TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR SALİH DÜZGÜN VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/32202) Karar Tarihi: 7/10/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/32202 Karar Tarihi : 7/10/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZ Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucular : Ekli tablonun (B) sütunu Başvurucular Vekili: Ekli tablonun (E) sütunu I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, güvenlik soru şturmas ı ve arş
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR SALİH DÜZGÜN VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/32202) Karar Tarihi: 7/10/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/32202 Karar Tarihi : 7/10/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZ Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucular : Ekli tablonun (B) sütunu Başvurucular Vekili: Ekli tablonun (E) sütunu I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ının olumsuz sonuçland ığı gerekçesiyle memuriyete ba şlatılmama işlemine kar şı aç ılan iptal davas ında silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurular muhtelif tarihlerde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Ekli tablonun (A) sütununda numaralar ı belirtilen ba şvurular ın konu yönünden irtibatlar ı nedeniyle 2018/32202 numaral ı başvuru ile birle ştirilmesine ve incelemeni n 2018/32202 numaral ı başvuru üzerinden sürdürülmesine karar verilmi ştir. 5. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 7. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/32202 Karar Tarihi : 7/10/2021 3III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 9. Başvurucular, Ölçme, De ğerlendirme ve Yerle ştirme Merkezi Ba şkanl ığı taraf ından yap ılan Kamu Personeli Seçme S ınav ı'na (KPSS) girmi ştir. Bu s ınav sonucu esas alınarak ba şvurucular ekli tablonun (G) sütununda belirtilen memur kadrolar ına yerleştirilmiştir. 10. Başvurucular ın yerleştiği kurumlar 3/10/2016 tarihli ve 676 say ılı Olağanüst ü Hal Kapsam ında Baz ı Düzenlemeler Yap ılmas ı Hakk ında Kanun Hükmünde Kararname'nin (676 say ılı KHK) 74. maddesiyle 14/7/1965 tarihli ve 657 say ılı Devlet Memurlar ı Kanunu nun 48. maddesinin birinci f ıkras ının (A) bendine eklenen (8) numaral ı alt bent uyar ınca başvurucular hakk ında güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ı yapt ırm ıştır. Güvenlik soru şturmas ı ve ar şiv araştırmas ının olumsuz sonuçlanmas ı nedeniyle başvurucular ın atamas ı gerçekleştirilmemiştir. 11. Başvurucular söz konusu idari i şlemlere kar şı ayr ı ayr ı iptal davas ı açm ıştır. Dilekçelerinde güvenlik soru şturmalar ına ilişkin bilgilere ula şamad ıklar ını ve işleme karşı savunma yapamad ıklar ını belirtmiştir. 12. Savunma dilekçelerinde, ba şvurucular hakk ında güvenlik soru şturmas ı yap ılmas ının 676 say ılı KHK'n ın 74. maddesiyle 657 say ılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkras ının (A) bendine eklenen (8) numaral ı alt bende dayand ığı ve hukuka uygun oldu ğu belirtilmiştir. Başvurucular hakk ında yap ılan güvenlik soru şturmas ı neticesinde elde edilen bilgilerin de ğerlendirilmesi sonucunda atamalar ın gerçekle ştirilmediği ifade edilmi ştir. 13. Başvurucu İrem Çiçektakan ve Bar ış Dursun hariç olmak üzere ekli tablonun (C) sütununda belirtilen Mahkemelerce bak ılan davalar reddedilmi ştir. Kararlar ın gerekçesinde, 676 say ılı KHK'n ın 74. maddesiyle 657 say ılı Kanun'un 48. maddesine eklenen alt bentten söz edilmi ş ve buna göre güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ı yap ılmas ının devlet memurlu ğuna al ınmada genel bir şart hâline getirildi ği ifade edilmi ştir. Kararlarda 26/10/1994 tarihli ve 4045 say ılı Güvenlik Soru şturmas ı, Baz ı Nedenlerle Görevlerine So n Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Al ınmayanlar ın Haklar ının Geri Verilmesine ve 1402 Numaral ı S ıkıyönetim Kanununda De ğişiklik Yap ılmas ına İlişkin Kanun'a ve an ılan Kanun'a dayan ılarak ç ıkar ılan 12/4/2000 tarihli ve 24018 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanan Güvenlik Soru şturmas ı ve Arşiv Araştırmas ı Yönetmeli ği'nin ilgili maddelerine yer verildikten sonra ba şvurucular hakk ında elde edilen verilerin ara karar ile istenildi ği belirtilmiş; verilerin de ğerlendirilmesi neticesinde ba şvurucular ın güvenlik soru şturmas ının olumsuz de ğerlendirilerek atamalar ın yap ılmamas ı yolunda tesis edilen idari i şlemlerde hukuka ayk ırılık bulunmad ığı kanaatine var ılm ıştır. Başvurucular, mahkeme kararlar ına karşı istinaf yoluna ba şvurmuştur. İstinaf talepleri Ankara Bölge İdare Mahkemesince kesin olarak reddedilmi ştir. 14. Başvurucu İrem Çiçektakan ve Bar ış Dursun taraf ından aç ılan davada ekli tablonun (C) sütununda belirtilen Mahkemeler i şlemi iptal etmi ştir. Kararlar ın gerekçesinde; başvurucu İrem Çiçektakan aç ısından, davac ının kolluk kuvvetleri taraf ından aranmad ığı, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ili şiğinin olmad ığı, adli sicil kayd ının bulunmad ığı, hakk ında devam eden herhangi bir tahkikat ın olmad ığı, y ıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulundu ğuna dair bilgi notunu destekleyecek hukuken geçerli ba şka bir bilgi ve Başvuru Numaras ı: 2018/32202 Karar Tarihi : 7/10/2021 4belgenin de olmad ığı belirtilmi ş ve salt istihbari bilgi notu nedeniyle atanmama i şleminin hukuka ayk ırı bulunduğuna yer verilmi ştir. Başvurucu Bar ış Dursun aç ısından ise, yap ılan güvenlik soru şturmas ı sonucunda davac ının babas ı ile ilgili birtak ım tespitlerin elde edildi ği belirtildikten sonra ancak bu tespitlerde davac ının atanmas ına engel te şkil edecek bir husus bulunmad ığı, dolay ısıyla güvenlik soru şturmas ı kapsam ında davac ının an ılan göreve atanmas ında şahs ı aç ısından bir engel bulunmad ığı ifade edilmi ştir. Karara kar şı istina f yoluna ba şvurulmas ı üzerine İstanbul Bölge İdare Mahkemesi ile Ankara Bölge İdare Mahkemesi davalar ı kesin olarak reddetmi ştir. Kararlar ın gerekçesinde; ba şvurucu İrem Çiçektakan aç ısından, davac ı ve erkek karde şi hakk ında elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi neticesinde ataman ın yap ılmamas ına dair işlemin hukuka uygun bulundu ğu ifade edilmi ştir. Başvurucu Bar ış Dursun aç ısından ise, babas ı hakk ında elde edilen bilgilerin atanmama yönünde tesis edilen i şlem aç ısından yeterli oldu ğu belirtilmi ştir. 15. Nihai karar ın başvuruculara tebli ğ edilmesi üzerine ba şvurucular muhteli f tarihlerde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 16.İlgili hukuk için bak ınız Rıdvan Batur, B. No: 2018/17680, 3/12/2020, 20-25. V.İNCELEME VE GEREKÇE 17. Anayasa Mahkemesinin 7/10/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı 18. Başvurucular; güvenlik soru şturmas ı sonucunda elde edilen belgelere ulaşamad ıklar ını ve söz konusu belgelerin kendileri ile payla şılmad ığını belirtmiştir. Memuriyete neden atanmad ıklar ının sebebini bilmediklerinden yak ınm ıştır. An ılan belgelerin hukuki dayana ğının bulunmad ığını ve işlemin gerekçesini bilmediklerinden savunma haklar ını kullanamad ıklar ını ifade etmi ştir. Sonuç itibar ıyla hukuka ayk ırı olan yarg ılama ile adil yarg ılanma haklar ının ve silahlar ın eşitliği ilkesinin ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 19. Anayasa n ın Hak arama hürriyeti kenar ba şlıklı 36. maddesinin birinci fıkras ı şöyledir: Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünd e davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. 20. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucular ın sadece idarenin sundu ğu belgeler dayanak al ınarak Mahkemece karar verildi ğine, söz konusu belgelerin hukuki temelinin bulunmad ığına ve işleme dayanak olarak gösterilen belgelerin taraflar ına gönderilmedi ğine ilişkin şikâyetleri silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkeleri kapsam ında incelenmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/32202 Karar Tarihi : 7/10/2021 51. Kabul Edilebilirlik Yönünden 21. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden a. Genel İlkeler 22. Anayasa'n ın 36. maddesi uyar ınca herkes iddia , savunma ve adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. Anayasa'n ın an ılan maddesinde adil yarg ılanma hakk ından ayr ı olarak iddia ve savunma hakk ına birlikte yer verilmesi, taraflara iddia ve savunmalar ını mahkeme önünde dile getirme f ırsat ı tan ınmas ı gerektiği anlam ını da içermektedir ( Mehmet Fidan , B. No: 2014/14673, 20/9/2017, 37). 23. Anayasa'n ın 36. maddesine "adil yarg ılanma" ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf ı olduğu uluslararas ı sözleşmelerle de güvence alt ına al ınan adil yarg ılama hakk ının madde metnine dâhil edildi ği vurgulanm ıştır. Nitekim Anayasa Mahkemesi de Anayasa n ın 36. maddesi uyar ınca inceleme yapt ığı birçok karar ında, Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi içtihad ıyla adil yarg ılanma hakk ının kapsam ına dâhil edilen silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerine Anayasa n ın 36. maddesi kapsam ında yer vermektedir. Bu itibarla an ılan ilkenin adil yarg ılanma hakk ının kapsam ve içeri ğine dâhil olduğu sonucu ortaya ç ıkmaktad ır. An ılan ilkeye uygun yürütülmeyen bir yarg ılaman ın hakkaniyete uygun olmas ı olanakl ı değildir ( Mehmet Fidan , 38). 24. Anayasa Mahkemesinin görevi ba şvuru konusu yarg ılaman ın bir bütün olarak adil olup olmad ığını değerlendirmektir. Genel anlamda hakkaniyete uygun bir yarg ılaman ın yürütülebilmesi için silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkeleri ışığında taraflara iddialar ını sunma hususunda uygun imkânlar ın sağlanmas ı şartt ır (Yüksel Hançer , B. No: 2013/2116, 23/1/2014, 19). 25. Silahlar ın eşitliği ilkesi; davan ın taraflar ının usule ili şkin haklar bak ımından ayn ı koşullara tabi tutulmas ı, taraflardan birinin di ğerine göre daha zay ıf bir duruma düşürülmeksizin iddia ve savunmalar ını makul bir şekilde mahkeme önünde dile getirme fırsat ına sahip olmas ı ve yarg ılamaya etkin kat ılımlar ının sağlanmas ı anlam ına gelir ( Yaşasın Aslan, B. No: 2013/1134, 16/5/2013, 32). 26. Silahlar ın eşitliği ilkesinin tamamlay ıcısı olan çeli şmeli yarg ılama ilkesi, kural olarak bir hukuk ya da ceza davas ında tüm taraflara, gösterilen kan ıtlar ve sunulan görü şler hakk ında bilgi sahibi olma ve bunlarla ilgili görü ş bildirebilme imkân ı vermektedir. Bu çerçevede ba şvuranlar ın bilirkişi raporunun sonucuna itiraz edememesi ya da delillerle ilgili görüş bildirmelerine f ırsat verilmemesi çeli şmeli yarg ılama ilkesinin ihlali olarak değerlendirilebilmektedir ( Hüseyin Sezen , B. No: 2013/1793, 18/9/2014, 38). 27. Yarg ılaman ın tüm a şamalar ında silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin güvence alt ına al ınarak adil yarg ılanma hakk ının korunmas ı hukuk devleti olman ın bir gere ğidir ( Mustafa Kupal, B. No: 2013/7727, 4/2/2016, 52). Başvuru Numaras ı: 2018/32202 Karar Tarihi : 7/10/2021 628. Bununla birlikte kamu güvenli ği veya ba şkalar ının haklar ının korunmas ı gibi hakl ı nedenlerin bulunmas ı hâlinde hükme esas al ınan kan ıt ve belgelerin ba şvurucuya verilmemesi veya gösterilmemesi makul görülebilir. Ancak bu hâlde dahi hükme esas al ınan belge kendisine verilmeyen ba şvurucunun savunma hakk ında meydana gelen bu k ısıtlamay ı telafi edecek kar şıt-dengeleyici imkânlar ın başvurucuya sa ğlanmas ı gerekir. Bu bağlamd a başvurucunun belge içeri ğinden haberdar edilmesinin, buna kar şı savunma ve itirazlar ını mahkemeye sunabilme f ırsat ına sahip olmas ının dengeleyici bir imkân oldu ğu söylenebilir. Yine söz konusu belgenin ba şvurucu taraf ından bilinmesinin sak ıncal ı olduğu düşünülen kısımlar ı karart ılarak başvurucuya verilmesi ya da ba şvurucunun söz konusu belgeyi mahkeme kaleminde inceleme f ırsat ı bulmas ı da dengeleyici birer imkân olarak görülebilir (Ayfer Atalm ış, B. No: 2016/12198, 9/6/2020, 35). 29. Adil yarg ılanma hakk ı yarg ılaman ın sonucunun adil olmas ını garanti etmemekte, yarg ılama sürecinin hakkaniyete uygun bir biçimde yürütülmesini güvence alt ına almaktad ır. Öte yandan yarg ılama sürecinde savunma hakk ını zedeleyen birtak ım eksikliklerin bulunmas ı otomatik olarak adil yarg ılanma hakk ının ihlaline yol açmamaktad ır. Adil yarg ılanma hakk ının ihlal edilip edilmedi ği değerlendirilirken yarg ılamadaki bir eksikli ğin yarg ılama süreci içinde telafi edilip edilmedi ği ve bunun bir bütün olarak yarg ılaman ın hakkaniyetini etkileyip etkilemedi ği değerlendirilir ( Ayfer Atalm ış, 41). b. İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 30. Somut uyu şmazl ık başvurucular ın güvenlik soru şturmas ı nedeniyle memuriyete atanmamas ı işlemlerinden do ğmuştur. Ekli tablonun (C) sütununda belirtilen Mahkemelerce ara karar sonucu sunulan belgelerde yer alan bilgilerin de ğerlendirilmesi neticesinde başvurucular ın atanmamas ında hukuka ayk ırılık bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. Yani belirtilen Mahkemeler, uyu şmazl ığın çözümünü idare taraf ından sunulan belgeler üzerine kurmuştur. Daval ı idareler taraf ından dava dosyas ına sunulan gizli ibareli belgelerin başvuruculara bildirildi ğine veya incelettirilme imkân ı verildiğine dair herhangi bilgi ya da belgeye rastlanmam ıştır. 31. 657 say ılı Kanun'un 48. maddesinin birinci f ıkras ının (A) bendinin devlet memurluğuna girişte güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ı yap ılmas ı şart ını getiren (8) numaral ı alt bendinin ki şisel verilerin korunmas ı hakk ı yönünden yeterli güvenceleri içermediği gerekçesiyle iptal edilmi ş olmas ı, yürürlükte bulundu ğu dönemdeki uygulamalar ına ilişkin olarak aç ılan davalarda bu kural ın dikkate al ınmas ının otomatik olarak adil yarg ılanma hakk ını zedelediği söylenemez. Kural ın kişisel verilerin korunmas ı hakk ının ihlalini te şkil etmesi adil yarg ılanma hakk ını da ihlal etti ği biçiminde anla şılamaz. Zira adil yarg ılanma hakk ı uyuşmazl ıkta uygulanacak kural ın içeriği itibar ıyla adil olmas ını değil uygulanma şekli itibar ıyla adil olmas ını garanti etmektedir. Bu aç ıdan iptal edilen kural ın somut olaydaki uygulanma şeklinin adil yarg ılanma hakk ını zedeleyip zedelemedi ği irdelenmelidir ( Sebiha Kaya , B. No: 2018/34124, 20/5/2021, 46). 32. Anayasa'ya ve 657 say ılı Kanun'a göre devlete sadakat yükümlülü ğü devlet memurlar ının temel ödevlerindendir. Bu sebeple bir kimse hakk ında yap ılan güvenlik soruşturmas ı sonucunda bu ki şinin devlete sadakatinden ku şkulan ılmas ını hakl ı gösterecek ölçüde tespitlerin elde edilmesi hâlinde güvenlik soru şturmas ının olumsuz olarak nitelenmesi makul kar şılanabilir. Ancak ki şinin devlete sadakat göstermeyece ğine yönelik ku şku kişisel değerlendirme ve kanaatlere de ğil somut ve maddi tespitlere dayanmal ıdır. Bununla birlikte söz konusu verilere davac ılar ın ulaşma ve verilere kar şı iddialar ını ileri sürme imkân ı Başvuru Numaras ı: 2018/32202 Karar Tarihi : 7/10/2021 7sağlanmal ıdır. Bunun yan ı sıra aç ılan davalarda elde edilen veriler mahkemelerce somut bir şekilde de ğerlendirilerek karar verilmelidir. Aksi takdirde güvenlik soru şturmas ı ilişkin verilerin payla şılmamas ı ve somut olarak ortaya konulmadan karar verilmesi idari i şleme karşı yarg ı yolunun aç ık olmas ını anlams ız k ılar. 33. Anayasa Mahkemesi Rıdvan Batur karar ında, vergi müfetti şliğine güvenlik soruşturmas ı nedeniyle atanamayan ba şvurucunun açm ış olduğu davada idare taraf ından sunulan belgelerin içeri ğinden hüküm verilene de ğin haberdar olmad ığını ve karar ın gerekçesinin hükme esas al ınan belgelerin içeri ğini yans ıtmaktan uzak oldu ğunu belirtmiştir. Güvenlik soru şturmas ı sonucunda elde edilen bilgilerin hangi delillere dayand ığı, bu iddian ın nas ıl ve neden do ğduğu konusunda idare taraf ından Mahkemeye sunulan bilgi ve belgelere sahip olmayan ba şvurucunun ret hükmünün gerekçesi ile (temyiz a şamas ında) hükme esas alınan belgelere ili şkin etkin olarak yorumda ve itirazda bulunmas ı ad ına yeterli imkâna sahip olduğu söylenemeyece ğini ve somut yarg ılama sürecine bu çerçeveden bak ıldığında başvurucuya hükme esas al ınan belgeleri incelemesi, bu belgelere yönelik yorumda ve itirazda bulunabilmesi için pratik ve etkin imkânlar ın sağlanmad ığını ifade etmi ştir. Bu nedenlerle ba şvurucuya hükme esas al ınan belgelere yönelik yorumda/itirazda bulunma konusunda etkin ve pratik imkânlar ın sağlanmamas ının silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkeleriyle ba ğdaşmad ığı, bu bağlamda adil bir yarg ılaman ın gerçekle şmediği sonucuna varm ıştır (Rıdvan Batur , 40, 41). 34. Yine Anayasa Mahkemesinin Bünyamin Uçar (B. No: 2017/32004, 3/6/2020) karar ında sözle şmeli subayl ık ve muvazzaf astsubay temini s ınavlar ında başarılı olmas ına rağmen güvenlik soru şturmas ının olumsuz oldu ğu gerekçesiyle i şlemleri sonland ırılan başvurucu hakk ında elde edilen bilgiler idare taraf ından dava dosyas ına sunuldu ğu ve mahkemenin de gizli ibareli olarak sunulan belgeleri esas almak suretiyle davan ın reddine karar verdi ği ifade edilmi ştir. Söz konusu bilgilerin ba şvurucuya incelettirme imkân ı sağlanmad ığı gibi mahkeme taraf ından gizli ibareli bilgi ve belgelerin ba şka şahıs ve makamlar ın özel bilgileri ile şeref, haysiyet ve güvenli ğinin korunmas ı veya idarenin soruşturma metotlar ının gizli tutulmas ı ya da benzeri hakl ı görülebilecek hususlar nedeniyle başvurucuya verilmedi ğini gösterecek hiçbir argüman ın ortaya konulmad ığı belirtilmi ştir. Öte yandan an ılan belgelerin ba şvurucunun incelemesine aç ılmayacağına ilişkin herhangi bir karar al ınmad ığı ve bu belgelerden ba şvurucunun haberdar edilmedi ği söylenmi ştir. Belirtilen nedenlerle daval ı idareler taraf ından sunulan ve mahkeme kararlar ında hükme esas al ınan gizli ibareli belgelere kar şı başvurucuya savunma yapma imkân ı verilmemesi nedeniyle başvurucunun silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ği sonucuna ulaşılm ıştır (Bünyamin Uçar , 45). 35. Başvurucular hakk ında yap ılan güvenlik soru şturmalar ına ilişkin hiçbir bilgi ve belge başvuruya konu yarg ılamalar s ıras ında başvurucularla payla şılmad ığı gibi derece mahkemelerinin gerekçelerinde de güvenlik soru şturmalar ının neden olumsuz oldu ğuna dai r hiçbir bilgiye yer verilmedi ği görülmektedir. 36. Bu durumda yukar ıda yer verilen kararlardan ayr ılmay ı gerektiren bir durumun bulunmamas ı nedeniyle ba şvurucular ın Anayasa n ın 36. maddesinde hüküm alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının güvencelerinden olan silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/32202 Karar Tarihi : 7/10/2021 83. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 37. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 38. Başvurucular, ihlalin tespiti ile yeniden yarg ılama yap ılmas ına hükmedilerek ihlalin giderilmesi ve tazminat talebinde bulunmu ştur. 39. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 40. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 41. İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı f ıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün 79. maddesinin (1) numaral ı f ıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar ın kendisine ula ştığı mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlali n sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). Başvuru Numaras ı: 2018/32202 Karar Tarihi : 7/10/2021 942. İncelenen ba şvuruda yarg ılama süreci içinde silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. Dolay ısıyla somut ba şvuruda ihlali n mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 43. Bu durumda silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örneğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere ekli tablonun (C) sütununda belirtilen mahkemelere gönderilmesine karar verilmesi gerekir. 44. Silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulundu ğu sonucuna var ıldığından tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir. 45. Dosyadaki belgelerden tespit edilen ekli tabloda belirtilen harç ve vekâlet ücretinden olu şan yarg ılama giderlerinin ba şvuruculara ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere ekli tablonun (C) sütununda belirtilen Mahkemelere GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucular ın tazminat taleplerinin REDDİNE, E. Dosyadaki belgelerden tespit edilen ekli tabloda gösterilen harç ve vekâlet ücretinden olu şan yarg ılama giderlerinin ba şvuruculara ÖDENMES İNE, F. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2018/32202 Karar Tarihi : 7/10/2021 10G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 7/10/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI