başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ilgili kurumlardan temin edilen bilgilere göre olaylar özetle şöyledir başvurucu doğumlu olup özbekistan vatandaşıdır başvurucu yılında yasal yollardan türkiyeye giriş yapmıştır başvuru numarası karar tarihi başvurucu taşkent devlet üniversitesinde öğrenci olduğu dönemde ülke yönetimi aleyhine siyasi tavır takındığını gençlik hareketlerine katılması nedeniyle hedef haline geldiğini ülkesinde dinini özgürce yaşamak ve bu konuda çalışmalar yapm
başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ilgili kurumlardan temin edilen bilgilere göre olaylar özetle şöyledir başvurucu doğumlu olup özbekistan vatandaşıdır başvurucu yılında yasal yollardan türkiyeye giriş yapmıştır başvuru numarası karar tarihi başvurucu taşkent devlet üniversitesinde öğrenci olduğu dönemde ülke yönetimi aleyhine siyasi tavır takındığını gençlik hareketlerine katılması nedeniyle hedef haline geldiğini ülkesinde dinini özgürce yaşamak ve bu konuda çalışmalar yapmak isteyen kişilerin baskı ve zulüm gördüğünü belirterek türkiyeden uluslararası koruma talebinde bulunmuştur başvurucu uluslararası koruma talebine ilişkin işlemlerini tamamlamak üzere gaziantepe yönlendirilmiştir başvurucu burada tanıştığı özbekistan vatandaşı sk ile evlenmiş ve bu evlilikten ve doğumlu iki çocuğu olmuştur başvurucu ve ailesine uluslararası koruma taleplerine ilişkin işlemler sonuçlanıncaya kadar gaziantepten izinsiz ayrılmamak koşuluyla geçici ikamet izni verilmiştir başvurucu aynı gerekçeyle birleşmiş milletler mülteciler yüksek komiserliğine bmmyk de iltica başvurusunda bulunmuştur bmmyk tarafından yapılan değerlendirme neticesinde başvurucuya o tarihinde geçici mülteci statüsü verilmiştir başvurucu tarihinde kilis emniyet müdürlüğüne bağlı ekipler tarafından durdurulan suriye plakalı bir araçta yakalanmış ve üzerinde kimliğini tespite yarayacak herhangi bir belge bulunmadığı anlaşılmıştır emniyet yetkilileri başvurucunun yanındaki dört kişiyle birlikte yasa dışı yollardan suriyedeki çatışma bölgelerine geçmeye çalıştığını değerlendirmişlerdir başvurucu ise gaziantepte iş olanaklarının sınırlı olması nedeniyle birtakım eşyaları satmak üzere suriyeye gitmeye karar verdiğini araç şoförü ile ücret karşılığında anlaştığını aracın kolluk görevlileri tarafından durdurulduğunu araçta yapılan arama sonucunda polislerin kime ait olduğu belirli olmayan bir adet kamuflaj olarak tabir edilen elbise kışlık mont bulunduğunu söylediklerini ifade etmiştir başvurucu ayrıca kilis ilinin karşısında bulunan ve güvenli bölge olarak nitelendirilen binlerce sivilin yaşadığı azez bölgesine geçmeye çalıştığını arapça bildiğini ticaret ve pazarlama eğitimi aldığını çatışma bölgesine gitmek gibi bir amacının olmadığını dile getirmiştir başvurucu arapça bildiğini ve pazarlama konusunda aldığı eğitimleri gösteren belge ve sertifikalar sunmuştur anılan gelişmeler üzerine başvurucunun uluslararası koruma talebi batman valiliği göç müdürlüğü tarafından reddedilmiş başvurucu hakkında yurda giriş yasağı kararı alınmış ve kamu güvenliği açısından tehdit oluşturduğu gerekçesiyle tarihinde başvurucunun sınır dışı edilmesine karar verilmiştir başvurucu tarafından anılan kararın iptali istemiyle açılan dava batman mahkemesinin mahkemesi tarihli kararıyla reddedilmiştir kararın değerlendirme kısmı şöyledir dosyanın incelenmesinden özbekistan uyruklu davacının yılında türkiyeye giriş yaptığı birleşmiş milletler ankara bürosu na giderek sığınma talep etmesi üzerine davacıyı gaziantep sevk ettikleri ve yılından bu yana gaziantepte sığınmacı olarak kaldığı kilis tem şube müdürlüğü ekipleri tarafından günü saat sıralarında şüphe üzerine durdurulan suriye plakalı mitsubishi marka araçta suriyeye gitmek üzere hazırlık yapan kişinin tespit edildiği davacının da bu kişinin arasında olduğu araç kontrol edildiğinde davacının çantasında savaş alanında kullanılmaya elverişli kamuflaj elbisesi ve ayakkabı bulunduğu buna karşın üzerilerinde kendilerini tanıtıcı hiçbir b numarası karar tarihi belge bulunamadığı illegal yollardan ülkeye giriş yaptıklarının tespit edildiği ve haklarında pasaportsuz olmaktan dolayı işlem yapıldığı ayrıca kilis valiliğince tarihinde haklarında sayılı kanunun maddesi kapsamında türkiyeye giriş yasağı kararı alındığı göç genel müdürlüğünün tarih ve sayılı yazısı ile de davacı ile birlikte kişinin kilis geri gönderme merkezi bulunmaması sebebiyle batman geri gönderme merkezine sevkinin uygun görüldüğü ve batmana getirildikleri geri gönderme merkezinde iken davacının uluslararası koruma başvurusunda bulunduğu ancak uluslararası koruma dairesi başkanlığı tarih ve sayılı yazısı ile başvurusunun reddedilerek durumunun sayılı kanunun maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin bildirildiği öte yandan davacı hakkında genel güvenlik gerekçesiyle alınmış tahdit kaydı bulunduğu ve çatışma bölgeleriyle bağlantılı olduğunun değerlendirildiği tarih ve sayılı işlemle sayılı kanunun maddesinin fıkrasının d h ve bentleri gereği sınır dışı edilmesine karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır bu durumda uluslararası koruma talebi reddedilen ve sayılı kanunun maddesinin fıkrası kapsamında kalan davacının sınır dışı edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır anılan kararda başvurucunun sınır dışı edilmesi halinde özbekistanda öldürülebileceğine ya da kötü muameleye maruz kalacağına ilişkin iddiaları hakkında herhangi bir araştırma veya değerlendirmeye yer verilmemiştir bu karar başvurucu tarafından tarihinde öğrenilmiş olup aynı tarihte bireysel başvuruda bulunulmuştur iv a ulusal hukuk tarihli ve sayılı yabancılar ve uluslararası koruma kanununun kapsam kenar başlıklı maddesi şöyledir bu kanun yabancılarla ilgili iş ve işlemleri sınırlarda sınır kapılarında ya da türkiye içinde yabancıların münferit koruma talepleri üzerine sağlanacak uluslararası korumayı ayrılmaya zorlandıkları ülkeye geri dönemeyen ve kitlesel olarak türkiye ye gelen yabancılara acil olarak sağlanacak geçici korumayı göç genel müdürlüğünün kuruluş görev yetki ve sorumluluklarını kapsar bu kanunun uygulanmasında türkiye taraf olduğu milletlerarası anlaşmalar ile özel kanunlardaki hükümler saklıdır sayılı kanunun geri gönderme yasağı kenar başlıklı maddesi şöyledir bu kanun kapsamındaki hiç kimse işkenceye insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye tabi tutulacağı veya ırkı dini tabiiyeti belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi fikirleri dolayısıyla hayatının veya hürriyetinin tehdit altında bulunacağı bir yere gönderilemez sayılı kanunun tarihli ve sayılı olağanüstü hal kapsamında bazı düzenlemeler yapılması hakkında kanun hükmünde sayılı khk maddesiyle değişik sınır dışı etme kararı kenar başlıklı maddesi şöyledir sınır dışı etme kararı genel müdürlüğün talimatı üzerine veya resen valiliklerce alınır karar gerekçeleriyle birlikte hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir hakkında sınır dışı etme kararı alınan li li li b numarası karar tarihi yabancı bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi kararın sonucu itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde idare mahkemesine başvurabilir mahkemeye başvuran kişi sınır dışı etme kararını veren makama da başvurusunu bildirir mahkemeye yapılan başvurular on beş gün içinde sonuçlandırılır mahkemenin bu konuda vermiş olduğu karar kesindir yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması halinde üncü maddenin birinci fıkrasının b d ve k bentleri ile ikinci fıkrası kapsamındakiler hariç yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez sayılı kanunun sayılı khknın maddesiyle değişik sınır dışı etme kararı alınacaklar kenar başlıklı maddesi şöyledir aşağıda sayılan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınır a sayılı kanunun uncu maddesi kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiği değerlendirilenler b terör örgütü yöneticisi üyesi destekleyicisi veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi üyesi veya destekleyicisi olanlar c türkiye ye giriş vize ve ikamet izinleri için yapılan işlemlerde gerçek dışı bilgi ve sahte belge kullananlar ç türkiye de bulunduğu süre zarfında geçimini meşru olmayan yollardan sağlayanlar d kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar e vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar veya vizesi iptal edilenler f izinleri iptal edilenler g izni bulunup da süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi olmadan ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenler çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler h türkiye ye yasal giriş veya türkiye den yasal çıkış hükümlerini ihlal edenler ı hakkında türkiye ye giriş yasağı bulunmasına rağmen türkiye ye geldiği tespit edilenler uluslararası koruma başvurusu reddedilen uluslararası korumadan hariçte tutulan başvurusu kabul edilemez olarak değerlendirilen başvurusunu geri çeken başvurusu geri çekilmiş sayılan uluslararası koruma statüleri sona eren veya iptal edilenlerden haklarında verilen son karardan sonra bu kanunun diğer hükümlerine göre türkiye de kalma hakkı bulunmayanlar j izni uzatma başvuruları reddedilenlerden on gün içinde türkiye den çıkış yapmayanlar k uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından tanımlanan terör örgütleriyle ilişkili olduğu değerlendirilenler bu maddenin birinci fıkrasının b d ve k bentleri kapsamında oldukları değerlendirilen uluslararası koruma başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler hakkında uluslararası koruma işlemlerinin her aşamasında sınır dışı etme kararı alınabilir sayılı kanunun sınır dışı etme kararı alınmayacaklar kenar başlıklı maddesinin ilgili kısmı şöyledir üncü madde kapsamında olsalar dahi aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz il li li b numarası karar tarihi a sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına işkenceye insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar sayılı kanunun sınır dışı etmek üzere idari gözetim ve süresi kenar başlıklı maddesi şöyledir üncü madde kapsamındaki yabancılar kolluk tarafından yakalanmaları halinde haklarında karar verilmek üzere derhal valiliğe bildirilir bu kişilerden sınır dışı etme kararı alınması gerektiği değerlendirilenler hakkında sınır dışı etme kararı valilik tarafından alınır değerlendirme ve karar süresi kırk sekiz saati geçemez hakkında sınır dışı etme kararı alınanlardan kaçma ve kaybolma riski bulunan türkiye ye giriş veya çıkış kurallarını ihlal eden sahte ya da asılsız belge kullanan kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın türkiye den çıkmaları için tanınan sürede çıkmayan kamu düzeni kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar hakkında valilik tarafından idari gözetim kararı alınır hakkında idari gözetim kararı alınan yabancılar yakalamayı yapan kolluk birimince geri gönderme merkezlerine kırk sekiz saat içinde götürülür geri gönderme merkezlerindeki idari gözetim süresi altı ayı geçemez ancak bu süre sınır dışı etme işlemlerinin yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya da belgeleri vermemesi nedeniyle tamamlanamaması halinde en fazla altı ay daha uzatılabilir gözetimin devamında zaruret olup olmadığı valilik tarafından her ay düzenli olarak değerlendirilir gerek görüldüğünde otuz günlük süre beklenilmez gözetimin devamında zaruret görülmeyen yabancılar için idari gözetim derhal sonlandırılır bu yabancılara belli bir adreste ikamet etme belirlenecek şekil ve sürelerde bildirimde bulunma gibi idari yükümlülükler getirilebilir gözetim kararı idari gözetim süresinin uzatılması ve her ay düzenli olarak yapılan değerlendirmelerin sonuçları gerekçesiyle birlikte yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir aynı zamanda idari gözetim altına alınan kişi bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi kararın sonucu itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı idari gözetim kararına karşı sulh ceza hakimine başvurabilir başvuru idari gözetimi durdurmaz dilekçenin idareye verilmesi halinde dilekçe yetkili sulh ceza hakimine derhal ulaştırılır sulh ceza hakimi incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır sulh ceza hakiminin kararı kesindir gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı idari gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden sulh ceza hakimine başvurabilir gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlardan avukatlık ücretlerini karşılama imkanı bulunmayanlara talepleri halinde tarihli ve sayılı avukatlık kanunu hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanır tarihli ve sayılı gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçici koruma yönetmeliğinin maddesinin numaralı fıkrası şöyledir bu yönetmelik kapsamında hiç kimse işkenceye insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye tabi tutulacağı veya ırkı dini tabiiyeti belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi fikirleri dolayısıyla hayatının veya hürriyetinin tehdit altında bulunacağı bir yere gönderilemez b uluslararası hukuk uluslararası mevzuat avrupa hakları sözleşmesinin sözleşme yaşam hakkı kenar başlıklı maddesi şöyledir b numarası karar tarihi herkesin yaşam hakla yasayla korunur yasanın ölüm cezası ile cezalandırdığı bir suçtan dolayı hakkında mahkemece hükmedilen bu cezanın infaz edilmesi dışında hiç kimsenin yaşamına kasten son verilemez ölüm aşağıdaki durumlardan birinde mutlak zorunlu olanı aşmayacak bir güç kullanımı sonucunda meydana gelmişse bu maddenin ihlaline neden olmuş sayılmaz a bir kimsenin yasa dışı şiddete karşı korunmasının sağlanması b bir kimsenin usulüne uygun olarak yakalanmasını gerçekleştirme veya usulüne uygun olarak tutulu bulunan bir kişinin kaçmasını önleme c bir ayaklanma veya isyanın yasaya uygun olarak bastırılması sözleşmenin yasağı kenar başlıklı maddesi şöyledir hiç kimse işkenceye insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya işlemlere tabi tutulamaz mültecilerin hukuki durumuna dair tarihli sözleşmenin tarihli cenevre sözleşmesi maddesi şöyledir tarihli ve sayılı kanunla onaylanmış tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir j hiçbir taraf devlet bir mülteciyi ırkı dini tabiiyeti belli bir sosyal gruba mensubiyeti veya siyasi fikirleri dolayısıyla hayatı ya da özgürlüğü tehdit altında olacak ülkelerin sınırlarına her ne şekilde olursa olsun geri göndermeyecek veya iade etmeyecektir bununla beraber bulunduğu ülkenin güvenliği için tehlikeli sayılması yolunda ciddi sebepler bulunan veya özellikle ciddi bir adi suçtan dolayı kesinleşmiş bir hükümle mahkum olduğu için söz konusu ülkenin halla açısından bir tehlike oluşturmaya devam eden bir mülteci işbu hükümden yararlanmayı talep edemez avrupa hakları mahkemesi uygulaması avrupa hakları mahkemesinin sınır dışı kararının uygulanması halinde yaşam hakkı ile kötü muamele yasağının ihlal edileceğine ilişkin şikayetlerle ilgili ilkesel yaklaşımı özetle şöyledir krallık b no b no ve yunanistan b no ve b no ve b no ve b no b no göre yabancıların ülkeye girişleri ülkede ikamet edişleri ve ülkeden çıkarılmalarına ilişkin konular doğrudan o ülkenin ulusal egemenlik yetkisine ilişkin olup sözleşmenin maddesinin koruma alanı dışında kalmaktadır bir başka deyişle bu tür konularda alınan kararların medeni hak ve yükümlülüklerle ilgisi bulunmamaktadır bununla birlikte bir yabancının sınır dışı edilmesi halinde kötü muameleye maruz kalacağına dair ciddi emareler bulunması durumunda taraf devletin sözleşme kapsamında sorumluluğu ortaya çıkmaktadır sözleşme işkence ve kötü muameleye maruz kalma riski bulunan ülkeye sınır dışı etmeme yükümlülüğünü içermektedir sözleşmenin yaşam hakla ve maddelerinin işkence ve kötü muamele yasağı birlikte ihlal edildiğine ilişkin şikayetlerde kural olarak işkence ve kötü muamelenin mutlak şekilde yasaklandığı gerçeğinden hareketle başvuruları maddeyle sınırlı olarak incelemektedir bu kural geri gönderilen ülkede idam cezası uygulanacağı gibi doğrudan yaşam hakkının konusunu oluşturan şikayetler bakımından geçerli değildir kötü muamele riski bulunan ülkeye sınır dışı etmeme yükümlülüğünün kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından risk oluşturanlar bakımından da geçerli li b numarası karar tarihi ve hatta uluslararası terörizm tehlikesinin bulunduğu hallerde bile bu yükümlülüğe bir istisna getirilemeyeceğinin altını çizmektedir geri gönderilen ülkede kötü muamele riskinin varlığını haklı gösteren önemli gerekçelerin bulunması halinde bu iddiaların kapsamlı ve titiz etkili bir şekilde incelenmesi gerektiğine dikkat çekmektedir söz konusu incelemenin etkililiğinden bahsedebilmek için sınır dışı kararı uygulanmadan önce ilgili kişiye bağımsız bir başvuruda bulunma imkanı sunulması ve inceleme sonuçlanıncaya kadar sınır dışı kararının uygulamasının kendiliğinden otomatik olarak durdurulmasının önemine vurgu yapmaktadır göre sözleşmenin maddesinin ihlaline karar verilebilmesi için kötü muamele iddiasının bir olasılığın ötesinde gerçek bir risk düzeyine ulaşması gerekmektedir söz konusu riskin ciddiliği incelenirken geri gönderilecek ülkeyle ilgili koşullar taraf devletçe resen araştırılmalıdır bu araştırma yapılırken bağımsız insan hakları örgütlerinin ve hükumetlerin hazırladığı ülke raporlarından yararlanılması mümkündür göre başvurucuların kişisel durumlarına ve geri gönderilecekleri ülkede karşılaşacakları risklere ilişkin iddialarını ayrıntılı şekilde açıklama ve varsa iddialarını destekleyen belgeleri sunma yükümlülükleri bulunmaktadır bir başka deyişle başvurucuların kişisel durumlarına ilişkin iddialarını ispat külfeti kendilerine aittir özbekistanın genel güvenlik durumuna bilgiler özbekistanın genel güvenlik durumuna ilişkin değerlendirmeleri özetle şöyledir b no b no b no yukarıda yer verilen ve bu kararlarda atıf yapılan diğer birçok kararında özbekistan ın genel güvenlik durumunu değerlendirirken birleşmiş milletler ve insan hakları alanında faaliyet gösteren sivil toplum örgütlerinin hazırladıkları ülke raporlarından yararlanmıştır anılan kararlarda ve kararlarda atıf yapılan raporlarda özetle özbekistan hükumetinin birleşmiş milletler hakları konseyi işbirliğinden kaçındığına ülke işkence ve kötü muamele yasağına ilişkin uluslararası yükümlülükleri tam olarak yerine getirmediğine vurgu yapılmaktadır özbekistan insan haklarına ilişkin genel durumun endişe verici olduğunu ve güvenilir uluslararası kaynaklardan edinilen bilgilere göre polis tarafından gözaltına alınan kişilere karşı işkence uygulamasının sistematik ve ayrım gözetmeksizin gerçekleştiğini ifade etmektedir özbekistana sınır dışı etme ya da suçlu iadesine ilişkin başvurularla ilgili olarak sözleşmenin maddesinin ihlaline ilişkin kararlar verdiğini ancak bu durumun özbekistan a geri gönderilecek herkesin kötü muamele tehlikesi altında olduğu anlamına gelmeyeceğinin de altını çizmektedir v