TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR L.G. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/2833) Karar Tarihi: 4/5/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/2833 Karar Tarihi : 4/5/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR G İZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucu : L.G. Vekili : Av. Vedat ÖZKAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza davas ının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ı
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR L.G. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/2833) Karar Tarihi: 4/5/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/2833 Karar Tarihi : 4/5/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR G İZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucu : L.G. Vekili : Av. Vedat ÖZKAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza davas ının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 12/1/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucu 31/5/2011 tarihinde gözalt ına al ınarak 3/6/2011 tarihinde serbest bırak ılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/2833 Karar Tarihi : 4/5/2020 38. Başvurucu hakk ında 4/7/2011 tarihli iddianame ile PKK silahl ı terör örgütüne üye olma, terör örgütü propagandas ı yapma ve memura direnme suçlar ından iddianame düzenlenmi ştir. 9. Yarg ılamay ı yapan Mersin 5. A ğır Ceza Mahkemesi ba şvurucu hakk ında örgüt propagandas ı yapma suçundan davan ın ertelenmesine, görevi yapt ırmamak için direnme suçundan beraatine ve terör örgütü üyeli ği suçundan 6 y ıl 3 ay hapis cezas ına hükmetmi ştir. 10. Temyiz üzerine Yarg ıtay; başvurucu hakk ında belirtilen faaliyetlerin örgüt üyeliği için yeterli olmad ığı gözetilerek, çeli şkili beyanda bulunan tan ık K.B. hakk ında yap ılan yarg ılamada a şamalardaki ifadeleri getirtilerek, ba şvurucunun suçunun sübutu bak ımından değerlendirilmesi, sonucuna göre hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden eksik ara ştırma ile yaz ılı şekilde hüküm kuruldu ğu gerekçesiyle 19/10/2017 tarihinde bozma karar ı vermiştir. 11. Bozma sonras ı yap ılan yarg ılamada ba şvurucu hakk ında 22/2/2018 tarihinde beraat karar ı verilmiştir. 12. Yarg ıtay 16. Ceza Dairesinin 14/11/2018 tarihli karar ı ile hüküm onanm ıştır. 13. Başvurucu 12/1/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 14. Mahkemenin 4/5/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 15. Başvurucu, bireysel ba şvuru harç ve masraflar ını karşılayacak geliri olmad ığını beyan ederek adli yard ım talebinde bulunmu ştur. 16. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 17. Başvurucu, bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 18. Bireysel ba şvuru yap ıldıktan sonra 31/7/2018 tarihli ve 30495 say ılı Resm î Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe giren 25/7/2018 tarihli ve 7145 say ılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 say ılı Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesine Yap ılm ış Baz ı Başvurular ın Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmiştir. Başvuru Numaras ı: 2018/2833 Karar Tarihi : 4/5/2020 419. 6384 say ılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre yarg ılamalar ın uzun sürmesi ve yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yap ılan ve bu maddenin yürürlü ğe girdiği tarih itibar ıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel ba şvurular ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karar ının tebliğinden itibaren üç ay içinde yap ılacak müracaat üzerine Adalet Bakanl ığı İnsan Haklar ı Tazminat Komisyonu Ba şkanl ığı (Tazminat Komisyonu) taraf ından incelenmesi öngörülmü ştür. 20.Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) karar ında Anayasa Mahkemesi; yarg ılamalar ın makul sürede sonuçland ırılmad ığı ya da yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmedi ği iddias ıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekle ştirilen bireysel ba şvurulara ili şkin olarak Tazminat Komisyonuna ba şvuru imkân ının getirilmesine ilişkin yolu ula şılabilir olma, ba şarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesinin bulunup bulunmad ığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkilili ğini tart ışmıştır (Ferat Yüksel , 27-36). 21. An ılan kararda özetle an ılan başvuru yolunun ki şileri mali külfet alt ına sokmamas ı ve başvuruda kolayl ık sağlamas ı nedenleriyle ula şılabilir oldu ğu, düzenleni ş şekli itibar ıyla ihlal iddialar ına makul bir ba şarı şans ı sunma kapasitesinden mahrum olmad ığı ve tazminat ödenmesine imkân tan ımas ı ve/veya bu mümkün olmad ığında başka türlü telafi olanaklar ı sunmas ı nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sa ğlama imkân ına sahip olduğu hususunda de ğerlendirmelerde bulunulmu ştur (Ferat Yüksel , 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bak ışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialar ıyla ilgili başarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesi oldu ğu görülen Tazminat Komisyonuna ba şvuru yolu tüketilmeden yap ılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteli ği ile ba ğdaşmayacağı sonucuna vararak ba şvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle kabul edilemezlik karar ı vermiştir (Ferat Yüksel , 35, 36). 22. Mevcut ba şvuruda, söz konusu karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. 23. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Kamuya aç ık belgelerde ba şvurucunun kimli ğinin gizli tutulmas ı talebinin KABULÜNE, B. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, C. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2018/2833 Karar Tarihi : 4/5/2020 5D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetine neden olaca ğından başvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASIN A 4/5/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş