun 32/1 maddesi hükmüne açıkça aykırı bulunmaktadır. 5-Ancak, 15/5/2014 tarihli ve 803 sayılı Belediye Meclis kararına istinaden akdedilmiş ve “Belediyemizde istihdam edilen Kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenmesine” ilişkin olan Toplu Sözleşme, 4688 Sayılı Kanunun 32/2 madde hükmü uyarınca mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 31 Mart 2019 tarihinde sona ermiş bulunmaktadır. Bu itibarla, kamu görevlilerine Sosyal Denge Tazminatı ödemelerinin devam edebilmesi ve kamu görevlilerinin mağdur olmaması için 4688 Sayılı Kanunun 32/1 maddesine göre Belediye Meclisince “Sosyal Denge Tazminatı Ödenmesi” yönünde karar alınması gerekmektedir. Bu karar alındığı takdirde, “Sosyal Denge Tazminat tutarı” başkanlığımız ile yetkili sendika arasında yürütülecek toplu görüşme sonucunda akdedilecek sözleşme ile belirlenecektir. T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar No:425 13.05.2019 -4- Bu kapsamda, Belediyemiz borçlanma ve personel giderleri oranları, ekli tabloda görüldüğü gibi, 4688 Sayılı Kanunun 32/3 maddesinde belirtilen limitlerin altındadır. Başka bir deyişle Sosyal Denge Tazminatının ödenmesi mümkün bulunmaktadır. 6-5216 sayılı Kanunun “Meclis kararlarının kesinleşmesi” kenar başlıklı 14/1 maddesinde yer alan “Büyükşehir belediye başkanı, hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını, yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere belediye meclisine iade edebilir.” hükmüne istinaden, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı gibi, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin hukuka aykırı olan16.04.2019 gün ve 422 sayılı karar ile kabul edilen Sosyal Denge Tazminatı ödenmesi “ yönünde yeni bir karar alınmak üzere Belediye Meclisine iade edilen Başkanlık teklifinin Sosyal Denge Tazminatını tüm çalışanlara “Eşit ödenmek üzere Başkanlığa yetki verilmesi” şeklinde oylanarak oybirliği ile kabul edildi. Mansur YAVAŞ Meclis Başkanı Tuğba AYDOS Divan Katibi Mehmet Kürşad KOÇAK Divan Katibi