TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ALPER TUNGA GÜNGÖR BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/9965) Karar Tarihi: 8/6/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/9965 Karar Tarihi : 8/6/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Basri BAĞCI Raportör : Hüseyin Özgür SEV İMLİ Başvurucu : Alper Tunga GÜNGÖR Vekili : Av. Nam ık Kemal KIYIKCI I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, karar sonucunu de ğiştirebilecek nitelikteki esasl ı iddialar
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ALPER TUNGA GÜNGÖR BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/9965) Karar Tarihi: 8/6/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/9965 Karar Tarihi : 8/6/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Basri BAĞCI Raportör : Hüseyin Özgür SEV İMLİ Başvurucu : Alper Tunga GÜNGÖR Vekili : Av. Nam ık Kemal KIYIKCI I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, karar sonucunu de ğiştirebilecek nitelikteki esasl ı iddialar ın karşılanmamas ı nedeniyle gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 30/3/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 6. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmam ıştır. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu, eklerinde ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden elde edilen bilgi ve belgelerde yer ald ığı şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/9965 Karar Tarihi : 8/6/2021 3A. Vergi İncelemesi ve İdari Dava Süreci 8. Başvurucu, mimarl ık ve mimari dan ışmanl ık faaliyetleri i şiyle iştigal etmek amac ıyla önceden tesis ettirdi ği mükellefiyet do ğrultusunda İstanbul ilinin Bahçelievler ilçesinde beyan etti ği adreste bulunan i şyerini işletmektedir. 9. Vergi idaresince, ba şvurucunun 2010 takvim dönemine ili şkin işlemleri sahte belge kullan ımı yönünden s ınırlı olarak vergi incelemesine tabi tutulmu ştur. Vergi müfetti şi, başvurucunun bu döneme ait defter ve belgelerini incelemi ştir. İnceleme sonucunda 23/9/2014 tarihinde vergi inceleme, 6/11/2014 tarihinde de vergi suçu raporlar ı düzenlemi ştir. 10. Vergi inceleme raporunda; ba şvurucunun 2010 takvim y ılında al ış yapt ığı belirtilen V.R.O., N.M., N.T.O., R.R.T., Ö.Y. ve P.P.S. adl ı alt ı şirkete yönelik farkl ı tarihlerde düzenlenen ve kar şılaştırmal ı olarak incelenen vergi tekni ği raporlar ındaki şu tespitlere yer verilmi ştir: i. R.R.T. adl ı şirket d ışındaki diğer beş şirketin gerçek ticari faaliyetlerinin olmad ığı, komisyon geliri elde etmek amac ıyla sahte belge düzenledikleri belirtilmiştir. ii. R.R.T. adl ı şirketin düzenledi ği faturalar ın gerçek mal ve hizmet teslimine dayal ı olduğu, düzenledi ği faturalar ı yasal defterlerine kaydetti ği ve ilgili döne m bildirim ve beyannamelerine süresinde yans ıttığı, şirketin fatura dökümünde başvurucu ad ına düzenlenmi ş fatura bulunmad ığı, dolay ısıyla başvurucunun kendi defterine kaydetti ği bu şirket ad ına düzenlenmi ş faturalar ın sahte oldu ğu anlaşılm ıştır. 11. An ılan rapor ekinde bulunan ba şvurucu hakk ındaki 15/9/2014 tarihli Vergi İnceleme Tutana ğı'nda başvurucunun 2010 takvim y ılında adlar ına fatura düzenlenen V.R.O. ve N.M. şirketlerinden 6' şar adet, N.T.O. şirketinden 10 adet, R.R.T. şirketinden 8 adet, Ö.Y. şirketinden 5 adet ve P.P.S. şirketinden de 4 adet faturay ı yasal defterlerine kaydedip ilgili faturalardaki katma de ğer vergisini (KDV) indirim konusu yapt ığı belirtilmi ştir. 12. Söz konusu tutanakta ba şvurucunun vergi müfetti ş yard ımc ısı taraf ından al ınan ifadesine de yer verilmi ştir. Buna göre ba şvurucuya bahse konu faturalar ın sahte oldu ğu yönünde bilgi verilip fatura içeri ğindeki emtialar ı gerçekten al ıp almad ığı, ödemeyi nas ıl yapt ığı, al ınan emtialar ın nerede kullan ıldığının soruldu ğu hususlar ı belirtilmi ştir. Başvurucunun da cevap olarak faturalara konu mal/hizmetleri gerçekten ald ığını ve buna dair faturalar ı defterlerine i şleyip KDV indirimi konusu yapt ığını, ilgili şirketlerin sahte belge düzenleyicisi olduklar ını bilmediğini, bilerek sahte belge kullanmad ığını, ödemeleri nakit, çek ya da banka havalesi yoluyla yapt ığı yönündeki ifadesi aktar ılm ıştır. 13. Vergi inceleme raporunda ba şvurucu hakk ında yap ılan inceleme sonucunda ulaşılan tespitler şu şekildedir: i. Başvurucunun defter kay ıtlar ına göre 2010 takvim y ılında gerçekle ştirdiği alışlar ına ait indirilecek KDV hesab ının borç toplam ının 146.447,49 TL oldu ğu, ilgili şirketlerden yap ılan al ışlara ait KDV tutar ı toplam ının ise 115.190, 27 TL olduğu belirtilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/9965 Karar Tarihi : 8/6/2021 4ii. Başvurucunun söz konusu alt ı ayr ı şirketten gerçekle ştirilen al ışlardan bir kısm ını sahte belge mahiyetindeki faturalarla belgelendirdi ği ileri sürülmü ştür. iii. Başvurucunun mal/hizmet al ımlar ında sahte belge niteli ğindeki faturalarla belgelendirdi ği k ısm ın KDV dahil 639.945,95 TL + 115.190,27 TL olmak üzere toplam 755.136,22 TL ve yüksek olmas ı, sahte belge niteli ğindeki faturalarda yer alan ve indirim konusu yap ılan KDV'nin, indirim konusu yap ılan KDV'lerin 0,78'in i oluşturmas ı karşısında, 755.136,22 TL tutar ındaki sahte faturalar ın başvurucu taraf ından bilerek kullan ıldığı vurgulanm ıştır. iv. Ayr ıca sahte fatura kullanma fiili nedeniyle ba şvurucu hakk ında suç duyurusunda bulunulmas ı önerilmiştir. 14. Bu rapora istinaden ba şvurucunun ald ığı mallara kar şılık kulland ığı faturalar ın sahte oldu ğu, bu mahiyetteki belgenin tevsik edici olarak kabul edilemeyece ği, dolay ısıyla alıma karşılık geçerli bir fatura kullan ılmayarak al ımın belgesiz olarak gerçekle ştirdiği gerekçesiyle 4/1/1961 tarihli ve 213 say ılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurucu ad ına usulsüzlük cezalar ı kesilmesi; ayr ıca ayn ı Kanun'un 30. maddesinin ikinci f ıkras ının (4) numaral ı bendi uyar ınca mükellef ad ına resen üç kat vergi ziya ı cezal ı katma de ğer vergisi tarh edilmesi önerilmi ştir. Vergi inceleme raporu doğrultusunda ba şvurucu ad ına 2010 dönemine ili şkin olarak vergi ziya ı cezal ı katma de ğer vergisi tarh edilmi ş, ayr ıca özel usulsüzlük cezas ı kesilmiştir. 15. Başvurucu sahte fatura kulland ığı gerekçesiyle ad ına resen sal ınan vergi ziya ı cezal ı KDV ile kesilen özel usulsüzlük cezas ına karşı 30/3/2015 tarihinde İstanbul 4. Vergi Mahkemesinde (Vergi Mahkemesi) dava açm ıştır. Vergi Mahkemesi 16/12/2015 tarihinde davan ın k ısmen kabulü ile cezal ı tarhiyat ın N.M., N.T.O. ve P.P.S. şirketlerinden yap ılan alışlarla ilgili k ısm ının ve kesilen özel usulsüzlük cezas ının kald ırılmas ına, V.R.O., R.R.T. ve Ö.Y. şirketlerinden yap ılan al ışlarla ilgili k ısm ına yönelik iptal isteminin reddine karar vermiştir. Karar ın gerekçesinde şu tespitlere yer verilmi ştir: i. V.R.O., R.R.T. ve Ö.Y. şirketleri yönünden yap ılan değerlendirmede tahakkuk eden vergilerin ödenmedi ği, başvurucu taraf ından al ış yap ılan dönemlerde yap ılan yoklamalarda bu şirketlerin faaliyette olmad ıklar ı, faaliyette olsalar bile i ş hacimlerinin yeterli olmad ığı, KDV matrahlar ı ile diğer firmalar ın Ba formlar ında bildirdiği tutarlar aras ında uyumsuzluk oldu ğu, işçi çal ıştırmad ıklar ı, buna göre söz konusu şirketlerin gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifas ında bulunmad ıklar ı, piyasaya komisyon kar şılığı fatura düzenledikleri, dolay ısıyla bu şirketlerden al ınan faturalar ın sahte oldu ğu, dolay ısıyla cezal ı tarhiyat ın bu şirketlerle ilgili k ısm ında hukuka ayk ırılık bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. ii. N.M., N.T.O. ve P.P.S. şirketlerinden yap ılan al ışlarla ilgili de ğerlendirmede ise al ınan faturalarla ilgili olarak yer verilen tespitlerin bu faturalar ın sahte oldu ğunu kabule yeterli olmad ığı gibi başvurucuya düzenlenen faturalar ın gerçek bir emtia ve hizmet al ışverişini yans ıtmad ığı yönünde ba şkaca hukuken itibar edilebilir nitelikte somut tespitlere yer verilmedi ği, al ış yap ılan dönemde yap ılm ış bir yoklaman ın olmad ığı, bu nedenle dava konusu cezal ı tarhiyat ın bu şirketlerle ilgili k ısm ının hukuka ayk ırı olduğu belirtilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/9965 Karar Tarihi : 8/6/2021 5iii. Özel usulsüzlük cezas ı yönünden yap ılan değerlendirmede, faturan ın verilmedi ği, al ınmad ığı ya da gerçek mebla ğdan farkl ı meblağa yer verildi ği yönünde 213 say ılı Kanun'un arad ığı anlamda ve olay an ında gerçekle ştirilmiş somut bilgiler içeren bir tespitin yap ılmad ığı, ayr ıca başvurucu ad ına hesap döneminin kapanmas ından sonra düzenlenen vergi inceleme raporuna dayan ılarak ceza kesilmesinin bu cezaya dayanak olan hükmün amac ına uygun bulunmad ığı, bu nedenle özel usulsüzlük cezas ının hukuka ayk ırı olduğu ifade edilmi ştir. 16.İdare ve ba şvurucu bu karara kar şı temyiz ba şvurusunda bulunmu ştur. Dava bireysel ba şvurunun incelendi ği tarih itibar ıyla Dan ıştayda derdesttir. B. Ceza Yarg ılamas ına İlişkin Süreç 17. Başvurucu hakk ında ayr ıca "sahte fatura kullanma" nedeniyle 213 say ılı Kanun'un 359. maddesinin (b) f ıkras ı uyar ınca suç duyurusunda bulunulmas ının uygun olacağı yönünde vergi suçu raporu tanzim edilmi ştir. Bu rapora dayanan Vergi Denetim Kurulu 8/12/2014 tarihinde ba şvurucu hakk ında Bak ırköy Cumhuriyet Ba şsavc ılığına (Başsavc ılık) suç duyurusunda bulunmu ştur. 18. Başsavc ılık 26/12/2014 tarihinde düzenledi ği iddianame ile ba şvurucunun 2010 takvim y ılında gerçek al ış bedellerini göstermeyen çok say ıda sahte fatura kullanma eylemi nedeniyle zincirleme biçimde 213 say ılı Kanun'a muhalefet suçundan ayn ı Kanun'un 359. maddesinin (b) f ıkras ı uyar ınca cezaland ırılmas ı talebiyle Bak ırköy 20. Asliye Ceza Mahkemesine (Mahkeme) kamu davas ı açm ıştır. 19. Başvurucu 29/4/2015 tarihinde yap ılan sorgusunda; fuar alanlar ında stant i şi yapt ığını, şirket ad ına sahte fatura düzenlemedi ğini, çal ıştığı şirketlerden P.P.S. şirketinin vergisini ödemedi ği için cezal ı duruma dü şmesi sonucu bu şirketin işlemlerinin kar şılıklı olarak incelenmesi nedeniyle kendisinin de sorumlu tutuldu ğunu, söz konusu şirketlerle al ış veriş yapt ığını ve ödemeleri çek ya da senetle gerçekle ştirdiğini, bir sorun varsa bunun kar şı şirketten kaynakland ığını söyleyerek suçlamay ı kabul etmemi ştir. 20. Mahkeme konu hakk ında bilirki şi incelemesi yapt ırm ıştır. Bilirkişi kurulunca dava dosyas ı ve Mahkeme arac ılığıyla dosyaya getirtilen di ğer firmalara ait raporlar ile 2010 takvim y ılına ait yevmiye ve kebir defterlerinin incelenmesi sonucunda 20/5/2016 tarihli rapor düzenlenmi ştir. Bilirki şi raporunda; i. Yarg ıtay kararlar ında hesap dönemi ve takvim y ılı ile vergilendirme-tarh dönemi ayr ımı yap ıldığı, ayn ı vergilendirme ve tarh döneminde düzenlenen birden fazla sahte faturan ın tek suçu olu şturacağı, bir hesap dönemi-takvim y ılı içerisinde birden fazla vergilendirme tarh döneminde düzenlenen faturalar aç ısından zincirleme suç hükümlerinin uygulanaca ğı, KDV mevzuat ında vergilendirme -tarh döneminin ayl ık olarak belirlendi ği, buna göre bir hesap dönemi ve takvim y ılında 12 vergilendirme-tarh dönemi bulundu ğu bilgisine yer verilmi ştir. ii. Başvurucunun di ğer şirketlerden ald ığı fatura tutarlar ını ödediğine dair ödeme makbuzu, banka-posta havalesi ya da çek ibraz etmedi ği, başvurucu müdafiinin dosyaya sundu ğu ödeme makbuzlar ının defter kay ıtlar ında yer almad ığı, Başvuru Numaras ı: 2018/9965 Karar Tarihi : 8/6/2021 6defterlerdeki kay ıtlara göre ba şvurucunun 2010 y ılında söz konusu firmalara 880.216,20 TL borcunun bulundu ğu ve o y ıl içerisinde ödeme yap ılmad ığı tespit edilmiştir. Raporda, bu durumun ticari ve ekonomik icaplara uygun olmad ığı ve başvurucunun sahte fatura kulland ığı hususunu teyit etti ği vurgulanm ıştır. Bu bak ımdan ba şvurucunun söz konusu alt ı şirketten 2010 y ılı içerisindeki 7 vergilendirme-tarh döneminde al ıp yasal defterlerine i şlediği ve KDV beyannamelerinde indirim konusu yapt ığı toplam tutar ı 755.136,22 TL olan 39 adet faturan ın gerçek bir mal ve hizmet al ım sat ımına dayanmad ığı ve sahte oldu ğu sonucuna ula şılm ıştır. 21. Başvurucu müdafii, bilirki şi raporunu inceleyip rapora kar şı 5/10/2016 tarihli dilekçe ile beyanda bulunmu ştur. An ılan dilekçede suçun i şlendiğine dair somut veri bulunmad ığı, diğer firmalar hakk ında inceleme yap ıldığına ve dava aç ıldığına dair belge sunulmad ığı, suçlaman ın yaln ızca dosya üzerinden soyut şekilde yap ıldığı ileri sürülen vergi tekniği raporlar ına dayand ırıldığı savunulmu ştur. Dilekçede ayr ıca vergi ziya ı cezal ı KDV ile kesilen özel usulsüzlük cezas ına karşı Vergi Mahkemesindeki yarg ılama sürecine ili şkin bilgi aktar ılm ıştır. Bununla birlikte, sahte fatura düzenledi ği iddia edilen şirketlerden P.P.S. şirketinin yetkilisi oldu ğunu söylenen A.E. hakk ında sahte fatura düzenleme suçundan farkl ı bir mahkemede aç ılan dava sonucunda bu ki şi hakk ında beraat karar ı verildiği bilgisine de yer verilerek ba şvurucunun hukuki durumunun de ğerlendirilmesi aç ısından bu hususlar ın da dikkate al ınmas ı talep edilmi ştir. 22. Başvurucu müdafisinin sonraki tarihli dilekçelerinde de dile getirdi ği A.E. hakk ındaki yarg ılamaya dair ba şvurucunun sundu ğu ve UYAP arac ılığıyla da eri şilen bilgilere göre; İstanbul Anadolu 33. Asliye Ceza Mahkemesinde E.2013/84 say ılı davaya ilişkin bilgiler şu şekildedir: i. P.P.S. şirketinin kay ıtlar ında yap ılan inceleme sonucunda, A.E.nin yetkilisi olduğu bu şirketin 2008 ila 2012 aras ındaki tüm takvim y ıllar ında sahte faturalar düzenledi ği iddias ıyla "sahte fatura düzenleme" nedeniyle 213 say ılı Kanun'un 359. maddesinin (b) f ıkras ı uyar ınca İstanbul Vergi Dairesi Ba şkanl ığına bağlı Kad ıköy Uygulama Grup Müdürlü ğü taraf ından 5/2/2013 tarihinde suç duyurusunda bulunulmu ştur. ii.İstanbul Anadolu Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 6/3/2013 tarihinde düzenledi ği iddianame ile A.E.nin suç duyurusunda belirtilen tarih aral ığında birden çok ke z sahte fatura kulland ığı gerekçesiyle 213 say ılı Kanun'a muhalefet suçundan be ş kez uygulanmak üzere ayn ı Kanun'un 359. maddesinin (b) f ıkras ı uyar ınca cezaland ırılmas ı talebiyle İstanbul Anadolu 33. Asliye Ceza Mahkemesine kam u davas ı açm ıştır. iii. A.E. sorgusunda dava konusu faturalar ın sahte olmay ıp gerçek al ım ve sat ım işlemlerine dayand ığını savunmu ştur. iv. Kovuşturma evresinde bilirki şi incelemesi yapt ırılm ıştır. Sunulan tek ki şilik bilirkişi raporunda; dosya kapsam ına göre P.P.S. şirketine sahte fatura düzenledi ği belirtilen firmalar hakk ında bu eylemden dolay ı dava aç ılıp aç ılmad ığı, bu firmadan sahte fatura al ıp kulland ığı belirtilen di ğer firmalar hakk ında vergi tekni ği ve vergi suçu raporlar ı düzenlenip düzenlenmedi ği hususlar ında bilgi bulunmad ığı, diğer firmalar hakk ında karşıt inceleme yap ıldığına ve faturalar ın bu şirketlerin Başvuru Numaras ı: 2018/9965 Karar Tarihi : 8/6/2021 7defterlerine kaydedildi ğine dair tespit yap ılmad ığı, A.E.nin müdafisinin söz konusu faturalara dair ödemelerin banka arac ılığı ile yap ıldığını belirterek banka isim ve şubelerini belirtti ği tespitlerine yer verilmi ştir. Bu do ğrultuda A.E.'ye at ılı suçun unsurlar ının oluşmad ığı mütalaa edilmi ştir. v.İstanbul Anadolu 33. Asliye Ceza Mahkemesi 31/3/2016 tarihinde yüklenen suçun A.E. taraf ından işlendiğinin sabit olmad ığı gerekçesiyle beraat karar ı vermiştir. Karar ın gerekçesinde; A.E.nin belirtilen y ıllarda sahte belge kullanmak suretiyle komisyon geliri elde etti ği yönünde herhangi bir eyleminin sabit olmad ığı, sahte fatura düzenledi ği belirtilen firmalar hakk ında karşıt inceleme yönünde bir tespit yap ılmad ığı, kullan ıldığı ve sahte oldu ğu belirtilen faturalar ın yasal defterlerine kay ıt edildiği yönünde bir tespit yap ılmad ığı değerlendirmelerinde bulunulmu ştur. vi. Karar ba şvurucu aleyhine Defterdarl ık Muhakemat Müdürlü ğü taraf ından temyiz edilmi ş olup dava halen Yarg ıtayda derdesttir. 23. Yarg ılaman ın 22/6/2017 tarihli 9. celsesinde Mahkeme, faturalar ı kullan ılan alt ı şirket hakk ında vergi müfetti şleri taraf ından karşıt inceleme yap ılıp yap ılmad ığı, bu şirketler hakk ında vergi suçu raporu düzenlenip düzenlenmedi ği, düzenlenmi şse de ak ıbeti hususunda bilgi verilmesini ba şvurucunun firmas ının bağlı bulundu ğu vergi dairesinden 29/6/2017 tarihli yaz ıyla istemi ştir. İlgili vergi dairesince düzenlenen 25/7/2017 tarihli yaz ıda, başvurucu hakk ındaki vergi inceleme ve vergi suçu raporlar ında karşıt inceleme yap ıldığı belirtilen A.E.nin orta ğı olduğu P.P.S. şirketini içeren raporlar oldu ğu bilgisi aktar ılm ış ve bu raporlar dosyaya sunulmu ştur. Yaz ı ekindeki söz konusu raporlar ın başvurucu hakk ındaki suç duyurusuna dayanak olan vergi inceleme ve vergi suçu raporlar ı ile başvurucu hakk ında 2011 takvim y ılına ait vergi inceleme raporu oldu ğu anlaşılmaktad ır. 24. Mahkeme 30/10/2017 tarihinde ba şvurucunun sahte fatura kullanma eylemini sabit görerek 213 say ılı Kanun'a muhalefet suçundan cezaland ırılmas ına karar vermi ştir. Mahkemece ba şvurucu hakk ında 213 say ılı Kanun'un 359. maddesinin (b) f ıkras ı gereğince alt s ınırdan ceza tayin edilmi ştir. Mahkeme, ayn ı suçu işleme karar ı ile Kanun'un ayn ı hükmünü de ğişik zamanlarda birden fazla kez ihlal etti ği gerekçesiyle ba şvurucuya verilen cezay ı 26/9/2004 tarihli ve 5237 say ılı Türk Ceza Kanunu'nun 43. maddesi (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca dörtte bir oran ında art ırm ıştır. Mahkeme sonuç olarak ba şvurucunun 3 y ıl 1 ay 15 gün hapis cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinde, vergi incelemesi ve vergi suçu raporlar ı ile bilirki şi raporundaki tespitler do ğrultusund a başvurucunun 2010 takvim y ılı içerisindeki 7 vergilendirme- tarh döneminde olmak üzere birden fazla kez de ğişik zamanlarda toplam 39 sahte faturay ı söz konusu şirketlerden al ıp yasal defterlerine i şleyerek KDV beyannamelerinde indirim konusu yapmak suretiyle isna t edilen suçu zincirleme şeklinde işlediği belirtilmi ştir. 25. Başvurucunun an ılan hükme yönelik istinaf ba şvurusu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesince 13/3/2018 tarihinde esastan reddedilmi ştir. 26. Başvurucu 30/3/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2018/9965 Karar Tarihi : 8/6/2021 8IV. İLGİLİ HUKUK 27. 213 say ılı Kanun'un "Kaçakç ılık Suçlar ı ve Cezalar ı" kenar ba şlıklı 359. maddesinin (b) f ıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Vergi kanunlar ı uyar ınca tutulan veya düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunan ... belgelerin as ıl veya suretlerini tamamen veya k ısmen sahte olarak düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar, üç y ıldan beş yıla kadar hapis cezas ı ile cezaland ırılır. Gerçek bir muamele veya durum olmad ığı halde bunlar varm ış gibi düzenlenen belge, sahte belgedir." 28. 5237 say ılı Kanun un " Zincirleme suç " kenar ba şlıklı 43. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Bir suç işleme karar ının icras ı kapsam ında, değişik zamanlarda bir ki şiye karşı ayn ı suçun birden fazla i şlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtt e birinden dörtte üçüne kadar art ırılır. ..." V.İNCELEME VE GEREKÇE 29. Mahkemenin 8/6/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Gerekçeli Karar Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 30. Başvurucu; yeterli bir gerekçe olmaks ızın sahte belge kullanma suçundan mahkûmiyet karar ı verilmesi ve ba şka davalarda ayn ı maddi olguyla ilgili olarak verilen kararlar ı dosyaya sunmas ına rağmen bu hususlar ın tart ışılmamas ı nedenleriyle gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 31. Bakanl ık görüşünde, başvurucu hakk ındaki muhakeme süreci ile ilgili bilgi verildikten sonra şu değerlendirmelerde bulunulmu ştur: i. Başvurucu ile müdafiinin iddianamede isnat edilen suçlamalara ve bilirki şi raporuna kar şı itirazlar ını sunma imkan ına sahip olduklar ı belirtilmi ştir. Yarg ılama süreci bir bütün olarak ele al ındığında başvurucunun delillerini ve iddialar ını sunma fırsat ı bulamad ığına dair bir olguya rastlanmad ığı, dolay ısıyla silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkesine yönelik bir ihlal olmad ığının aç ık olduğu değerlendirilmi ştir. ii. Başvurucunun suçlaman ın nedenleri ve niteli ği hakk ında bilgilendirildi ği, duruşmada haz ır bulunmas ının sağland ığı, savunmas ını haz ırlamas ı için gerekli zaman ve kolayl ıklardan faydaland ırıldığı, kendisine ve müdafiine verilen süre dışında ilave süre istemedi ği, bir müdafiinin yard ımından faydalanmak suretiyle Başvuru Numaras ı: 2018/9965 Karar Tarihi : 8/6/2021 9savunma hakk ını kulland ığı vurgulanm ıştır. Ayr ıca yarg ılama süreçlerini avukat ıyla takip etti ği ve duru şmalardan haberdar edilen avukat ının kat ılım sağlayamad ığı duruşmalara mazeret dilekçesi gönderdi ği, davan ın esas ını ilgilendiren duru şmalar ile karar duru şmas ına da bizatihi kat ılım sağlad ığı ve beyanlarda bulundu ğu ifade edilmiştir. iii. Somut olayda ba şvurucu ile müdafiinin taleplerini ve itirazlar ını mahkeme nezdinde dile getirebildi ği, şikâyetlerini detayl ıca sunabildi ği ve kararlar ın kendilerine tebli ğ edilmesiyle itiraz hakk ını kullanabildikleri, itiraz sonucunda verilen kararlar ın yeterli ölçüde gerekçeli oldu ğu belirtilmi ştir. 2. Değerlendirme 32. Anayasa'n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ında herkesin adil yarg ılanma hakk ına sahip oldu ğu belirtilmi ş ancak gerekçeli karar hakk ından aç ıkça söz edilmemi ştir. Bununla birlikte Anayasa'n ın 36. maddesine adil yarg ılanma ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerce de güvence alt ına al ınan adil yarg ılama hakk ının madde metnine dâhil edildi ği vurgulanm ıştır. Nitekim Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'nin 6. maddesinin (1) numaral ı fıkras ındaki hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının kapsam ına gerekçeli karar hakk ının da dâhil oldu ğu Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesinin birçok karar ında vurgulanm ıştır. Dolay ısıyla Anayasa n ın 36. maddesinde düzenlenen adil yarg ılanma hakk ının gerekçeli karar hakk ı güvencesini de kapsad ığının kabul edilmesi gerekir ( Abdullah Topçu, B. No: 2014/8868, 19/4/2017, 75). 33. Anayasa'n ın 141. maddesinin üçüncü f ıkras ında da Bütün mahkemelerin her türlü kararlar ı gerekçeli olarak yaz ılır denilerek mahkemelere kararlar ını gerekçeli yazma yükümlülü ğü yüklenmi ştir. Anayasa n ın bütünlü ğü ilkesi gere ği an ılan Anayasa kural ı da gerekçeli karar hakk ının değerlendirilmesinde gözönünde bulundurulmal ıdır (Abdullah Topçu, 76). 34. Gerekçeli karar hakk ı, yarg ılamada ileri sürülen tüm iddialara ayr ıntılı şekilde yan ıt verilmesi gerekti ği şeklinde anla şılamaz. Bu nedenle gerekçe gösterme zorunlulu ğunun kapsam ı karar ın niteliğine göre de ğişebilir ( Mehmet Yavuz, B. No: 2013/2995, 20/2/2014, 51). Kanun yolu incelemesi yapan mercinin yarg ılamay ı yapan mahkemeyle ayn ı sonuca ulaşmas ı, bunu ayn ı gerekçeyi kullanarak veya at ıfla karar ına yans ıtmas ı karar ın gerekçelendirilmi ş olmas ı bak ımından yeterlidir ( Yasemin Ek şi, B. No: 2013/5486, 4/12/2013, 57). 35. Somut olayda yap ılan değerlendirme sonunda ba şvurucunun, davan ın sonucuna etkili olabilecek tüm iddia ve savunmalar ı tart ışılarak verilen kararda hükme ula şılmas ı için yeterli gerekçe bulundu ğu görülmektedir (bkz. 24). Kanun yolu incelemesi sonucunda verilen kararda, de ğerlendirme konusu hüküm ve gerekçesinin uygun bulundu ğu dikkate alındığında gerekçeli karar hakk ına yönelik bir ihlal olmad ığının aç ık olduğu anlaşılmaktad ır. Kald ı ki Mahkeme gerekçesinde ba şvurucunun alt ı farkl ı şirketten 39 ayr ı sahte fatura al ıp kulland ığı iddias ı birbirleriyle uyumlu vergi tekni ği, vergi suçu ve bilirki şi raporlar ıyla sabit görülmüştür. Başvurucunun ayn ı maddi olaya ili şkin oldu ğunu iddia ederek dosya kapsam ında sundu ğu kararlara ait davalar ise halen derdest olup söz konusu şirketlerden üçüne ait birden fazla faturan ın sahte oldu ğu Vergi Mahkemesince de kabul edilmi ştir (bkz. Başvuru Numaras ı: 2018/9965 Karar Tarihi : 8/6/2021 10 15, 16). Ayr ıca hakk ında beraat karar ı verilen ki şinin yetkilisi oldu ğu şirketin de Vergi Mahkemesince adlar ına düzenlenen faturalar ın sahte oldu ğu sonucuna var ılan şirketlerde n biri olmad ığı anlaşılmaktad ır. 36. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Diğer İhlal İddialar ı 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 37. Başvurucu; sahte fatura kullanma suçunun unsurlar ının olayda mevcut olmad ığını, delillerin eksik ve hatal ı değerlendirildi ğini belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 38. Bakanl ık görüşünde; başvurucunun ihlal iddialar ının esas itibar ıyla yarg ılaman ın sonucuna ili şkin olduğu, derece mahkemelerinin kararlar ında bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik olu şturan herhangi bir durum tespit edilmedi ği, bu bak ımdan başvurucunun iddialar ının kanun yolu şikâyeti niteli ğinde olduğu değerlendirilmi ştir. 2. Değerlendirme 39. Anayasa n ın 148. maddesinin dördüncü f ıkras ında, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ili şkin şikâyetlerin bireysel ba şvuruda incelenemeyece ği belirtilmi ştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yap ılm ış maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ı, delillerin de ğerlendirilmesi, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ı ile uyuşmazl ıkla ilgili var ılan sonucun adil olup olmamas ı bireysel ba şvuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba şvuru kapsam ındaki hak ve özgürlüklere müdahale te şkil eden, bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda de ğildir ( Ahmet Sa ğlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 40. Somut olayda Mahkemece yap ılan değerlendirmede ba şvurucunun iddialar ı, dava dosyas ına sunulan bilgi ve belgeler ile tüm dosya kapsam ı birlikte de ğerlendirilmek suretiyle bir karar verildi ği anlaşılm ıştır. Bu bağlamda, zincirleme suretiyle sahte fatura kullanma suçunun ko şullar ı aç ısından Mahkemeye sunulan di ğer kararlar ın da göz önünde bulundurulmas ının, başvurucunun farkl ı zamanlarda birden fazla sahte fatura kulland ığına dair var ılan sonucun aksi yönünde bir karar verilmesine etkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla, başvurucu taraf ından ileri sürülen iddialar, mahkemelerce delillerin de ğerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının yorumlanmas ına ilişkin olup Mahkeme kararlar ında bariz takdir hatas ı veya aç ık keyfîlik olu şturan bir hususun da bulunmad ığı dikkate al ındığında ihlal iddialar ının kanun yolu şikâyeti niteli ğinde olduğu anlaşılmaktad ır. 41. Başvurucu taraf ından ileri sürülen ihlal iddialar ının yukar ıda belirtilen içtihat kapsam ında kanun yolu şikâyeti niteli ğinde oldu ğu sonucuna var ıldığından başvurunun bu kısm ının da aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; Başvuru Numaras ı: 2018/9965 Karar Tarihi : 8/6/2021 11A. 1. Gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialar ının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 8/6/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Basri BA ĞCI