T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1087 - 2026/619 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2024/1087 KARAR NO : 2026/619 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 29.03.2024 NUMARASI : 2022/65 Esas 2024/248 Karar DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) KARAR TARİHİ : 10.04.2026 GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ…
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1087 - 2026/619 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2024/1087 KARAR NO : 2026/619 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 29.03.2024 NUMARASI : 2022/65 Esas 2024/248 Karar DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) KARAR TARİHİ : 10.04.2026 GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 03.05.2026 İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI Davacı vekili dava dilekçesinde; 06.04.2016 tarihinde, davalı ... Sigorta AŞ'ne zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı araçta yolcu olarak bulunan davacının, davalı ... Sigorta AŞ'ne zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı araç ile çarpışması neticesinde ağır şekilde yaralandığını ve maluliyetinin meydana geldiğini, zararlarından davalıların sorumlu olduğunu, davalılar tarafından ödeme yapılmış ise de, ödemenin eksik ve hatalı olduğunu, ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, davalı ... Sigorta AŞ’den ve davalı ... Sigorta AŞ’den ayrı ayrı 50’şer TL geçici iş göremezlik ve 50’şer TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile tahsilini istemiş, 31.10.2023 tarihli dilekçesi ile davacı ... Sigorta hakkındaki davasından yapılan ödeme nedeniyle feragat ettiğini, diğer davalı sigorta şirketine yönelik davasını takip ettiklerini ve davalı ... Sigorta AŞ’den alacağını 74.279,08-TL'ye yükselttiklerini belirtmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde; ... plakalı aracın davalı tarafından ZMMS ile sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigorta limiti kusur ve zarar ile sınırlı olduğunu, davalı tarafından 07.11.2016 tarihinde %25 kusur ve %10 maluliyet durumuna göre davacıya 11.893,58 TL ödeme yapıldığını, ödemenin CSO tablosuna ve %2 teknik faize göre yapıldığını, sorumluluklarının sona erdiğini, ödemenin yeterli olmadığının tespit edilmesi halinde, yapılan ödemenin güncellenerek tazminat miktarından düşülmesi gerektiğini, savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde; ... plakalı aracın davalı tarafından ZMMS ile sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigorta limiti kusur ve zarar ile sınırlı olduğunu, taşımanın hatır taşması olduğunu ve müterafik kusur olması halinde bu nedenle indirim yapılması gerektiğini, hesaplamanın TRH2010 Yaşam Tablosuna göre %1,8 teknik faiz ile uygulanarak Genel Şartlara göre yapılması gerektiğini,savunarak davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk derece mahkemesi tarafından daha önce davanın reddine dair verilen 04.07.2019 tarihli 2017/391 Esas 2019/650 Karar sayılı kararın, davacının istinaf başvurusu üzerine Dairemiz tarafından 23/12/2021 tarihli 2019/2182 E. 2021/2519 K. Sayılı kararı ile kaldırılması sonrasında, yeniden yapılan inceleme neticesinde mahkemece; davanın trafik kazasından kaynaklanan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin olduğu, mahkemece daha önce yapılan yargılamada, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Genel Şartlara göre alınan 18.10.2018 tarihli maluliyet raporuna göre davacının meydana gelen kaza nedeniyle %7 oranında engellinin meydana geldiği ve 3 ay iş göremez kaldığının tespit edildiği, davalıların davadan önce davacıya ödemede bulundukları ve ... Sigorta AŞ’nin 34.286,24 TL, davalı ... Sigorta AŞ’nin ise 11.893,58 TL ödemede bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde alınan kusur raporuna göre davalı ... Sigorta AŞ tarafından sigortalanan aracın %60, oranında, ... Sigorta AŞ tarafından sigortalanan aracın %20 oranında, yolun yapımından ve bakımından sorumlu belediyenin ise %20 oranında kusurlu olduğunun tespit edilerek, aktüer hesap bilirkişisinden alınan 18.02.2019 tarihli rapora göre ise davalıların ödeme tarihinde yaptığı ödeme neticesinde, ödeme tarihine göre yapılan hesaplamaya göre sorumluluklarının sona erdiği, davacının talep edebileceği tazminat bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi sonrasında, kararın davacının istinafı üzerine Ankara BAM 26 Hukuk Dairesi tarafından kaldırılması üzerine yeniden yapılan yargılamada; 06.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda; mahkemece kaldırma kararı öncesi 2017/391 esası üzerinden alınan 20.07.2018 tarihli kusur ve tazminat raporunda, dava konusu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'un %75 oranında, ... plakalı araç sürücüsü ...'nin %25 kusurlu olduğunun tespit edildiği, hesaplamanın 20.07.2018 tarihli kusur raporu esas alınarak yapıldığı, davacı ...'nin dava konusu olay sonrası 3 ay geçici iş göremez halde kaldığı, %7 oranında özürlü hale geldiğinin 18.10.2018 tarihli raporla tespit edildiği, davacı ...'nin gerçek net maddi zararının davalı şirketler tarafından yapılan ödemelerin ödeme tarihleri esas alınarak hesaplanması sonucu, davalı ... Sigorta AŞ'nin %75 kusura göre sorumluluğu (53.877,79 x 0,75) - 40.408,34 TL (ödeme 34.286,24 TL), davalı ... Sigorta AŞ'nin %25 kusura göre sorumluluğu (53.877,79 x 0,25) - 13.469,45 TL (ödeme 11.893,58 TL) olduğu, takdiri mahkemeye ait olmak üzere yapılan ödemeler ile davacının maddi zararının karşılanmadığı kabul edilerek, güncel verilere göre yeniden yapılan hesaplama sonucu; davacı ...'nin gerçek net bakiye maddi zararının davalı şirketlerin yaptığı ödemelerin güncel değerlerinin mahsubu sonucu davalıların kusur oranları da dikkate alınarak; davalı ... Sigorta AŞ'nin 164.766,77 TL, davalı ... Sigorta AŞ'nin 54.226,34 TL olarak hesaplandığı; hesaplanan bakiye maddi zararların davalı sigorta şirketleri tarafından temin edilen zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigorta poliçesi bakiye teminat limiti kapsamında kaldığının belirtildiği, akabinde alınan 03.09.2023 tarihli ek bilirkişi raporunda ise; davacının 3 ay süre ile iş göremezlik halinde kalmış olması ve %7 oranında maluliyetine göre uğradığı maddi zararı; geçici iş göremezlik zararı 3.902,97 TL, maluliyet zararı 370.008,71 TL, toplam 373.911,68 TL olduğu, davalı ... Sigorta AŞ'nin %75 kusura göre sorumluluğu (373.911,68 x 0,75) = 280.433,76 TL olup, davalı şirketin güncel ödemesinin mahsubu sonucu bakiye sorumluluğu (280.433,76 - 55.260,96) = 225.172,80 TL olduğu, davalı ... Sigorta AŞ'nin %25 kusura göre sorumluluğu (373.911,68 x 0,25) = 93.477,92 TL olup, davalı şirketin güncel ödemesinin mahsubu sonucu bakiye sorumluluğu (93.477,92 - 19.198,84) = 74.279,08 TL olduğunun belirtildiği; ek raporun karar vermeye elverişli olduğu; davacı 31.10.2023 tarihli dilekçesi ile davalı ... yönünden davadan feragat ettiklerini bildirdiğinden, bu davalı yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerektiği; davalı ... Sigorta yönünden ise; davacının bakiye zararını davalıdan talep etmekte haklı olduğu gerekçesiyle;“Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, davalı ... Sigorta AŞ yönünden davanın feragat nedeniyle reddine; davalı ... Sigorta AŞ yönünden 73.303,33 TL sürekli işgücü kaybı, 975,74 TL geçici işgücü kaybı tazminatının 07.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,.” karar verilmiş hüküm davalı ... Sigorta Aş vekili tarafından istinaf edilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Maluliyet raporunun rasyonel olmadığını, bağımsız kuruluştan alınan raporda engel oranının %5 olduğunun belirtildiğini, maluliyet raporları arasında fark olduğu durumda, Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, davalı sigorta şirketi tarafından daha önce %20 kusura göre ödeme yaptığı halde, hükme esas alınan raporda kusurun %25 olarak kabul edildiğini, kaldırma kararından önce alınan raporda ise karşı araç sürücüsünün %60, sigortalı araç sürücüsünün %20, yolun yapımından sorumlu kuruluşunda %20 kusurlu olduğunun kabul edildiğini, bu nedenle kaldırma kararından sonra alınan kusur raporlarında %25 kusuru kabul etmediklerini, bu hususa itiraz etmelerine rağmen nazara alınmadığını, doğru kusur üzerinden hesaplama yapıldığında, ödeme tarihi itibariyle zararın karşılanacağını, bu nedenle de kararın hatalı olduğunu, 07.11.2016 tarihinde yapılan ödemenin doğru veriler çerçevesinde hesaplanarak 11.893,58 TL olarak ödenerek sorumluluklarının sona erdiğini, kabul anlamına gelmemek üzere %5 maluliyet ve %20 kusura göre hesaplama yapıldığında da ödeme tarihi itibariyle sorumluluklarının sona ereceğini, 07.11.2016 tarihi itibariyle yapılan ödeme açısından değerlendirmenin TRH 2010 Yaşam Tablosu ve devre başı rant formülüne göre yapılması gerektiğini, oysa ki bilirkişi tarafından progresif ranta göre ödemenin yeterliliğini değerlendirdiğini, bu durumun emsal Yargısal kararlarına aykırı olduğunu, ayrıca hesaplama yöntemine itiraz olmaması nedeniyle, hesaplamanın da kaldırma kararı öncesindeki yönteme göre yapılması gerektiğini, bu nedenle de kararın hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılıklar gözetilerek, istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, ayrıca ilk derece mahkemesi tarafından verilen istinaf incelemesine konu kararın, öncesinde verilen istinaf kaldırma kararına istinaden verilmiş olması nedeniyle oluşan usuli kazanılmış haklarda gözetilerek, HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan inceleme sonucunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemidir. Dava konusu trafik kazasında yaralanan davacı, kazaya karışan her iki aracın ZMMS poliçesini tanzim eden şirketler tarafından davadan önce yapılan ödemenin yetersiz olduğundan bahisle kusurları oranında bakiye zararını talep etmiş, mahkemece, davalı ... (...) Sigorta hakkındaki maddi tazminata yönelik talebin feragat nedeniyle reddine, davalı ... Sigorta AŞ hakkındaki talep yönünden ise, davadan önce yapılan ödemenin yetersiz olduğu, bu nedenle davacının bakiye zararını davalıdan talep edebileceğini kabul ederek, bu davalı yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından, kaldırma kararı öncesinde alınan ve taraflarca itiraz edilmeyen kusur raporuna göre, davadan önce yapılan ödeme ile sorumluluklarının sona erdiğinden bahisle istinaf edilmiştir. Haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat davasında, zarar veren ve eylemlerinden sorumlu olanlar, zarar görenin gerçek zararından kusurları oranında sorumludur. ZMMS sigorta şirketinin de sorumluluğu, sigorta teminat limitini aşmamak üzere gerçek zarar ile sınırlıdır. Cismani zarar kapsamından sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin taleplerde, zararın aktüer hesaplamaya dayalı olması nedeniyle, bilinen dönem zararlarının bilinen dönem gelirine göre, bilinmeyen dönem hesabının hesap tarihindeki son gelirine (bilinmeyen pasif dönemin ise son asgari ücrete göre hesaplanması) göre hesaplanması Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiş ise de, zarar veren ya da eylemlerinden sorumlu olanlar tarafından kaza sonrası ödeme yapılmış ise ödeme tarihi itibariyle ödemenin yeterli olması durumda, sonrasında gelir artışlarından kaynaklanan sebeplerle ödemenin yetersizliğine dayalı olarak dava açılamayacağı, ancak ödeme tarihinden önceki mevcut durum çerçevesinde, ödemenin yetersizliğinin ileri sürülebileceği kabul edilmiştir. Dolayısı ile davacı ödeme tarihindeki veriler çerçevesinde yapılan ödemenin yetersiz olduğunu kanıtlamakla yükümlüdür. 2918 Sayılı Yasadan kaynaklanan uyuşmazlıklarda, taraflar arasındaki ödeme anlaşmaya dayalı olarak yapılmış olsa dahi KTK'nın 111. maddesinde "(1)Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. (2) Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." denildiğinden, davacı anlaşma ya da uzlaşmanın yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içerisinde dava açabilir ise de, bu durumda dahi ödemenin yetersiz ya da zarar ve ödeme arasında fahiş derece de fark olduğu, ödemenin yapıldığı tarihteki veriler çerçevesinde değerlendirilecek, bu çerçevede zararının karşılandığının anlaşılması halinde, davanın reddine karar verilecektir. Bu çerçevede yapılacak hesaplamada esas alınacak kusur oranı, mahkemece tespit edilen kusur oranı olup, kusura dayalı açılan davada, mahkemece kabul edilen kusura göre ödemenin yeterli olup olmadığı değerlendirilmelidir. Somut olayda, ilk derece mahkemesi tarafından daha önce verilen kararda, mahkemece alınan 20.07.2018 tarihli raporda, kusur bilirkişisi tarafından yapılan değerlendirmede " ... plakalı araç sürücüsü ...'un (... tarafından sigortalı aracın) olayda %60 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'nin (... Sigorta tarafından sigortalı aracın) olayda %20 oranında kusurlu bulunduğu, olay yeri kavşağın bakım ve onarımından sorumlu belediye başkanlığının, olayda %20 oranında kusurlu olduğu, davacı yolcu ...'nin, olayda kusursuz olduğu," denilerek, kusur belirlemesi yapılmış, tazminat hesaplamasına ilişkin alınan rapor ve ek raporlarda söz konusu kusur oranında tazminat hesaplaması yapılarak, ilk kararda, kusuru çerçevesinde davalılar tarafından yapılan ödeme ile sorumluluklarının sona erdiğine karar verilmiş, kaldırmaya konu ilk karara esas alınan kusur raporuna itiraz olmadığı gibi, sorumluluğun müteselsil sorumluluğa göre belirlenmesine yönelik istinaf talebinde de bulunulmamış, sonrasında kusura göre verilen kararı da davacı istinaf etmemiştir. Bu nedenle davalı ... Sigorta AŞ'nin sorumluluğu, dava dilekçesindeki talebi ile davacı tarafından itiraz edilmeyen ve kaldırma sebebi yapılmayan 20.07.2018 tarihli rapora göre belirlenmeli, bu çerçevede ödemenin yeterliliği değerlendirilmelidir. Hal böyle iken, Dairemiz kaldırma kararı sonrasında aktüer bilirkişiden alınan raporda, 20.07.2018 tarihli kusur raporuna göre hesaplamanın yapıldığı belirtilmiş olmasına rağmen raporun aksine olacak şekilde ... Sigorta AŞ'ne sigortalı araç sürücüsünün %25 kusuru esas alınarak yapılan hesaplamaya göre yapılan ödemenin yeterli olmadığı değerlendirilmiş olup, bu kapsamda yapılan değerlendirme dava dilekçesinde talep ve dosya kapsamına göre doğru olmamıştır. Ancak; kaldırma kararından sonra alınan aktüer hesap raporunda, ödeme tarihindeki (07.11.2016) veriler çerçevesinde yapılan hesaplamaya göre, davacı lehine olacak şekilde TRH 2010 Yaşam Tablosu ve Progresif Rant uygulanarak hesaplama yapıldığında, (mahkemece hükme esas alınan ve aktüer bilirkişi tarafından olaya uygulandığı belirtilen 20/07/2018 tarihli kusur raporunda, davalı ... Sigorta tarafından sigortalı araç sürücüsüne %20 kusur izafe edildiği halde söz konusu kusur oranın %25 olduğu varsayımı ile değerlendirme yapılarak) %25 kusura göre davalı ... Sigorta AŞ'nin sorumlu olduğu miktar 13.469,45 TL hesaplanmış olup, taraflarca itiraz edilmeyen kusur raporuna göre ise bu miktar (53.877,79 TLX 0,20) 10.775,56 TL olacağından, davalı ... Sigorta AŞ tarafından ise 11.893,58 TL ödeme yapılmış olduğundan, yetersiz ya da ödeme ile zarar arasında fahiş farkın varlığından söz edilmeyeceğinden, açık olan durum karşısında davanın reddine karar verilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesi tarafınca kabul edilmeyen kusur oranına göre hesaplama yapılarak, bakiye tazminat alacağı olduğundan bahisle istinaf eden davalı hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. Buna göre; yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemece yapılan yargılamada eksiklik bulunmamasına, bilirkişi raporunda yapılan hatanın işlem hatası mahiyetinde olması nedeniyle, dosyanın geçirdiği safahat da nazara alındığında yeniden yargılamaya ve rapor alınmasına ihtiyaç duyulmamasına göre kararın HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm tesisine, buna göre, davacının talebi ve ilk derece mahkemesi tarafından alınan ve taraflarca itiraz edilmeyen kusur raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde %20 kusurlu kabul edilen davalı ... Sigorta AŞ tarafından 07.11.2016 tarihinde yapılan ödeme ile sorumluğu sona erdiğinden, davacı kusura dayalı açtığı davada, davalıdan talep edebileceği bakiye zararı olduğunu kanıtlayamadığından, davalı ... Sigorta AŞ hakkındaki davanın reddine karar verilerek, ilk derece mahkemesi kararında kesinleşen yönler korunarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; I-Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE, Buna göre; 1-Davalı ... (...) Sigorta AŞ yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, 2-Davalı ... Sigorta AŞ yönünden davanın REDDİNE; 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken, 732,00 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 31,40 TL peşin harç ile 255,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplamı 286,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 445,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Davalı ... Sigorta AŞ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ... Sigorta AŞ'ye verilmesine, 5-Davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından yargılama gideri ve vekalet ücreti talep edilmediğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı ... Sigorta AŞ tarafından yatırılan gider avansından karşılanan 13,50 TL tebligat giderinin, davacıdan alınarak, davalı ... Sigorta AŞ'ye verilmesine, Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, II-İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN: 1-Davalı ... Sigorta AŞ tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatıran davalıya iadesine, 2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 1169,40 TL İstinaf Başvuru Harcı ve 290,00 TL tebligat ve posta giderleri olmak üzere toplam 1.459,40 TL'nin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta AŞ'ye verilmesine, 3-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 4-Kararın usulüne uygun olarak taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde Yargıtay'da TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 10.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip * Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.