2025/1880617 İhale Kayıt Numaralı "Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı İle 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı – Çalışır Vaziyette) Mal Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Rkr Mak. İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü -İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1880617 İhale Kayıt Numaralı “ Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı İle 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı–Çalışır Vaziyette) Mal Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü-İşletmeler 1.Bölge Dairesi Başkanlığı tarafından 27.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı İle 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı–Çalışır Vaziyette) Mal Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Rkr Mak. İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. nin 09.02.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.02.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.02.2026 tarih ve 208671 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.02.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/534 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Kamu İhale Kurulu’nun 14.01.2026 tarihli ve 2026/UM.II-85 sayılı kararına rağmen idarece kendilerine yerli malı fiyat avantajı uygulanmadığı, taraflarınca sunulan iki adet yerli malı belgesinin üç farklı arıtma sistemine ilişkin Teknik Şartname’de belirtilen tüm gereksinimlerini fazlasıyla karşılayacak nitelikte ürünler olduğu ve belgelerin Yerli Malı Tebliği (SGM-2024/10) hükümleri gereğince Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından düzenlenip onaylandığı, idarenin, EKAP üzerinden 11.02.2026 tarihinde gönderilen şikayete cevap yazısında ihale komisyon kararında yer almayan konuları ilave ederek haksız şekilde genişletme yaptığı ve mevzuatta yer almayan konular üzerinden yerli malı fiyat avantajı uygulamamaya devam ettiği, idarece “Filtrasyon Cihazı”na ilişkin sunulan yerli malı belgesinin ihale konusu iş kapsamında yer alan 3 kaleme ilişkin teknik gereksinimleri kapsadığının kabul edildiği, ancak 6 (altı) adedi “Ters Osmoz Sistemi” olan kalan iş kalemleri için sunulan “Aqualine” marka “İçme Suyu Arıtma Sistemi”ne ait yerli malı belgesinin evsel tip olduğu, sanayi ve endüstriyel tip ters osmoz sistemlerini kapsamadığı gerekçesiyle bu kalemler yönünden yerli malı fiyat avantajı uygulanmadığı belirtilmekle birlikte ihaleye katılım belgesine yüklenen iki adet yerli malı belgesinin de Teknik Şartname’de belirtilen niteliklere uygun olduğu , buna karşın içme suyu arıtma sistemine ait yerli malı belgesinin hangi somut ve bilimsel araştırma verilerine göre teknik gereksinimleri kapsamadığı gerekçelerinin yer almadığı, inceleme metodunun dahi belirli olmadığı bir şekilde sadece “evsel tip” ifadesi ile reddedildiği, sonuç olarak sunulan iki adet yerli malı belgesinin, teknik şartnamedeki gereksinimleri fazlasıyla karşılamasına rağmen, idarece tekliflerin değerlendirme aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmemiş hususlar üzerinden %15 oranındaki yerli malı fiyat avantajının uygulanmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63’üncü maddesinde “İhalelere sadece yerli isteklilerin katılması ile yerli istekliler ve yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınmasına ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler esas alınır: … c) Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine, %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. Ancak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir. … e) Yerli malı belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak belirlenir. İsteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğu, bu usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir. f) Ortak girişimlerin yerli istekli sayılabilmesi için bütün ortaklarının yerli istekli olması gereklidir. ...” hükmü, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “…(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü, “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. (2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. (3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir. (4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur. (5) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalede, öncelikle fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur. Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin değerlendirilmiş teklif bedellerine, kendi değerlendirilmiş teklif bedelleri üzerinden fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilen ihalede, önce yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanır ve avantaj uygulanmış fiyatlar üzerinden fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur. (6) Her yıl Ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranında fiyat avantajı sağlanması zorunludur. Söz konusu zorunlu fiyat avantajı uygulaması, ilanı veya duyurusu bu listenin yayımlanmasından sonra yapılan mal alımı ihalelerinde uygulanacaktır. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir. (7) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yerli malı belgesi” başlıklı 6.2.2.1’inci maddesinde “ İstekli tarafından teklif ettiği malın yerli malı olduğu, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir. ” açıklaması bulunmaktadır. Yerli Malı Tebliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Tebliğde geçen; … t) Yerli Malı Belgesi: Ürünün yerli malı olduğunu gösteren belgeyi, … ifade eder.” açıklaması, “Sanayi ve yazılım ürünleri için yerli malı şartları” başlıklı 4’üncü maddesinde” (1)Sanayi ürünlerinin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır: a) Ürünün, Sanayi Sicil Belgesine sahip sanayi işletmesi tarafından üretilmesi ve Sanayi Sicil Belgesindeki üretim konusu içeriğinde yer alması. b) Ürünün, tamamen Türkiye’de üretilmesi, elde edilmesi veya üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması. c) Ürünün Yerli Katkı Oranının en az %51 olması. … (2) Sanayi ürünlerini oluşturan girdiler için Zorunlu Yerli Girdi Listesine göre yerlilik şartı aranır. Girdinin başvuru sahibi üretici tarafından üretilmesi durumunda Yerli Malı Belgesi aranmamakla birlikte en az %51 Yerli Katkı Oranına sahip olması, başka bir üreticiden temin edilmesi durumunda ise bu girdinin Yerli Malı Belgesinin olması zorunludur. …” açıklaması, “Belgelendirme” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Yerli Malı Belgesi, üreticinin kayıtlı olduğu TOBB veya TESK’e bağlı oda veya borsa tarafından düzenlenir. (2) Yerli Malı Belgesi düzenlenirken TOBB veya TESK tarafından aşağıdaki bilgileri içerecek şekilde hazırlanan standart form kullanılır: a) Belgenin veriliş ve geçerlilik tarihi, numarası, varsa son bir yıl içerisinde aynı ürüne ilişkin verilmiş olan belgenin geçerlilik tarihi ve numarası. b) Üreticinin ünvanı ve işyeri adresi, telefon numarası, e-posta adresi, KEP ve internet sitesinden oluşan iletişim bilgileri, üreticinin yurt içinde kendi adına ve markasıyla bir başkasına üretim yaptırması durumunda üretimi yapan üreticinin bilgilerinin yanı sıra kendisi adına üretim yaptıran üreticinin de unvanı ve iletişim bilgileri. c) Üreticinin Merkezi Sicil Kayıt Sistemi Numarası, tüzel kişi olması durumunda Vergi Kimlik Numarası, gerçek kişi olması durumunda Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası. ç) Sanayi Sicil Numarası, Ticaret Sicil Numarası, Esnaf ve Sanatkar Sicil Numarası ve oda veya borsa Sicil Numarası. d) Kapasite raporu tarihi, numarası ve geçerlilik tarihi. e) Ürün adı, ürünün özelliğine göre cinsi, PRODTR kodları, GTİP Numaraları ve varsa; CPV veya OKAS kodu, marka adı, modeli, seri numarası, varsa ulusal/uluslararası standart adı ve numarası. f) 5 inci maddede atıfta bulunulan belgelere ilişkin tarih, sayı ve geçerlilik tarihi bilgileri. g) Yerli Katkı Oranı. ğ) Yerli Malı Belgesi sınıfı (A, B, C, D, E). h) Ürünün teknoloji düzeyi (düşük, orta-düşük, orta-yüksek, yüksek). ı) Müstahsil makbuzu veya faturanın seri numarası ya da örneği ve maden ruhsatının adı, tarihi, cinsi, grubu ve numarası. i) Varsa Teknolojik Ürün Belgesi bilgisi. j) Belge ekinde yer almak üzere, ürün görseli ve ürünün etiket, katalog ve teknik bilgileri. k) Belgeyi düzenleyen oda veya borsanın adı ve mührü, imzalayanın adı ve soyadı ve ünvanı. l) Belgelendirme kriterlerine ilişkin diğer bilgi ve belgeler. (3) Yerli Malı Belgesi standart formu, taahhütname ve diğer belgeler, uygulama usul ve esasları ile belirlenir. (4) Yerli Malı Belgesinin geçerlilik süresi düzenlenme tarihinden itibaren bir yıldır. (5) Yerli malı belgelerine ilişkin bilgiler, TOBB ve TESK tarafından ayrı ayrı hazırlanan ve internet aracılığıyla erişim sağlanabilen yerli malı veri tabanında tutulur. Hazırlanan yerli malı veri tabanı, TOBB ve TESK tarafından Bakanlığın ve protokolle izin verilen diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörün erişimine sunulur. Bakanlık, erişime açılacak bilgileri belirlemeye ve sınırlandırmaya yetkilidir. (6) Yerli Malı Belgesine sahip üreticilere ilişkin güncel bilgiler, sorgulama yapılabilecek şekilde TOBB ve TESK tarafından Bakanlığın uygun görüşü alınarak; ürün görseli, ürünün katalog ve teknik bilgilerini ihtiva etmek üzere kamuya açık şekilde hazırlanır ve sunulur.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı ile 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı - Çalışır Vaziyette) Mal Alımı b) Türü: Mal alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı - Çalışır Vaziyette) Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Muğla İli, Bodrum ve Milas İlçeleri” düzenlemesi, “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … f) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyen istekliler tarafından sunulacak yerli malı belgesi. … 7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: ....................................................................... 7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. …” düzenlemesi, “ Fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 33.3’üncü maddesinde “33.3.1. Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş ) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin bilgilerin ihaleye katılım belgesine aktarılması zorunludur. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır. Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü-İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı tarafından 27.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, 05.12.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile; Yako Makine San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklifin İdari Şartname’de belirtilen iş deneyimine yönelik yeterlik kriterini sağlamadığı için değerlendirme dışı bırakıldığı, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması neticesinde (sadece Kai Teknik Yapı San. Tic. Ltd. Şti.-Quadratik Mühendislik İnş. Taah. Ted. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı lehine fiyat avantajı uygulandığı tespit edilmiştir.) ihalenin Kai Teknik Yapı San. Tic. Ltd. Şti. - Quadratik Mühendislik İnş. Taah. Ted. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi Rkr Makine İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği, Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 14.01.2026 tarihli ve 2026/UM.II-85 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “…Bu itibarla, incelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, alım konusu mala ilişkin olarak istekliler tarafından sunulan tekliflerde yetki belgesi üzerinden değerlendirme yapılacağına dair bir düzenlemenin bulunmadığı, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen ancak işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen yükümlülüklerin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında dikkate alınacağı, başvuruya konu ihalede yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda bu avantajdan yararlanmak isteyen isteklilerce yerli malı belgesi sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, dolayısıyla İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen hususlara ilişkin bir değerlendirme yapılamayacağı anlaşılmış olup başvuru sahibi istekliye yerli malı teklif eden istekliler lehine uygulanması gereken fiyat avantajının uygulanmaması yönünde idarece tesis edilen işlemin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır… 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine…” karar verildiği, bahse konu Kurul kararı üzerine idarece alınan 28.01.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile anılan istekli tarafından sunulan “ içme suyu arıtma cihazı” na yönelik yerli malı belgesinin ihalede istenen iş kalemlerinden olan “ters osmoz sistemi”ni kapsamadığı yönelik gerekçeler ileri sürülerek bu kalemler yönünden yerli malı fiyat avantajının uygulanmadığı görülmüştür. İdari Şartname’nin 7.1.f maddesinde yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda bu avantajdan yararlanmak isteyen isteklilerce yerli malı belgesinin sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, anılan Şartname’nin 33.3.1’inci maddesinde ise yerli malı teklif eden istekliler lehine, teklif edilen mallara ilişkin yerli malı belgesi veya belgelerine ait bilgilerin ihaleye katılım belgesinde beyan edilmesi şartıyla, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesi esas alınarak hesaplama yapılacağı ve ihalenin tamamında %15 oranında fiyat avantajı uygulanarak sonuçlandırılması gerektiğinin düzenlendiği anlaşılmıştır. Söz konusu kritere ilişkin olarak başvuru sahibi Rkr Makine İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesi incelendiğinde; anılan belgenin “Yerli Malı Belgesi” satırlarında “filtrasyon cihazı” ve “içme suyu arıtma cihazı”na ilişkin olarak Esli Endüstriyel Ürünler Paz. San. Tic. A.Ş. adına düzenlenmiş Yerli Malı Belgelerinin sunulduğu, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen bahse konu belgelerin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yerli Malı Belgesi Veri Tabanı üzerinden yapılan sorgulama ile doğrulandığı ve söz konusu belgelerin 06.03.2025 ile 06.03.2026 tarihleri arasında geçerli olduğu görülmüştür. Başvuru sahibi isteklinin teklifine yönelik yerli malı fiyat avantajının uygulanmamasına gerekçe olarak 28.01.2026 tarihli ihale komisyonu kararında “… RKR MAKİNE İMALAT İNŞAAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından, Yeterlik Bilgileri Tablosu kapsamında yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanabilmesi amacıyla sunulan Yerli Malı Belgeleri incelenmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda; “1. Kalem: Peksimet–Dereköy Mahallesi Demir-Mangan Arıtma Sistemi”, “8. Kalem: Çallı Mahallesi Arsenik Arıtma Sistemi” ve “9. Kalem: Ortaköy Mahallesi Arsenik Arıtma Sistemi” kalemlerine ilişkin olarak sunulan “filtrasyon cihazı” konulu yerli malı belgesinin, ihale konusu iş kapsamında yer alan ekipmanları kapsadığı anlaşıldığından, söz konusu kalemler bakımından yerli malı fiyat avantajı uygulanması uygun bulunmuştur. Buna karşılık; “2. Kalem: Çiftlik Mahallesi Ters Osmoz Sistemi”, “3. Kalem: Güvercinlik Mahallesi Ters Osmoz Sistemi”, “4. Kalem: Boğaziçi Mahallesi Ters Osmoz Sistemi”, “5. Kalem: Kemikler Mahallesi Ters Osmoz Sistemi”, “6. Kalem: Avşar Mahallesi Ters Osmoz Sistemi” ve “7. Kalem: Karacahisar Mahallesi Ters Osmoz Sistemi” kalemlerine ilişkin olarak sunulan “içme suyu arıtma cihazı” konulu yerli malı belgesinin, evsel tip arıtma cihazlarına yönelik olduğu, ihale konusu işte öngörülen sanayi ve endüstriyel tip ters osmoz sistemlerini kapsamadığı değerlendirilmiştir. Yerli Malı Belgesi’nin, ihale konusu işin tamamını kapsayacak şekilde birebir uyumlu olması zorunludur. Ürün bazlı alınmış bir belgenin, sistem bazlı bir ihale için kullanılması Yerli Malı Tebliği’ne ve rekabet ilkesine aykırıdır. Bu itibarla, 2 ila 7’nci kalemler yönünden sunulan yerli malı belgesi, ihale konusu sistemleri tevsik edici nitelikte değerlendirilmemiş; ayrıca ters osmoz sistemlerine ilişkin başkaca herhangi bir teknik belge de sunulmadığından, anılan kalemler bakımından yerli malı fiyat avantajı uygulanmamıştır…” ifadelerine yer verilmiştir. Öte yandan bahse konu “içme suyu arıtma cihazı” konulu yerli malı belgesi üzerinden yerli malı fiyat avantajının uygulanmamasına ilişkin şikayete cevap yazısında “… Uyuşmazlıkta esas alınan hukuki çerçeve; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 63’üncü maddesi, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Yerli Malı Tebliği hükümleridir. Anılan düzenlemeler uyarınca yerli malı fiyat avantajı uygulanabilmesinin zorunlu şartı, sunulan Yerli Malı Belgesinin ihale konusu malı doğrudan, açık, belirli ve tereddüde yer bırakmayacak biçimde kapsamasıdır. Yerli malı uygulamasında esas alınabilecek tek tevsik aracı resmi Yerli Malı Belgesidir. Belge kapsamı; belge metnindeki ürün tanımı ve sınıflandırma bilgileri esas alınarak belirlenir. Üretici yazıları, marka kapsam açıklamaları, kataloglar, teknik notlar ve beyanların belge yerine geçmesi veya belge kapsamını genişletici sonuç doğurması hukuken mümkün değildir. Yerli Malı Tebliği sistematiğinde belge kapsamının yorum, kıyas veya fonksiyon çıkarımı yoluyla genişletilmesine cevaz verilmemiştir. Yerli malı fiyat avantajı uygulamasında idarenin denetim yükümlülüğü, yalnızca belgenin sunulup sunulmadığının kontrolü ile sınırlı değildir. İdare, sunulan belgenin ihale konusu malı kapsayıp kapsamadığını tespit etmek zorundadır. Aksi yaklaşım, belge başlığından hareketle her türlü sistem ve tesis için otomatik fiyat avantajı uygulanması sonucunu doğurur ki bu durum mevzuatın belgeye dayalı doğrulama sistematiği ile açıkça çelişir. Teknik Şartname hükümleri çerçevesinde ihale konusu alımın; münferit bir cihaz temini olmadığı, sahada projelendirme, montaj, entegrasyon, devreye alma ve performans doğrulaması içeren; çok bileşenli, proses temelli, mekanik–hidrolik–elektrik–otomasyon bütünlüğü bulunan; kimyasal dozaj, yüksek basınç pompa grupları, membran hatları, ölçüm ve enstrümantasyon sistemlerini içeren; fonksiyonel çıktısı performans kriterleri ile tanımlanmış anahtar teslim kurulu paket arıtma tesisi niteliğinde olduğu açık ve tartışmasızdır. İşin niteliği tekil ürün teslimi değil, entegre ve performans esaslı bir proses sisteminin kurulmasıdır. Başvuru kapsamında sunulan Yerli Malı Belgesi incelendiğinde; belge üzerindeki ürün tanımının “içme suyu arıtma cihazı” olduğu, belgenin ürün/cihaz bazlı düzenlendiği, GTİP sınıflandırmasının cihaz kategorisinde yer aldığı, belge metninde entegre proses hattı mimarisi, çok bileşenli tesis yapısı, saha kurulumlu sistem bütünlüğü, otomasyon ve proses kontrol entegrasyonu ile performans kriterli tesis karakterini ortaya koyan herhangi bir teknik tanımlamanın yer almadığı net olarak görülmüştür. GTİP sınıflandırması, ürünün teknik ve fonksiyonel sınıfını gösteren objektif ve bağlayıcı bir referanstır. Belgenin GTİP düzeyinde cihaz sınıfında yer alması, belge kapsamının entegre saha kurulumlu tesis sistemini değil, münferit ekipmanı ifade ettiğini teknik olarak da teyit etmektedir. Cihaz sınıfında düzenlenmiş bir Yerli Malı Belgesinin, çok bileşenli ve saha kurulumlu entegre tesis kapsamına yorum yoluyla genişletilmesi; hem teknik sınıflandırma sistematiğine hem de Yerli Malı Tebliği’nin açık kapsama dayalı belgelendirme yaklaşımına aykırıdır. Teknik Şartname’de öngörülen entegre paket ters osmoz arıtma tesisi yapısı ile sunulan Yerli Malı Belgesi içerik yönünden karşılaştırmalı olarak incelendiğinde; şartnamede aranan proses bütünlüğü, saha montajı, sistem entegrasyonu, otomasyon altyapısı ve performans esaslı teslim unsurlarının belge metninde karşılık bulmadığı; bu nedenle belge kapsamı ile ihale konusu kalemin teknik niteliği arasında doğrudan ve açık bir kapsam uyumu bulunmadığı kesin olarak tespit edilmiştir. Bununla birlikte, yapılan inceleme ve belge–şartname uyum değerlendirmesi sonucunda; en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından ihale kapsamındaki kalemlere ilişkin olarak sunulan ve ürün tanımı “arıtma ünitesi (paket tip temiz su arıtma sistemi – filtrasyon ve ters osmoz sistemleri)” şeklinde düzenlenen Yerli Malı Belgesinin, ihale konusu iş kapsamında yer alan ekipman ve sistem bütünlüğünü kapsadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, söz konusu kalemler bakımından yerli malı fiyat avantajı uygulanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan değerlendirme yeni bir yeterlik kriteri ihdası niteliğinde değildir. İhale dokümanında yer almayan herhangi bir yeterlik koşulu getirilmemiştir. Yapılan işlem, yalnızca sunulan resmi belgenin ihale konusu malı kapsayıp kapsamadığının denetlenmesidir. Kamu İhale Kurulu kararlarında da idarelerin yeni yeterlik kriteri getiremeyeceği, ancak sunulan belgelerin kapsam uygunluğunu denetlemekle yükümlü olduğu istikrarlı biçimde vurgulanmaktadır. Bu inceleme teklif yeterliğine değil, yalnızca fiyat avantajı uygulanmasının ön şartı olan belge kapsamının tespitine ilişkindir. Fiyat avantajı uygulaması yeterlik değerlendirmesinden ayrı bir fiyat mekanizmasıdır. Değerlendirme, önceki Kurul kararının bağlayıcı çerçevesi gözetilerek yapılmıştır. Önceki Kurul kararında hukuka aykırı bulunan husus, belge kapsamı dışında ek yetki ve temsil koşullarının aranmasıdır. Mevcut incelemede belge dışı hiçbir unsur dikkate alınmamış; yalnızca resmi Yerli Malı Belgesi içeriği ile ihale konusu kalemin teknik niteliği arasındaki kapsam uyumu esas alınmıştır. Bu nedenle tesis edilen işlem, Kurul kararını dolanma veya etkisizleştirme niteliği taşımamaktadır. Değerlendirme kalem bazlı yapılmış; belge kapsamı ile teknik uyumu açık biçimde tespit edilen kalemlerde yerli malı fiyat avantajı uygulanmış, kapsamı tevsik edilemeyen entegre ters osmoz sistemi kalemlerinde uygulanmamıştır. Aynı istekliye ait bazı kalemlerde avantaj uygulanmış olması, işlemin istekli bazlı değil belge–kapsam bazlı yürütüldüğünü ve eşit muamele ilkesine uygun hareket edildiğini göstermektedir. Başvuru ekinde sunulan üretici yazıları ve marka kapsam açıklamaları resmi Yerli Malı Belgesi niteliğinde olmadığından, belge kapsamını değiştirmesi veya genişletmesi mümkün değildir. Belge kapsamı denetimi ile muayene ve kabul aşamasındaki teknik uygunluk denetimi farklı hukuki aşamalara ilişkindir ve birbirinin yerine ikame edilemez. Açıklanan tüm hukuki ve teknik tespitler çerçevesinde; sunulan Yerli Malı Belgelerinin kapsam durumuna göre kalem bazlı değerlendirme yapılmış olup, belge ile kapsam uyumu açık biçimde tevsik edilemeyen kalemlerde yerli malı fiyat avantajı uygulanmamasına, kapsam uyumu bulunan kalemlerde ise uygulanmasına ilişkin ihale komisyonu işlemlerinin mevzuata ve Kurul kararının bağlayıcı çerçevesine uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu gerekçelerle, isteklinin talebi uygun görülmemiş olup, sunmuş olduğu başvurunun reddine karar verilmiştir…” açıklamalarına yer verilmiştir. Bu çerçevede başvuru sahibi istekli tarafından sunulan “içme suyu arıtma cihazı” konulu yerli malı belgesinin ihale konusu işte istenen “Ters Osmoz Sistemi”ni kapsayıp kapsamadığı yönündeki tereddütleri gidermek adına anılan belgeyi düzenleyen Antalya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı’na gönderilen 12.03.2026 tarihli ve 91643 sayılı Kurum yazısı ile "…Başvuruya konu edilen ihalenin 1 adet “Arıtma Sistemi”, 2 adet “Arsenik Arıtma Sistemi” ve 7 adet “Ters Osmoz Sistemi” olmak üzere toplam 9 adet arıtma sistemini kapsadığı, bahse konu ihalede yerli malı teklif eden istekli lehine fiyat avantajı uygulanacağından, yerli malı teklif eden isteklilere fiyat avantajı uygulanabilmesi için yerli malı teklif eden isteklilerden yerli malı belgesinin istendiği, bu kapsamda 3800086192 vergi kimlik numaralı Esli Endüstriyel Ürünler Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına Antalya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen 202*** *** ****140997 belge numaralı, 06.03.2025 tarihinde verilen ekte yer alan yerli malı belgesinde ürün adının içme suyu arıtma cihazı, ürünün özel adının içme suyu arıtma sistemi, ürün kodunun (PRODCOM/GTİP) “ 28.29.12.30.00”, teknik özelliklerinin “İçme Suyu Arıtma Sistemi -Marka: Aqualine”, yerli katkı oranının %99.53 ve ürünün teknolojik düzeyinin ise “orta-yüksek teknoloji” olduğu görülmektedir. Bu çerçevede başvuru sahibi istekli tarafından sunulan bahse konu yerli malı belgesinde “28.29.12.30.00” şeklinde belirtilen ürün kodunun; söz konusu belgeye ilişkin ekte yer alan ihale komisyonu kararında ve şikayete cevap yazısında yapılan değerlendirmeler göz önünde bulundurularak ihalede konusu işte istenilen ters osmoz sistemlerini kapsayıp kapsamadığı ve adı geçen ters osmoz sistemi yönünden geçerli olup olmadığı konusunda görüşünüze ihtiyaç duyulmuştur. Talebimize ilişkin idarece hazırlanan Teknik Şartname, idarenin şikayete cevabı, ihale komisyonu kararı ve başvuru sahibi istekli tarafından sunulan yerli malı belgesi ekte yer almaktadır…” ifadelerine yer verilerek görüş istenilmiş olup, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı tarafından gönderilen 23.03.2026 tarihli ve 92955198-105.04-E.27 sayılı yazı ekinde yer alan 23.03.2026 tarihli gerekçeli cevabi görüş yazısında; “…Yerli Malı belgesi incelemesi PRODCOM "28.29.12.30.00" Kodunun Teknik Kapsamı; Yerli Malı Tebliğine göre yerli malı belgelerinde; Ürün adı, ürünün özelliğine göre cinsi, PRODTR kodları, GTİP Numaraları ve varsa; CPV veya OKAS kodu, marka adı, modeli, seri numarası, varsa ulusal/uluslararası standart adı ve numarası bulunması gerektiği tanımlanmıştır. Kod Analizi: Belgede yer alan 28.29.12.30.00 ürün kodu tanımı/içeriği TOBB veri tabanına göre açıklaması aşağıdaki gibidir. Filtreleme veya arıtma makineleri ve cihazları, su için Suyun filtre edilmesi/arıtılmasına mahsus cihazlar 28.29.12.30.00 ürün kodu, yukarıdaki tanımlama gereği geniş kapsamlıdır. Hem küçük ölçekli hem de büyük ölçekli suyun filtre edilmesi ve arıtılmasına yarayan cihaz ve makineleri tanımlamaktadır. Uygulamada bu kod suyun filtre edilmesine/arıtılmasına yarayan tüm arıtma cihaz ve sistemlerinin tanımlamasında kullanılabilmektedir. Yerli malı belgesi düzenlenebilmesi için, yerli malı talep eden firmanın kapasite raporuna sahip olması gerekmektedir. Kapasite raporları firmaların üretim makine ekipmanları/parkurlarını ve üretilen ürün tanımlamalarını ve ürün kapasitelerini gösteren belgelerdir. Kapasite raporlarında da üretim Kodu (PRODTR KODU) bulunmaktadır. Yerli malı belgeleri de bu kapasite raporlarına istinaden düzenlenmektedir. Ters Osmoz Sistemlerinin Genel Tanımı Ters ozmoz sistemleri, tasarımda öngörülen parametrelerin sağlanabilmesi amacıyla kullanılan ileri arıtma teknolojileri olup, sudaki çözünmüş katı maddelerin ve kirleticilerin membran yoluyla uzaklaştırılmasını sağlayan arıtma sistemleridir. Teknik Şartnamedeki Ters Osmoz Arıtma Tipi incelenmesi Teknik şartnamede bulunan "Ters Osmoz arıtma tipi örnek içme suyu arıtma tesisi P&D çizimi” arıtma prosesi incelendiğinde; seperatör filtre, ham su dezenfeksiyon sistemi, ham su deposu, ham su transfer pompası, kum filtresi, aktif karbon filtre, ters osmoz sistemi (kartuş filtre +antiskalant dozajı+CİP Ünitesi dahil), dolomit filtre, ürün suyu dezenfeksiyon sistem ve ürün suyu deposu prosesinden oluşan bir akış görülmektedir. Bahse konu prosesin genel anlamıyla suyun filtre edilmesi ve arıtılmasına mahsus çeşitli cihaz ve makinelerin sıralı dizilimi ile oluşan içme suyu arıtma sistemi prosesi olduğu görülmektedir. Sonuç ve Değerlendirme İncelenen tüm konular ışığında 28.29.12.30.00 ürün kodu; ihale kapsamındaki Ters Osmoz Sistemlerini kapsadığı ve Ters Osmoz Sistemi yönünden geçerli olduğu kanaatine varılmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir. Yukarıdaki aktarılan tespitler ve konuya ilişkin olarak ilgili kuruluş ile yapılan yazışma neticesinde gönderilen görüş yazısı doğrultusunda ürün kodu PRODCOM/GTİP "28.29.12.30.00" olan “içme suyu arıtma cihazı” konulu yerli malı belgesinin ihale konusu iş kapsamında temin edilmesi planlanan ters osmoz sistemlerini kapsadığı ve ters osmoz sistemi yönünden geçerli olduğunun aktarılan görüş yazısında belirtildiği göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibi istekliye yönelik yerli malı fiyat avantajı uygulanmaması hususunun yerinde olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. . Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi istekli Rkr Makine İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.ne yönelik yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajının uygulanması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.