TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ELİF SERVER ALP VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/37702) Karar Tarihi: 16/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/37702 Karar Tarihi : 16/12/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba YILDIZ Başvurucular : Elif SERVER ALP ve di ğerleri [bkz. ekli tablonun (B) sütunu]Başvurucular Vekilleri : Ekli tablonun (C) sütunu I. BAŞVURUNUN KONU
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ELİF SERVER ALP VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/37702) Karar Tarihi: 16/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/37702 Karar Tarihi : 16/12/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba YILDIZ Başvurucular : Elif SERVER ALP ve di ğerleri [bkz. ekli tablonun (B) sütunu]Başvurucular Vekilleri : Ekli tablonun (C) sütunu I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, güven ili şkisinin bozuldu ğu gerekçesine dayal ı olarak iş akdine son verilmesi üzerine aç ılan işe iade davas ının esas ı incelenmeden reddedilmesi nedeniyle adi l yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkeme hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurular muhtelif tarihlerde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Ekli tablonun (A) sütununda numaralar ı belirtilen ba şvurular ın konu yönünden irtibatlar ı nedeniyle 2018/37702 numaral ı başvuru ile birle ştirilmesine ve incelemeni n 2018/37702 numaral ı başvuru üzerinden sürdürülmesine karar verilmi ştir. 5. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 7. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 8. Başvurucular ın bir k ısm ı, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2018/37702 Karar Tarihi : 16/12/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 9. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: A. Arka Plan Bilgisi 10. Türkiye 15 Temmuz 2016 tarihinde askerî bir darbe te şebbüsüyle kar şı karşıya kalm ıştır. Devletin yetkili organlar ı taraf ından tehdit de ğerlendirmesi yap ılarak demokratik anayasal düzene, bireylerin temel hak ve hürriyetlerine, millî güvenli ğe yönelik tehdit oluşturan tüm terör örgütlerine ve illegal yap ılanmalara kar şı tedbirler al ınmas ı kararlaştırılm ıştır (ayr ıntılar için bkz. Ayd ın Yavuz ve di ğerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017). 11. An ılan tedbirler kapsam ında olağanüstü hâl ilan edilmi ş ve olağanüstü hâl kanun hükmünde kararnameleri ç ıkar ılm ıştır. Bu çerçevede 15/8/2016 tarihinde kararlaştırılan 673 say ılı Olağanüstü Hal Kapsam ında Al ınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (673 say ılı KHK) 1/9/2016 tarihli ve 29818 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe girmiştir. 12. 673 say ılı KHK'n ın 7. maddesinde devletin veya kamu tüzel ki şilerinin doğrudan doğruya ya da dolayl ı olarak kat ıldığı teşebbüs, ortakl ık ve iştirakler ile kamunun hissesi bulunan di ğer tüzel ki şiler bünyesinde çal ışmaktayken devletin millî güvenli ğine karşı faaliyette bulundu ğuna Millî Güvenlik Kurulunca karar verilen yap ı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeli ği, mensubiyeti veya iltisak ı yahut bunlarla irtibat ı olduğu değerlendirilerek i ş sözleşmesi feshedilen i şçilerin, bir daha bu te şebbüs ve ortakl ıklar ile kamunun hissesi bulunan di ğer tüzel ki şiler bünyesinde veya di ğer kamu kurum ve kuruluşlar ında istihdam edilemeyece ği, doğrudan veya dolayl ı olarak görevlendirilemeyece ği düzenlenmi ştir. 13. 673 say ılı KHK, 6/2/2018 tarihli ve 7081 say ılı Kanun'un 8/3/2018 tarihli ve 30354 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe girmesi sonucunda kanunla şmıştır. B. Somut Ba şvurulara İlişkin Olay ve Olgular 14. Başvurucular, Borsa İstanbul Anonim Şirketinde ( Şirket) iş akdiyle çe şitli görevlerde çal ışmaktayken genel müdürlük makam ının onay ıyla hizmetlerine ihtiyaç duyulmad ığı gerekçe gösterilerek i ş akitleri feshedilmi ştir. 15. Başvurucular, i ş akdinin usulüne uygun olarak feshedilmedi ğini ve fesih için somut bir olguya dayan ılmad ığını belirterek i şe iade istemiyle Şirket aleyhine dava açm ıştır. Daval ı Şirket cevap dilekçesinde, 15/7/2016 tarihinde ülkemizin maruz kald ığı darbe teşebbüsünden sonraki ola ğanüstü durumlar birlikte de ğerlendirildi ğinde başvurucular ın hizmetlerine ihtiyaç duyulmamas ı nedeniyle i ş akitlerinin sona erdirildi ğini belirterek davan ın reddini savunmu ştur. 16.İstanbul İş Mahkemeleri (Mahkeme) aç ılan davalar ın reddine karar vermi ştir. Mahkeme kararlar ında; başvurucular ın terör örgütü ile irtibatl ı ve iltisakl ı olduklar ı gerekçesiyle i ş akitlerinin feshedildi ği bu nedenle i ş verenle aralar ındaki güven ili şkisinin zedelendi ği dikkate al ındığında iş akitlerinin geçerli nedenle feshedildi ği belirtilmi ştir. 673 say ılı KHK'n ın 7. maddesi uyar ınca da bu ki şilerin bir daha kamu hizmetinde çal ıştırılmas ının mümkün olmad ığı gerekçesine yer verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/37702 Karar Tarihi : 16/12/2020 417. Başvurucular, karara kar şı istinaf yoluna ba şvurmuştur. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri (Bölge Adliye Mahkemesi) ba şvurucular ın istinaf istemlerini reddetmiştir. Kararda; 673 say ılı KHK'n ın 7. maddesi kapsam ın değerlendirme yap ılarak başvurucular ın iş akitlerinin sona erdirildi ği ve yasal yetki nedeni ile fesihlerde 22/5/2003 tarihli ve 4857 say ılı İş Kanunu'nda düzenlenen geçerli fesih nedenlerinin aranmayaca ğı belirtilmiştir. 18. Başvurucular ın temyiz istemleri, Yarg ıtay 9. Hukuk Dairesince reddedilmi ştir. 19. Nihai kararlar ın tebliğinin ard ından başvurucular süresinde bireysel ba şvuruda bulunmuştur. IV.İLGİLİ HUKUK 20.İlgili hukuk için bak ınız Berrin Baran Eker ([GK], B. No: 2018/23568, 2/7/2020, 20-35). V.İNCELEME VE GEREKÇE 21. Mahkemenin 16/12/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 22. Başvurucular; i şverence i ş akdine 673 say ılı KHK gere ği son verildi ği belirtilmesine ra ğmen terör örgütü ile irtibatl ı ve iltisakl ı olduğuna dair haklar ında kesinleşmiş mahkeme karar ı bulunmad ığını iddia etmi ştir. Başvurucular; i şe iade davas ının haks ız olarak yeterli gerekçe gösterilmeden derece mahkemelerince reddedildi ğini, daval ı Şirket taraf ından sunulan bilgi ve belgelerden haberdar olamad ıklar ını, bu durumun adil yarg ılanma haklar ını ihlal etti ğini; işten ç ıkar ılmalar ı nedeniyle gelir kayb ı ve emeklilik haklar ının ellerinden al ındığını ileri sürerek çal ışma haklar ının ve terör örgütüyle irtibatl ı gösterildikleri için masumiyet karinesinin ve özel hayata sayg ı hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüşlerdir. 23. Bakanl ık görüşünde özetle somut olayda ilk derece mahkemelerinin şüphe feshi kapsam ında verdi ği kararlar ın istinaf ve temyiz mercilerince de ğerlendirildi ği ve başvurucular ın bireysel ba şvurudaki iddialar ının kanun yolu şikâyeti mahiyetinde oldu ğu belirtilmiştir. 24. Bir k ısım başvurucular Bakanl ık görüşe karşı beyanlar ında; Bakanl ık görüşüne kat ılmad ıklar ını, haklar ında herhangi bir kesinle şmiş mahkeme karar ı yokken idarenin sunduğu yaz ı doğrultusunda yarg ılama yap ılmadan terör örgütüyle ili şkili gösterilere k davalar ının reddedildi ğini, verilen kararlar ın keyfi oldu ğunu ve adil yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü şlerdir. B. Değerlendirme 25. Anayasa n ın Hak arama hürriyeti kenar ba şlıklı 36. maddesinin birinci fıkras ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/37702 Karar Tarihi : 16/12/2020 5 Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünd e davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. 26. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Somut olayda ba şvurucular ın temel iddias ı; Şirket taraf ından gönderilen bilgilerin derece mahkemelerince yeterli kabul edilerek esas ı hakk ında herhangi bir inceleme ve de ğerlendirme yap ılmadan işe iade davalar ının reddedilmesidir. Bu nedenle ba şvurucular ın iddialar ının adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkeme hakk ı yönünden incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 27. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan mahkeme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden a. Genel İlkeler 28. Anayasa Mahkemesi eldeki ba şvuruda uygulanacak ilkeleri ba şvuruya benzer olgu ve iddialar ı içeren Berrin Baran Eker karar ında belirlemi ştir (Berrin Baran Eker 53-60). An ılan kararda belirtildi ği üzere demokratik bir toplumda vazgeçilmez bir hak niteliğindeki adil yarg ılanma hakk ının güvencelerinden biri olan mahkeme hakk ı; uyuşmazl ığın bir mahkeme önüne getirilebilmesini, dava konusu edilen uyu şmazl ığa ilişkin esasl ı iddia ve savunmalar ın yarg ı merciince incelenerek de ğerlendirilmesini ve bir karara bağlanmas ını, ayr ıca verilen karar ın icra edilmesini gerektirir. Buna göre mahkeme hakk ı; mahkemeye eri şim hakk ı, karar hakk ı ve karar ın icras ı haklar ını içerir ( Berrin Baran Eker 55). 29. Mahkemenin, önündeki uyu şmazl ığı karara ba ğlarken taraflardan birinin iddia ve savunmas ına bağlı kalarak buna kar şı diğer taraf ın öne sürdü ğü esasl ı itirazlar ı tart ışmadan yarg ılamay ı sonuçland ırmas ı hâlinde -ortada şeklî anlamda bir karar bulunsa bile- gerçek anlamda bir yarg ılama yap ıldığından bahsedilemeyecektir. Bu durumda uyu şmazl ığa karşı yarg ı yolunun teorik olarak aç ık olmas ı pratikte bir anlam ifade etmeyecek, böylece mahkeme hakk ı ve dolay ısıyla adil yarg ılanma hakk ı bir yan ılsamadan ibaret kalacakt ır (Berrin Baran Eker 56). 30. Diğer taraftan mahkemelerin, önündeki uyu şmazl ığın esas ını incelememesi sadece adil yarg ılanma hakk ını zedelemekle kalmaz, ayn ı zamanda davan ın konusun u oluşturan medeni hakk ın bağlant ılı bulunduğu diğer (maddi) hak ve özgürlükler yönünden etkili başvuru hakk ının ihlal edilmesine de yol açabilir. Yarg ısal başvuru yollar ı, çoğunlukla bir hak veya özgürlükle ba ğlant ılı uyuşmazl ıklar ın çözüme kavu şturulmas ı amac ıyla ihdas edilmiştir. Kişiler dava açmak suretiyle mahkemelerden hak ve özgürlükleriyle ilgili olarak yarg ısal koruma talep etmektedir. Bireylerin yarg ısal koruma taleplerine cevap vermek, bu bağlamda dava konusu uyu şmazl ığın esas ını inceleyerek iddia ve savunmalar ı değerlendirdikten sonra davay ı karara ba ğlamak yarg ı mercilerinin anayasal yükümlülü ğüdür (Berrin Baran Eker 57). Başvuru Numaras ı: 2018/37702 Karar Tarihi : 16/12/2020 631. Bununla birlikte adil yarg ılanma hakk ı davan ın sonucuna yönelik bir güvence içermemekte yarg ılama sürecinin adil olarak yürütülmesini temin edecek birtak ım usul güvenceleri sunmaktad ır. Dolay ısıyla bireysel ba şvuru incelemelerinde adil yarg ılanma hakk ı kapsam ında değerlendirme yap ılırken davan ın sonucuna ili şkin bir ç ıkar ım yap ılmas ı mümkün de ğildir. Anayasa Mahkemesinin taraflar ın öne sürdü ğü ve esasa etkili olan iddialar ın -mahkeme hakk ının gereği olarak- derece mahkemelerince i şin mahiyetinin gerektirdi ği ölçüde incelenip incelenmedi ğini denetleme görevi bulunmaktad ır (Berrin Baran Eker 58). 32. Öte yandan 673 say ılı KHK'da, devletin millî güvenli ğine karşı faaliyette bulunduğuna Millî Güvenlik Kurulunca karar verilen yap ı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeli ği, mensubiyeti veya iltisak ı yahut bunlarla irtibat ı olduğu değerlendirilen işçilerin iş sözleşmelerinin feshedilmesi öngörülmü ş ancak yarg ı mercilerinin denetim yetkisini k ısıtlayan herhangi bir hükme yer verilmemi ştir. Bu bak ımdan 673 say ılı KHK'n ın 7. maddesi dayanak gösterilerek i ş sözleşmesi feshedilen i şçiler taraf ından aç ılan işe iade davalar ının esas ının incelenmesini önleyen herhangi bir düzenleme bulunmamaktad ır (benzer yönde karar için bkz. Berrin Baran Eker 69). 33. 4857 say ılı Kanun ve bu Kanun'u yorumlayan Yarg ıtay içtihatlar ına göre as ıl işverenin alt i şverenden sözle şmenin feshini istemesi feshi kendili ğinden tek ba şına geçerli hâle getirmemektedir. Ayr ıca her ne kadar i şten ç ıkarman ın şüphe feshine dayal ı olduğu, dolay ısıyla niteliği gereği şüphenin veya şüpheye götüren olgular ın ispat ının imkâns ız olduğu hakl ı olarak ileri sürülebilirse de -Yarg ıtay kararlar ında da belirtildi ği üzere- derece mahkemelerince i şvereni şüpheye götüren olgular ın ispat ko şulu aranmadan bir bütün olarak değerlendirilmesine engel bir durum yoktur. Aksi takdirde i şverenin şüphesine dayanak olgular ın değerlendirilememesi, böylece feshin geçerli nedene dayan ıp dayanmad ığının incelenememesi şüphe feshinde yarg ı yolunun aç ık olmas ını anlams ız k ılar. Dolay ısıyla derece mahkemelerinin ba şvurucunun i ş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayan ıp dayanmad ığını inceleme yükümlülü ğünün bulunmad ığı sonucuna ula şılmas ını gerektirecek herhangi bir neden söz konusu de ğildir ( Berrin Baran Eker 69). 34. K ısacas ı 673 say ılı KHK'n ın 7. maddesinde belirtilen örgüt, yap ı, oluşum veya gruplara üye olunmas ı ya da bunlara mensubiyetin veya iltisak ın yahut irtibat ın bulunmas ı geçerli bir fesih sebebi olarak öngörülmü ştür. Ancak bu düzenleme sözü edilen yap ılarla irtibat ının bulundu ğu gerekçesiyle i ş sözleşmesi feshedilen bir i şçinin açt ığı işe iade davas ında derece mahkemelerinin geçerli fesih sebebi olarak gösterilen olguyu, di ğer bir ifadeyle i şçinin kuralda belirtilen yap ılarla irtibat ının bulunup bulunmad ığını, iş hukukunun kurallar ını da gözeterek ara ştırma ve ortaya koyma yükümlülü ğünü ortadan kald ırmamaktad ır (benzer yönde karar için bkz. Berrin Baran Eker 71). b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 35. Somut olayda da an ılan karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durumun bulunmad ığı anlaşılmaktad ır. Derece mahkemeleri, adil yarg ılanma hakk ının bir unsuru olan mahkeme hakk ı gereği as ıl işverenin ba şvurucu hakk ındaki değerlendirmesinin objektif ve makul dayanaklar ı olup olmad ığını, dolay ısıyla geçerli feshin ko şullar ının oluşup oluşmad ığını incelemeden as ıl işverenin şüphesine ba ğlı kalarak sonuca varm ıştır. Başka bir ifadeyle derece mahkemeleri yarg ısal fonksiyonun esas ını oluşturan uyu şmazl ığın içinde yer alan maddi ve hukuki sorunlar ın bütünüyle ele al ınmas ı ve karara ba ğlanmas ı işlevini yerine Başvuru Numaras ı: 2018/37702 Karar Tarihi : 16/12/2020 7getirmemi ş, gerçek anlamda bir yarg ısal faaliyet icra etmemi ştir. Dolay ısıyla hukuk düzeni taraf ından başvurucuya tan ınan feshe kar şı yarg ı yolunun aç ık olmas ı teorik olmaktan öteye geçememi ştir. Bu durumda ba şvurucular ın mahkeme hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ulaşılmaktad ır. 36. Başvurucular ın açt ığı işe iade davas ının esas ının incelenmesini engelleyen bir yasal hüküm bulunmad ığından mahkeme hakk ına yap ılan müdahalenin ba şvurucuya a şırı bir külfet yükleyip yüklemedi ğinin incelenmesine gerek bulunmamaktad ır. 37. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun Anayasa n ın 36. maddesinde güvence altına al ınan mahkeme hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 38. Adil yarg ılanma hakk ı yönünden ula şılan sonuç gözetildi ğinde başvurucular ın diğer ihlal iddialar ının ayr ıca incelenmesine gerek görülmemi ştir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 39. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir... (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 40. Başvurucular, yarg ılaman ın yenilenmesine ve zararlar ının tazminine kara r verilmesi talebinde bulunmu ştur. 41. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir (B. No: 2014/8875, 7/6/2018, [GK]). Mahkeme di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına da işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 42. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural, mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). Başvuru Numaras ı: 2018/37702 Karar Tarihi : 16/12/2020 843.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı ve mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile İçtüzük ün 79. maddesinin (1) numaral ı f ıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar kendisine ulaşan mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlali n sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). 44.İncelenen ba şvuruda, derece mahkemelerinin dava konusu uyu şmazl ığın esas ını incelememeleri sebebiyle adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkeme hakk ının ihlal edildiği sonucuna ula şılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılm ıştır. 45. Bu durumda mahkeme hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı f ıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere İstanbul İş Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir. 46.İhlalin tespiti ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ula şılm ıştır. 47. Başvuruculara ekli tablonun (E) sütununda gösterilen miktarlarda harc ın ayr ı ayr ı ödenmesine karar verilmesi gerekir. 48. Avukat Mustafa Da ğcı ile temsil edilen ba şvuruculara mü ştereken, di ğer başvuruculara ayr ı ayr ı 3.600 TL vekâlet ücretinin ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkeme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkeme hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, Başvuru Numaras ı: 2018/37702 Karar Tarihi : 16/12/2020 9C. Karar ın bir örne ğinin mahkeme hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere İstanbul İş Mahkemesine [Esas numaralar ı ekli tablonun (D) sütununda gösterilmi ştir.] GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucular ın tazminat talebinin REDD İNE, E. Ekli tablonun (E) sütununda gösterilen harç miktarlar ının başvuruculara AYRI AYRI; 3.600 TL vekâlet ücretinin avukat Mustafa Da ğcı ile temsil edilen ba şvuruculara MÜŞTEREKEN, di ğer başvuruculara AYRI AYRI ÖDENMES İNE, F. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 16/12/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU