TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR YUNUS ;i ;EK BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2016/11172) Karar Tarihi: 26/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili :2016/11172 : 26/12/2018 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; Murat BASPINAR Yunus ;i ;EK Av. Abdulmecit YILDIRIM I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tutuklulugun makul sureyi a mas1, formul gerek9elerle tutuklulugun devamma karar verilmesi,
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR YUNUS ;i ;EK BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2016/11172) Karar Tarihi: 26/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili :2016/11172 : 26/12/2018 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; Murat BASPINAR Yunus ;i ;EK Av. Abdulmecit YILDIRIM I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tutuklulugun makul sureyi a mas1, formul gerek9elerle tutuklulugun devamma karar verilmesi, tutukluluga ili kin itiraz incelemelerinin duru mas1z olarak yap1lmas1 ve itiraz incelemeleri s1rasmda alman savc1hk goru unun bildirilmemesi nedenleriyle ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm; yargilamanm makul surede sonu9landmlmamas1 nedeniyle de adil yargilanma hakkmm ihlal edildigi iddialanna ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 10/6/2016 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler 9er9evesinde ilgili olaylar ozetle oyledir: 6. Ba vurucu, izmir Curnhuriyet Ba savc1hgmca yurutulen bir soru turma kapsammda 3/9/2012 tarihinde gozaltma almm1 ve silahh teror orgulline uye olma, 10/7/1953 tarihli ve 6136 say1h Ate li Silahlar ve B19aklar ile Diger Aletler Hakkmda 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi :2016/11172 : 26/12/2018 Kanun'a muhalefet, teror orgtitti faaliyeti kapsammda nitelikli kasten oldtirmeye te ebbtis, silahla ate etmek veya patlay1c1 madde kullanmak suretiyle genel gtivenligin kasten tehlikeye sokulmas1, patlay1c1 maddenin izinsiz olarak bulundurulmas1 veya el degi tirmesi sw;;lanndan 7/9/2012 tarihinde Viran ehir Sulh Ceza Mahkemesince tutuklanm1 tir . 7. izmir Cumhuriyet Ba savc1hg1 (TMK mtilga 10. madde ile gorevli) 11/3/2013 tarihli iddianamesiyle ba vurucunun teror amac1yla kasten oldtirme (be kez), teror amac1yla kasten oldtirmeye te ebbtis (yirmi dort kez), 6136 say1h Kanun'a muhalefet, tehlikeli maddeleri izinsiz olarak bulundurma, silahla kasten yaralama , resmi evrakta sahtecilik, devletin birligini ve tilke btittinltigtinti bozma srn;lanndan cezalandmlmas1 istemiyle dava a9m1 t1r. 8. izmir 12. Agir Ceza Mahkemesinin (TMK mtilga 10. madde ile gorevli) E.2013/38 say1h dosyas1 tizerinden gortilen dava, ba vurucu yontinden tutuklu olarak stirdtirtilmti ttir. 9. izmir 12. Agir Ceza Mahkemesince 4/2/2014 tarihinde yapilan duru ma sonrasmda, TMK mtilga 10. madde ile gorevli mahkemelerin kapatilmas1 tizerine dava dosyasmm Kar 1yaka 1. Agir Ceza Mahkemesine devredilmesine karar verilmi tir. 10. Dava amlan Mahkemenin E.2014/124 sirasma kaydedilmi ve 11/4/2014 tarihli duru mada "atzlz suc;larzn turiine, kanzt durumuna, atzlz suc;larz i ledikleri yoniinde kuvvetli su ; iiphelerinin bulunmaszna, kanztlarz etkileme ve ka ;ma iiphesi ile tutukluluk siiresine gore "gerek9esiyle ba vurucunun tutukluluk halinin devamma karar verilmi tir . 11. Kar 1yaka 1. Agir Ceza Mahkemesi 6/6/2014, 18/7/2014, 19/9/2014, 12/11/2014, 9/1/2015, 3/4/2015, 26/6/2015, 18/9/2015, 13/11/2015, 5/2/2016, 23/2/2016, 2/3/2016 ve 1/4/2016 tarihli duru malarda da aym gerek9elerle ba vurucunun tutukluluk halinin devamma karar vermi tir . Ba vurucunun tutukluluk halinin devamma ili kin kararlara yap1lan itirazlar Kar 1yaka 2. Agir Ceza Mahkemesince reddedilmi tir. 12. Kar 1yaka 1. Agir Ceza Mahkemesi 29/4/2016 tarihli ara karannda ba vurucunun tutukluluk halinin devamma karar vermi tir. 13. Ba vurucu, tutukluluk halinin devamma ili kin karara itiraz etmi tir. 14. inceleme merciince dosya Cumhuriyet Savc1hgma gonderilmi , Cumhuriyet savc1s1 "usu! ve yasaya uygun oldugundan" ba vurucunun tutukluluk halinin devamma karar verilmesi yontinde mtitalaada bulunmu ve Cumhuriyet Savc1hgmm bu mtitalaas1 ba vurucuya teblig edilmemi tir. 15. Kar 1yaka 2. Agir Ceza Mahkemesi 11/5/2016 tarihinde, dosya tizerinden yaptig1 inceleme sonucunda itirazm reddine karar vermi tir . 16. Ret karan 24/5/2016 tarihinde ba vurucuya teblig edilmi tir. 17. Ba vurucu 10/6/2016 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi :2016/11172 : 26/12/2018 18. Kar 1yaka 1. Agir Ceza Mahkemesinin 14/7/2016 tarihli karanyla, ba vurucunun tiyesi oldugu yasa d1 1 silahh PKK teror orgtillintin amac1 dogrultusunda devletin birligini bozma ve ulke topraklanndan bir k1smm1 devlet idaresinden ay1rmaya yonelik eylemde bulunma sm;undan ag1rla tmlm1 mtiebbet hapis cezas1, kasten oldtirme sm;lanndan agirla tmlm1 mtiebbet hapis (be kez) cezas1, kasten oldtirmeye te ebbtis sm;lanndan 14 y1l hapis (on be kez), 16 y1l hapis (altI kez) ve 18 yil hapis (ti ; kez) cezalan, kasten yaralama su9undan 2 y1l 3 ay hapis, tehlikeli maddeleri izinsiz bulundurma su9undan 6 y1l 8 ay hapis cezas1 ve 20.000 TL adli para cezas1, resmi belgede sahtecilik su9undan 4 y1l 6 ay hapis cezas1, ruhsats1z tabanca ta 1ma su9undan 1 yil 15 ay hapis ve 1.800 TL adli para cezas1yla cezalandmlmasma ve htiktimle birlikte tutukluluk halinin devamma karar verilmi tir. Karann gerek9esinin ilgili kis1mlan oyledir: 11 ... Silahlz teror orgutu PKKIKCK orgutu uyesi samk Yunus ;i ;ek'in, silahlz tero1 orgutu PKKIKCK'nzn Suriye Devletindeki kamplannda aldzgz silahlz ve siyasi egitim gordugu, 11Memyan II kod adznz aldzgz, samk Yunus ;i ;ek ve [B.B.]nin Suriye'de iken orgutun talimatz dogrultusunda, Foc;a j/9esinde gorev yapan asker $ahzslara yonelik bombalz saldm yapmak uzere yine Suriye'de iken silahlz teror orgutu PKK sorumlusu tarafindan ismi d bildirilen sanzk [H.D.] ile $anlzurfa-Kzzzltepe-Viran$ehir-Ceylanpznar uc;geninde Kepez Kav$agznda bulu$tuklan, samklar Yunus ;i ;ek, [H.D.] ve silahlz teror orgutu PKKIKCK uyesi ve bu olay sonrasz Ceylanpznar- Viran$ehir karayolu denetiminde guvenlik gu ;lerina oldurulen [B.B.]de oldugu halde once Sanlzurfa Ceylanpznar j/ ;esine, bu il ;eden jzmir Turgutlu j/9esine ve jzmir Turgutlu j/9esinde ticari taksi ile Bayzndzr j/9esine sanzk [$.R.]nir. evine geldikleri, sanzk [H.D.] daha onceden topraga gomdugu patlayzczlan ve muhimmatlarz alzp, sanzk Yunus ;ic;ek'in [B.B.] ile birlikte 04/08/2012 gunu Foc;a j/9esine geldigi, ola} yerinde ke$if ve istihbarat ;alz$masz yaptzgz, Fo ;a j/ ;esi, Bagarasz Koyu, Gediz Ovasz Kumtepe mevkiinde kamz$lar arasznda saklanzrken 7-8/08/2012 gunu maktuller [Y.K.]. [B.S.] ve [Z.T.]nin, samk Yunus ;i ;ek ile birlikte geldigi [B.B.]yi gormeleri uzerine, sanzk Yunus ;ic;ek'in yedinde fa$zdzgz ruhsatszz 7.65 mm. ;apznda 760210 seri numaralz tabanca ve yine birlikte geldigi [B.B.]nin yedinde bulunan 7.65 mm c;apznda 760211 seri numaralz tabanca ile yakalanmamak amacz ile maktuller [Y.K.], [B.$.] ve [Z.T.]yi oldurdukleri, bu $ekilde samgzn bir ba$ka su ;u i$leyeceginden yakalanmamak i ;in teror amaczyla maktulle, [Y.K.], [B.$.] ve [Z.T.]yi oldurdugu, Samk Yunus ;i ;ek'in talimat uyannca 9/8/2012 tarihinde yaptzgz bombalz saldm sonucu, birinci patlama nedeniyle 552134 plakalz askeri servis aracznda agzr hasar meydana da getirip, ara ; i ;erisinde bulunan askeri servis araczmn $O/ori1 Ula$flrma Uzman ;avu$ maktul [H.F.O.], Muhafiz Ula$flrma Er [O.A.]mn $ehit oldugu, i$e gitmek uzere aynz servis aracznda bulunan [H.G.], [U.C::.], [S.C::.], [C.S.J, [F.$.], [A.i.O.], [G.G.], [G.C::.J, [O.K.], [O.D.], [S.U.], [N.c:;.J, [F.O.], [i.D.] ve [A.A.]nzn raporlarznda ac;zklandzgz $ekilde yaralandzgz, [T.D.]nin ise yaralanmadzgz, yine; Birinci patlama uzerine olay yerine iifaiye, saglzk ekipleri ve takviye gelen diger askeri personellerin mudahaleleri szrasznda saat 08: 17 szralarznda ilk patlama noktaszmn yakla$zk 10-15 metre gerisinde yolun kenarzna bzrakzlan 2. bir bomba duzeneginin patlamasz sonucu [T.D.], [K.O.], [M.D.], [G.O.], [E.U.], [M.0-.J ve [A.C.]nin raporlarznda apklandzgz $ekild yaralandzgz, Fo ;a j/ ;esindeki bu olayla ilgili olarak soru$furma devam ederken; Sanzk Yunus ;i ;ek'in 07-08-/2012 ve 09/08/2012 tarihlerinde Fo ;a il ;esindeki bu olaylan ger ;eklqtirdikten sonra 02.09.2012 tarihinde Viran$ehir-Ceylanpznar karayolunda 63 HY 766 plakalz ara ; ile seyir halinde iken, i ;lerinde $ehit olan polis memuru [M.D.] ve 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi :2016/11172 : 26/12/2018 yaralanan davamzz katzlanz polis memuru [i.D.] ve Jandarma Onba$l [M.A.]nzn da bulundugu gilvenlik gorevlilerinin kontrol ir;in durdurmasz ilzerine, yakalanmamak ir;in, polis memuru [i.D.}ye ate$ ederek yaralamak suretiyle teror amaczyla .D.]ye kar$l kasten oldilrmeye kalkz$mak sur;unu i$ledigi, (Bu olayla ilgili olarak $ehit olan polis memuru [M.K.] ve yaralanan Jandarma Onba$l [M.A.] hakkznda dava ar;zlmamz$fzr.) Bu olayda kullanzlan ve sanzk Yunus ;ir;ek'te ele ger;irilen 7, 65 mm r;aplz, 7 602 IO ve olil [B.B.] den ele ger;irilen 7,65 mm r;aplz 760211 seri numaralz tabancalarznda maktuller [B.S.], [Y.K.] ve [Z.T.]nzn oldilrillmesi olayznda kullanzldzklarznzn uzmanlzk raporlarzyla anla$zlmz$ olup ve ayrzca For;a jlr;esinde For;a Deniz Us Komutanlzgz Anjibi Gorev Grup Komutanlzgzna ait servis araczna bombalz saldm olayznda olay yerinde ele ger;en renkli po$ef ilzerindek1 parmak izinin sanzk Yunus ;ir;ek'in sol el parmak izi ve yine bu olay yerinde ele ger;en krem renkli takz kutusu $ejfaf renkli kapagz ilzerinde ele ger;irilen parmak izinin [B.B.]nin sag el i$aret parmak izi ve piller ilzerinde sarzlz $effaf renkli koli bandz ilzerindeki parmak izinin de [B.B.]nin sag el orta parmak izi oldugu da anla$zlmz$ olup, For;a jlr;esinde cereyan eden bu olaylarzn da bu $ekilde ar;zga r;zkarzldzgz, Sanzk Yunus ;ir;ek'in ilyesi oldugu silahlz teror orgiltil PKKIKCK'nun Devletin birligini bozma ve silahlz teror orgiltil PKKIKCK'nzn amacz dogrultusunda ulke topraklarzndan bir kzsmznz Devlet idaresinden ayzrmaya yonelik olarak, vahamet arz eden teror amaczyla maktuller [Y.K.], [B.S.] ve [Z.T.], Ula$flrma Uzman ;avu$ [H.F.O.] ve Ula$flrma Er [OA.]ye kar$l teror amaczyla kasten oldilrme ve katzlanlar [H.G.], [U. ;.], [S. ;.], [C.S.], [F.S.], [A.i.6.], [G.G.], [G. ;.], [O.K.], [O.D.], [S.U.], [N. ;.], [F.O.], [i.D.], [A.A.], [T.D.], [K.O.], [M.D.], [G.O.], [E.U.], [M.-0.], [A.C.], [T.D.] ve [i.D.}ye kar$l teror amaczylc. kasten oldurmeye kalkz$mak sur;larznz i$lemek suretiyle devletin birligini ve biltilnlilgilnil bozmak sur;unu i$ledigi ... 11 19. Ba vurucu, hakkmda verilen 14/7/2016 tarihli mahkumiyet karanm temyiz etmi tir. 20. Kar 1yaka 1. Agir Ceza Mahkemesinin 14/7/2016 tarihli mahkumiyet karan, Yarg1tay 16. Ceza Dairesinin 15/2/2018 tarihli ilam1yla kasten yaralama srn;undan verilen 2 yil 3 ay hapis cezas1 yoniinden sonrn; ceza 1 yil 15 ay olarak diizeltilmek suretiyle onanarak kesinle mi tir. IV. iLGiLi HUKUK 21. 4/12/2004 tarihli ve 5271 say1h Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "$upheli veya samgm salzverilme istemleri" kenar ba hkh 104. maddesinin (1) ve (2) numarah fikralan oyledir: 11(1) Soru$furma ve kovu$furma evrelerinin her a$amasznda $ilpheli veya sanzk salzverilmesini isteyebilir. (2) $ilpheli veya sanzgzn tutukluluk halinin devamzna veya salzverilmesine hakim veya mahkemece karar verilir. Ret kararzna itiraz edilebilir. 11 22. 5271 say1h Kanun'un ''Tutuklulukta ger;ecek sure" kenar ba hkh 102. maddesinin (2) numarah fikras1 oyledir: "Agzr ceza mahkemesinin gorevine giren i$lerde, tutukluluk silresi en r;ok iki yzldzr. Bu sure, zorunlu hallerde, gerekr;esi gosterilerek uzatzlabilir; uzatma silresi toplam il ; yzlz ger;emez. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi :2016/11172 : 26/12/2018 23. 5271 say1h Kanun'un "Usu!" kenar ba hkh 105. maddesi oyledir: "103 ve 104 iincii maddeler uyarznca yapzlan istem iizerine, merciince Cumhuriyet savczsz, $iipheli, sanzk veya miidafiin gorii$ii alzndzktan sonra, ii ; gun ir;inde istemin kabuliine, reddine veya adlf kontrol uygulanmaszna karar verilir. (Ek ciimle: 24/11/2016-6763 /23 md.) 103 iincii maddenin birinci fikrasznzn birinci ciimlesi uyarmca yapzlan istemler harir; olmak iizere orgiit faaliyeti r;err;evesinde i$lenen sur;lar bakzmmdan bu sure yedi gun olarak uygulamr. Duru$ma dz$znda bu karar verilirken Cumhuriyet savczsz, $iipheli, sanzk veya miidafiinin gorii$ii alznmaz. Bu kararlara itiraz edilebilir. " 24. 5271 say1h Kanun'un "Tazminat istemi" kenar ba hkh 141. maddesinin (1) numarah fikrasmm ilgili kism1 oyledir: "Sur; soru$furmasz veya kovu$furmasz szrasznda; d) Kanuna uygun olarak tutuklandzgz ha/de makul siirede yargzlama mercii huzuruna r;zkarzlmayan ve bu sure ir;inde hakkmda hiikiim verilmeyen , Ki$iler, maddf ve manevf her tiirlii zararlarznz, Devletten isteyebilirle r. " 25. 5271 say1h Kanun'un "Tazminat isteminin ko ullarz" kenar ba hkh 142. maddesinin ( 1) numarah fikras1 oy ledir: "Karar veya hiikiimlerin kesinlqtiginin ilgilisine tebliginden itibaren ii ; ay ve her ha/de karar veya hiikiimlerin kesinle$me tarihini izleyen bir yzl ir;inde tazminat isteminde bulunulabilir. 26. 5271 say1h Kanun'un 'itirazzn Cumhuriyet savciszna ve kar l tarafa tebligi ile inceleme ve ara tirma yapllmasi "kenar ba hkh 270. maddesi oyledir: "(l) hirazz inceleyecek merci, yazz ile cevap verebilmesi ir;in itirazz, Cumhuriyet savczsz ve kar$l tarafa bildirebilir. Merci, inceleme ve ara$tlrma yapabilecegi gibi gerekli gordiigiinde bun/arm yapzlmasznz da emredebilir. (2) (Ek: 11/4/2013-6459 /20 md.) 101 ve 105 inci maddeler uyarznca yapzlan itiraz iizerine Cumhuriyet savczszndan gorii$ alznmasz durumunda, bu gorii$ $iipheli, sanzk veya miidafiine bildirilir. $iipheli, samk veya miidafii ii ; gun ir;inde gorii$iinii bildirebilir. " 27. 5271 say1h Kanun'un "Karar" kenar ba hkh 271. maddesinin (1) numarah fikras1 oyledir: "Kanunda yazzlz olan haller saklz kalmak iizere, itiraz hakkznda duru$ma yapzlmakszzm karar verilir. Ancak, gerekli goriildiigiinde Cumhuriyet savczsz ve sonra miidafi veya vekil dinlenir." V. iNCELEME VE GEREK ;E 28. Mahkemenin 26/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tiniildti: 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/11172 : 26/12/2018 A. Ki i Hiirriyeti ve Giivenligi Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddialar 1. Tutukluluga itiraz incelemesinin Duru mas1z Olarak Yapild1gma ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 29. Ba vurucu; tutuklulugun devam1 karanna yonelik itirazm incelemesi s1rasmda duru ma yapilmad1gm1 ve itirazm dosya uzerinden gen;ekle tirilen inceleme sonunda reddedildigini, boylelikle tutukluluga itiraz incelemeleri s1rasmda silahlann e itligi ve s;eli meli yarg1lama ilkelerine riayet edilmedigini belirterek Anayasa'mn 19. maddesinin ihlal edildigini ileri surmii tur. b. Degerlendirme 30. Anayasa'nm 19. maddesinin sekizinci fikras1 oyledir: "Her ne sebeple olursa olsun, hiirriyeti kzsztlanan ki:ji, kzsa siirede durumu hakkznda karar verilmesini ve bu kzsztlamanzn kanuna aykzrzlzgz halinde hemen serbest bzrakzlmasznz saglamak amaczyla yetkili bir yargz merciine ba:jvurma hakkzna sahiptir. " 31. Ba vurucunun bu ba hk altmdaki iddialan Anayasa'mn 19. maddesinin sekizinci flkras1 kapsammda degerlendirilmi tir. 32. Ba vurucu, Kar 1yaka 1. Ag1r Ceza Mahkemesinde gorulen davanm 1/4/2016 tarihindeki duru masma mudafileriyle birlikte bizzat katilm1 ; ba vurucu ve mudafileri, tutukluluga ili kin itirazlanm ve tahliye taleplerini sozlii olarak Mahkemeye bildirmi lerdir. Duru ma sonunda tahliye talebi kabul edilmeyerek ba vurucunun tutukluluk halinin devamma karar verilmi ; Mahkemece verilen ara karar dogrultusunda 29/4/2016 tarihinde dosya uzerinden ba vurucunun tutukluluk durumu yeniden degerlendirilerek tutukluluk halinin devamma karar verilmi ve 29/4/2016 tarihli karara yonelik itiraz, Kar 1yaka 2. Ag1r Ceza Mahkemesince dosya uzerinden yap1lan inceleme sonunda 11/5/2016 tarihinde verilen kararla reddedilmi tir. 33. Dolay1s1yla ba vurucunun ve mudafiinin duru maya katllarak tahliyeye ili kin beyan ve taleplerinin Kar 1yaka 1. Ag1r Ceza Mahkemesi tarafmdan sozlu olarak almd1g1, ba vurucunun yuzune kar 1 tutuklulugun devamma karar verildiginin as;1kland1g1 tarih (1/4/2016) ile Kar 1yaka 2. Ag1r Ceza Mahkemesince ba vurucunun tutukluluga yonelik itirazmm duru mas1z olarak incelendigi tarih (11/5/2016) arasmda yalmzca 1 ay 9 gunluk bir zaman dilimi bulunmaktad1r. 34. Anayasa Mahkemesi, daha once verdigi kararlarda tutukluluga 1t1raz incelemesinin ba vuruculann dinlenilmesinden 1 ay 2 gun sonra (Hikmet Yaygzn, B. No: 2013/1279, 30/12/2014, 35) ve 1 ay 28 gun sonra (Mehmet Haberal, B. No: 2012/849, 4/12/2013 , 128) duru mas1z olarak yapilmasmm Anayasa'nm 19. maddesinin sekizinci fikras1m ihlal etmedigi sonucuna varm1 tlr. 35. Resen ya da talep uzerine tutukluluk hakkmda verilmi tum kararlarm bir ba ka mahkeme onunde itiraza konu edilebildigi ceza usul sisteminde, ba vuruya konu dava bakimmdan tum itirazlann duru mah incelenmesi tutukluluk bakimmdan yargilamamn itiraz 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi :2016/11172 : 26/12/2018 merciinde tekrar edilmesi anlamma gelecektir. Bu durumda ba vurucunun ve mudafiinin sozlu olarak dinlenilmesinden ve tutuklulugun devamma ili kin karann tefhim edilmesinden 1 ay 9 gun sonra yap1lan itiraz incelemesinin duru mas1z olmasmm silahlann e itligi ve ;eli meli yarg1lama ilkelerini ihlal ettigi soylenemez. 36. A91klanan gerek ;elerle ba vurucunun tutukluluga 1tuaz incelemesinin duru mas1z olarak yap1ld1g1 iddiasma ili kin olarak bir ihlalin bulunmad1g1 a91k oldugundan ba vurunun bu k1smmm ac;zk ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 2. Tutukluluga itiraz incelemesinde Alman Savc1hk Gorii iiniin Bildirilmedigine ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 3 7. Ba vurucu; tutuklulugun devam1 karanna yonelik itirazmm incelemesi suasmda alman Savc1hk goru unun kendisine bildirilmedigini, dolay1s1yla bu goru u degerlendirme imkanmdan yoksun buak1ld1g1m, boylelikle tutukluluga itiraz incelemesi suasmda silahlann e itligi ve ;eli meli yargilama ilkelerine riayet edilmedigini belirterek Anayasa'nm 19. maddesinin ihlal edildigini ileri surmu llir. b. Degerlendirme 38. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un "Bireysel ba:1vurularm kabul edilebilirlik $artlarz ve incelenmesi" kenar ba hkh 48. maddesinin (2) numarah fikras1 oyledir: "Mahkeme, Anayasanzn uygulanmasz ve yorumlanmasz veya temel haklarzn kapsamznzn ve sznzrlarznzn belirlenmesi a9zszndan onem ta'lzmayan ve ba'lvurucunun onemli bir zarara ugramadzgz ba'lvurular ile a9zk9a dayanaktan yoksun ba'lvurularzn kabul edilemezligine karar verebilir. " 39. Ba vurucunun bu iddiasmm kabul edilebilirlik kriterlerinden olan anayasal ve ki isel onemden yoksun olma kriteri yonunden incelenmesi gerekir. Anayasal ve ki isel onemden yoksun olma kriterine ili kin genel ilkeler Anayasa Mahkemesince daha once incelenmi ve bu konuda karar verilmi tir (K. V [GK], B. No: 2014/2293, 1/12/2016, 47-68). Ba vuru konusu olayda bu ilkelerden aynlmay1 gerektiren bir husus bulunmamaktad1r. 40. Anayasa Mahkemesi Devran Duran ([GK], B. No: 2014/10405, 25/5/2017, 106-112) karannda; tutukluluk incelemeleri suasmda alman savc1hk goru unun upheli veya samklara bildirilmemesinin anayasal onem ta 1mad1gm1, i9eriginde ba vurucunun cevap vermesini gerektirmeyen ve daha once ileri surulmemi yeni bir olgudan bahsedilmeyen durumlarda savc1hk goru unun ba vurucuya bildirilmemesinin onemli bir zarara da neden olmad1gm1 ifade etmi tir. 41. Somut olayda tutukluluga ili kin itiraz incelemesi s1rasmda alman Savc1hk goru unun bildirilmedigi ileri surulmu se de ba vuru formu ve eklerinde, bu goru yaz1smda ba vurucunun cevap vermesini gerekli k1lan ve daha once haberdar olmad1g1 yeni bir olgunun bulundugu dile getirilmemi tir. Dolay1s1yla ba vurucunun iddialan bakimmdan amlan karardan aynlmay1 gerektiren bir durum mevcut degildir. 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi :2016/11172 : 26/12/2018 42. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm diger kabul edilebilirlik artlan yoniinden incelenmeksizin anayasal ve kiJisel onemden yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 3. Tutuklulugun Makul Siireyi A tigma ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 43. Ba vurucu; tutuklulugun devamma karar veren Mahkemenin her seferinde aym matbu gerek9elerle tahliye taleplerini reddettigini, tutuklulugun makul sureyi a t1gm1, ret kararlannda somut gerek9elerin gosterilmedigini belirterek ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm ihlal edildigini ileri surmu tur. b. Degerlendirme 44. Ba vurucunun tutuklulugun uzun surdugu ve makul sureyi a t1gma ili kin ikayetinin Anayasa'nm 19. maddesinde guvence altma alman ki i hurriyeti ve guvenligi hakk1 kapsammda incelenmesi gerekir. 45. Anayasa'nm 148. maddesinin ti ;tincu fikrasmm son cumlesi oyledir: 11BaJvuruda bulunabilmek ir;in olagan kanun yollarznzn tiiketilmiJ olmasz Jarttzr. 11 46. 6216 say1h Kanun'un "Bireysel baJvuru hakkz" kenar ba hkh 45. maddesinin (2) numarah fikras1 oyledir: 11jhfale neden oldugu ileri siiriilen iJlem, eylem ya da ihmal ir;in kanunda ongoriilmii idari ve yargzsal baJvuru yollarznzn tamamznzn bireysel baJvuru yapzlmadan once tiiketilmiJ olmasz gerekir. 11 47. Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuru, iddia edilen hak ihlallerinin derece mahkemelerince duzeltilmemesi halinde ba vurulabilecek ikincil nitelikte bir kanun yoludur. Bireysel ba vuru yolunun ikincil niteligi geregi Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm lliketilmesi zorunludur (AyJe Zzraman ve Cennet YeJilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, 17). 48. Tutukluluk hali sona erdikten sonra tutuklulugun kanunda ongorulen azami sureyi veya makul sureyi a tigm1 iddia eden ba vurucunun devam eden tutukluluk halinden farkh olarak iddia edilen ihlalin tespitini ve tazminat odenmesini saglayabilecek bir hukuk yolu mevcut ise bu yolu tuketmesi gerekir (Hamit Kaya, B. No: 2012/338, 2/7/2013, 46). 49. 5271 say1h Kanun'un tazminat isteminin duzenlendigi 141. maddesinin (1) numarah fikrasma gore kanunlarda belirtilen ko ullar d1 mda yakalanan, tutuklanan veya tutuklulugunun devamma karar verilenler ile kanuna uygun olarak tutukland1g1 halde yarg1lama mercii huzuruna makul surede 91kanlmayan ve bu sure i9inde hakkmda hukum verilmeyen ki ilerin maddi ve manevi her turlu zararlanm devletten isteyebileceklerine ili kin hukumlerin bu hususta bir ba vuru mekanizmas1 ongordugu gorulmektedir. Bununla birlikte aym Kanun'un tazminat isteminin ko ullannm duzenlendigi 142. maddesinin (1) numarah fikrasmda karar veya hukumlerin kesinle tiginin ilgilisine tebliginden itibaren ti ; ay ve her durumda karar veya hukumlerin kesinle me tarihini izleyen bir yil i9inde tazminat isteminde bulunulabilecegi belirtilmektedir. 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi :2016/11172 : 26/12/2018 50. Bu yol bir yandan ba vurucuya, maruz kald1g1 tutukluluk suresinin kanunda ongorulen azami sureyi a 1p a mad1gmm veya makul olup olmad1gmm tespiti, diger yandan da ugrad1g1 zarann tazmini imkamm saglamaktad1r. Ba vurucu tazminat talebinde bulunmam1 olsa da tutukluluk halinin sona erdigi dikkate almd1gmda tutuklu kald1g1 surenin makul olup olmad1gmm tespitine imkan saglayan 5271 say1h Kanun'un 141. maddesi ile ongorulen hukuk yolu ba vurucunun ikayetleri a91smdan eri ilebilir ve elveri li bir 9ozum olanag1 ve makul ol9ude bir ba an imkam sunmaktadu (Hamit Kaya, 48). 51. ilk derece mahkemesi, tutuklu olarak surdurulen yarg1lama sonunda 14/712016 tarihli karan ile ba vurucunun cezalandmlmasma karar vermi ; amlan mahkumiyet hukmu temyiz incelemesi sonunda Yarg1tay 16. Ceza Dairesinin 15/2/2018 tarihli ilam1yla onanarak kesinle mi tir. 52. Ba vurucu, hakkmdaki mahkumiyet hukmunun kesinle tigi tarihten itibaren 5271 say1h Kanun'un 141. maddesine dayanarak suresi i ;inde bu hukuk yoluna ba vurma imkamna sahiptir. Ote yandan bireysel ba vurunun karara bagland1g1 tarih itibanyla ba vurucunun amlan hukuk yolunu lliketmesi i ;in 5271 say1h Kanun'un 142. maddesinde ongorulen dava a9ma suresi de ge ;memi tir. 53. A91klanan gerek ;elerle tutuklulugun yasal veya makul sureyi a tig1 iddiasmm yarg1sal ba vuru yollan tuketilmeden bireysel ba vuru konusu yapild1g1 anla ild1gmdan ba vurunun ba vuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. B. Makul Siirede Y argdanma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddias1 54. Ba vurucu, yargilamanm uzun surdugunu belirterek makul surede yargilanma hakkmm ihlal edildigini ileri surmu tur. 2. Degerlendirme 55. 9/1/2013 tarihli ve 6384 say1h Avrupa insan Haklan Mahkemesine Yap1lm1 Baz1 Ba vurulann Tazminat Odenmek Suretiyle ;::ozumune Dair Kanun'a gore kurulan Adalet Bakanhg1 insan Haklan Tazminat Komisyonu Ba kanhg1 (Tazminat Komisyonu), aym Kanun'un 2. maddesi uyannca ceza hukuku kapsammdaki soru turma ve kovu turmalar ile ozel hukuk ve idare hukuku kapsammdaki yargilamalann makul surede sonu9landmlmad1g1 veya mahkeme kararlannm ge ; veya eksik icra edildigi ya da hi ; icra edilmedigi iddialanyla A vrupa insan Haklan Mahkemesine yap1lan ba vurulan incelemekle gorevlidir. 56. 25/7/2018 tarihli ve 7145 say1h Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 say1h Kanun'a eklenen ge ;ici 2. maddeye gore benzer iddialarla Anayasa Mahkemesine yap1lan ve munhas1ran bu maddenin yururluge girdigi tarih itibanyla Anayasa Mahkemesinde derdest olan bireysel ba vurularm da Tazminat Komisyonu tarafmdan incelenerek karara baglanmas1 ongorulmu tur . 10 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi :2016/11172 : 26/12/2018 57. Bireysel ba vuru yolunun ikincil niteligi geregi Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm tiiketilmesi zorunludur (Awe Ziraman ve Cennet Ye ilyurt, 16, 17). 58. Anayasa Mahkemesi yakm zamanda verdigi Ferat Yuksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) karannda Tazminat Komisyonuna ba vuru yolunun diizenleni ekli itibanyla ula 1labilir, makul bir ba an ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesine sahip oldugunu belirtmi ve bireysel ba vuru yoluna ba vurmadan once tiiketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu oldugu sonucuna varm1 tlr. 59. Somut olayda bu i9tihattan aynlmay1 gerektiren bir durum soz konusu degildir. Buna gore (Tazminat Komisyonuna) ba vuru yolu tiiketilmeden yap1lan ba vurunun incelenmesinin bireysel ba vurunun ikincil niteligi ile bagda mayacag1 sonucuna vanlm1 tlr. 60. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm ba vuru yollannm tuketilmemi olmasi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. 1. Tutukluluga itiraz incelemesinin duru mas1z olarak yap1lmas1 nedeniyle ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ar;ikr;a dayanaktan yoksun olmasi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 2. Tutukluluga 1t1raz incelemesi s1ras1nda al1nan savc1l1k gOrli i.ini.in bildirilmemesi nedeniyle ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm anayasal ve ki isel onemden yoksun olmasi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 3. Tutuklulugun makul siireyi a mas1 nedeniyle ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddiamn ba vuru yollarmm tuketilmemi olmasi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 4. Makul siirede yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ba vuru yollannm tuketilmemi olmasi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu iizerinde BIRAKILMASINA 26/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Celal Miimtaz AKINCI Dye Muarnmer TOP AL Dye M. EminKUZ Dye R1dvan GDLE ; 11