T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2024/2475 Karar No : 2025/2485 TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) ... Gümrükleme Gıda Pazarlama Turizm Kimyevi Madde Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... 2-(DAVALI) ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu …
Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2024/2475 E. , 2025/2485 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2024/2475 Karar No : 2025/2485 TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) ... Gümrükleme Gıda Pazarlama Turizm Kimyevi Madde Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... 2-(DAVALI) ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına 2020 ve 2021 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 77 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile tercihli tarife kapsamında ithal edilen eşyaya ilişkin menşe ispat belgesinin Türkiye Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti arasında Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan örneğe uygun olmadığından bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca bu vergiler üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli muhtelif tarih ve sayılı 77 adet beyanname kapsamında ithal edilen farklı cinsten eşyalar için menşe şahadetnamesi ibraz edilmek suretiyle ithalat işlemlerinin tamamlandığı, ancak, Türkiye Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti arasında imzalanan Tercihli Ticaret Anlaşmasından yararlanılabilmesi için anlaşma kapsamında düzenlenmesi gereken tercihli menşe kurallarına uygun menşe ispat belgesinin ibrazının zorunlu olduğu ve bu belge olmaksızın tercihli tarifeden yararlandırılmasının mümkün olmadığından bahisle dava konusu işlemlerin tesis edildiği, olayda, dava konusu işlemin tahakkuka ilişkin kısmının ve para cezasına ilişkin kısmının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda işlemin para cezasına ilişkin kısmının incelenmesinden, davacının menşe şahadetnamesi eşliğinde ithalat işlemlerini tamamladığı ve anılan belgedeki bilgilerin yanıltıcı ya da gerçeğe aykırı olduğu yolunda idarece ileri sürülen bir iddianın olmadığı gibi, yanıltıcı bir vasfının veya idareden gizlenilen bir hususun da bulunmadığı dikkate alındığında, 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendindeki ceza kesilmesini gerektiren koşulların bulunmadığı, davaya konu işlemin ek tahakkuka ilişkin kısmının incelenmesinden ise, Mahkemenin ara kararına idarece verilen cevap ve eki belgelerden, 77 adet beyanname kapsamında farklı GTİP'lerde ithali gerçekleştirilen eşyalarla ilgili beyannamelerin bir kısmında yurt dışı gider beyanı olduğu, bir kısmında herhangi bir yurt dışı gider beyanı olmadığı, beyannamelerin tescil tarihi itibariyle bir kısmının gözetim uygulamasına, bir kısmının emsal referans uygulamasına tabi olduğu, bir kısmının ise herhangi bir uygulamaya tabi olmadığı, iki beyanname açısından ise vergi hesaplamasında maddi hata yapıldığının anlaşılması nedeniyle ek tahakkuk kararının belirtilen durumlar açısından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekeceği, ek tahakkuk kararının gözetim ve emsal referans uygulaması sebebiyle doğan farka ilişkin kısmının incelenmesinden, ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesinde, öncelikle, satış bedelinin esas alınması, satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması gerektiği, Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğde öngörülen değer ile emsal referans kıymet uygulamasında idarece belirlenen değer, 4458 sayılı Kanun hükümlerine göre eşyanın belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından ek tahakkukun gözetim ve emsal referans uygulamasından kaynaklanan kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, ek tahakkuk kararının tescil tarihinde herhangi bir uygulamaya tabi olmadığı halde yurt dışı gider beyanında bulunulmasından kaynaklanan farka ilişkin kısmında ise, beyan ile fatura arasındaki farkın serbest iradeyle beyan edildiğinin kabulünün hayatın olağan akışı ve ticari hayatın gerçekleriyle bağdaşmayacağı, yurt dışı gider beyanı ile ulaşılan değer gerçek satış bedeli olmadığından ek tahakkukun yurt dışı gider beyanından kaynaklanan farka ilişkin kısmında da hukuka uyarlık görülmediği, yukarıda sayılan durumlara konu beyannameler muhteviyatı eşyaların CIF kıymeti üzerinden hesaplanan farka ilişkin kısmı ile yurt dışı gider beyan edilmeyen beyannamelere ilişkin ek tahakkukun incelenmesinden ise, İran İslam Cumhuriyeti ile imzalanan ikili anlaşma kapsamında menşe ispat belgesinin ibrazının zorunlu olduğu ve anlaşmanın ekinde yer alan örneğine uygun düzenlenmesi gerektiği, menşe şahadetnamesinin menşe ispat belgesi yerine kullanılmasının mümkün olmadığı, olayda, menşe ispat belgesi yerine menşe şahadetnamesi sunulduğu anlaşıldığından davacının tercihli tarifeden yararlanamayacağı, öte yandan, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 3. kaleminde beyan edilen 0813.30.00.00.00 GTİP'li eşya için ayrıca 2014/7137 sayılı ''İran İslam Cumhuriyeti Menşeli Bazı Tarım Ürünleri İthalatında Tarife Kontenjanı Uygulanması Hakkında Karar'' kapsamında 0813.30.00.00.00 pozisyonuna haiz eşyanın %50 oranında indirimli vergiden yararlandığı, geçerli menşe ispat belgesi sunulamaması nedeniyle fark verginin tahakkuk ettirilmesi gerekirken sehven fazladan tahakkuk yapıldığının davalı idarece ara kararına verilen cevapla kabul ediliği, aynı şekilde 302 sayılı beyannamenin 1. kalemine ilişkin gümrük vergisinin de 7.679,84-TL olarak girilmesi gerekirken maddi hata yapılarak 767.984,00-TL olarak girildiğinin kabul edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin para cezasına ilişkin kısmı ile ek tahakkuka ilişkin kısmının gözetim ve emsal referans uygulamaları ile herhangi bir uygulama bulunmadığı halde beyan edilen yurt dışı giderden kaynaklanan bölümü ve 1340 sayılı beyannamenin 3. kalemi yönünden 2.841,10-TL'nı aşan gümrük vergisi ile 227,90-TL'nı aşan katma değer vergisine, 302 sayılı beyannamenin 1. kalemi yönünden ise 7.679,84-TL'nı aşan gümrük vergisine ilişkin kısımlarının iptaline, kalan kısımları yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dosyanın incelenmesinden, istinaf başvurusuna konu vergi mahkemesi kararının, ek tahakkukun gözetim ve emsal referans uygulamaları ile herhangi bir uygulama bulunmadığı halde beyan edilen yurt dışı giderden kaynaklanan bölümünün dışında kalan kısımları yönünden davanın reddine dair hüküm fıkraları hakkında davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmadığından kararın anılan hüküm fıkralarının kesinleştiği; davalı idarenin istinaf başvurusuna gelince, vergi mahkemesi kararının para cezasının tamamı ve ek tahakkukun 1340 ve 302 sayılı beyannamelere isabet eden bölümünün kısmen iptaline ilişkin hüküm fıkraları hukuka uygun olduğundan, davalı idarenin istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin kararın anılan hüküm fıkralarını kusurlandıracak nitelikte görülmediği; öte yandan, uyuşmazlığa konu beyannamelerin davacı tarafından ihtirazi kayıt konulmadan verildiğinin anlaşılması karşısında, ek tahakkukun gözetim ve emsal referans uygulamaları ile herhangi bir uygulama bulunmadığı halde beyan edilen yurt dışı giderden kaynaklanan bölümüne ilişkin kısmının hukuken denetlenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun, mahkeme kararının ek tahakkukun anılan bölümlerine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik kısmının kabulü ile bu kısımlar yönünden davanın reddine, diğer yönlerden ise istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, beyannamelere konu eşyaların İran menşeli olduğu, bu hususta ibraz edilen menşe belgesinin İran Ticaret Bakanlığından teyidinin sağlanabileceği belirtilmiş, davalı idarece ise, ibraz edilen menşe belgesinin tercihli menşe kurallarına uygun olarak düzenlenen belge formatında olmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemin tamamen hukuka uygun olduğu ileri sürülmüştür. TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Tarafların temyiz istemlerinin reddi ile hukuk ve usule uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacının temyiz isteminin incelenmesinden; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun ile değişik 46. maddesinde, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği belirtilmiştir. Anılan yasal düzenleme karşısında, istinaf başvurusu üzerine verilen kararların temyiz edilebileceği açık olup, davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmamış olması sebebiyle vergi mahkemesi kararının davanın reddine dair hüküm fıkrasının kesinleştiğinin anlaşılması karşısında, davacının temyiz isteminin anılan hüküm fıkrasına yönelik kısmının incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Öte yandan, davacının temyiz isteminin temyize konu kararın, davalı idarenin istinaf isteminin kısmen kabulü ile davanın kısmen reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik bölümünün incelenmesinden; her ne kadar, vergi dava dairesince, uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin davacı tarafından ihtirazi kayıt konulmadan verilmiş olması nedeniyle tahakkukların belirtilen kısımlarının hukuken denetlenmesine olanak bulunmadığı gerekçesine dayanılmış ise de, davaya konu maddi olayın menşe şahadetnamesi eşliğinde ithal edilen eşyalarla ilgili sunulan belgenin Türkiye Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti arasında Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan örneğe uygun olmadığından bahisle eşyaların İran menşeli olmadığının kabul edilmesi suretiyle tesis edilen işlemin hukuka uygunluğunun incelenmesine ilişkin olduğu açıktır. Bu nedenle, dava konusu işlemin ek tahakkuka ilişkin kısmının gözetim ve emsal referans uygulamaları ile herhangi bir uygulama bulunmadığı halde beyan edilen yurt dışı giderden kaynaklanan bölümüne yönelik davacının temyiz isteminin yargısal denetiminin yapılabileceği açıktır. Bu durumda, ithale konu eşyaların İran menşeli olmadığına ve/veya menşe şahadetnamesinin gerçeği yansıtmadığına ilişkin davalı idarece ileri sürülen bir iddianın bulunmadığı, eşyanın menşeine ilişkin yurt dışı araştırması, ithalat yapılan firma nezdinde sorgulama, veri elde edilebilecek nitelikte herhangi bir inceleme yapılmadığı ve eşyanın İran menşeli olmadığı hususunun davalı idare tarafından somut bir şekilde ispatlanamadığının anlaşılması karşısında, yurt dışı gider olarak beyan edilen giderden kaynaklanan, ancak menşe ihtilafı nedeniyle tahakkuk eden vergilerde hukuka uyarlık görülmemiştir. Davalı idarenin temyiz istemine gelince, Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan temyize konu kararın, davalı idarenin istinaf isteminin kısmen reddine ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmamıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davalının temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin ise kısmen kabulüne, kısmen incelenmeksizin reddine, 2.... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davalı idarenin istinaf isteminin kısmen reddine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, 3. Kararın, dava konusu işlemin ek tahakkuka ilişkin kısmının gözetim ve emsal referans uygulamaları ile herhangi bir uygulama bulunmadığı halde beyan edilen yurt dışı giderden kaynaklanan bölümüne ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 4. Davacının temyiz isteminin vergi mahkemesi kararının istinaf aşamasında kesinleşen hüküm fıkrasına yönelik kısmının ise İNCELENMEKSİZİN REDDİNE, 5. Hüküm altına alınan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve ... TL'den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, Dairece karara bağlanan harcın mahsubundan sonra, kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına, 6. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 7. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 17/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. vergi //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };