TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR SEMRA YELSELi BA VURUSU (Ba vuru Numarasi: 2015/6006) Karar Tarihi: 12/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/6006 : 12/12/2018 BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serdar OZGULDUR Hicabi DURSUN Hasan Tahsin GOKCAN YusufSevki HAKYEMEZ : Sermin BiRTANE : Semra YELSELi : AV. Hasan ic;:oz I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, t1bbi ihmal sonucu zarara ugramld1gmdan bahisle maddi ve manevi varhgm korun
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR SEMRA YELSELi BA VURUSU (Ba vuru Numarasi: 2015/6006) Karar Tarihi: 12/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/6006 : 12/12/2018 BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serdar OZGULDUR Hicabi DURSUN Hasan Tahsin GOKCAN YusufSevki HAKYEMEZ : Sermin BiRTANE : Semra YELSELi : AV. Hasan ic;:oz I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, t1bbi ihmal sonucu zarara ugramld1gmdan bahisle maddi ve manevi varhgm korunmas1 ve geli tirilmesi hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 2/4/2015 tarihinde yapilm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden soma Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boliim tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir. 5. Boliim Ba kam tarafmdan, ba vurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap1lmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle olaylar ozetle oyledir: 7. Ba vurucu 14/4/2008 tarihinde gogiis agns1 ve nefes darhg1 ikayetiyle ba vurdugu Bursa Dev let Hastanesinde kalp krizi tams1yla tedavi altma ahnm1 t1r. Y apilan anjio i lemi s1rasmda baz1 komplikasyonlar geli mesi iizerine ba vurucu tedavisini ba ka bir saghk kurulu unda tamamlam1 t1r. 8. Ba vurucu 12/11/2008 tarihinde Bursa 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) a9t1g1 davada hatah tlbbi miidahalede bulundugu gerek9esiyle ilk miidahaleyi ger9ekle tiren hekim hakkmda tazminat talebinde bulunmu tur. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/6006 : 12/12/2018 9. Mahkeme 28/12/2012 tarihinde kamu gorevlilerinin yetkilerini kullamrken ger9ekle tirdikleri eylemlerden dolay1 idareye kar 1 idari yarg1 makamlanna ba vurulmas1 gerektigini belirterek husumet yoklugu nedeniyle davanm reddine karar vermi tir. Karar gerek9esinde; olayda kamu gorevlisinin hizmetten aynlabilen ki isel kusurundan bahsetmenin mlimklin olmad1g1 , hizmet kusurunun soz konusu oldugu, kamu gorevlilerinin yetkilerini kullamrken i ledikleri kusurlardan dogan tazminat davalannm rlicu edilmek kayd1yla ancak idare aleyhine a91labilecegi ifade edilmi tir. 10. Karar Y arg1tay 4. Hukuk Dairesinin 26/5/2014 tarihli ilam1yla onanm1 tlr. Karar diizeltme istemi ise aym Dairenin 11/11/2014 tarihli karanyla reddedilmi tir. 11. Nihai karar ba vurucu vekiline 19/3/2015 tarihinde teblig edilmi tir. 12. Ba vurucu 2/4/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. IV. iLGiLiHUKUK 13. 14/7/1965 tarihli ve 657 say1h Devlet Memurlan Kanunu'nun "Ki ilerin ugradzklarz zararlar" kenar ba hkh 13. maddesinin birinci flkrasmm ilgili klsm1 oyledir: "Ki$iler kamu hukukuna tabi gorevlerle ilgili olarak ugradzklan zararlardan dolay1 bu gorevleri yerine getiren personel aleyhine degil, ilgili kurum aleyhine dava ac;arlar ... Kurumun, gene! hiikiimlere gore sorumlu personele riicu hakk1 sakhdzr. " V. iNCELEME VE GEREK ;E 14. Mahkemenin 12/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplantlda ba vuru incelenip geregi dii iiniildii: A. Ki inin Maddi ve Manevi Varbg1m Koruma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 15. Ba vurucu , nefes darhg1 ve gogus agns1 ikayetiyle ba vurdugu hastanede yapdan hatah tlbbi miidahale nedeniyle ya amsal tehlike ge9irdigini, alerjisi olan bir ilacm bilgisi d1 mda kendisine verildigini, Adli Tip Kurumu tarafmdan ozensiz ekilde rapor haz1rland1gm1 belirtmi tir. Bu nedenlerle ba vurucu maddi ve manevi varhgm1 koruma hakkmm ihlal edildigini ileri siirmii tiir. 2. Degerlendirme 16. Anayasa'mn 148. maddesinin (3) numarah flkras1 ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargdama Usulleri Hakkmda Kanun'un 45. maddesinin (2) numarah flkras1 uyannca bireysel ba vuru yoluyla Anayasa Mahkemesine ba vurabilmek i9in olagan kanun yollanmn tiiketilmi olmas1 gerekir. Temel hak ve ozgiirliiklere sayg1, devletin tum organlannm anayasal odevi olup, bu odevin yerine getirilmemesi nedeniyle ortaya 91kan hak ihlallerinin diizeltilmesi idari ve yarg1sal makamlann gorevidir (Ay e Zzraman ve Cennet Ye ilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, 16). 3 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/6006 : 12/12/2018 17. Bireysel ba$VUru, iddia edilen hak ihlallerinin derece mahkemelerince diizeltilmemesi halinde ba$vurulabilecek ikincil nitelikte bir kanun yoludur. Bireysel ba$vuru yolunun bu niteligi geregi Anayasa Mahkemesine bireysel ba$vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm tiiketilmesi zorunludur. Bu ilke uyannca, ba$vurucunun Anayasa Mahkemesi oniine getirdigi $ikayetini oncelikle ve suresinde yetkili idari ve yarg1sal mercilere usulune uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip oldugu bilgi ve kamtlanm zamanmda bu makamlara sunmas1 ve aym zamanda bu sure9te dava ve ba$vurusunu takip etmek i9in gerekli ozeni gostermi$ olmas1 gerekir (jsmail Bugra j fek, B. No: 2013/1177, 26/3/2013, 17). 18. Anayasa'nm 17. maddesinin birinci fikrasmda, herkesin maddi ve manev1 varhgm1 koruma ve geli$tirme hakkma sahip oldugu belirtilmekte olup, soz konusu duzenleme , Sozle$me 'nin 8. maddesi 9er9evesinde ozel hayata sayg1 hakk1 kapsammda guvence altma alman fiziksel ve zihinsel butiinlugun korunmas1 hakkma kar$1hk gelmektedir. 19. T1bbi ihmallere ili$kin $ikayetler konusunda temel ba$vuru yolu, somut olaym ozelligine gore hukuki sorumlulugu tespit adma takip edilecek olan hukuki veya idari tazminat davas1 yoludur (Nail Artw;, B. No: 2013/2839, 3/4/2014, 38). Ancak bu konuda bireysel ba$vuruda bulunmadan once belirtilen yollardan herhangi birisinin degil, mevzuat uyannca gorevli ve yetkili olan yarg1 yolunun tiiketilmesi gerekir. 20. Somut olayda ba$vurucu hatah tibbi mudahale ger9ekle$tirdigini belirttigi hekimin ki$isel sorumlulugunun tespiti i9in hukuk mahkemesine ba$vurdugu , ancak Anayasa'nm 129. maddesinin be$inci fikras1 ve 657 say1h Kanun'un 13. maddesi uyannca kamu gorevlilerinin yetkilerini kullamrken i$1emi$ olduklan kusurlu davram$1anndan dolay1 a9ilacak tazminat davalannm , ilgili kamu gorevlisine degil kamu idaresi aleyhine a9ilabilecegi gerek9esiyle davanm husumet yoklugu nedeniyle reddedildigi gorulmii$tiir. 21. Dolay1s1yla derece mahkemesince uyu$mazhgm esasmm incelenmedigi, husumetin yanh$ yoneltildigi tespitine dayah olarak davanm usulden reddedildigi anla$1lmaktad1r. Uyu$mazhgm esasmm derece mahkemelerince incelenmemi$ oldugu bir konuda Anayasa Mahkemesi tarafmdan hakkm maddi boyutu bak1mmdan inceleme yap1lmas1 bireysel ba$vurunun ikincilligi ilkesi geregince mumkun bulunmamaktad1r. 22. Hal boyle iken ba$vurucunun uyu$mazhgm esasmm 9ozumu 19m 6/1/1982 tarihli ve 2577 say1h idari Yargilama Usulu Kanunu'nun 9. maddesinin (1) numarah f1kras1 uyannca gorevli idare mahkemesinde dava a9ma hakk1 bulundugundan hukuk sisteminde duzenlenen ba$VUfll yollanm usulunce tiiketmeden bireysel ba$vuruda bulundugu belirlenmi$tir. 23. A91klanan gerek9elerle ba$vurunun bu k1smmm diger kabul edilebilirlik ko$ullan yonunden incelenmeksizin ba vuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. B. Adil Y argdanma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 24. Ba$vurucu Mahkemece verilen husumet nedeniyle davanm reddi yolundaki karann Y arg1tay i9tihatlanna aykm oldugunu belirterek adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri surmii$tiir. 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/6006 : 12/12/2018 2. Degerlendirme 25. Anayasa'nm 148. maddesinin dordtincti fikrasmda, kanun yolunda gozetilmesi gereken hususlara ili kin ikayetlerin bireysel ba vuruda incelenemeyecegi belirtilmi tir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler ontinde dava konusu yap1lm1 maddi olay ve olgulann kamtlanmas1, delillerin degerlendirilmesi, hukuk kurallannm yorumlanmas1 ve uygulanmas1 ile uyu mazhkla ilgili vanlan sonucun adil olup olmamas1 bireysel ba vuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba vuru kapsammdaki hak ve ozgtirltiklere mtidahale te kil eden, bariz takdir hatas1 veya a91k keyfilik i9eren tespit ve sonu9lar bu kapsamda degildir (Ahmet Saglam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 26. Ba vurucu tarafmdan ileri stirtilen iddialar, derece mahkemesince delillerin degerlendirilmesi ve hukuk kurallannm yorumlanmasma ili kin olup mahkeme karannda bariz takdir hatas1 veya a91k keyfilik olu turan bir durumun da bulunmad1g1 dikkate almd1gmda, ihlal iddialannm kanun yolu ikayeti niteliginde oldugu anla 1lmaktadu. 27. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm diger kabul edilebilirlik ko ullan yontinden incelenmeksizin ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. 1. Ki inin maddi ve manevi varhgm1 koruma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddiamn ba vuru yollanmn tuketilmemesi, nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 2. Adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu tizerinde BIRAKILMASINA 12/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. -Oye -Oye Ba kan Burhan USTUN Serdar OZGULDUR Hicabi DURSUN -Oye -Oye Hasan Tahsin GOKCAN YusufSevki HAKYEMEZ 5